Britanya yok olacaktı

Tozlu arşivlerden çıkarılan bir mektup, Protestan Britanya'yı İspanyolların istilasından Osmanlı'nın kurtardığını ortaya koydu. 1. Elizabeth, ülkesinin bekası için Osmanlı'yı İspanya'nın üzerine salmış

02/06/2004 RADIKAL

LONDRA - Türkiye'nin AB üyeliği sürecine Londra'nın desteğinin arttığı bir dönemde, tarihin tozlu arşivlerindeki bir belge, 416 yıl önceki Britanya-Osmanlı ittifakını gün ışığına çıkardı. Söz konusu olan Britanya tarihi açısından büyük önem taşıyan bir olay, 19 Temmuz 1588'te Protestanlığı yıkmak üzere Britanya açıklarına gelen İspanyol donanmasının sonunda Kraliçe 1. Elizabeth tarafından geri püskürtülmesi... Artık tarihçiler, Britanya'nın Protestan bir imparatorluk olarak Katolik çemberini yarmasının yolunu açan bu zaferde, başrolü sanıldığı gibi ünlü denizci Sir Francis Drake'in değil, Osmanlı'nın oynadığı görüşünde. Dönemin Osmanlı padişahı, 'dünya meseleleriyle ilgili' diye anılan 3. Murat'dı.

Festivalde tarihi mektup
Bu görüş, The Guardian gazetesinin düzenlediği Hay Festivali'nde ortaya atıldı. Royal Halloway Yüksekokulu'ndan tarihçi Jerry Brotton, 1. Elizabeth'in namlı istihbarat servisi şefi Sir Francis Walsingham'ın 1580'lerin ikinci yarısında İstanbul elçisi William Harborne'a gönderdiği bir mektubu sundu. Daha önce önemli bir tarihi olayla bağlantılandırılmadığı için arşivde tozlanan mektupta, Harborne'dan
İspanyol donanmasını sürekli taciz etmeleri için Türkleri kışkırtması isteniyor. Brotton, bunun üzerine Osmanlı donanmasının Akdeniz'de sürekli saldırısına uğrayan İspanyol donanmasının Britanya'yı istila planının başarısız olduğunu aktardı. Drake'in bazı gemilerini batırdığı İspanyol filosu, 30 Temmuz 1588 yılında Calais'de işgal güçlerinin kalanını beklerken, Britanya savaş gemilerine yenilmişti.

Okuldaki hikâyeler...
Walsingham, mektupta, "Majesteleri, Belçika ve Hollanda'ya yönelik başarılar kazanan İspanya Kralı'na sıkıntılı ulusunu savunmak için karşı koymaya kesinlikle kararlıdır. Aramızda çıkacak sıcak savaşta sizden tüm çaba ve gayretinizi etkin kullanmanızı talep ediyoruz" diyor. Brotton, bunun önemini şöyle açıkladı: "Walsingham'ın planı başarılı oldu. Osmanlı filosunun Doğu Akdeniz'deki manevraları, İspanya Kralı 2. Philip'in donanmasını ölümcül şekilde dağıttı. Okulda bize İspanya'nın Britanya'yı fethedip Protestanlığı yok etmede neden başarısız olduğuyla ilgili o hikâyelere bir neden daha eklememiz gerek: Anglo-Osmanlı ittifakı."

'Teşekkür etmeliyiz'
The Guardian, haberi birinci sayfasından 'İspanyol donanmasını yendiği için Drake'e değil, Türklere teşekkür etmeliyiz' başlığıyla verdi. Uluç Hasan Paşa'nın kaptanıderya olduğu dönemde, Walsingham'ın, Osmanlı güçlerinin Afrika sahilinden yapacağı tacizler ya da İspanya'nın
İtalya'daki topraklarına denizden saldırmak yoluyla İspanyol güçlerini tümüyle meşgul edeceği hesabının tuttuğu belirtildi. 400 yıldır Britanya okullarında İspanyol donanması ufukta belirdiğinde, Drake'in önce başladığı bowling oynunu bitirdiği, sonra gemisine atlayıp İspanyolları bozguna uğrattığı öğretiliyor.
(The Guardian)