‘Uzlaşma dörtlü görüşmeye kalacak’

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin Kıbrıs özel temsilcisi, Dışişleri Bakanlığı’nda 7 saate yakın süren görüşmelerde bulundu. De Soto, Dışişleri Bakanı Gül, Müsteşar Ziyal ve ekibiyle Ada’da devam eden müzakerelerde gelinen noktayı değerlendirdi.
Türk tarafının, Rum tarafına göre çözüm yönünde daha kararlı olduğunu dile getiren Türk yetkililer, bir an önce al-ver sürecine girilmesi gerektiğini belirttiler. Ankara’nın, Türkiye ve Yunanistan’ın katılacağı dörtlü toplantıların başbakan ya da dışişleri bakanları düzeyinde yapılması önerisi De Soto’ya iletildi.
Özel temsilci, bu öneriyi Genel Sekreter Annan’a aktaracağını söyledi. De Soto, Bakanlık’tan ayrılırken yaptığı açıklamada, gelecek hafta al-ver sürecinin başlayacağını umduğunu söyledi.
Başbakan Erdoğan’ın çözüm yönündeki güçlü kararlılığının devam ettiğine inancını ifade eden De Soto, dörtlü toplantıların ne şekilde yapılacağına Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin, Ada’daki liderlerle konuşup, Türkiye ve Yunanistan’a danışarak karar vereceğini de belirtti.

Rum Meclis Başkanı Dimitris Hristofyas, Kıbrıs müzakerelerinde Türk tarafının tutumunun uzlaşmaz olduğunu iddia etti ve bunun özlü görüşmeler için olanakları daralttığını savundu. Hristofyas, uluslararası toplumun, tavrını değiştirmesi için Türk tarafına baskısını artırmasını istedi.
Öte yandan, Rum Ulusal Konseyi, Rum lider Tasos Papadopulos başkanlığında toplandı. Toplantıda, Papadopulos parti liderlerine müzakereler ve bu haftaki program hakkında bilgi verdi. Toplantı sonrası bir açıklama yapan hükümet sözcüsü, parlamentodaki partilerin tümünün KKTC Cumhurbaşkanı Denktaş’ın görüşmelerde uzlaşmaz bir tutum izlediği konusunda hemfikir olduklarını belirtti

4 Mart günü, Ankara'da çoşkulu bir kalabalıkla karşılanan, ATO'da, duygusal ve etkili bir konuşma yapan KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Kıbrıs müzakereleri açısından karamsar bir tablo çizdikten sonra Ada'ya "memnun ve umutlu" döndü.
Denktaş'ın morali sadece Ankara'da büyük bir konvoy ve binlerce kişiyle karşılanmasından değil akşam saatlerinde Başbakan Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Gül'le yaptığı görüşmelerden kaynaklanıyordu.
Denktaş'a sorduk:
- Başbakan Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Gül, size ne söylediler ki, Kıbrıs'a memnun ve moralli döndünüz?
- Ben Ankara'daki konuşmamda da belirttim gibi olmazsa olmaz dediğimiz konuları önemsiyorum. Nedir bunlar? İki kesimliliğin güçlendirilmesi, bu amaçla Kuzey'e geçecek Rum sayısının sınırlandırılması, Türkiye'nin garantörlüğü, mal-mülk sorununun adil ve toplu biçimde çözülmesi, yapabilirsek yapacağımız anlaşmanın AB'nin değiştirilmeyecek temel hukukuna dahil olması. Bunlar plana geçmezse evet diyemeyiz. Başbakan Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Gül yaptığım görüşmede, onlar da aynı düşüncede olduklarını söylediler. Beni memnun eden bu oldu.
- Size bir güvence verdiler mi?
- Eğer bu hususlar plana geçmezse biz de kabul etmeyiz, dediler. Bu bana güç verdi. Tabii şunu da vurgulamak gerekir, sorun kabul edip etmemekten çok nasıl tavır alınacağıdır.
- Sizin düşünceniz nedir?
- Ben birkaç kez açıkladım. Biz bunları plana geçirmek için uğraşıyoruz. Bunun için çaba harcıyoruz. Ancak, bu sonuç alınamazsa iş otomatik olarak referanduma gidiyor. Önemli olan bu aşamada konulacak tavırdır. Eğer, Annan Planı bu haliyle referanduma gider bizim olmazsa olmazlarımız kabul edilmezse o zaman çıkıp halka bu plana `hayır' deyin, demek gerekir. Yoksa bu tavrı ortaya koymadan sonuç ne olursa osun kabulümüzdür diyerek, olmazsa olmazlarımızın yer almadığı bir planı kabullenmek doğru yol olmaz. Benim işaret etmek istediğim budur.
Denktaş, Erdoğan ve Gül'den aldığı "biz de kabul etmeyiz" güvencesiyle, masaya daha güçlü oturacak. Daha sıkı pazarlık edebilecek. Ancak, bugüne kadar Rum tarafından gördüğü tavrın değişeceği konusunda fazla umutlu değil.
Son görüşmede Rum tarafının, görüşmelerin 1 Mayıs'a kadar yetişmeyeceği, anlaşmazlık konularının geçici olarak bir paket halinde bir kenara konulması, sanki uzlaşma sağlanmış gibi AB'ye mevcut Rum devletiyle girişin kabul edilmesi, bu amaçla Kuzey'de de Avrupa Parlamentosu seçimlerinin yapılması, bu seçime sadece 1963'te oy kullananlar ile onların çocuklarının katılması gibi önerilerde bulunmuş olmaları, Türk tarafının umudunu sıfırlamış durumda...
Denktaş, bu önerileri, "Rumlar Kuzey'i anahtar teslim istiyorlar" diye nitelendiriyor.
De Soto'nun Ankara'da belirttiği gibi Denktaş da Ada'daki görüşmelerden uzlaşma çıkmasını beklemiyor. Rumların çok katı olduklarını vurguluyor. Bu aşamadan sonra devreye girecek olan Türkiye ve Yunanistan'ın uzlaşmasını da zor görüyor. Yunanistan'ın da Güney Kıbrıs'ın izlediği tutumu benimseyeceğini tahmin ediyor.
Geriye Annan kalıyor. Ankara, Türkiye ve Yunanistan'ın devreye girdiği aşamada da, Annan aşamasında da ABD'nin devreye gireceği ve Türk tarafının istekleri doğrultusunda değişiklik sağlayacağı beklentisinde. Ankara, Washington'a güveniyor. Denktaş'da bu güven de yok...
KKTC Cumhurbaşkanı, Güney Kıbrıs ve Yunanistan'ın her aşamada direnip 1 Mayıs'a ulaşmaya çalışacaklarını düşünüyor.
FIKRET BILA 07/03/2004

Gül'den De Soto'ya: Biz bu işi çözeceğiz

Dışişleri Bakanı, umutsuzluğunu 'Liderler anlaşamıyor, şimdi ne yapacağız' sorusuyla gösteren De Soto'yu net sözlerle rahatlattı

HİLAL KÖYLÜ
ANKARA - Kıbrıs'taki görüşmelerin gidişatı karşısında umutsuzluğa kapılıp tura çıkanlar, Ankara'da iyimser mesajlarla teskin ediliyor. Önce ABD'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Thomas Weston'a 'cesaret' veren Ankara, ardından görüşmelerde arabuluculuk yapan BM Temsilcisi Alvaro De Soto'yu da güçlü mesajlarla 'şaşırttı'. Adadaki durumu, "Liderler anlaşamıyor, şimdi ne yapacağız" sorusuyla özetleyen De Soto'ya, Ankara'nın yanıtı "Bu işi bitireceğiz" oldu. De Soto'nun tepkisi ise ağzından "Bu Türkler, beni hep şaşırtıyor. Şimdi de şaşırmış durumdayım" sözleriyle döküldü.

Beklentiler...
De Soto, önceki günkü Ankara ziyaretinde, adada garantör ülkelerin de katılımıyla 22 Mart'ta başlaması öngörülen dörtlü görüşmelere ilişkin Türkiye'den 'en kapsamlı katkıyı' aldı. Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'le bir saatlik görüşmesinde "Biz bu işi bitireceğiz" güvencesi alan Alvaro De Soto, Dışişleri bürokratlarıyla beş saatlik toplantıda, Türkiye'nin dörtlü görüşmelerden beklentilerinin ayrıntılarını öğrendi.
Ankara şunlara dikkat çekti:
Kıbrıslı Rumların adada iki halk yaşadığına ikna edilmesi konusunda kesinlikle kararlıyız.
Annan Planı'ndaki 'Kıbrıs Türkleri' ile 'Kıbrıs Rumları' ifadeleri, Türk tarafının isteğini tam olarak yansıtmıyor.
Garantörlüğün korunması ve sınırların 'düzleştirilmesi' konusundaki
ısrar, Türk tarafının 'gerçekçi tutumu'nu yansıtıyor.
Türk askeri varlığı üzerinde tartışmaya ve asker sayısının azaltılmasına ilişkin teklifleri değerlendirmeye hazırız.

'Türkiye çözüme yakın'
De Soto, "Tüm isteklerinizi yazılı görüp değerlendirmelere başlamamız gerekiyor" deyince, Türk tarafı Perulu diplomata belgeyi verdi. BM Temsilcisi, "Dörtlü görüşmelerin siyasi kimlikler düzeyinde yürütülmesi önerinize en kısa sürede yanıt vereceğim" teminatını verdi. Dışişleri yetkilileri, "Alvaro De Soto, Kıbrıs işini 1 Mayıs'a kadar bitireceğimiz konusundaki kararlılığımızı gördü. Dörtlü görüşmelerin daha hızlı ve daha verimli olacağı beklentilerimizi sıralayınca, Türkiye'nin çözüme daha yakın olduğunu teyit etti" izlenimini aktardı.

Kuzey Kıbrıs'ta referandumdan hayır çıkmaz

İsmet Berkan

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde aralık ayında yapılan genel seçimlerde Annan Planı doğrultusunda çözüm arayan partiler ufak bir farkla seçimi kazandılar. Seçim sonuçlarını Annan Planı ile ilgili bir referandum gibi okumaya kalkarsak, planın yüzde 51'le onaylandığını görürüz.
Ama bir genel seçimin sonucunu sanki referandummuş gibi okumak çok sakıncalı olabilir. Bana soracak olursanız, referandumda çözüm lehine evet oyu vereceklerin sayısı ve oranı, seçimdeki yüzde 51'den çok ama çok daha fazla olacaktır.
Bana göre 21 Nisan'da yapılacak referandumun sonucunu büyük ölçüde Türkiye'den giden göçmenler belirleyecek. Bu göçmenlerin sayısının kaç olduğu pek bilinmiyor, doğrusu bilinsin de istenmiyor. Ortada çeşitli tahminler var. 50 bin diyen var, 70 bin diyen var, nihayet 100 bin diyen var.
Annan Planı'nın en zorlu müzakereleri bu Türkiyeli göçmenler için yapıldı. Planın şu anki halinde, göçmenlerin 45 binine hemen Türk oluşturucu devletin vatandaşlığının, yani aynı zamanda Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti vatandaşlığının verileceği söyleniyor.
Bu 45 bine ilaveten Kıbrıslılarla evlenmiş, çoluk çocuk sahibi olmuş Türkiyelilere de vatandaşlık veriyor plan. Bunların sayısı bilinmiyor ama
7-8 bin arasında olduğu varsayılıyor.
Türk oluşturucu devletinin nüfusu, Kıbrıslı Türkler, bu 45 bin göçmen ve bir de 7-8 bin kişi olduğu söylenen Kıbrıslılarla evli olanlardan oluşacak. Toplam sayı her ne ediyorsa, diyelim 150 bin oldu, o sayının yüzde 10'u kadar (yani örnekteki sayıya göre 15 bin) Türkiyeli göçmen de çalışma ve oturma müsaadesi alabilecek.
Yani, adayı terk etmek zorunda kalacak olan Türkiyeli göçmen sayısı epey bir azalacak. Bunun anlamı, plana hayır diyeceklerin sayısının da azalması. Birleşik Kıbrıs'ın vatandaşı olabilenler ya da burada çalışma-oturma iznine sahip olacaklar 1 Mayıs'tan itibaren AB vatandaşı
olacaklar, serbest dolaşıma girebilecekler.
Rauf Denktaş'ı zorlayan işte bu faktör. Yani referandumda Türk tarafının hayır deme olasılığı yok gibi bir şey. Gelip Ankara'da bangır bangır bağırmasına, birtakım marjinal siyasi grupların yol kenarına dizdiği insanları gerçek sanmasına bakmayın siz. Aynı akşam Başbakan ve Dışişleri Bakanı'nın sert sözlerini dinleyince Lefkoşa'ya güçlenmiş olarak değil sinmiş olarak döndü.
Şimdi Kıbrıs'ta çözüm karşıtlarının Kıbrıs Türk halkını korkutmak ve oylarını hayıra çevirebilmek için söyledikleri son bir yalan kaldı: Güney'den Kuzey'e geçecek göçmen sayısı. Maalesef bu yalanla Türkiye'de ana muhalefet partisinin genel başkanını da kandırmış durumdalar. Oysa Annan Planı'nı okuyan ve okuduğunu anlama becerisine sahip herkes, Güney'den Kuzey'e geçecek insanlar için konmuş olan üst limitin Türk nüfusun yüzde 21'i ile sınırlandığını görebiliyor. Fakat yine de yüzde 40 yalanları söylenmeye devam ediliyor.
Tabii Kıbrıs Türk halkı bütün bunları görüyor, çünkü onlar Annan Planı'nı herkesten daha iyi okumuş ve incelemiş durumdalar.
Yani söylenen yalanlar, yalancıları daha da marjinalleştirmekten başka
bir işe yaramıyor.

Denktaş güç topluyor

Erdal Güven

Geçen hafta 'Acele etmeyelim' başlığı altında şu satırlar yer almıştı
bu sütunda: "Denktaş'a gelince... Talat'ın dediği gibi, Denktaş kendi içinde bir devrim yapmış olabilir. Ve bunu Talat söylüyorsa kulak vermek gerekir. Ancak bu devrimin ne kadar yöntemsel ya da taktik, ne kadar zihinsel ya da stratejik bir devrim olduğunu kestirmek hiç de kolay değil.
Denktaş, Lefkoşa'daki süreçte günlük basın toplantıları düzenlemekle bir yandan kamuoyuna bilgi vererek doğru bir iş yapıyor, ama satıraralarında Annan Planı temelinde bir çözüme muhalefetini ince ince sürdürdüğü de gözden kaçmıyor.
Denktaş (...) Annan Planı temelinde bir anlaşmanın referandumdan geçmesini ve Türkiye kamuoyunda (tabii Meclis'te de) kabul görmesini zora da sokabilir, son derece kolaylaştırabilir de.
Dolayısıyla (...) Denktaş'a kredi açmak için de henüz erken."
Geçen perşembe günkü 'şov'dan sonra yukarıdaki satırlara yansıyan soru işaretleri, kuşkular en azından benim zihnimde ortadan kalktı.
Denktaş'ın New York'ta BM binasında gerçekleştirdiği 'devrim', Ankara'daki Ticaret Odası binasında sona erdi. Daha doğrusu o devrim, yöntemsel ya da taktik bile değilmiş, Talat kusura bakmasın ama, meğer hiç olmamış.
Denktaş, Annan Planı temelinde bir anlaşmaya New York'tan bu yana sürdürdüğü ince muhalefeti de kalınlaştırdı ATO'daki konuşmasıyla. Kendi buluşu, "Annan Planı Kıbrıs Türkünün imha planıdır" ifadesini yeniden yüksek sesle dile getirdi işte, daha ne yapsın.
Ve nihayet Denktaş, Annan Planı temelinde bir anlaşmanın hem Kuzey Kıbrıs'taki referandumda hem de Türkiye kamuoyunda (tabii Meclis'te de) benimsenip kabul edilmesini zora sokmak için elinden geleni yapacağını da gayet net biçimde ortaya koydu. Hatta içinde bulunduğumuz süreçte görüşmelerden çekilebileceğini ve 'Hayır' kampanyası için meydanlara ineceğini söyledi açık açık.
Velhasıl Denktaş bildiğimiz Denktaş. Ve anlaşılan o ki 'Hayır' kampanyası için şimdiden güç topluyor...
Denktaş'ın Ankara çıkarmasının hazin bir tarafı da vardı. Türkiye'deki muhalefetin ne hallere düştüğünü gösterdi bu ziyaret. Denktaş, ATO'daki 'şov'uyla Türkiye'deki muhalefetin imdadına yetişmiş oldu. CHP dahil muhalefet aczi içindeki partilere tutunabilecekleri bir dal uzattı Denktaş. İç politikada, ekonomide, hatta dış politikanın genelinde sözü bitenler ve seçimde halktan layık oldukları yanıtı alanlar belli ki son umutlarını 'milli dava'ya bağlamıştı. Meğer nasıl da özlemişler muhalefet etmeyi, nasıl da örgütlenmişler. Denktaş'a bir can simidi gibi sarıldılar, kendisini baş tacı ettiler. Denktaş dolaylı olarak AKP'ye yüklenirken, verip veriştirirken nasıl da mest olup dinlediler.
Tabii karşılığında eli boş göndermediler Denktaş'ı. 'Ses' istemeye gelmişti Denktaş, fazlasıyla verdiler. Kimi 'Bozkurt' diye bağrına bastı kendisini, kimi 'antiemperyalist halk kahramanı' diye, kimi gözyaşlarıyla, kimi alkışlarla.
Bu açıdan bakıldığında Türkiye ve KKTC'deki 'statüko koalisyonu'nun şaha kalktığı tarihtir 4 Mart 2004. Ve bu koalisyonunun bugün son dayanağı
'Kıbrıs davası'dır artık. Başka sığınacak yerleri kalmadı çünkü.
O dayanağı çekip alabilecek, o sığınağı dağıtabilecek tek güç var bugün Türkiye'de: AKP. Ancak ve ancak AKP sağlam durursa, durabilirse, bir başka deyişle çözüm için ortaya koyduğu iyi niyet ve siyasi iradeyi koruyabilirse ne Türkiye muhalefeti Denktaş'ı, ne de Denktaş Türkiye muhalefetini kurtarabilir. 'Statüko koalisyonu' da çöker gider.
Bu açıdan bakıldığında 4 Mart 2004 yalnız ve yalnız 'statüko koalisyonu'nun son çırpınışlarından birinin tarihi olarak da kayda geçebilir.
AKP başından beri bir ikilem içinde: Kıbrıs satrancında hamle yapmak istiyor, ama vezir olarak seçtiği Denktaş yerinden kımıldamıyor. Bir adım ileri gitse bile çok geçmeden eski yerine geri geliyor...Çünkü o hamleye ve getireceklerine inanmıyor Denktaş...Gelgelelim aynı AKP hem yapacağı hamlenin başarı şansını yükseltmek, hem de risklerini azaltmak için Denktaş'tan da vazgeçemiyor...
Neyse ki bu kez satranç eninde sonunda bitecek. AKP de hamlesini ya yapacak ya yapacak.
Hal böyle olunca Annan'ın hakemlik rolü, garantör güçlerin desteği ve referandum güvencesinde ısrar etmesinin ne kadar yerinde bir tavır olduğu da daha iyi anlaşılıyor.

Bayrak ve marş komitelerinin 8 Mart Pazartesi günü çalışmaya başlayacağını açıklayan Başbakan Talat, Türk tarafının bu komitelerde yer alacak isimleri öngörüldüğü tarihte belirlediğini, ancak Rum tarafının bu konuda sıkıntı yaşadığını ve hala daha “evet” demediğini belirterek, “Ama De Soto, bu komiteleri Pazartesi günü toplantıya çağırdı. Dolayısıyla Rumlar da bu komitelere üyelerini verecekler” diye konuştu.

Referandum tarihinin henüz kesinleşmediğini de bildiren Talat, “Referandum günü belli olduğunda yasasını çıkaracağız. Başbakanlık’ta yasayı hazırladık, bugün bir taslağını gördüm. Tarihin ve referanduma sunulacak maddenin Türkçe’ye çevirisinin konulması gerekiyor. O iki boşluk dışında hemen hemen hazırdır. Her halukarda bu plan halk oyuna gidecek. Bu açık ve nettir. Bu süreçte ne kadar çok katkı yapabilirsek ona gayret göstermemiz lazım” dedi.

"SÜREÇTEN GERİYE DÖNÜŞ YOK”

"BÜTÜN ÇABAMIZ..."

“Şimdi bütün çabamız, bütün uğraşımız, yaşayabilir bir çözümü elde etmeye çalışmak, çözümü daha da iyileştirmek, daha dengeli ve Kıbrıs Türkü’nün uzun vadeli çıkarlarını gözeten hale getirmektir. Bunun için de mümkün olduğunca Rum tarafıyla pazarlık ederek, değerlendirme yaparak, bu noktaya varmak önemli. Ama eğer bunda zorluklarla karşılaşılırsa, üçüncü tarafları, özellikle dünyanın önemli merkezlerini ve tabii ki Birleşmiş Milletler’le Avrupa Birliği’ni haklı olduğumuz noktalarda yanımıza almaya çalışmak çok önemli. Çünkü bunun arkasından gelecek olan Türkiye ve Yunanistan’ın katılımıyla yer alacak konferansta bir sonuca varılıp varılmayacağı henüz müphem olduğu halde, kesin olan şey, Genel Sekreter’in takdir hakkını kullanarak, planı sona ulaştıracağı, finalize edeceğidir. İşte bu noktada önemli olan, Genel Sekreter’e yeterince veri sunmak, yeterince gerekçeli haklı pozisyon tanımı yaparak, onu, bizim bu hayati derecedeki önemli çıkarlarımız yönünde yönlendirmektir. Dolayısıyla bu görüşme sürecinin böyle önemli bir yanı var…”

“ŞU ANA KADAR BÜYÜK BİR UZLAŞMA ORTAYA ÇIKMADI”

HALKIN SESI 06/03/2004

BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro de Soto’nun, tarafların 10 günlük müzakere sürecinde dile getirdiği talepleri 4 paragraf halinde topladığını ve bunların çarşamba gününe kadar belge teatisiyle tamamlanması, perşembeden itibaren de al-ver sürecinin başlaması yönündeki önerisinin kabul edildiğini söyleyen Cumhurbaşkanı Denktaş, “Perşembeden sonra al-vere girebilirsek gireceğiz” dedi.

Müzakerelerin dünkü bölümünde göçmenlerin rehabilitesi ve mal-mülk konusunun uzun süre ele alındığını belirten Cumhurbaşkanı Denktaş, bu konudaki önerileri ve Türk heyetinin tutumunu şu ifadelerle özetledi:

“Göçmen sorununu, göçmen yaratarak halletmenin insan haklarına hizmet olmayacağını, Rumların mal-mülk hakkını inkar etmediğimizi, bunların tazminatlarla halledilmesi gerektiğini vurguladık. Bunları reddediyorlar. Bizim istediğimiz iki kesimliliğin ‘etnik temizlik’ olacağını belirtiyorlar ve bizim önerilerimizin ‘insan haklarına aykırı’ olduğunu söylüyorlar. İki halk arasındaki kavganın sona ermesi, insanların rehabilite edilmesi, ekonomik hayatın devamı için almış olduğumuz yasal tedbirlerin reddedilmesinin, meselenin halline yardımcı olmayacağını tekrar dile getirdik...”

HEDEF 1 MAYIS AMA ZORLUKLAR, ENGELLER VAR

Cumhurbaşkanı Denktaş ile Rum Yönetimi Başkanı Tasas Papadopulos başkanlığındaki heyetler arasındaki görüşmeler, hafta sonu tatilinin ardından pazartesi saat 10.00’da devam edecek. Görüşmelere başkanlık eden BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Temsilcisi de Soto, hafta sonu arasından yararlanarak bugün öğleden sonra Ankara’ya gidecek.

HALKIN SESI 06/03/2004

Rehabilite, mal-mülk konusu

“Göçmen sorununu, göçmen yaratarak halletmenin insan haklarına hizmet olmayacağını, Rumların mal-mülk hakkını inkar etmediğimizi, bunların tazminatlarla halledilmesi gerektiğini vurguladık. Bunları reddediyorlar. Bizim istediğimiz iki kesimliliğin ‘etnik temizlik’ olacağını belirtiyorlar ve bizim önerilerimizin ‘insan haklarına aykırı’ olduğunu söylüyorlar. İki halk arasındaki kavganın sona ermesi, insanların rehabilite edilmesi, ekonomik hayatın devamı için almış olduğumuz yasal tedbirlerin reddedilmesinin, meselenin halline yardımcı olmayacağını tekrar dile getirdik...”

Türk kurucu devletin karma devlet haline getirilmemesi için talep ettikleri derogasyonların (ayrıcalıkların) ek protokolle AB’ın “birincil hukuku” haline getirilmesine ilişkin taleplerini de bugün yeniden dile getirdiklerini söyleyen Denktaş, Rumların bu talebe karşı çıkışlarını sürdürdüklerini kaydetti.

“Bu yaklaşımları devam ederse Kıbrıs’ı alıp götürme niyetinden vazgeçmediklerini anlamış olacağız. Çünkü ‘AB’a girme hakkı kazandık, bugüne kadar tüm çalışmalar tamamlandı. Bunlar 1 Mayıs’tan itibaren geçerli olsun’ yaklaşımını sergiliyorlar. Yani her şey kendi yasalarına göre tanzim edilecek... Bu Almanya’nın birleşmesine benzer. Yani Kıbrıs Türk halkının hakkını, statüsünü dikkate almayan, üzerinde dikkatle durulması gereken çok önemli bir durum.”

Türkiye’nin 1 Mayıs’a kadar çözüm istemiyle ilgili sorular üzerine ise Denktaş, “Biz de Türkiye ile birlikte 1 Mayıs takvimini tutturmak için elden geleni yapıyoruz. Ama önümüze çıkan zorlukları, engelleri görmek lazım. Zannedersem sadece Rumların verdikleri belgeleri okumak suretiyle mümkün olmadığını görürsünüz. Ama 1 Mayıs’a kadar devam edelim bakalım, inşallah bir yerden daha büyük kolaylık gelir ve olur” ifadelerini kullandı.

YENIDUZEN 06/03/2004

Sorunun Kıbrıs’taki müzakerelerde çözülmesini istediklerini yineleyen Talat, “Olmazsa belki Türkiye ile Yunanistan’ın katılımıyla ilerleme sağlanır. Olmazsa da Genel Sekreter’e tercih hakkını kullanırken güçlü argümanlar vermiş oluruz. SonuÇ olarak son kararı halkımız verecek” dedi.

Talat, DAÜ Rektör Vekili Prof. Dr. Halil Güven’in davetiyle KKTC’ye gelen Türkiye’deki Arı Hareketi heyetini ve heyete eşlik eden DAÜ Mütevelli Heyeti Başkanı Rifat Yalınç ile DAÜ Rektör Vekili Güven’i kabul etti.

Talat’ın Arı Hareketi ve DAÜ yetkilileriyle yaptığı görüşme, Başbakan Talat ile Prof. Güven’in DAÜ Rektör Vekili olduktan sonraki ilk görüşmesi de oldu.

Kıbrıs sorununu çözmek için başlatılan müzakerlerin kötü gitmediğini, tarafların görüşme sürecine angaje olmaya çalıştıklarını, şimdilik katı davrandıklarını söyleyen Talat, önümüzdeki günlerde uslup ayarlamalarına ihtiyaç olacağını, günümüz koşullarına daha uygun usluplar yakalamanın gerekeceğini belirtti.Kendilerinin Türkiye’yle görüş ayrılığı olmadığını, politikaların birlikte belirlendiğini kaydeden Talat, “Önümüzdeki dinamik süreci umarım ki başarıyla sonuçlandıracağız” dedi.

(tak)

YENIDUZEN 06/03/2004

YENIDUZEN 06/03/2004

Rum radyosunun haberine göre Papadopulos, dünkü görüşme sonrasında Rum Başkanlık Köşkü’ne dönüşünde yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı Denktaş’ın Kıbrıslı Türklerin iskanıyla ilgili “yeni ve garip” önerilerle geldiğini söyledi.

Rum radyosunun haberine göre Hrisostomidis, Türk tarafının daha fazla toprak vermesine ilişkin bilgilerin sadece basın haberlerinden ibaret olduğunu, Rum yönetiminin böyle bir olasılığa ilişkin hiçbir resmi bilgi almadığını söyledi. Hrisostomidis, “Ankara’nın toprak konusunda böyle bir jest yapması şaşırtırdı” dedi.

YENIDUZEN 06/03/2004

“Annan Planı çözüm için en iyi yol”

Türk ve Yunan hükümetleriyle Kuzey ve Güney Kıbrıs’ın, Annan planı temelinde çalışmayı kabul ettiğini ve şimdi de bu planın tartışıldığını belirten Boucher, şunları kaydetti:

YENIDUZEN 06/03/2004

Güney Kıbrıs'ta yayımlanan gazeteler, Denktaş ve Papadopulos önümüzdeki perşembe günü al-ver sürecini başlatıyor ancak esaslı müzakerelerin ve büyük pazarlığın, Türkiye ve Yunanistan'ın da katılacağı dörtlü konferansta yapılacağını bildiriliyor. Dörtlü konferans için de 23-28 Mart tarihleri veriliyor.

BM kaynaklı bilgilere göre, Türkiye ve Yunanistan'ın başbakan veya dışişleri bakanlarının katılmaları halinde dörtlü konferansa Annan başkanlık edecek, aksi halde BM'yi, Genel Sekreter Yardımcısı Kieran Prendergast temsil edecek. Annan'ın şu ya da bu şekilde, dörtlü konferansın son iki gününde hazır bulunması bekleniyor

Bu arada BM Genel Sekreteri Alvaro De Soto, iki tarafın Annan planında istediği değişikliklere göre hazırladığı 4 maddelik belgeye çarşamba gününe kadar değerlendirmesini istedi. De Soto, perşembeden itibaren al-ver sürecini bu noktadan başlatmak istiyor.

"Rum tarafına göre görüşmelerde müzakere olamaması, Türk tarafının tavrının sonucudur. Ankara ve Denktaş'ın her şeyi dörtlü konferansa sürüklediğine işaret ediliyor. Diplomatik kaynakların söylediğine göre dörtlü konferansta tarafların önüne şu ikilem konulacak: ya Kıbrıs sorununu burada çözün veya Annan'ın hakemlik rolünü oynamasını ve boşlukları doldurmasını bekleyin...

BM merkezi kaynaklı bilgiler, TC Başbakanı Erdoğan'ın, Weston'a önerdiği gibi Türkiye ve Yunanistan'ın başbakan veya dışişleri bakanlarının katılmaları halinde dörtlü konferansa Annan başkanlık edecek, aksi halde BM'yi, Genel Sekreter Yardımcısı Kieran Prendergast temsil edecek. Annan'ın şu ya da bu şekilde, dörtlü konferansın son iki gününde hazır bulunması bekleniyor.

Diplomatik kaynaklar, dörtlü konferans ile BM'nin rolünün, hakemlik hakkı bulunmadığı için, müdahale etmeksizin koordinatörlük olacağını belirtiyorlar. Diğer yandan Türkiye'nin, Başkan Papadopulos dörtlü konferansa devlet başkanı olarak değil toplum lideri olarak katıldığı sürece, Kıbrıs Cumhuriyeti'ni tanımaksızın, suçlarından arınarak, suçlu konumundan çözüme katkı koyan konumuna getirilmesiyle, müzakere zemininin değişmekte olduğunu eklediler.

BM çevreleri, 'bu yöntemle, müzakerelere zemin kabul edilen Annan planında desteklenmekte olan taraflar arası siyasi eşitliğin güçlendirilmekte olduğunu' savundular. Bu, 'asgari ölçülü varlıkları ve güçlü sözleri olacak' diyen Amerikalıların da desteklediği bir tutumdur."

Fileleftheros, "Açık Kartlar ve Al-Ver -- De Soto Tezleri Şifreledi ve 4 Kategoride Öneriler İstedi - Müzakerelerdeki Hareketsizliğe Rağmen Çarşambadan İtibaren Sadede Geliniyor" başlığıyla manşete çıkardığı haberinde, De Soto'nun iki tarafın talep ettiği değişikliklerin yer aldığı 4 paragraflık bir belge sunduğunu, tarafların söz konusu belgeyi çarşamba gününe kadar inceleyeceğini ve müzakerelerin Perşembe günü başlayacağını yazdı.

Toprak en sona

Politis, "Al-Ver Pazartesi Günü Başlıyor -De Soto Ankara'nın Nabzını Tutuyor" başlıklı haberinde, Alvaro De Soto'nun yarından itibaren al-ver turunu başlatmak istediğini yazdı.

Gazete, De Soto'nun önceki gün Kıbrıs Türk ve Rum taraflarından, müzakere masasında görüşülmekte olan 4 başlığa ilişkin tutumlarını önümüzdeki görüşmede yazılı olarak sunmalarını ve her bir tarafın, diğer tarafın taleplerini karşılayabileceği noktaları düşünmesini istediğini yazdı ve Ankara'da yaptığı sondajların da bu çerçevede olduğunu haber verdi, özetle şunları yazdı:

De Soto bu prosedür aracılığıyla iki lideri, bugüne kadar yaptıkları tutum analizlerinden uzaklaştırmak ve takas (al-ver) yapabilecekleri noktalara ilişkin bir görüşmeye sokmak istiyor. Hedef, müzakerelerin ikinci aşaması olan Dörtlü Konferans'a doğru gitmesi öncesinde dikkatlerin, açık kalmaları beklenmekte olan daha ciddi meseleler üzerinde yoğunlaştırılmasıdır.

Papadopulos Atina yolcusu

Politis, Rum Yönetimi Başkanı Tasos Papadopulos'un, önümüzdeki dönemde yaşanacak kritik gelişmeler öncesinde, Yunanistan'da bugün yapılacak seçimler sonrasında sahne netleşir netleşmez Atina'ya gideceğini bildirdi.

Gazete, Papadopulos'un Atina ziyaretinin, gerek halihazırda başlayacak olan olan al-ver gerek Elen tarafının dörtlü konferans sırasında izleyeceği taktik konularında Rum ve Yunan taraflarının koordine olma çabaları çerçevesinde, önümüzdeki hafta içinde gerçekleşmesi olasılığının göz ardı edilmediğini yazdı.

Gazeteye göre BM Genel Sekreteri Kofi Annan, Türkiye ve Yunanistan'ın başbakanlar veya dışişleri bakanları düzeyinde temsil edilmeleri halinde dörtlü konferansa iştirak edeceğini, aksi halde BM'nin Kieran Prendergast tarafından temsil edileceğini ilettiği yolunda bilgiler bulunuyor.

Alithia, "Müzakerecilere Değerlendirme Belgesi - De Soto Müzakerelerde Anlaşmazlarsa, Anavatanların Dahil Olacağını Hatırlatıyor - Çarşamba Gününe Kadar Yanıt Bekliyor - Dün Gözlemler İçin Ankara'ya Gitti" başlıklı manşet haberinde, tarafların Çarşamba gününe kadar değerlendirmeleri için masaya 4 maddelik bir belge koyduktan sonra Ankara'ya giden Alvaro De Soto'nun Ankara'ya varışında yaptığı açıklamayı AA'yı kaynak göstererek okurlarına aktardı.

KIBRIS 07/03/2004

Denktaş ve Papadopulos'la çözüm zor

De Soto, bir soru üzerine, BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın Kıbrıs'ta çözüm yolunda ortaya koyduğu iradeden memnuniyet duyduğunu hatırlatarak, Türk hükümetinin bu iradesinin süreceğine inandıklarını belirtti. De Soto, "Ancak aynı zamanda umuyoruz ki, Yunanistan'ın da desteği sürecektir" ifadesini kullandı.

KIBRIS 07/03/2004

Kıbrıs müzakere sürecinin 10'uncu gününde, tarafların karşılıklı taleplerini çarşamba gününe kadar belge teatisiyle tamamlamaları ve perşembe gününden itibaren al-ver sürecinin başlaması kararlaştırıldı. Müzakerelerin esasını oluşturacak pazarlık süreci, BM genel sekreterinin Kıbrıs özel temsilcisi Alvaro de Soto'nun tarafların taleplerine göre hazırladığı esasa ilişkin 4 ayrı başlık altında yapılacak.

Rehabilite, mal-mülk konusu

Müzakerelerin bugünkü bölümünde göçmenlerin rehabilitesi ve mal-mülk konusunun uzun süre ele alındığını belirten Cumhurbaşkanı Denktaş, bu konudaki önerileri ve Türk heyetinin tutumunu şu ifadelerle özetledi:

"Göçmen sorununu, göçmen yaratarak halletmenin insan haklarına hizmet olmayacağını, Rumların mal-mülk hakkını inkar etmediğimizi, bunların tazminatlarla halledilmesi gerektiğini vurguladık. Bunları reddediyorlar. Bizim istediğimiz iki kesimliliğin 'etnik temizlik' olacağını belirtiyorlar ve bizim önerilerimizin 'insan haklarına aykırı' olduğunu söylüyorlar. İki halk arasındaki kavganın sona ermesi, insanların rehabilite edilmesi, ekonomik hayatın devamı için almış olduğumuz yasal tedbirlerin reddedilmesinin, meselenin halline yardımcı olmayacağını tekrar dile getirdik..."

"Bu yaklaşımları devam ederse Kıbrıs'ı alıp götürme niyetinden vazgeçmediklerini anlamış olacağız. Çünkü 'AB'ye girme hakkı kazandık, bugüne kadar tüm çalışmalar tamamlandı. Bunlar 1 Mayıs'tan itibaren geçerli olsun' yaklaşımını sergiliyorlar. Yani her şey kendi yasalarına göre tanzim edilecek... Bu Almanya'nın birleşmesine benzer. Yani Kıbrıs Türk halkının hakkını, statüsünü dikkate almayan, üzerinde dikkatle durulması gereken çok önemli bir durum."

Türkiye'nin 1 Mayıs'a kadar çözüm istemiyle ilgili sorular üzerine ise Denktaş, "Biz de Türkiye ile birlikte 1 Mayıs takvimini tutturmak için elden geleni yapıyoruz. Ama önümüze çıkan zorlukları, engelleri görmek lazım. Zannedersem sadece Rumların verdikleri belgeleri okumak suretiyle mümkün olmadığını görürsünüz. Ama 1 Mayıs'a kadar devam edelim bakalım, inşallah bir yerden daha büyük kolaylık gelir ve olur" ifadelerini kullandı.

KIBRIS 06/03/2004

Başbakan Yardımcısı Dışişleri Bakanı Serdar Denktaş, Kıbrıs Türk halkının artık gerçeklere hazırlanması ve ayaklarının yere basması gerektiğini belirtti.

Özbilenler, geçen yıl bazı ürünlerde fon ve gümrüklerin düşmesinin bu ürünlere talebin artmasına neden olduğunu, devlete ödenen vergi ve KDV'nin de arttığını hatırlattı.

Bir araştırma yaptıklarını ve Rum tarafından yapılan alışverişlerin psikolojik olduğunu gördüklerini ifade eden Serdar Denktaş, Rum tarafından ucuz şeylerin yanında KKTC'de daha ucuz olan malların da alınmakta olduğunu, bunun da halkın doyuma ulaşmasının beklenmesi gerektiğini gösterdiğini söyledi.

Dünkü görüşmede, perşembeye kadar bilgi akışı olması daha sonra al-verin başlaması kararının çıktığını belirten Denktaş, çözümün nasıl olursa olsun sancılı olacağını, bunun çok sancılı ya da kaldırılabilir sancılı olabileceğini kaydetti.

Serdar Denktaş, Rum tarafına bunu anlatmaya çalıştıklarını ve anlamalarını dilediğini de vurguladı.

KIBRIS 06/03/2004

Talat, duruma "iyi veya kötü" denemeyeceğini, zaten bugüne kadar her şeyin bitmesini beklemediğini, bu nedenle umutsuz olmaya gerek olmadığını belirterek, "Hem BM, hem AB, mantık ve dünyadaki uygulamalar çerçevesinde ortaya koyduğumuz görüşlerimizi algılıyorlar. Bu da bizim için son derece önemli. Çünkü sonuçta onların da etkili olacağı bilinen bir gerçektir" şeklinde konuştu.

Talat, DAÜ Rektör Vekili Prof. Dr. Halil Güven'in davetiyle KKTC'ye gelen Türkiye'deki Arı Hareketi heyetini ve heyete eşlik eden DAÜ Mütevelli Heyeti Başkanı Rifat Yalınç ile DAÜ Rektör Vekili Güven'i kabul etti.

Görüşmede, DAÜ'de önümüzdeki günlerde referandumla ilgili bir arama konferansı gerçekleştirileceği de açıklandı. DAÜ ve Arı Hareketi'nin işbirliğinde düzenlenecek arama konferansıyla ilgili hazırlık için Türkiye'deki Bahçeşehir Üniversitesi'nin yetkililerinin KKTC'ye gelerek çalışmaları başlattığı bildirildi.

Başbakan Talat ise, Güven'in DAÜ rektör vekili görevine gelir gelmez DAÜ ile Arı Hareketi'nin işbirliğinde çalışma yapmasının güzel bir adım olduğunu belirtti ve DAÜ ile Arı Hareketi'ne başarı diledi.

KIBRIS 06/03/2004

Görüşmelere, BM Genel Sekreteri Kofi Annan adına katılan Genel Sekreter’in Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro de Soto, cuma günü yapılan görüşmede, Türk ve Rumların görüşlerini içeren dört paragraftan oluşan yazıyı taraflara vererek, bunlar üzerindeki görüşmelerin çarşambaya kadar tamamlanmasını istemişti.
Rum tarafı, geçen 10 görüşmede, Türk tarafının ortaya koyduğu tüm önerileri reddetmiş, Türk tarafının iki kesimliliğin güçlendirilmesi yönündeki talebi üzerine de “ırkçılık” suçlamasında bulunmuştu.

Görüşmelere, BM Genel Sekreteri Kofi Annan adına katılan Genel Sekreter’in Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro de Soto, Cuma günü yapılan görüşmede, Türk ve Rumların görüşlerini içeren dört paragraftan oluşan yazıyı taraflara vererek, bunlar üzerindeki görüşmelerin Çarşamba gününe kadar tamamlanmasını istemişti.
Rum tarafı, geçen 10 görüşmede, Türk tarafının ortaya koyduğu tüm önerileri reddetmiş, Türk tarafının iki kesimliliğin güçlendirilmesi yönündeki talebi üzerine de “ırkçılık” suçlamasında bulunmuştu

YORGO KIRBAKİ Atina


Rum kesiminde dün açıklanan üç yeni kamuouyu araştırması, Kıbrıs'ta müzakereler başlamadan önce Annan Planı'na "hayır" deme eğiliminde olan Rumların bu düşüncelerinde ısrarlı olduklarını, üstelik çözüm sürecine son derece şüpheli baktıklarını ortaya koydu.
İntercollege kamuoyu araştırmalar şirketinin anketine göre, bugün referandum yapılsa Rumların yüzde 54.3'ü "hayır" ve sadece yüzde 11'i "evet" diyecekti. Kararsızların oranı yüzde 34.6. Aynı araştırmaya göre, Rumların yüzde 65.8'i, Annan Planı'nın Kıbrıslı Türkler ve Türkiye'nin işine yaradığına inanıyor.
Planın iki toplumun da yararına olduğuna inananların oranı yüzde 8.6, "Plan Rum tarafının çıkarına" diyenler sadece yüzde 0.8.

Çözüm 1 Mayıs'tan sonra olsun
1 Mayıs'a kadar çözümün gerekli olduğuna inananlar yüzde 6.9, Rumların AB üyeliğinden sonra çözüm arzuladıklarını söyleyenler de yüzde 47.6 olarak belirlendi. Rumların sadece yüzde 12.4'ü Kıbrıs Türk yönetimi altında yaşabileceğini söyledi. Yüzde 77.8 ise yaşamak istemiyor.
Türkiye'den Ada'ya gelen Türklerin geri dönmelerini isteyenler yüzde 89. Dönüşümlü başkana ise Rumların yüzde 72.7'si karşı.
AC Nielsen araştırma şirketinin anketine göre de, bugün referandum yapılsaydı, Rumların yüzde 53'ü "hayır", yüzde 19'u ise "evet" diyecekti. Kararsızlar yüzde 28. Referandumda, Annan Planı'na onay verilmesi için gereken tabanın, yüzde 50 artı 1 oy yerine, yüzde 60'ın üzerinde olmasını isteyenler yüzde 61. Rumların yüzde 82'si Papadopulos'un müzakerelerdeki tutumundan memnun.
RAI Consultancy kamuoyu araştırma şirketinin anketinde ise, "hayır" oranı yüzde 62, "evet" oranı ise yüzde 24 çıktı. Rumların yüzde 63'ü müzakerelerden çözüm çıkmayacağına inanıyor.
Aynı ankette, 1 Mayıs'tan sonra çözüm olasılıklarının daha iyi olacağına inananlar yüzde 35, inanmayanlar da yüzde 48 olarak gösterildi.

MILLIYET 08/03/2004

Kıbrıs'ta on ikiye beş var

Sn. Denktaş'ın, 4 Mart günü Ankara'da karşılanışı ve ATO'da yaptığı konuşma büyük bir heyecan yarattı ve beklediği destekten çok fazlasını bulmasına vesile teşkil etti. Bu olayı 'Marjinallerin desteği', 'Halka söyleyecek başka şeyleri olmayanların Kıbrıs konusunu istismarı' diyerek küçümsemek, Sn. Gül ve Sn. Erdoğan tarafından Sn. Denktaş'ın azarlandığını iddia etmek gibi çocuksu telafi mekanizmalarına başvurmak, hem yanlış hem de yararsız.
Sn. Denktaş milliyetçi duygu yoğunluğu çok yüksek bir topluluğa hiç de hamasi olmayan bir konuşma yaptı. Üç kez 'Pazarlıktayım, olmazsa olmazlarım kabul edilmezse ne yapacağımı karşı tarafa söylemek zorundayım' dedi ve o durumda 'çekilip' referandumda halkın hayır oyu vermesine çalışacağını sözlerine ekledi. Annan Planı'nın Türkleri mahvedeceğini söylerken, gayet tabii planın bizim isteklerimiz doğrultusunda değiştirilmemiş halinden söz ediyordu. Topluluğun 'ses vermesi'ni istemesiyse, müzakerelerde desteklenmesini istemekten ibaretti.
Sn. Denktaş'ın destek ihtiyacı duyması doğal. Sn. Başbakan'ın, adadaki toplantıların sonunda açıklama yapmamasını kendisinden basın yoluyla talep etmesi ve basının bu açıklamaları sansürlemesini istemesinden bu yana, malum köşe yazarlarımızın Kıbrıs dışında konulara kaydıkları; Sn. Denktaş'ın açıklamalarının arka sayfalarda anlaşılmaz derecede kısaltılmış verildiği; asıl uzlaşmaz kişinin Papadopulos olduğu böylesine açığa çıktığı halde pek eleştirilmediği görülüyor. Sn. Denktaş'ın açıklamalarıyla referandumda olumsuz oy verilmesi propagandası yaptığı yazılıyor.
Anlaşılan o ki, basının bu kesimi için Sn. Denktaş'ı desteklemek, müzakerelerde şansımızı artırmak değil, çözümsüzlüğü savunmak anlamına gelmeye devam ediyor. Bunlar, Sn. Denktaş'ın değiştirmeyi amaçladığı Annan Planı'nın ne kadar harika olduğunu, Rumlar reddetseler de planı referandumda destekleyeceğini sürekli söyleyerek, kendilerini teskin etmesini bekliyor gibiler. Böyle müzakere olmaz.
Hükümetin 22-29 Mart'ta yapılacak görüşmelere garantör ülkelerin dışişleri bakanı düzeyinde katılmasını istemesi, sorumluluğunu yüklenmesi istikametinde doğru bir adım oldu. Ancak Sn. Denktaş'ın açıklamalarından hareketle, Rum tarafının uzlaşmazlığını ılımlı bir milliyetçi söylemle bile eleştirmemesi, toplumda hükümetin teslimiyetçi olarak algılanması eğilimini güçlendirebilir. Bu da, nihai anlaşmanın hem halk hem de AKP tarafından kabulünü iyice zorlaştırabilir. Tüm uluslararası sorunlar gibi Kıbrıs sorunu da önemli ödünler vermeden çözülemeyeceğine göre, en iyi çözüm dahi çok ciddi eleştirilere zaten açık olacak. Oysa hükümet çözüm için gösterdiği kadar güçlü bir iradeyi Kıbrıs'ta ulusal çıkarları korumak konusunda göstermiyor izlenimi veriyor. Ardından Ege konuları gündeme geldiğinde bu güvensizlik ortamı daha da derinleşebilir.
Ankara'daki bazı AB büyükelçileri, hükümetin siyasi meşruiyetini kendilerinden aldığını çekinmeden söylüyorlar. AB üyeliği iştiyakını da buna bağlıyorlar. Bu durumda hükümetin Kıbrıs gibi bir milli davada ulusal çıkarları savunamayacağı izlenimi güçleniyor.
Hükümet, türban, YÖK, imam hatipler, kadrolaşma, başbakanlık müsteşarı gibi konular ortadayken anti laik görüntüsünü kolayca değiştiremez. Şimdi buna bir de gayrimillilik ekleniyor. Bu durumda mahalli seçimlerde oylarını yüzde 50'nin üstüne çıkarması, meşruiyet sorununu çözemeyeceğe benziyor. Aynı seçimlerde diğer partilerin marjinalize olması, ekonomimizin 2001 başında girdiği kriz gibi, siyasi sistemimizin de dibe vurduğu şeklinde anlaşılabilecek.
Bu nedenle 4 Mart toplantısı, anti laik ve gayrimilli bir iktidara karşı muhalefetsiz kalan ülkede laik, cumhuriyetçi ve ulusalcı bir siyasi oluşumun mayalanmasına yol açabilir. Böyle bir gelişmeyi tehlikeli bulanlar çıkabilir. Ancak etnik, dini ve ulusal konularda Cumhuriyet öncesi statükoya dönülmesini savunan, aslında gerici liberal köşe yazarlarının ve onların destekçilerinin, tam karşıtlarını yaratması engellenebilir mi?

Rumlardan referandumda hayır

“Referandumda Oyunuz Ne olur? Sorusuna yüzde 62 Hayır, yüzde 24 Evet, yüzde 13 Bilmiyorum\yanıt yok, yüzde 1 boş oy.

Annan planını ne kadar iyi biliyorsunuz? Sorusuna yüzde 55 az, yüzde 28 oldukça, yüzde 5 çok, yüzde 12 hiç; süreç çözüme neden olacak mı? sorusuna yüzde 63 hayır, yüzde 27 evet, yüzde 10 bilmiyorum\yanıt yok; son kararınızı ne daha çok etkileyecek? Sorusuna yüzde 31 güvenlik, yüzde 28 yaşayabilirlik, yüzde 23 insan haklarına saygı, yüzde 7 geri dönecek göçmen sayısı, yüzde 8 ekonomi, yüzde 5 bilmiyorum\yanıt yok; Rum Yönetimi Başkanı Yunan hükümeti ve büyük partilerin halkı referandumda evet deme çağrısı yapması durumunda, ne yanıt verirsiniz? Sorusuna yüzde 47 hayır, yüzde 40 evet, yüzde 12 bilmiyorum\yanıt yok yüzde 1 boş oy; Rum Yönetimi Başkanı Tasos Papadopulos’un kararı sizi etkiler mi? sorusuna yüzde 31 çok, yüzde 32 az, yüzde 34 hiç, yüzde 3 bilmiyorum\yanıt yok; Yunanistan’ın (Yunan hükümeti) kararı sizi etkiler mi? sorusuna yüzde 19 çok, yüzde 33 az, yüzde 44 hiç, yüzde 3 bilmiyorum\yanıt yok; AKEL’in kararı sizi etkiler mi? sorusuna yüzde 21 çok, yüzde 27 az, yüzde 49 hiç, yüzde 3 bilmiyorum\yanıt yok; DİKO’nun kararı sizi etkiler mi? sorusuna yüzde 14 çok, yüzde 35 az, yüzde 48 hiç, yüzde 3 bilmiyorum\yanıt yok; DİSİ’nin kararı sizi etkiler mi? sorusuna yüzde 18 çok, yüzde 30 az, yüzde 51 hiç, yüzde 2 bilmiyorum\yanıt yok; K.S. EDEK’in kararı sizi etkiler mi? sorusuna yüzde 11 çok, yüzde 32 az, yüzde 55 hiç yüzde 2 bilmiyorum\yanıt yok; Annan Planı hakkındaki bildiklerinizle, referandumda görüş ortaya koyma konumunda olacağınıza inanıyor musunuz? Sorusuna, yüzde 50 evet, 5 45 hayır, yüzde 5 bilmiyorum\yanıt yok cevapları verildi”

"Annan Planında bugün öngördüklerine çok yakın bir çözüm için gelecek Pazar günü referandum yapılırsa evet mi, hayır mı dersiniz? yüzde 53 hayır, yüzde 19 evet, yüzde 28 düşünüyorum; Rum Yönetimi Başkanı Annan Planında değişiklik için 7 noktada öneride bulundu. Eğer bu değişiklikler plana katılırsa, o zaman ne yanıt verirsiniz? yüzde 9 kesinlikle karşı, yüzde 11 oldukça karşı, yüzde 30 oldukça Annan Planını onaylarım, yüzde 27 kesinlikle Annan Planını onaylarım, yüzde 33 düşünürüm;

Kıbrıs sorununun çözüm ve AB üyeliği ekonomiyi iyileştirecek mi, kötüleştirecek mi yoksa etkileyecek mi? yüzde 65 kötüleştirecek, yüzde 21 iyileştirecek yüzde 6 etkilemeyecek, yüzde 8 bilmiyorum\yanıt yok; Güvenlik, BM tarafından garanti garantilenmiş olursa, Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti, Annan Planı temelinde çalışabilir mi? yüzde 45 çalışamaz, yüzde 40 çalışabilir, yüzde 15 bilmiyorum\yanıt yok; Referandumda, Kıbrıs sorununun onaylanması, güçlü bir çoğunluk mu, nispi bir çoğunluk mu tarafından desteklenecek? yüzde 61 güçlü bir çoğunluk, yüzde 50 nispi bir çoğunluk, yüzde 9 bilmiyorum\yanıt yok; Annan Planında, öngörüldüğü gibi, Kıbrıs sorununun çözüm boyutlardan size göre hangisini (hangi konuları) onaylar veya onaylamazsınız? Toprak konusu yüzde 54 onaylamam, yüzde 29 onaylarım, yüzde 17 bilmiyorum\yanıt yok; Mülk konusu; yüzde 60 onaylamam, yüzde 22 onaylarım, yüzde 18 bilmiyorum\yanıt yok; Güvenlik konusu; yüzde 49 onaylamam yüzde 27 onaylarım, yüzde 24 bilmiyorum\yanıt yok; Yerleşikler Konusu; yüzde 77 onaylamam, yüzde 82 onaylarım, yüzde 9 bilmiyorum\yanıt yok; Rum Yönetimi Başkanı Tasos Papadopulos’un şimdiye kadar müzakerelerdeki tutumunu destekliyor musunuz? yüzde 82 destekliyorum, yüzde 9 desteklemiyorum, yüzde 9 bilmiyorum\yanıt yok; Annan Planının ne kadar iyi biliyorsunuz? yüzde 57 çok iyi değil, yüzde 21 oldukça iyi, yüzde 7 çok iyi, yüzde 14 hiç, yüzde 1 bilmiyorum\yanıt yok; Size göre hangi siyasetçi, müzakerelerin kritik döneminde daha büyük sorumluluk tavır takınır? yüzde 25 Dimitris Hristofyas, yüzde 23 Nikos Anastasiadis, yüzde 22 Glafkos Klerides, yüzde 8 Yorgo Vasiliu, yüzde 7 Yannakis Omiru, yüzde 7 Alekos Markidis, yüzde 6 Vasos Lissaridis, yüzde 5 Nikos Kutsu, yüzde 4 Nikos Kleanthus"

HALKIN SESI 08/03/2004

** "Alvaro De Soto, mesai arkadaşlarıyla birlikte bir al-ver sürecini şekillendiriyor. De Soto bunu Perşembeden itibaren uygulamaya koymaya çalışacak. Bu konuyu Türkiye’deki ziyaretinde de tartıştı ve düşünceleri konusunda Ankara’yı sondajladı. Diplomatik kaynaklardan aldığımız bilgilere göre Perulu diplomat, iki bölgeliliğin güçlendirilmesi ve toprak arasında al-ver için bir ikili oluşturmaya çalışacak.”

“Alvaro De Soto, mesai arkadaşlarıyla birlikte bir al-ver sürecini şekillendiriyor. De Soto bunu Perşembeden itibaren uygulamaya koymaya çalışacak. Bu konuyu Türkiye’deki ziyaretinde de tartıştı ve düşünceleri konusunda Ankara’yı sondajladı. Diplomatik kaynaklardan aldığımız bilgilere göre Perulu diplomat, iki bölgeliliğin güçlendirilmesi ve toprak arasında al-ver için bir ikili oluşturmaya çalışacak. Türk tarafının talebi olan iki bölgeliliğin güçlendirilmesi, Türk idaresi altına dönecek Rum sayısının % 21’den % 15-17’ye düşürmekle tatmin edilebilir. Bu değişiklik karşısında, Genel Sekreterin 26 Şubat 2003’te ortaya koyduğu haritada değişiklikler olacak.

YENIDUZEN 08/03/2004

Taraflar bugün saat 10.00’da yeniden Lefkoşa Havaalanı bölgesindeki Uluslar arası Konferans Merkezinde bir araya gelerek çeşitli konular üzerindeki görüşlerini açıklayacaklar.

YENIDUZEN 08/03/2004

TOPRAĞA KARŞI İKİ BÖLGELİLİK... Rum basını, toprak karşılığında iki bölgeliliğin güçlendirileceğini ve Karpaz konusunun yeniden gündeme geleceğini bildirdi. İddiaya göre, BM Genel Sekreterinin Kıbrıs Özel Danışmanı De Soto, mesai arkadaşlarıyla birlikte bir al-ver sürecini şekillendirdi. Buna göre, Karpaz'ın yanı sıra Mesarya'da da Rumlar lehine değişiklik planlanıyor, buna karşılık Türk idaresi altına dönecek Rum sayısı yüzde 21'den yüze 15'e kadar düşürülebilecek

Fileleftheros'a göre, toprak karşılığında iki bölgelilik güçlendirilecek ve Karpaz konusu yeniden gündeme gelecek.

Gazete "Denktaş'ın ayrıca ısrarla AB müktesebatının, temel anlaşmayı etkilemediği zaman uygulanabileceğine ilişkin bir ifadenin anlaşma metninde yer almasını istediğini, Rum tarafınca reddedilen ve AB'nin de kabul etmemesi beklenen bu konuda Türkiye tarafından yoğun bir hareketlilik bulunduğunu ve Ankara'nın bu talebi ileriye götürmek için diplomatik düzeyde kampanya başlatacağını" da yazdı.

Gazeteye göre Papadopulos görüşmede ciddi bir al-vere girmeye hazır göründü ve bir Ulusal Konsey üyesinin böyle bir sürece girmeyi kabul ettiniz mi?" sorusunu yanıtlarken "Ya al-vere gireceğiz ya da Annan Planı olduğu gibi yerinde sayacak" şeklinde konuştu.

Alithia da, "Annan ve Referandumlara Doğru... Görüşmelerin BM Genel Sekreteri Annan'ın Eline Götürülmekte Olduğuna Kesin Gözüyle Bakılıyor" başlıklı haberinde, şimdiye kadarki görüşmelerin sonucuna bakıldığı zaman bu sürecin anlaşmada son sözü söyleyecek genel sekreter Kofi Annan'ın ellerine doğru götürüldüğünün kesin olduğunu yazdı.

KIBRIS 08/03/2004

Kıbrıs Rum basını, ABD'nin Kıbrıs'ta çözümden sonra adada asker bulundurmak istediğini iddia etti. Fileleftheros gazetesi, ABD'nin Güzelyurt ve Geçitkale'de 10 bin asker bulundurma niyetinde olduğunu yazdı. Ancak gazete, ABD'nin bu yöndeki haberleri teyit etmediğini belirtti.

Güzelyurt ve Geçitkale'de 10 bin asker

Gazete, diplomatik kaynaklara dayanarak, ABD'nin Kıbrıs'ta 10 bin asker konuşlandırmak istediğini, bununla da Türk ve Yunan kontenjanlarındaki asker sayısının önemli ölçüde azaltılmasının sağlanabileceğini yazdı.

ABD: Böyle bir plan yok

KIBRIS 08/03/2004

Talat, görüşme öncesinde yaptığı açıklamada, Kıbrıs müzakere sürecinde belirlenen programı tamamlamak için iyi niyetle çalıştıklarını belirtti.
“Planın kesin olarak referanduma gideceğini, anlaşılır ve kabul edilebilir bir plan sunmaya çalışacaklarını” ifade eden Talat, “çözümün yakın olduğunu ve bunun insanların kararlarına bağlı olduğunu” söyledi. Başbakan Talat, bundan ümitli olduklarını ve çok sıkı çalıştıklarını belirtti.

‘ÇÖZÜM ÇABALARINI DESTEKLİYORUZ’
ABD Büyükelçi Michael Klosson ise ABD olarak BM Genel Sekreterinin iyi niyet misyonu çerçevesinde Kıbrıs’ta çözüme ulaşma çabalarını tamamen desteklediklerini, BM Genel Sekreterine ve taraflara yardıma hazır olduklarını söyledi.
“Kıbrıs tarihinde yeni bir sayfanın açılmasına yardımcı olmak istiyoruz” diyen Büyükelçi Klosson, kapsamlı ve güvenli bir çözüme varılabileceğine inandığını kaydetti.
Klosson ayrıca, ABD Dışişleri Bakanlığı Kıbrıs Özel Koordinatörü Thomas Weston’un Ada’ya ziyaretinin, tarafların 1 Mayıs’ta çözüme ulaşmak yönünde gösterdiği iyi niyeti cesaretlendirici olduğunu ifade etti.

Plan değişmezse sonumuz olur’

KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, müzakere sürecinde Annan Planı’nı değiştirmeye çalıştıklarını belirterek, “Eğer değişmez ve olduğu gibi kalırsa işimiz zor, bizi darmadağın eder” dedi. Lefkoşa NTV

9 Mart 2004— Öte yandan Kıbrıs’ta liderler bugün 12’nci kez bir araya geliyorlar. İki liderin bugün yine güvenlik konusunu ele almaları bekleniyor

Annan Planı hakkındaki düşüncelerini halktan gizlemediğini ifade eden Denktaş, “Bu plan olduğu şekliyle kalırsa işimiz zor. Bizi harmanlar, darmadağın eder” dedi. Müzakere sürecini, “yaşanabilecek, halkın haklarını koruyan, huzur getirecek bir bina için temel kazma” olarak niteleyen Denktaş, “Dikkatli olmazsak bu temel hepimiz için felaket çukuru olur’ diye konuştu.

DENKTAŞ’TAN REFERANDUM UYARISI
Anlaşmanın imzayla değil referandumla kabul edileceğini belirterek halka güven duyduğunu dile getiren Denktaş, şöyle devam etti: “Halkın, geçici çıkarları için gerçeklere göz yummayacağına, düşünerek, bilerek karar vereceğine inanıyorum, inanmak istiyorum.
Bu kez rolümüz bir yolu yürümek, yapabileceğimizi yapmaktır. Yapamasak dahi neticeyi referanduma sunmaktır. Bizden imza istemiyorlar, imza atmayacağımızı bildikleri için imzayı kaldırdılar.
Ama bu süreç içine girdik, sonuna geldiğimizde halka ‘şunları değiştirebildik güzeldir veya tehlikeler devam etmektedir, ona göre oy verin’ diyeceğiz. Bugünkü çıkar için yanlış oy kullanılırsa hem kendimizi, hem memleketimizi içinden çıkılamayacak uçuruma atarız. Herkes bilinçli ve dikkatli olmalı.”
Halkı, referandumda bilinçli oy kullanmaya çağıran Denktaş, “Kovboy filmlerinde başına silah dayalı olarak mezarını kazanlara benziyoruz” diye konuştu.

MÜZAKERELER SÜRÜYOR
Kıbrıs müzakereleri sürüyor. kuzey kıbrıs türk cumhuriyeti cumhurbaşkanı rauf denktaş ve rum lider tasos papadopulos ara bölgede şu dakikalarda 12’inci kez biraraya geliyor.
İki liderin bugün yine güvenlik konusunu ele almaları bekleniyor. Türk tarafının, Rumların güvenlik konusunda sunduğu önerilere yanıt vereceği belirtiliyor. Denktaş, dünkü görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada, Türk tarafının tüm önerilerini, ilk günlerde, 3-4 sayfaya sığdırıp toplu olarak verdiklerini belirtmiş, buna karşın Rum tarafının, önerilerini parça parça sunduğunu ve önerilerini henüz tamamladıklarına dikkat çekmişti.
Denktaş, dün ayrıca Rumların güvenlik konusunda, hava sahası ve kıyılar konusundaki yetkilerin, merkezi hükümete verilmesi önerisini de eleştirmişti.

9 Mart 2004— NTV- Öte yandan Washington yönetimi, Yunanistan genel seçimini kazanarak başbakan olan Yeni Demokrasi Partisi lideri Kostas Karamanlis’i kutlayarak,Kıbrıs’ta yakın işbirliği beklentisini dile getirdi

Türkiye’nin, BM Genel Sekreteri Kofi Annan’ın Kıbrıs planında çeşitli değişiklik talepleri bulunuyor. ABD yönetim kaynakları, Türkiye’nin bu değişiklik önerilerinin geçen Cuma günü Washington’ın eline ulaştığını bildirdiler.
Değişiklik önerilerinin, geçen hafta ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Kıbrıs Özel Koordinatörü Tom Weston’a verildiği bildirildi. Amerikan yönetimine yakın kaynaklar, bu önerilerin ABD Dışişleri Bakanlığı’nca incelenmeye başladığını belirttiler.
Amerikan Dışişleri Bakanı Colin Powell’ın, Türkiye’nin taleplerinin elden geldiğince karşılanması yönünde Washington’ın çaba göstereceğine ilişkin Ankara’ya söz verdiğine işaret ediliyor.

KARAMANLİS’E KIBRIS’TA İŞBİRLİĞİ MESAJI
Bu arada ABD yönetimi, Yunanistan genel seçimini kazanarak başbakanlığa atanan Yeni Demokrasi Partisi lideri Kostas Karamanlis’i kutladı. Amerikan Dışişleri sözcüsü Richard Boucher, Karamanlis’i seçim zaferinden dolayı tebrik ettiklerini bildirdi.
Boucher, Kıbrıs’ta 1 Mayıs’a kadar çözüm sağlanması için Karamanlis ve yeni Atina yönetimiyle yakın çalışma sürdürülmesi yönündeki Amerikan beklentisini
dile getirdi. Sözcü, Yunanistan seçimini kaybeden PASOK lideri Yorgo Papandreu ile de ana muhalefet lideri sıfatıyla işbirliğini sürdüreceklerini belirtti.

SEFA KARAHASAN Lefkoşa
Kıbrıs sorununun çözümü için Ada'da sürdürülen müzakerelerinin dün yapılan 11. görüşmesinde, güvenlik konusu ele alındı. KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Rum Yönetimi'nin, "Türkiye'den Ada'ya gelen yerleşiklerin askeri eğitim aldığı ve havadan kendilerine silah atılması durumunda tehlikeli olacakları" tezini savunduğunu, yerleşiklerin geri dönmesini talep ettiğini belirtti. Türkiye'de Kıbrıs konusunda "büyük bir oyun oynandığını" savunan Denktaş, "Bir kısım basın beni küçük düşürmeye, Türk hükümetini bana öfkelendirmeye çalışıyor" dedi.
Denktaş, basın toplantısında, önceki gece 40 sayfalık bir belge sunan Rumların, tarafların statüsü konusunda Annan Planı'nın atıfta bulunduğu İsviçre ve Belçika modellerini reddettiğini, tüm Rumların eski yerlerine dönmeleri konusunda ısrarcı olduğunu söyledi. Rumların KKTC'nin Türkiye'yle yaptığı anlaşmaları kabul etmediğini belirten Denktaş, Türkiye'nin anlaşmayı görmeden garanti vermesi talebini ortaya koyduğunu, kıyılar, havaalanları gibi konuları federal devlete devretmek isteğini kaydetti. Denktaş, "Annan Planı'nı yaşayabilir hale getirmek için yaptığımız tüm önerileri reddettiler. Planda değiştirmedik madde bırakmadılar" dedi.

'Büyük bir oyun oynanıyor'
Rumların, 21 Nisan'ın Yunanistan'daki 1967 darbesinin yıldönümü olduğu gerekçesiyle, bu tarihte yapılması beklenen referandumu, 20 Nisan'a almak istediğini de belirten Denktaş, Yunanistan'daki iktidar değişiminin görüşmeleri etkilemeyeceğini vurguladı.
Denktaş, "Türkiye'de Kıbrıs konusunda büyük bir oyun oynanıyor. Maksatlı haberler çıkıyor. Bir kısım basın beni küçük düşürmeye, Türk hükümetini bana öfkelendirmeye çalışıyor. Basın çok acayip bir durumdadır" dedi.

MILLIYET 09/03/2004

AB'nin Genişlemeden Sorumlu Üyesi Günter Verheugen, Annan Planı'nın AB hukukuna uyumu konusunda KKTC Cumhurbaşkanı Denktaş'ın "doğruları söylemediğini" öne sürerek, "Kafa karıştırmasına izin vermeyeceğim" dedi. Verheugen, NTV'ye Türkiye'nin AB üyeliği ve Kıbrıs konusundaki görüşlerini açıkladı. Kıbrıs'ta ortaya çıkacak anlaşmanın AB'ye uyumunu sağlayacaklarını kaydeden Verheugen, şunları söyledi: "Denktaş'ın bu konuda ilerleme sağlanamadığı yönündeki söyledikleri doğru değil. En iyi seçeneği kullanacağız. Bizim için sorun olmayacak." Denktaş'ı Rumlarla "özde bir anlaşmaya varamamakla" da suçlayan Verheugen, "Rumlar referanduma 'hayır' derse ne olacak?" sorusuna "Bence Rumlar hayır demeyecek" yanıtını verdi. KKTC üzerindeki ambargonun kalkıp kalmayacağı sorusu üzerine de Verheugen, "Biz ambargo uygulamıyoruz. Adalet Divanı'nın kararını uyguluyoruz. Ancak, bazı kısıtlamaların kaldırılma olasılığı var" diye konuştu.
MILLIYET 09/03/2004

Kıbrıs'ta Türk ve Rum tarafları arasında yapılan görüşmelere "müzakere" demek mümkün mü?
11'incisi dün yapılan görüşmelerde Rum tarafının KKTC Cumhurbaşkanı Denktaş'a söylediklerine bakalım:
"Kuzey'de Türkiye kökenli 80 bin Türk askeri eğitim almış kişilerdir. İleride, eğer havadan silah atılırsa bu kişiler silahlanırlar. Rumlara saldırıp, çatışma çıkarabilirler."
Buyrun, müzakereye...
Rumların bu yaklaşımı ipe un sermekten başka ne anlama gelir? Bu müzakere mantığıyla ilerleme kaydetmek mümkün olabilir mi?
Nitekim olmamıştır. Türk tarafının bütün önerilerine tartışmadan geri çevirne Rum tarafı, "havadan silah atılırsa" gibi ipe sapa gelmez "kaygı"lar öne sürerek sözüm ona müzakere yürütüyorlar.
Türk tarafının güvenlik kaygısıyla Türkiye'nin garantisi ve Türk askerinin varlığı konusundaki bütün önerilerini, Rumlardan önce, "AB'ye girmiş Kıbrıs'ta güvenlik kaygısı da ne oluyor, güldürmeyin insanı" türünden bir savla Ankara'dan geri çeviren kesimler acaba Rumların "kaygı"sını duyunca ne düşünmüşlerdir. İhtimal ki, "yerinde" görmüşlerdir...
Kıbrıs'ta müzakereler işte böyle geçiyor. Rumların zaman doldumasıyla. Bu görüşmeler hiçbir sonuç ortaya çıkarmamışsa da, şu gerçeği açığa çıkarmıştır ki, uzlaşmak istemeyen Rum tarafıdır. Bu gerçekten hareketle artık Denktaş'a yüklenip durmanın yanlış olduğu kabul edilmelidir.
Kıbrıs'ta gerçek bir müzakere olmayacağı başından belliydi. Bunun nedeni New York'ta kabul edilen sonu başından belli müzakere sürecidir. Türk tarafının önerisiyle kabul edildiği övünülerek söylenen mekanizma, uzlaşma olsun veya olmasın sonuçta Annan Planı'nın otomatik referanduma götürülmesidir. Buna Rum tarafına verilen "ne olursa olsun 1 Mayıs'ta AB'ye üye olacaksınız" garantisi de eklenince, Türk tarafı açısından gerçek bir müzakere şansı kalmamıştır. Bugün Kıbrıs görüşmeleri bunu kanıtlamaktadır.
22 Mart'tan sonra devreye girecek olan Türkiye ve Yunanistan'ın yapacağı müzakerenin farklı olacağının da bir garantisi yoktur. Rum tarafına ciddi bir baskı ve yaptırım uygulanmadıkça, Türk tarafının olmazsa olmazlarının plana geçirilmesini kabul ettirmek çok zordur. Ankara'nın beklentisi, ola ki, ABD'nin ağırlığını koyması ve dörtlü aşamada veya Annan'ın boşlukları doldurması sırasında Türk tarafı lehine de bir iki değişiklik yaptırmasıdır.
Türk tarafının kabul ettiği "müzakere" budur...
Gerçek şu ki, Türkiye, New York'ta Annan Planı'nın bu halini kabul etmiştir. Beklentisi müzakere sürecinin son aşamasında ABD yardımıyla metni bir parça düzeltebilmektir. O da olabilirse...
Böyle davranmasının nedeni de açıktır. Aralık 2004'te AB'den müzakere tarihi alabilmek. Bu amaçla Kıbrıs konusunda Annan'ın dikte ettirdiği yol haritası onaylanmıştır.
Bir koşul olmayan Kıbrıs, AB'den tarih alabilmek için koşul olarak kabul edilmiştir. Kıbrıs'ın, Annan'ın, AB'nin ve ABD'nin istediği gibi çözülmesi tarih almak için tek ve yeter koşul değildir. AB, Kıbrıs'ı hem koşul olarak Türkiye'ye kabul ettirmiş, hem de dünkü troyka toplantısında yeniden vurguladığı gibi Kopenhag kriterlerinin uygulamasına "bakacağım" demiştir.
MILLIYET 09/03/2004 FIKRET BILA

AP'den Kıbrıs uyarısı gelecek

AA - STRASBOURG - Avrupa Parlamentosu'nun (AP) bu hafta Kıbrıs'ta tarafları çözüm için uyaran ve çözümsüzlüğün Türkiye'nin AB hedefi için sorun yaratacağını vurgulayan bir raporu kabul etmesi bekleniyor.
AP'nin Lüksemburglu parlamenteri Jacques Poos'un hazırladığı ve yarın tartışılmaya başlanacak olan raporda, AB'ye üye olmak üzere olan Rum Yönetimi'nin iyi niyet göstermesi gerektiği ifade edilirken, birliğin birleşik Kıbrıs'ı üye olarak görme arzusu teyit ediliyor.

'KKTC halkı Denktaş'tan farklı'
KKTC'nin de, BM planını temel alması gerektiği vurgulanıyor. KKTC halkının çoğunun KKTC lideri Rauf Denktaş'ın tersine, birleşik Kıbrıs'ın AB'ye girmesini arzu ettiği savunulan raporda, son seçimlerde eski muhalefet partisinin daha fazla oy toplamasına atıf yapılıyor. Raporda ayrıca KKTC'de medyanın baskı altında tutulduğu belirtilerek, haberleşme özgürlüğü ve hukuk devleti ilkesinin garanti altına alınması ve sivil toplum örgütleriyle ilişkilerin geliştirilmesi çağrısı yapılıyor. Türkiye'ye kısmında, Kıbrıs'ta çözümün Türkiye'nin için koşul olmadığı kaydedilse de çözümsüzlüğün AB üyeliliği için ciddi engel teşkil edeceği ifade ediliyor. Raporda, 'Türk yetkililerin, tanımadıkları, topraklarının bir kısmında asker bulundurdukları, gemilerine boykot uygulayıp hava sahasını kapalı tuttukları bir üye ülkenin yer aldığı AB'ye girmeyi hayal etmenin zorluğunu anlamalarını umut ediyoruz' deniliyor.

Rum lider memnun

RADİKAL - ATİNA - Yunan seçimini merkez sağcı Yeni Demokrasi'nin (ND) kazanması Rum Yönetimi lideri Tasos Papadopulos'u sevindirdi. ND lideri Kostas Karamanlis'i ilk tebrik eden Papadopulos'un, geçen yılki Rum seçiminde eski lider Glafkos Klerides'i destekleyen Yorgos Papandreu'yla yıldızı barışmıyordu. Yunan seçimini 'demokrasi bayramı' diye niteleyen Papadopulos, "Atina'nın Kıbrıs Helenizminin mücadelesine tam desteğinden eminiz" dedi. İktidar değişikliğinin Kıbrıs'ta ertelemeye yol açmayacağını söyleyen Papadopulos, "ND, konumumuz ve Annan Planı'nda istediğimiz değişikliklerden haberdar" dedi. Karamanlis'in ilk yurtdışı durağının Güney Kıbrıs olması, Papadopulos'un da bu hafta Atina'ya gitmesi bekleniyor.

'Ada'da kritik eşiğe doğru

Kıbrıs'ta taraflar bu hafta kritik sürece girdi ama ilerleme sağlanabilmiş değil. Denktaş: Rumlar her önerimizi reddetti

AA - LEFKOŞA - Kıbrıs sorununa Annan Planı temelinde 1 Mayıs'a dek çözüm için 19 Şubat'ta başlatılan müzakerelerde bu hafta kritik bir sürece giriliyor. Türk ve Rum heyetleri, BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın Kıbrıs
Özel Temsilcisi Alvaro de Soto'nun sunduğu dört başlık üzerinde görüşlerini yarın beyan ederek perşembe günü al-ver sürecine girecek. 22 Mart'taki dörtlü zirveye kadar sürecek müzakerelerde masada, Türk tarafının bir kaç sayfadan oluşan değişiklik taleplerine karşı Rum tarafının 110 sayfalık belgesi bulunuyor. Taraflar dün güvenlik konusuna odaklanan 11. görüşmeden de sonuç alamadı. Görüşmelerin ardından KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş şu bilgileri verdi:
RUMLAR HEP REDDETTİ: Biz iki tarafın statüsü ve eşitliği konusunda İsveç modelini öneren, kurulacak yeni ortaklığın AB ile ilişkileri konusunda iki ayrı dil üzerine bina edilmiş Belçika'yı model alan öneriler sunduk. Rumlar bunları reddetti. İki kesimliliği iyice sulandırdılar, çoğunluk idaresini empoze etmek için ellerinden geleni yapıyorlar.
AB TATMİN ETMİYOR: Olmazsa olmazlarımızın başında yer alan derogasyonlar (istisnalar) konusunda AB'den aldığımız yanıtlar maalesef tatmin edici değildir. Bize, 'Uyum sağlamaya çalışacağız' demişlerdi. Şimdi biz, 'Artık kati cevap isteriz, derogasyonları birinci sınıf yasa haline getirecek misiniz' dediğimiz de, 'bazı konulara geçici bir süre için olabileceğini ve zorluklarını' söylemeye başladılar.
GÜVENLİK İÇİN BELGE VERDİLER: Biz görüşümüzü sürecin başında sunmuştuk. Rumlar ise dün gece (önceki gece) geç saatlerde güvenlik konusunda 40 sayfalık belge verdi. KKTC'nin Türkiye ile yaptığı anlaşmaları reddediyor, kıyıları, havaalanlarını ortak devlete devretmek istiyorlar. Meğer 'yerleşik' dedikleri insanlardan korkuyorlarmış. Çünkü bunların çoğu askeri eğitim görmüş ve her an askere çağrılabilirlermiş. Kendi basınlarında yazıyorlar, 80 bin Rum yedek olarak her an askere çağrılabilecek durumdadır.
TÜRK HÜKÜMETİ BENİ ELEŞTİRMEDİ: Ankara'daki temaslarımda gayet samimi, gayet içten, gayet açık her şeyi karşılıklı olarak konuştuk. Yemek verilecekmiş de, 'Uçağım gidiyor' diye ben reddetmişim. Bunların hepsi yalan. Biz özel uçakla gittik, özel uçakla geldik. Bunlar maksatlı yapılmaktadır. Bir kısım basın beni küçük düşürmek için yapmaktadır. Bir kısım basın da Türk hükümetini bana karşı öfkelendirmek için yapmaktadır. Türkiye'de büyük bir oyun oynanmaktadır.

Denktaş'lı ana muhalefet cephesine ne dersiniz?..

Hakkı Devrim

Aramızda CHP'nin yerel seçimlerde AKP'yi geride bırakacağını düşünen tek kişi yok.
Varılan ortak hüküm şu: AKP seçimin mutlak galibi olurken, CHP muhalefet olduğu halde oy kaybetmenin acısını çekecek ve belki de bu defa son nefesini verecektir.
Allah saklasın! diyen de vardır muhakkak, acı patlıcanı kırağı çalmaz, diyen de...
Ama bu arada Türkiye'nin güçlü bir muhalefet partisine, hatta cephesine ihtiyacı olduğunu inkâr eden de yok.
4 mart perşembe günü Ankara'da dikkati çeken bir hadise yaşandı. KKTC Cumhurbaşkanı başını kaşıyacak vakti yokken, ne yapmış etmiş Ankara'ya gelmiş ve Ticaret Odası Başkanı Sinan Aygün'ün «Eniştem beni neden öptü?» konulu toplantısında boy göstermişti.
Ama ne gösteri!.. Sonu gelmez konvoylar, «Bozkurt Denktaş!» âvâzeleri, mehter marşları, «Öl de ölelim, vur de vuralım!» sloganları...
Ya kürsüdeki Allah için usta hatibi dinleyen «rical-i siyaset»?
Süleyman Demirel (Dokuzuncu), Bülent Ecevit (DSP), Recai Kutan (SP), Muhsin Yazıcıoğlu (BBP)... Ne kalıyor geriye? DYP, ANAP vd... Bir de CHP değil mi? (Toplantıya katılmasa da ana muhalefetimizin Rauf Denktaş'ta gönlü olduğunu biliyoruz.)
Kıbrıs'ta dilerim beklenen sonuç alınır. (Kimin beklediği sonuç, deyip de işimi güçleştirmeyin!) Yani Denktaş «Benden buraya kadar!» diyecek noktaya gelirse, ATO'ya koşup ona destek veren bölük pörçük partiler, bu kurt siyasetçinin etrafında bir ana muhalefet cephesi oluşturmaya yanaşmazlar mı dersiniz?
Niye olmasın? Başka bir çıkar yolunuz var mı? Hele bir deneyin bu ihtimali de düşünmeyi! Belki zihninize küşayiş gelir.

Aklıevvel
CHP deyince aklıma geldi.
Çizgi roman kahramanı Temel Reis figürünü reklam kampanyasında kullanmayı tasarlayanların, daha açık tarifiyle Deniz Baykal'ın anlı şanlı basın yayın ve halkla ilişkiler danışmanlarının aklına «telif hakkını ne yaparız?» suali sahiden gelmemiş olabilir mi?
Böyleyse bunlar benim sandığımdan da...

Dil Yâresi

Nuray Mert, «11 Eylül sonrası dünyanın hali gerçekten çok kaygı verici, ama benim intibama göre, Türkiye'de yapılan tartışmalar işin ciddiyetini ıskalıyor» yazmış (Radikal, 4 mart).
İntibama denmez; aşırı öz-Türkçe'ci Nurullah Ataç bile, bu eski kelimeyi bakın kuralına uygun olarak kullanıyor: «Benim hoş, parlak sözler söyleyebilen bir insan olduğum intibaını uyandırmak arzusu mizacımın bir türlü atamadığım bir zaafıdır».
Dizgi hatası derseniz, o zaman da sorarım:
– İzlenim kelimesinin bir kusuru mu var? «İntibaıma»
demektense «izlenimime» demek daha doğru olmaz mı?

Can Gürzap ve ti-yat-ro!
Cumartesi akşamı tiyatrodaydım. Ti-yat-ro'da! Oyunun adı Taraf Tutmak. Ronald Harwood bildiğim bir tiyatro yazarı değil. (Oyunu Türkçe'ye bütün ustalığıyla Filiz Ofluoğlu çevirmiş.) Can Gürzap dışında, sahnede pek tanıdık simaya rastlamadım. (Televizyondan aşinalar var.) Ama hissediyorum ki tiyatroseverler tarikatı mensupları olarak sahiden tiyatrodayız.
Sahneye, dört ayağıyla birden yere sağlam basan bir masa gibi oturtulmuş oyunu seyrediyoruz. (Yönetmen Can Gürzap.)
İkinci Büyük Savaş ertesi mağlup Almanya'dayız. Nürnberg Muhakemesi devam ederken, Amerikalılar bir yandan da muhtemel sanıkları kovalamaya devam ediyor. ABD istihbaratından bir binbaşı aklına koymuş, ünlü orkestra şefi Wilhelm Furtwängler'in (Can Gürzap) NAZİ ileri gelenleriyle yakınlığını, iş ve suç birliğini belgeleyecek. Hikâye, harap Berlin'de bir sorgu bürosunda geçiyor.
Furtwängler vakur ve muhteşem, sorguyu cesaretle göğüslüyor. (Oyunu bir Türk yazsa, inandırıcı olmak için, maestronun biraz alttan almasına özen gösterirdi. Amerikalı öfkeleniyor, ama belli ki, sanığın üzerine yürüme gibi bir lüksü yok.) Belki çok tanındığı için, ünlü şef Furtwängler'in kişiliği üzerinde durma ihtiyacı duyulmamış. O
oyunda bir çeşit simge. Ama binbaşı (Tarık Ünlüoğlu), yardımcısı teğmen (Metin Yavuzoğlu), İngilizce bilen Alman sekreteri (Özgü Namal), zayıf karakterli ikinci keman (Mahmut Gökgöz) ve kaybettiği kocasının hesabını soran kadın (Zeynep Erkekli) iyi çizilmiş portreler ve hepsi bu insanları hakkıyla canlandırıyor.
Hikâyesinin ana hatları ve kahramanlarıyla oyun bu. Yönetmen Can Gürzap'ın seçimi isabetli, daha inandırıcı bir Furtwängler bulamazdı. Zeynep Erkekli sarsıcı, Tarık Ünlüoğlu sevimsiz ve budala binbaşı rolünde çok başarılıydı. Beşerî zaafları sahnede canlandıran, güzel oyunuyla ikinci keman rolünde Mahmut Gökgöz'dü. Gençlerin de (Özgü Namal, Metin Yavuzoğlu) kimseden geri kalır yanı yoktu.
Yazarın anlattığı bir yerde gene insanoğlunun çaresizliği. Ben, belki tek başıma duyduğum bir rahatsızlığı da söyleyeceğim. Oyunu görürseniz siz de dikkat edin lütfen:
– İnsanın kendini sevmeyen, güvenilir bulmayan, yaptıklarını onaylamayan yardımcılarla çalışması ne zor iş, değil mi?

ABD yönetimine yakın kaynaklar, Türkiye'nin önerilerinin geçen hafta, ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Kıbrıs özel koordinatörü Thomas Weston'a iletildiğini belirttiler.

Bu kaynaklar, ABD yönetimine Cuma günü ulaşan bu değişiklik önerilerinin Washington'da incelenmeye başladığını kaydettiler.

Washington'daki gözlemciler, ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell'ın,Türk tarafının değişiklik taleplerinin mümkün olduğunca karşılanması için Amerikan tarafının çaba göstereceği yönünde daha önce Ankara'ya söz verdiğine işaret ediyor.

Lefkoşa'da halen iki taraf arasında süren görüşmelerin ardından geriye kalan anlaşmazlık noktalarının, Türkiye ile Yunanistan'ın devreye girmesiyle 22-29 Mart arasında çözülmesine çalışılacak.

HURRIYET 09/03/2004

HURRIYET 09/03/2004

Cumhurbaşkanı Denktaş, Rumların "ortaklık ve ortaklar arasında tam eşitlik" yerine "çoğunluk" idaresini empoze etmeye çalıştığını söyledi. Rumların her şeye itiraz ettiğine dikkat çeken Denktaş, "Biz ne istemişsek Annan Planı'nı yaşayabilir bir hale getirmek için... Bunların tümünü reddediyorlar ve kendileri planın değiştirmedik maddesini hemen hemen bırakmadılar" dedi

Cumhurbaşkanı Denktaş, bugün yapılacak görüşmede 40 sayfaya varan ve planın esas kısımlarını oldukça değiştiren güvenlikle ilgili belgelerine cevap vereceklerini kaydetti. Denktaş, tüm belge verme işlemlerinin bugün sona erdirilmesinin istendiğine dikkat çekti.

Cumhurbaşkanı Denktaş, AB normları altında tüm Rumların eski yerlerine gitmesi konusunu gündemde tutan Rum tarafının Türk tarafının Türkiye'yle yapmış olduğu anlaşmaları reddettiğini kaydetti.

"Derogasyonlar konusuna da

Cumhurbaşkanı Denktaş, Rumların sunduğu belgelerde "Türkiye'nin Kıbrıs'a müdahalesi ve adaya zorla nüfus getirerek uluslar arası suç işlendiği ve yerleşik diye nitelenen Türkiye kökenli nüfustan korkulduğu" yönünde ifadeler yer aldığını kaydetti.

Denktaş, "Güya bunların çoğu askeri eğitim görmüş ve bunlar dolayısıyla herhangi bir an askere çağrılabilirlermiş. Havadan bunlara silah vesaire atılırsa o zaman büyük bir tehlike arz edermiş" dedi.

önerisinde bulunuldu"

Sorular

BRT'nin yayınları ve Vakıflar İdaresi'nin yeni yönetim kurulunun kararlarına ilişkin bir soru üzerine Denktaş, "Mücahidin Sesi" olan BRT'nin başına gelenlerin istediği gibi yayın yapamayacağını kaydederek konuyla ilgili bir araştırma yapıldığını söyledi.

Cumhurbaşkanı Denktaş, vakıf mallarının ilgili yasalarla korunduğuna işaret ederek malların özel statüsünün anayasada da korunması gerektiğini belirtti. Denktaş, anayasanın meclisten geçmeden Rumlara verilmesi konusunun da tartışılmakta olduğunu kaydetti.

KIBRIS 09/03/2004

TEK YOL ANNAN PLANI... AB Dönem Başkanı İrlanda'nın Dışişleri Bakanı Brian Cowen, AB olarak BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın Kıbrıs konusundaki rolünü desteklediklerini belirterek, taraflara halen devam eden müzakere sürecinde Annan Planı temelinde çözüme katkıda bulunma çabalarını sürdürme çağrısı yaptı. Cowen, birleşmiş bir Kıbrıs'ın AB'ye girmesinin önemine işaret ederek, Kıbrıs'taki iki taraf, AB ve Türkiye'nin de çıkarına olacağını söylediği bu gelişmenin tek yolunun Annan Planı olduğu görüşünü dile getirdi

TÜRKİYE VE YUNANİSTAN, GEREKLİ KATKIYI KOYACAK.... TC Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül ise, "Günü geldiğinde, eğer iki taraf çözemeyip bizlere kalırsa Türkiye ve Yunanistan en üst seviyede toplantılara katılıp gerekli katkıyı verecekler" diye konuştu. Kıbrıs sürecine Yunanistan'daki iki önemli liderin de pozitif yaklaştıklarını belirten Abdullah Gül, liderlerin süreci seçim malzemesi yapmadıklarını kaydetti

Türkiye'nin AB sürecine ilişkin değerlendirmelerin yapıldığı ve Kıbrıs sorunun da ele alındığı Türkiye-AB Troykası toplantısı dün gerçekleşti.

Toplantıda, Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül, AB-Troykası heyetinde bulunan AB Dönem Başkanı İrlanda'nın Dışişleri Bakanı Brian Cowen, bir sonraki dönem başkanı Hollanda'nın Dışişleri Bakanı Ben Bot ve AB Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu üyesi Günter Verheugen ile bir araya geldi. Görüşmelere AB Konseyi Genel Sekreteri ve Ortak Dış Politika ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Javier Solana da katıldı.

Gül, ayrıca İran, Afganistan, Ortadoğu süreci, Güneydoğu Kafkaslar'ı da ele aldıklarını belirterek, siyasi istişarelerin önümüzdeki günlerde devam edeceğini bildirdi.

Kıbrıs sürecine Yunanistan'daki iki önemli liderin de pozitif yaklaştıklarını belirten Gül, liderlerin süreci seçim malzemesi yapmadıklarını kaydetti.

Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül'ün açılış konuşmasının ardından söz alan Cowen, toplantının yararlı geçtiğini belirterek, Türkiye-AB ilişkilerinin yanı sıra Irak, Afganistan, Ortadoğu, İran ve Kafkaslar gibi birçok konuyu ele aldıklarını söyledi.

"Bizim için önemli olan Kıbrıs'ta varılacak bir anlaşma. İnşallah 1 Mayıs'tan önce bir uzlaşma olur. Bu anlaşmanın ileride herhangi bir şekilde değiştirilmemesi. Bunun garantisinin verilmesi. Bu hangi yolla olur? Bu hukuki bir şey. Buna uzmanlar çalışıyorlar. Eminim ki bunun yolu bulunacaktır. Önemli olan bu anlaşmanın başka bir yolla birkaç sene sonra değiştirilmemesi, bu yolların hepsinin tıkanması."

Verheugen: Türkiye'nin derogasyonlar

konusundaki isteklerini ciddiye alıyoruz

Ayrıcalıklar için çeşitli yollar

Verheugen, uyumlaştırma yolları çerçevesinde, ilk seçenek olarak belli bir zaman periyodu için "şartlı düzenlemeler" yapılabileceğini, ikinci olarak daha esnek şartlı düzenlemeler oluşturulabileceğini ve son olarak da daimi derogasyonlar konulabileceğini kaydetti. Verheugen, bununla birlikte daimi derogasyonların ancak çok istisnai durumlarda konulabileceğine dikkat çekerek, bu durumda bunların hukuki açıdan ortadan kaldırılamaz olması gerektiğini belirtti.

Gül: ABD, Türkiye'nin Irak'la ilgili

Bu arada, diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre, Gül, dün akşam Irak'taki geçici anayasaya ilişkin Powell'a bir mektup gönderdi. Powell da bu mektup üzerine bugün AB Troykası toplantısı sırasında Gül'ü telefonla arayarak, mektubu dikkatle okuduğunu ve incelediğini söyledi.

Irak'taki ABD yönetiminden birisini çok kısa bir süre içinde Ankara'ya göndereceğini belirten Powell, Gül'e "geçici anayasayı incelediğini, şu aşamada kaygıya gerek olmadığını, bunun geçici bir belge olduğunu, asıl anayasanın hazırlanması aşamasında daha zaman bulunduğunu, bu hazırlıklar sırasında komşuların görüşlerine de değer verdiklerini, yakın çalışma içinde olacaklarını" ifade etti.

KIBRIS 09/03/2004

Avrupa Parlamentosu (AP), Mayıs ayında AB'ye üye olacak 10 ülkenin üyeliğe hazırlık durumuyla ilgili son bilanço raporunu bu hafta görüşecek.

'AB üyeliği önünde engel'

KIBRIS 09/03/2004

Uluslararası anlaşmalar, federal yasalar ve ekonomi-finans ana başlıkları altında uzmanların ve kamu görevlilerinin katılımıyla oluşturulan iki toplumlu teknik komitelere, bayrak ve marş konusunda çalışma yapacak 2 komite daha eklendi. Yeni devletin bayrak ile marşını belirlemek amacıyla çalışma yapacak bayrak ve marş komiteleri, bugün BM gözetiminde ilk ortak toplantıların yaptılar.

Dün ilk toplantılarını yapan bayrak ve marş komiteleri yanında, 20 günden beri yoğun bir tempoda çalışan teknik komiteler de ortak çalışmalarını sürdürüyor. Ara bölgedeki BM Konferans Merkezi'nde bugün 6 ayrı komite ortak toplantı yaptı.

Yeni devletin kuruluş anlaşmasına uygunluk çerçevesinde KKTC ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi mevzuatını, iki tarafın bugüne kadar yaptığı uluslararası anlaşmaları, Avrupa Birliği'ne uyum sürecini ve yeni oluşumun mali-ekonomik yapısının nasıl oluşacağını teknik düzeyde inceleyen komiteler, Kıbrıs müzakereleriyle ilgili takvim uyarınca 22 Mart'a kadar çalışmalarını tamamlamayı hedefliyorlar.

Yeni devletin kuruluş anlaşmasına uygunluk çerçevesinde KKTC'nin bugüne kadar yaptığı 180 uluslararası anlaşma veya protokolün ile Rum tarafının imzaladığı 1900 civarında uluslararası anlaşma incelemeye alındı. Bu anlaşmalar tek tek İngilizceye tercüme edilerek karşı tarafın incelemesine sunulurken, karşılıklı bu çalışmanın ardından yeni ortaklığı bağlayacak uluslararası anlaşmaların belirlenmesi hedefleniyor.

KIBRIS 09/03/2004

"Halkın geçici çıkarları için gerçeklere göz yummayacağına, düşünerek, bilerek karar vereceğine inanıyorum, inanmak istiyorum. Bu kez rolümüz bir yolu yürümek, yapabileceğimizi yapmaktır. Yapamasak dahi neticeyi referanduma sunmaktır. Bizden imza istemiyorlar, imza atmayacağımızı bildikleri için imzayı kaldırdılar. Ama bu süreç içine girdik, sonuna geldiğimizde halka 'şunları değiştirebildik güzeldir veya tehlikeler devam etmektedir, ona göre oy verin' diyeceğiz. Bugünkü çıkar için yanlış oy kullanılırsa hem kendimizi, hem memleketimizi içinden çıkılamayacak uçuruma atarız. Herkes bilinçli ve dikkatli olmalı..."

KIBRIS 09/03/2004

NTV’de Murat Akgün’ün sorularını yanıtlayan Abdullah Gül, Kıbrıs müzakerelerinde bir anlaşmaya varılması durumunda AB’nin bunun ileride değişmeyeceği yönünde garanti verilmesi gerektiğini söyledi. Gül “AB’nin bunu değiştirilemeyecek bir metin olarak kabul etmesi konusunda bir tartışma yok. Biz onlara buna girmeyiz dedik.
Bizim bir şeyden emin olmamız gerekir. Anlaşma öyle kalmalı. İki sene sonra bu herhangi bir yolla aşındırılmamalı, değiştirilmemeli. Yoksa niye çırpınıyoruz ki biz. Teknik olarak nasıl olacak, bunun yolları araştırılıyor. Zaman sıkıştırmamız yok. 1 Mayıs’a yetişirse iyi ama sonrasında da bir süre verilebilir” dedi.
Gül “AB’de geçmişte verilen bazı sözler tutulmamıştı?” sorusu üzerine “Kulağımızda küpedir. Böyle bir konuda tartışma götürülemez. Metin değiştirilecekse biz niye uzlaşmak için böyle bir çaba olalım. Bunun yolu aranıyor” dedi.

RUMLAR HAYIR, TÜRKLER EVET DERSE
Gül “Kıbrıs’ta ortaya çıkacak metnin referanduma götürülmesinin ardından eğer Rumlar hayır Türk tarafı evet derse ne olacak” sorusuna şu yanıtı verdi:
“Bunların hepsi ile ilgili görüşülüyor. Türk tarafı çantada keklik değil. Türk tarafı da hayır diyebilir. Referandumun sonucunu bilemeyiz. Ama Türk tarafı evet derse BM Güvenlik Konseyi’ne gidilir. ‘Türk tarafı daha ne yapacaktı’ denilir. O zaman tek taraflı ambargolar filan gündeme gelir”
Gül, Türkiye ve Yunanistan’ın katılacağı dörtlü görüşmelerin önce Dışişleri ardından da başbakanlar düzeyinde olabileceğini belirterek görüşmelerin Kıbrıs dışında, büyük ihtimalle Avrupa’da olacağını söyledi.

IRAK’TA DURUM
Dışişleri Bakanı Abdullah Gül “Irak’ta Kürtler istediklerini parça parça alıyorlar gibi gözüküyor.Bu konuda ABD’ye tam olarak güveniyor musunuz” sorusuna “Kimse kimseye tam olarak, yüzde yüz güvenemez. Tam güveniyoruz diye bir şey söz konusu değil. Orada herkes birşeyler istiyor, kimi alıyor, kimi alamıyor.” diye yanıt verdi.
Gül geçici anayasada taslaktan farklı olarak Türkmenlere Türkçe okul açabilme imkanı getirilmesinin olumlu bir gelişme olduğunu söyledi.

IRAK’TA PKK VARLIĞI
Gül, Irak’taki PKK varlığıyla ilgili soruya ise “Benim teröristim iyi senin teröristin kötü anlayışını kabul edemeyiz. Biz bunu başkasına güvenerek bırakmayız. Biz kendi tedbirimizi alırız ve sorumluluğumuzu biliriz. Benim teröristimi başkası ne kadar ciddiye alırsa ben de onun şikayet ettiğini o kadar ciddiye alırım” yanıtını verdi.
Bakan Gül ayrıca Büyük Ortadoğu Projesinde Türkiye’nin başkalarının yaptığı projenin taşeronu olması gibi bir durumun sözkonusu olmadığını sözlerine ekledi.

9 Mart 2004 — Karamanlis’in ikinci iş olarak da 22-29 Mart tarihleri arasında yapılması öngörülen 4’lü toplantının muhtemelen bir hafta ertelenmesini isteyebileceği ileri sürüldü

Karamanlis’e yakın çevrelere göre bu konsey, Türk ve Yunan başbakanlarının yılda en az bir defa bir araya gelmelerini ve hem ikili hem de Türkiye-AB ilişkilerini değerlendirmelerini öngörüyor.
PASOK hükümeti döneminde Türk ve Yunan dışişleri bakanları altı ayda bir Atina ve Ankara’yı ziyaret ediyorlardı. Erdoğan ile Karamanlis’in ilk buluşması da Mart ayı içinde olacak. Dışişleri bakanları düzeyindeki Türk-Yunan zirvelerinin başbakanlar düzeyine çıkarılması, Karamanlis’in lideri olduğu Yeni Demokrasi Partisi’nin (YDP) seçim öncesi programında da yer alıyordu.

Karamanlis, Kıbrıs konusunda ise ilk iş olarak Rum Yönetimi lideri Tasos Papadopulos ile görüşecek. Papadopulos’un Kıbrıs’taki müzakereleri aksatmamak için haftasoru Atina’ya gelmesi bekleniyor. Karamanlis Rum lidere, “kendisiyle görüşmeden önce Kıbrıs hakkında açıklama bile yapmayacağını” söyledi.

4’LÜ TOPLANTI ERTELENEBİLİR
Karamanlis’in ikinci iş olarak da 22-29 Mart tarihleri arasında yapılması öngörülen 4’lü toplantının muhtemelen bir hafta ertelenmesini isteyebileceği ileri sürüldü. Karamanlis, Kıbrıs konusunda eski Başbakan Kostas Simitis’ten bu aşamada farklı bir politika izlemeyecek. Seçim öncesi Annan Planı’nın müzakere zemini teşkil etmesini ve New York’taki anlaşmayı kabul eden Karamanlis, başbakanlığının ilk günlerinde AB ve ABD’yi de karşısına almak istemeyecek.

PAPADOPULOS’TAN SERTLİK TALEBİ
Buna karşı, Papadopulos’un Simitis’e kabul ettiremediği, daha sert politika izlenmesi için Karamanlis’i ikna etmeye çalışması olasılığı bulunuyor. Diplomatik çevrelere göre “Papadopulos Atina’yı kendi dümen suyuna sokmaya çalışacak”.
Karamanlis başbakan olarak görüşeği ilk yabancı yetkililerden biri de BM Genel Sekreteri Kofi Annan’ın Kıbrıs Özel temsilcisi Alvaro De Soto olacak. De Soto Atina’ya gelip görüşme talebini Karamanlis’e iletti

BARKIN ŞIK Ankara


Kıbrıs Rum Yönetimi lideri Tasos Papadopulos, Türk tarafının önerilerine, "İki halk kavramı, yeni icat edilmiş bir Türk kavramıdır. Taraflar Ada'nın ortak sahibi değildir. Derogasyonların bağlandığı Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne (AB) üyeliği de meçhuldür" yanıtını verdi. Türk tarafının, Annan Planı'nda değişikliğe gidilmesini istediği ve Rum tarafına da sunduğu öneriler Papadopulos tarafından sert bir dille geri çevrildi. Rum tarafının, al - ver sürecinde yol haritasını da oluşturacak Türk tarafının önerilerine verdiği yazılı yanıtın satırbaşları şöyle:
• Denktaş tarafından tasarlanan değişiklikler BM Genel Sekreteri'nin mektubu ve Annan Planı parametreleri dışındadır. Türk pozisyonunu teşkil eden kâğıt, AB'nin temelini teşkil eden ilkelere aykırıdır.
• Annan Planı uyarınca Kuzey'e dönmesi öngörülen Rumların sayısı bakımından tavanın daha da düşük tutulması ve bu tavana Karpaz Rumları ile 65 yaş üstü Rumların da dahil edilmesi kabul edilemez.
• Global mal takası yapılması, Rumlara sınırlı mal iadesi ve tazminatla yetinilmesi kabul edilemez.
• Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin birinci protokolünün Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti'ni bağlayıcı olmaması kabul edilemez. Kıbrıs AB'ye girmiştir.
• Denktaş, federal düzeyde ve federe düzeyde Kıbrıslı Türklerle Kıbrıslı Rumların kendi oluşturucu devletlerinde siyasal haklarını kullanmasını önermekle bunu etnik bir temele oturtmaktadır. "İki halk" kavramı yeni icat edilmiş bir Türk kavramıdır. Kıbrıs'ta iki toplumdan oluşan tek halk vardır.
• Taraflar Ada'nın ortak sahipleri değildir. Egemenlik halen Kıbrıs Cumhuriyeti'ne aittir.
• Türkiye'nin AB'ye girişine kadar sürmesi istenen derogasyonlar, sonu olmayan bir kuraldır. Çünkü, Türkiye'nin AB'ye üye olma tarihi meçhuldür.
• Kıbrıs'ta haddinden fazla kalmış olan Türk askerinin varlığının daha da uzatılması kabul edilemez. Denktaş'ın önerdiği gibi planın kabul edilmesinden 45 ay sonra değil, 29 ay sonra 6 bin askeri personel dışındaki bütün birlikler buradan çıkarılmalıdır. Yabancı asker sayısının indirilmesine ilişkin zaman cetveli ve iki tarafın silahsızlandırılmasının Türk ordusunun kontrolünde gerçekleştirilmesi kabul edilemez.
• Bu belge toptan kabul edilemezdir. Denktaş, teklifleriyle, uzlaşma sağlayarak 1 Mayıs'ta birleşik olarak AB'ye girmeyi açıkça reddetmektedir.
MILLIYET 10/03/2004

DIŞ HABERLER SERVİSİ

Kıbrıs müzakereleri çerçevesinde dün 12. kez Rum Yönetimi lideri Tasos Papadopulos'la görüşen KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, referandumun 20 Nisan'da yapılacağının kesinleştiğini, bu tarih hafta içine geldiği halde Rumların referandumu öne almak ya da ertelemek istemediğini açıkladı. Rum Yönetimi, referandum için öngörülen 21 Nisan tarihine, Yunanistan'daki 1967 darbesinin yıldönümü olduğu gerekçesiyle karşı çıkıyordu.
Dünkü görüşmenin ardından bir açıklama yapan KKTC Cumhurbaşkanı, geçici Yüksek Mahkeme'nin görev süresi konusunda Rumlarla tartıştıklarını, ayrıca Rumların, anlaşmanın ardından 3 yıl içinde kendilerine bırakılacak toprağın derhal BM'ye devredilmesi konusunda ısrarlı olduklarını belirtti. Rehabilitasyonun mali kaynakları hazır olmadan kimsenin yer değiştiremeyeceğini, insanları çadıra yerleştiremeyeceklerini söyleyen Denktaş, KKTC'ye uygulanan ambargoların kaldırılmasını istediklerini, Rumların, "Ambargoyu biz değil Avrupa Birliği Adalet Divanı uyguluyor" dediğini anlattı.

Verheugen'le çok sevişiyoruz
Denktaş, AB Komisyonu'nun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Günter Verheugen'in, kendisini derogasyonlar konusunda kafa karıştırıcı açıklama yapmakla suçladığının hatırlatılması üzerine, "Verheugen'le çok sevişiyoruz! Ben de onun kafa karıştırdığını söylüyorum" dedi.
MILLIYET 10/03/2004

Kıbrıs'ta referanduma ABD yorumu

ABD Dışişleri Bakanlığı, Kıbrıs'ta yapılması öngörülen referandumlarda Rum tarafının çözüm planı konusunda 'hayır' yanıtı vermesi ihtimalini 'spekülatif' olarak değerlendirdi.
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Richard Boucher gazetecilere, "Rumlar referandumda ret kararı verirse, Türk tarafı üzerindeki ambargoyu kaldırmayı düşünür müsünüz?" seklindeki soru üzerine, "Mevcut noktada bu çok spekülatif. Biliyorsunuz ben spekülasyon yapmam" dedi. Boucher, ABD'nin şimdiye kadar Kıbrıs'ta ilgili taraflarla yakından çalıştığını belirterek, "Tarafların önemli bulduğu herhangi bir konuyu tabii ki ciddi şekilde inceleyeceğiz. Ancak amacın, BM gözetiminde ilerlenme sağlanması olduğunu hatırlayalım" diye konuştu.
Kıbrıs konusunda Lefkoşa'da süren görüşmelerin ardından anlaşma sağlanamayan konularda Türkiye ve Yunanistan'ın da 22-29 Mart arasında devreye girmesi öngörülüyor. Bunun ardından hala çözümlenemeyen noktaların, BM Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından doldurulması ve bu nihai metnin Kıbrıs'ta iki tarafta referanduma götürülmesi planlanıyor

Referandum 20 Nisan'da

AA - LEFKOŞA - Lefkoşa'daki Kıbrıs görüşmelerinde gözler perşembe günü geçilecek al-ver sürecine çevrilirken, adanın iki kesiminde yapılacak referandumların tarihi belli oldu: 20 Nisan. Rum tarafı askeri cuntanın iktidara gelmesiyle aynı güne rastladığı için Annan Planı'ndaki 21 Nisan tarihine itiraz ediyordu. KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, dün 12. görüşmenin çoğu konuda kararın Türkiye ve Yunanistan'ın da katılacağı dörtlü konferansa, orada da olmazsa BM Genel Sekreteri'ne kalacağını söylerken, "Esas mesele halkımıza kalacak" dedi. Denktaş, dörtlü zirvenin Avrupa'da olacağını ama yerinin belirlenmediğini kaydetti.

'Verheugen'le çok sevişiyoruz'
KKTC'ye uygulanan ambargoların kaldırılmasını istediğini belirten KKTC lideri, "Rumlar reddetti ve ambargoyu Avrupa Adalet Divanı uyguluyor dediler" diye konuştu. Denktaş, Avrupa Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu üyesi Günter Verheugen'in "Biz ambargo uygulamıyoruz" sözü anımsatılınca, "Kimse uygulamıyor Allah'tan! Bir ambargo uygulanıyor üzerimize ama kimse sorumluluğunu almıyor" yanıtını verdi. Denktaş, Verheugen'in, kendisini derogasyonlar (istisnalar) konusunda 'kafa karıştırıcı olmakla' eleştirdiği söylenince de, "Verheugen'le çok sevişiyoruz! Ben de onun bizim kafamızı iyice karıştırdığını söylüyorum" ifadelerini kullandı. Denktaş ayrıca görüşmede yüksek mahkemeye atanacak yabancılar ile merkezi devletin geçici ve daimi binalarının yerinin ele alındığını sözlerine ekledi.

Papadopulos: Denktaş daha da uzlaşmaz
Rum lideri Tasos Papadopulos ise Denktaş'ı 'uzlaşmazlığını artırmakla' suçladı. Papadopulos, servet konusu görüşülürken, KKTC liderinin iki ayrı egemenliği açıp, kuzeye dönecek Rumların sayısının azaltılmasını istediğini söyledi. Denktaş'ın güvenlikle ilgili taleplerini reddettiğini belirten Papadopulos, referandum öncesi anlaşmanın TBMM'de onayında ne kadar ısrarlı oldukları sorusuna, "Hukuki çözüm bulunabilir" diye yanıt verdi

Denktaş doğru söylüyor ama...

İsmet Berkan

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş bu kez doğruyu söyledi, doğru tespit yaptı. Denktaş'ın 'doğru' sözleri şöyle: "(....) Bunlar (bazı gazete haberleri) maksatlı yapılmaktadır. Bir kısım basın beni küçük düşürmek için yapmaktadır. Bir kısım basın da Türk hükümetini bana karşı öfkelendirmek için yapmaktadır. Türkiye'de Kıbrıs üzerinden büyük bir oyun oynanmaktadır."
Evet, Türkiye'de Kıbrıs üzerinden büyük bir oyun oynanıyor gerçekten de. Denktaş'ın tespiti bu anlamda doğru. Peki ama acaba Denktaş bu oyunun tamamen dışında mı, yoksa oyunun en önemli aktörlerinden biri mi? Soru bu.
Türkiye'de Kıbrıs üzerinden oynanan büyük oyun basitçe şu: Türkiye'de seçimle gelmiş, meşruiyeti tartışma konusu yapılmayan hükümet ile başta Türk Silahlı Kuvvetleri olmak üzere bazı devlet kurumları arasında özellikle Kıbrıs'ta izlenecek yol konusunda bir çatışma, bir kavga olduğu izlenimini doğurmak ya da bu izlenimin alttan alta yayılmasına yardımcı olmaya çalışmak, bu yolla hükümeti 'gayrimilli' (vatan haini diyemedikleri için 'gayrimilli' gibi yeni bir kavram üretiyorlar) ilan etmek ve sonra da hükümeti bir askeri darbe ile devirmek.
Evet, şaka değil oyun planı bu, oyun bu.
Peki kimler bu oyunun planlayıcısı ve aktörü?
Şu anda gözüken, geçen hafta Ankara Ticaret Odası'nda yapılan toplantıya katılan, bu toplantıyı düzenleyen ve destekleyenler. Yani 'Kızıl Elma' koalisyonu, bazı marjinal muhalefet partileri ile bazı köşe yazarları.
Yazılan ve uygulanmak istenen senaryonun ucu askeri darbeye vardığına göre TSK bu işin içinde mi? Hayır değil. Bazıları üst düzeyde olan kimi TSK mensupları o senaryo yazarlarının yarattığı sanal heveslere kapılıyor gibi gözükseler bile bir kurum olarak TSK bu senaryoların tamamen dışında.
TSK bu işin içinde değilse oynanan bu oyunun bir anlamı kalıyor mu? Hayır kalmıyor. Ama söz konusu senaryoları yazanlar ve sahneye koymaya çalışanlar bu işe yeni başlamadılar. Sonu askeri darbeye varan senaryolar neredeyse 4 Kasım 2002 sabahından beri oluşturuluyor. Her seferinde senaryoya konu olan olay değişti ama senaryo değişmedi. Ankara kaynaklı bu
söylentileri Avrupa Birliği reformlarında da birkaç kez duyduk, şimdi Kıbrıs ve AB bağlamında bir kez daha duymaya başladık.
Maalesef bu çeşit senaryoların her ortaya çıkışında ana muhalefetteki Cumhuriyet Halk Partisi doğrudan ve resmen değil belki ama bazı sözcüleri aracılığıyla bu senaryoları destekleyen beyanatların altına imza attı, senaryo yazarlarıyla aynı çizgiyi savundu. Bu, Milli Güvenlik Kurulu Yasası değişirken de böyle oldu, CHP sözcüsü çıkıp MGK'nın hükümet üstü yetkilerini savundu; şimdi Kıbrıs konusunda da oluyor, CHP sözcüleri hükümetin 'Devlet politikasının dışına çıktığını' öne sürebiliyorlar.
Üzücü olan, CHP'nin ve bir kısmını kişisel olarak tanıyıp sevgi-saygı duyduğum bazı köşe yazarlarının bu ülkede hükümetin seçimle değil de zorla değiştirilmesini savunanlara moral malzeme sunması. Yoksa 'Kızıl Elma' koalisyonunun ne olduğu da, başka bazı köşe yazarlarının geçmişi de belli, onlarda şaşıracak bir şey yok.
Yine üzücü ama şaşırtıcı olmayan bir başka şey, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın Türkiye'de hükümet-genelkurmay-Cumhurbaşkanlığı üçgeninde bir minik görüş ayrılığı kırıntısını defalarca aramış ve bulamamış olmasına rağmen hâlâ 'Kızıl Elma'dan medet umması, kendisini marjinalleştirmesi, bugün masada pazarlığı yapmakta olduğu Annan Planı'ndan bir kez daha
'Kıbrıs'ta Türklüğü imha planı' nitelemesiyle söz etmesi...

Kıbrıs'ta görüşmelerin 13. gününde Türk ve Rum heyetleri al-ver sürecinden önce son kez biraraya geldi. Rumlar bugün mal-mülk konusunda 30 sayfalık belge verdi. Yarın görüşmelere ara verildikten sonra, cuma günü al-ver müzakerelerine geçilecek.

Cumhurbaşkanı Denktaş, görüşmeye giderken açıklama yapmadı.

Müzakereler çerçevesinde dün 12'ncisi yapılan görüşmede, referandumun 20 Nisan'da yapılacağı kesinleşmişti. Dün ayrıca, Türk tarafı mal-mülk ve iki kesimlilikle ilgili belge sunmuş, Rum tarafı daanlaşma sonunda kendilerine devredilecek toprağın ilk günden BM'ye devredilmesinde ısrarlı olmuş ve geçiş süreleri konusunda uzun ve tartışmalı bir görüşme yapılmıştı.

RUMLAR MAL-MÜLK KONUSUNDA 30 SAYFALIK BELGE VERDİ

Marş ve bayrak konusunun da ele alındığı görüşmede, Türk ve Yunan bayraklarının resmi binalara asılmaması üzerinde tartışıldı. Anayasal konuların da görüşüldüğü toplantıda Türk tarafı, polis teşkilatındaki sayının artırılmasını önerdi.

HURRIYET 10/03/2004

Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Rum tarafının kendilerine bırakılacak toprakların süratle BM’ye devrinde ısrarcı olduğunu ancak bunun kabul edilemeyeceğini belirterek, “Rehabilitasyon tamamlanacak, parası herşeyi bulunacak ondan sonra insanlarımız yer değiştirecekler" dedi.

Komiteler safhasında, “eğer siyasi anlaşma olursa” veya “anlaşma olsun veya olmasın referanduma gidileceğine göre, her iki taraf da ‘evet’ der isenin” hazırlıklarının yapıldığını belirten Denktaş, bunlara örnek olarak devletin bayrağının saptanacağını -ancak her iki taraftan da evet çıkmaması halinde bayrağın bir kenarda kalacağını- merkezi hükümetlerin yerinin belirleneceğini anlattı.

Bu mahkemeye atanacak hakimlerin, geçici sürenin öngördüğü 15 ay için mi, 36 ay için mi atanacakları konusunun da gündeme geldiğini kaydeden Denktaş, “Bizim bu konudaki hassasiyetimiz; planın öngördüğü geçici süreler ortadan kaldırılmasın veya kısaltılmasındır. Rum tarafı da bunların kısaltılması için uğraşıyor. Halbuki bizim zamana ihtiyacımız var. Bunlar üzerinde duruyoruz” dedi.

“Yer değiştirecek insanlarımızın gidecekleri yerler tespit edilmeden, rehabilitasyon konusu tamamen parasal açıdan ve planlama açısından halledilmeden kimse yer değiştirmeyecek. Plan diyor ki; 3 yıl içerisinde bunlar yapılmalıdır.’ Diyorum ki; ‘parasını bulmamışsak; bu parayı uluslararası fonlar ve Amerika verecek diyor... Parası gelmemişse biz bu insanları sokağa mı atacağız, çadıra mı göndereceğiz. Sizin göçmenleriniz de evlerinde yerleşmiştirler, sokakta çadırda insan yok, bizimkiler de öyle. Dolayısıyla biraz gecikme gerekebilir… Ama sizin istediğiniz hayır 3 yıl geldi BM’de olacak bütün idare ve gerekirse bu insanları zorla atacak. Biz böyle birşeyi kabul edemeyiz. Rehabilitasyon tamamlanacak, parası herşeyi bulunacak ondan sonra bunlar da yer değiştirecekler.’ Diyorum ki; ‘İnsanlar yer değiştireceğini bildiği için onlar da acele edecek. Gideceğim yere bir an önce gideyim, geçici yerde kalmayayım, kök salmak isteyeceğim diye onlar da acele edecek. Bizim bunu geciktirmekten çıkarımız yok aksine biz de en erken zamanda insanlarımızın yerlerine yerleşmesi için elden geleni yapacağız..”

MAL-MÜLK KONUSUNDA BELGE

AMBARGOLAR

Rauf Denktaş, Rum tarafının bu konuya verdiği cevabın ise “Biz size ambargo uygulamıyoruz” şeklinde olduğuna işaret ederek, ambargoyu ABAD’ın uyguladığının söylendiğini ancak Avrupa’nın bu kararı uygulaması için Rum tarafının müracaatı olduğunu hatırlattı.

Denktaş, “Bizim isteklerimiz limanlarımıza gelecek gemilere müdahale edilmesin, hava trafiği açılsın gibi konulardadır. Hiç o yoldan gelmiyorlar” dedi.

Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Verhaugen’in Kuzey Kıbrıs’a ambargo uygulanmadığı şeklindeki açıklamasının hatırlatılması üzerine, “Uygulanan ambargoların sorumluluğunu kimse almıyor.. Bal gibi uyguluyorlar ve büyük bir haksızlıkla uyguluyorlar. Çünkü ambargoyu uygulatan taraf meşru Kıbrıs hükümeti değil ve hiçbir zaman olmadı. Kendileri de bunu, yasa nedir, anayasa nedir, hukukun üstünlüğü nedir diye baksalar bize yaptıkları haksızlığı görecekler” dedi.

Cumhurbaşkanı Denktaş başka bir soru üzerine çoğu işin 4’lü konferansa, oradan da birşey çıkmazsa işin BM Genel Sekreteri Annan’a kalacağını belirterek, “Ama esas iş halkımıza kalacak. Halkımız bilerek gerçekleri görerek hareket ederse zararlı çıkmayacak. Onun için inşallah herkes söylediklerimizi takip eder. Annan Planı değişmediği takdirde neleri alıp götüreceğini görür ona göre hareket eder" dedi.

Soruları cevapladıktan sonra Baf Direnişi’nin yıldönümü konusuna da değinen Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, “Bugün Baf katliamının yıldönümü ve şehitler günü. Şehitleri saygıyla anıyoruz. Yıllarca Baf’ta direnen ve bayrağı yere düşürmeyen gazilerimizi de saygıyla selamlıyorum” dedi.

“Bunlar şehitler ve gaziler sayesinde oldu. Halkın anavatanına güvenerek verdiği direniş sayesinde” diyen Rauf Denktaş, bunların heba olmaması için masada olduğunu ve başarmak için halkın aynı duygularla, devletine, haklarına egemenliğine sahip çıkmasını istediğini söyledi.

Barışın güzel bir şey olduğunu, uzlaşmanın da çok gerekli olduğunu vurgulayan Denktaş, “Ama sağlıklı bir uzlaşma yapacağız düşüncesindeyiz. Sağlıklı uzlaşma için haklarımızı koruyarak sağlıklı güzel bir anlaşma yapılabilir. Yeter ki haklarımıza sahip çıkacağımızı herkes görsün ve anlasın” dedi.

HALKIN SESI 10/03/2004

Türk ve Rum heyetlerinin, değişiklik taleplerinde mutabakat sağlayabilmeleri için yaklaşık üç haftalık süresi kaldı... Belge verme işleminin bugün sona erdirilmesi isteniyor

Bu sürede iki günlük aksama dışında her gün bir araya gelen Türk ve Rum heyetlerin, takvim uyarınca 22 Mart'a kadar süreleri var. Dünden itibaren yaklaşık 3 haftalık süre içerisinde taraflar Annan Planı'na ilişkin değişiklik taleplerinde mutabakat sağlayamamaları halinde, 22 Mart'tan itibaren Türkiye ve Yunanistan da masaya oturacak.

Kıbrıs Türk tarafının güvenlikle ilgili önerisini sürecin başında sunmasına rağmen Güney Kıbrıs'ın 40 sayfalık belgesini önceki gece geç vakit verdiğine dikkat çeken Denktaş, üzerinde henüz detaylı bir çalışma yapılmış olmamasına rağmen Rumların sunduğu belgeyle ilgili ilk görüşün verildiğini kaydetti. Denktaş, "Biz ilk günden 3-4 sayfaya sığan bütün önerilerimizi ana hatlarıyla kendilerine verdik. Onların, peyderpey verdikleri kağıtlar 110 sayfayı bulmaktadır" dedi.

Denktaş, Rumların, ortaklık ve ortaklar arasında tam eşitlik yerine çoğunluk idaresini empoze etmeye çalıştığını kaydetti.

"Derogasyonlar konusuna da

Cumhurbaşkanı Denktaş, "Bugüne kadar bize, 'sizi accommodate yapacağız, uyum sağlayacağız, uyum sağlamaya çalışacağız' demişlerdi. Şimdi, kati cevap istediğimizde kalıcı ve devamlı olamayacağını, bazı konularda geçici bir süre için olabileceğini ve zorluklarını söyleme başladılar" dedi.

önerisinde bulunuldu"

Sorular

"Bunlar maksatlı yapılmaktadır. Bir kısım basın beni küçük düşürmek için yapmaktadır. Bir kısım basın da Türk hükümetini bana karşı öfkelendirmek için yapmaktadır. Türkiye'nin içinde Kıbrıs konusunda büyük bir oyun oynanmaktadır. Basının inanılırlığı giderse demokrasinin de zaafiyeti meydana çıkar. Basın hakikaten çok acayip durumdadır. Bunu görüyor ve üzülüyoruz..."

Denktaş, Ankara'nın De Soto'ya bir güvence verdiği yönündeki haberlere ilişkin soruyu yanıtında, "Haberlere bakmayınız. Her şey kendisine söylenmiştir. Olmazsa olmazlar konusunda gereken her şey

KIBRIS 10/03/2004

Karar günü 20 Nisan

Referandum 20 Nisan'da

Komiteler

Geçici Yüksek Mahkeme

Federal binalar

Dün Federal ve daimi binaların nerede olacağı konusunu da görüştüklerini belirten Cumhurbaşkanı Denktaş, "Yarın (bugün) saat 15.00'te bu konuda her iki tarafın temsilcileri toplanacak ve bu konuda bize bilgi verecekler" şeklinde konuştu.

"Yer değiştirecek insanlarımızın gidecekleri yerler tespit edilmeden, rehabilitasyon konusu tamamen parasal açıdan ve planlama açısından halledilmeden kimse yer değiştirmeyecek. Plan diyor ki; 3 yıl içerisinde bunlar yapılmalıdır.' Diyorum ki; 'parasını bulmamışsak; bu parayı uluslararası fonlar ve Amerika verecek diyor... Parası gelmemişse biz bu insanları sokağa mı atacağız, çadıra mı göndereceğiz. Sizin göçmenleriniz de evlerinde yerleşmiştirler, sokakta çadırda insan yok, bizimkiler de öyle. Dolayısıyla biraz gecikme gerekebilir... Ama sizin istediğiniz hayır 3 yıl geldi BM'de olacak bütün idare ve gerekirse bu insanları zorla atacak. Biz böyle bir şeyi kabul edemeyiz. Rehabilitasyon tamamlanacak, parası her şeyi bulunacak ondan sonra bunlar da yer değiştirecekler.' Diyorum ki; 'İnsanlar yer değiştireceğini bildiği için onlar da acele edecek. Gideceğim yere bir an önce gideyim, geçici yerde kalmayayım, kök salmak isteyeceğim diye onlar da acele edecek. Bizim bunu geciktirmekten çıkarımız yok aksine biz de en erken zamanda insanlarımızın yerlerine yerleşmesi için elden geleni yapacağız..."

Mal-mülk konusunda belge

Rauf Denktaş, Rum tarafının bu konuya verdiği cevabın ise "Biz size ambargo uygulamıyoruz" şeklinde olduğuna işaret ederek, ambargoyu ABAD'ın uyguladığının söylendiğini ancak Avrupa'nın bu kararı uygulaması için Rum tarafının müracaatı olduğunu hatırlattı.

Denktaş, "Bizim isteklerimiz limanlarımıza gelecek gemilere müdahale edilmesin, hava trafiği açılsın gibi konulardadır. Hiç o yoldan gelmiyorlar" dedi.

Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Verheugen'in Kuzey Kıbrıs'a ambargo uygulanmadığı şeklindeki açıklamasının hatırlatılması üzerine, "Uygulanan ambargoların sorumluluğunu kimse almıyor... Bal gibi uyguluyorlar ve büyük bir haksızlıkla uyguluyorlar. Çünkü ambargoyu uygulatan taraf meşru Kıbrıs hükümeti değil ve hiçbir zaman olmadı. Kendileri de bunu, yasa nedir, anayasa nedir, hukukun üstünlüğü nedir diye baksalar bize yaptıkları haksızlığı görecekler" dedi.

4'lü konferans Avrupa'da olacak

Cumhurbaşkanı Denktaş başka bir soru üzerine çoğu işin 4'lü konferansa, oradan da bir şey çıkmazsa işin BM Genel Sekreteri Annan'a kalacağını belirterek, "Ama esas iş halkımıza kalacak. Halkımız bilerek gerçekleri görerek hareket ederse zararlı çıkmayacak. Onun için inşallah herkes söylediklerimizi takip eder. Annan Planı değişmediği takdirde neleri alıp götüreceğini görür ona göre hareket eder" dedi.

Dünkü törenlere katılamadığını ifade eden Denktaş, Filistin'de devlet olmak için verilen bir mücadele bulunduğunu, Kıbrıs Türklerinin ise bu mücadeleyi vererek devletini kurduğunu egemenliğe kavuştuğunu ve bayrağını çektiğini söyledi.

"Bunlar şehitler ve gaziler sayesinde oldu. Halkın anavatanına güvenerek verdiği direniş sayesinde" diyen Rauf Denktaş, bunların heba olmaması için masada olduğunu ve başarmak için halkın aynı duygularla, devletine, haklarına egemenliğine sahip çıkmasını istediğini söyledi.

KIBRIS 10/03/2004

ABD’deki Rum lobisi, çözüm çabalarına soğuk bakıyor. Rum lobisi, Annan Planı’nın Rumlar aleyhine önemli hükümler taşıdığı iddiasıyla Kongre’nin alt kanadı Temsilciler Meclisi’nde bir girişim başlattı.
Rum lobisi, imzasını alabileceği milletvekillerinin desteğiyle Başkan Bush’a ve BM’ye bir mektup göndermeye hazırlanıyor. Bu mektupta Annan Planı’nda Rumlar lehinde değişikli istenecek.
Kıbrıs’ta süreç devam ederken, en son aşama niteliğindeki referandumda özellikle Rum tarafının kararının ne olacağına ilişkin kuşkular artarken, ABD tarafı ise, konuya iyimser bakıyor.

POWELL REFERANDUMDAN UMUTLU
Powell, Dışişleri Bakanı Colin Powell, Kıbrıs’ta referandumun hem Türk, hem de Rum taraflarınca kabul edileceği umudunu taşıdığını söyledi.
ABD Dışişleri Bakanı, “Kıbrıslılar, Ada’nın sadece Rum tarafıyla değil, bir bütün olarak Avrupa Birliği’ne girmesinin yararlarını incelerse, kabul yönünde oy kullanır” dedi.
Powell, Amerikan Temsilciler Meclisi’nin bir komitesinde yaptığı konuşmanın sonunda, bir milletvekillinin, “Rum tarafı referandumda ‘evet’ der mi?” sorusuyla karşılaştı.
Bakan Powell, yanıt olarak, “Kıbrıslılar, liderlerinin bir çözüm bulduğunu ve uluslararası topluluğun bunun arkasında olduğunu görürse ve Avrupa Birliği’ne bütün olarak girmenin yararlarını incelerse, kabul yönünde oy kullanır. Ben, iki tarafın da referandumda güçlü destek verececeğini umuyorum” dedi.

Başbakan Talat, Geçitkale Havaalanı’nda yaptığı açıklamada, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro de Soto’nun, görüşme sürecine bir gün ara verdiğini ve tarafların, verilen arada al-ver sürecine hazırlanacağını belirterek, bu sürecin gergin geçeceğini söyledi.

BASINA KARARTMA UYGULANACAK
Başbakan Talat, bir gazetecinin, “al-ver sürecinde basına açıklama yapılmaması yönünde taraflar mutabakata mı vardı?” sorusu üzerine, böyle bir şey olmadığını, ancak al-ver sürecinde basına bilgi vermeme yoluna gidilebileceğini, bunun kişisel görüşü olduğunu kaydetti.
Talat, mecliste Kıbrıs konusu tartışılırken de kapalı oturum yapıldığına işaret ederek, amacın, halktan bir şey gizlemek olmadığını, spekülasyonları önlemek olduğunu kaydetti.
Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş da, aynı konuyla ilgili olarak, tarafların görüşlerini masaya koyduğunu ifade ederek, “Şimdi nerede geri adım atılacak, nerede ileri adım atılacak. Bu büyük bir ihtimalle biraz kapalı geçecek. Tabii meclisimiz bilgilendirilecek" dedi.

Yunanistan’ın yeni Dışişleri Bakanı Petros Molivyatis, dün Dışişleri Bakanlığı’nda yapılan devir teslim töreninde, Yunan hükümeti olarak 1 Mayıs’a kadar Kıbrıs sorunun çözümlenerek Rumların ve Türklerin, birlikte AB üyesi olmasını samimiyetle arzuladıklarını ve bu yolda çalışacaklarını kaydetti.
Yeni Dışişleri Bakanı, 22 Mart’a kadar müzakarelerin başarıyla sonuçlanması temennisinde de bulundu. Molivyatis, aksi takdirde 22-29 Mart arasında Türkiye ve Yunanistan’ın müzakerelerde taraf olacaklarını bu süreçte de ilerleme kaydedilmemesi halinde, Annan Planı’nın bugünkü şekliyle kalıp, boşlukların Genel Sekreter tarafından doldurulacağını belirtti.

ATİNA’YA ZİYARET TRAFİĞİ
Bu arada Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos’un hafta sonunda Atina’ya giderek Başbakan Karamanlis’le Kıbrıs müzakerelerindeki durumu değerlendireceği kaydedildi. BM Kıbrıs özel temsilcisi Alvaro De Soto da yarın Karamanlis ile görüşmek üzeye Atina’ya gidecek.

DIŞ HABERLER SERVİSİ


Yunanistan'da genel seçimden zaferle çıkan Yeni Demokrasi Partisi'nin Dışişleri Bakanı Petros Moliviatis, dün Bakanlığı devraldıktan sonra yaptığı ilk açıklamada, Kıbrıs konusunun yeni hükümetin birinci önceliği olduğunu söyledi ve sorunun 1 Mayıs'tan önce çözülmesi hedefine bağlı oldukları mesajını verdi. Moliviatis, "New York'taki mutabakat taraflar için bağlayıcıdır ve bu takvimin değişmesi imkânsız değilse bile çok zordur. Çözüm yoluna girilmiştir" dedi.
Kıbrıs görüşmelerinin başından beri uzlaşma mesajları veren Ankara ise, dün Rum Yönetimi'ne karşı söylemini sertleştirdi. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Namık Tan, "Rum tarafının çözüm arzusu yok" dedi.
KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş da, dün Rum tarafıyla 13. görüşmesinin ardından, KKTC Anayasası'na göre, referandumda devletin ortadan kaldırılamayacağını, KKTC'nin kurucu devlete tekabül etmesini istediklerini, ancak BM Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro De Soto'nun bunu kabul etmediğini söyledi. Çözüm halinde Kıbrıs'tan gönderilecek ilk Avrupa Birliği (AB) komiserinin Türk olmasını önerdiklerini belirten Denktaş, 7 bin kişilik BM Barış Gücü önerisine karşı çıktıklarını anlattı.
Ada'da bugün görüşme yapılmayacak, cuma günü al - ver süreci başlayacak. KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat ve Dışişleri Bakanı Serdar Denktaş, bugün Ankara'ya gelerek temaslarda bulunacak. Rum lider Tasos Papadopulos ise hafta sonu Atina'da yeni hükümetle görüşecek.
MILLIYET 11/-3/2004

Avrupa Parlamentosu (AP), 1 Mayıs'ta AB'ye üye olacak 10 ülkenin performanslarına ilişkin olarak Dışişleri Komisyonu Başkanı Elmar Brok tarafından hazırlanan "bilanço raporunu" genel kurul oturumunda ele aldı. Kıbrıs konusu da ele alınmasına karşın Türkiye'nin doğrudan eleştirilmediği ender toplantılardan birisi olarak dikkat çeken AP oturumunda söz alan AB Komiseri Günter Verheugen'in hedefi ise yine KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş oldu. Verheugen, çözüm sürecindeki gecikmelerin sorumlusu olarak Denktaş'ı gösterdi.
Kıbrıs'ta soruna yönelik görüşmelerin AB'nin girişimiyle başladığına dikkat çeken Verheugen, olası bir çözüm halinde bunun AB'nin kriz çözme kapasitesini de ortaya koyacağını vurguladı. Kuzey'in AB'ye hazırlanması için çalışmaların sürdüğünü söyleyen Verheugen, "Bu çalışmaların geç başladığını itiraf ediyorum ancak bunun sorumlusu Denktaş'tır" dedi. AB'nin teknik ve hukuki destek verdiği görüşmelerin genel seyrinin olumlu olduğuna değinen Verheugen, çözümün AB müktesebatına uydurulması için çalışmaların devam ettiğini ifade etti.
MILLIYET 11/03/2004

Hasan Cemal Kuzey Kıbrıs''ta nabız tutuyor - 2
İSKELE

Kuzey Kıbrıs'ta sağ - sol tarifi daha farklı. Çözümden yana mısın, değil misin? Tarif buna göre yapılıyor. Çözümden yana partilere sol, çözüme karşı olan partilere sağ sıfatı takılmış burada...
Sabah vakti Girne'den Karpaz'a, İskele'ye doğru yol alırken gazetemizin Kıbrıs muhabiri Sefa Karahasan anlatıyor:
"İskele, Kuzey Kıbrıs'ta milletvekili çıkaran beş bölgeden biri. Sağ partileri kurtaran bir bölge sayılır. Çünkü Türkiyeliler çok yoğun. Burada onlara kısaca TC kökenliler deniyor. Türkiye'den getirilip mal mülk sahibi edildikleri için daha çok sağ partilerin, Denktaş'ın yanında yer alıyorlar. Son seçimde İskele'den 5 milletvekilinin 4'ünü onlar çıkardı. Çoğunlukla çözümü de benimsemiyorlar. Çünkü Annan Planı'na göre çözüm halinde, ya mal mülklerinden olacaklar ya da az da olsa bir bölümü Türkiye'ye dönmek zorunda kalacak."
İskele'yi Güzelyurt'tan sonra neden mi ikinci durak olarak seçtik? Güzelyurt'ta çözüm halinde malından mülkünden olacaklar, yani Rum'a geri verecek olanlar, ilginçtir, çözümden yana. Çünkü Avrupa vatandaşı olup geleceklerini belirsizlikten kurtarmak istiyorlar. Buna karşılık İskele'de aynı durumda olanlar, çözüme karşı. Bunun için İskele'yi ikinci durak yaptık.
Çözümden hoşlanmıyor
Belediye Başkanı Halil İbrahim Orun çözüm sözcüğünden hiç hoşlanmıyor. Kısa adı UBP olan Ulusal Birlik Partisi'nin üyesi.
İskele 1974 öncesinde bir Rum köyü, adı da Trikomo. Bugünkü nüfusu 20 bin. Yarısı, 1975'ten itibaren Karadeniz'den göç edenlerden oluşuyor. Annan Planı'na göre verilecek bölgeler arasında yer almıyor. Ancak küçük bir bölümünün Türkiye'ye geri dönmesi, bir bölümünün de Avrupa vatandaşı olurken, otuz yıllık evini barkını asli sahiplerine geri vermesi gündemde...
Belediye Başkanı diyor ki:
"Burada esas olan mülkiyet sorunudur. 21 Nisan'da referandumdan evet mi, hayır mı çıkacak? Mal mülk meselesi tayin edici olacak. Hele bir 9 Nisan gelsin, referanduma gidecek belgeyi Annan açıklasın, haritalar yayımlansın, siz o zaman göreceksiniz curcunayı..."

Biz içinde yaşıyoruz
Rum'la ortaklığa inanmıyor. Larnaka göçmeni, Güney Kıbrıs'tan gelmiş 1974 sonrası. Beni de eleştiriyor:
"Hasan Cemal olayları dışarıdan biliyor. Biz içinde yaşıyoruz. İlk defa 15 yaşında mücahit oldum, elime piyade tüfeğini aldım. İngiliz müstemleke idaresinde yaşadım. Tıpkı 1960'ta da böyle olmuştu. Bize, Türk ve Rum toplumuna zorla nikâh kıydılar. Bu zoraki nikâh üç yılda, 1963'te bozuldu. Şimdi de aynı güçler, aynı devletler bunun peşinde..."
Konuştukça öfkeleniyor, Türkiye medyasına kızıyor. TÜSİAD'a, "TÜSİAD'cı gruplar"a, ABD ile AB'ye veryansın ediyor. İçimize Rum gelmesin dedikten sonra ekliyor:
"15 yaşından beri verdiğim bir mücadele var. Bu bir ömür. Şimdi bu çözüm diye bir hiçle mi çarpılacak?.. Annan Planı'yla çözüm mözüm olmaz. Annan boşlukları doldururken bize adaletli davranmaz."
Kahvenin adı, İskele Gençler Birliği Spor Kulübü. Emekli bir mücahit olduğunu söylüyor. "Türkiye göndermese aç kalırız" diyor ve ekliyor: "Rum'la çözüm olmaz, inanmıyorum Annan Planı'na..." Bir genç kafasını uzatıyor kalabalığın arasından, emekli mücahide bağırıyor:
"Daha ne kadar geçineceksiniz Türkiye'den?.. Biraz da 1 Mayıs sonrasını konuşun. Ne olacak Rumlar AB'ye girince?.. Benim genç bir insan olarak geleceğim ne olacak? Çekip gideceğim buralardan. Bu seni hiç ilgilendirmiyor mu?"

AB para mı dökecek?
Emekli mücahidin yanıtı:
"Avrupa'ya girince ortaya paralar mı saçılacak?"
Meydan kızışıyor. 27 yaşında bir genç alıyor sözü. Halen üniversitede mastır yapıyormuş. Yanındaki adam, "Şuradaki market de onun..." diye beni dürtüklüyor. Söyledikleri ilginç: "Türkiye bizi otuz yıldır besliyor. Besleme olduk. Kendimize bu kadar güvensizlik niye? Bu karamsarlıktan kurtulalım. Türkiye'nin de Avrupa yolunu kapatmayalım."
Emekli mücahit sözü kapıyor:
"Gençler işte. Geçmişi bilmiyorlar."
Yanıt genç adamdan geliyor:
"Biz emekli mücahit Yüksel Abi'ye de, emekli öğretmenimiz Osman Bey'e de saygı duyarız. Rumların kucağına falan da oturmaktan yana değiliz. Ama çözüm istiyoruz, barış istiyoruz. Denktaş'tan da hesap soralım, otuz yıldır niye masadan kaçtı diye..."
Kahvenin önü miting alanı.
Bir teknisyen emeklisi:
"Ben de savaştım. 11 yıl askerlik yaptım. Şimdi 59 yaşındayım. Burası tam bir emekli cennetidir. Bütün dava mal mülktedir. Avantası olanlar barışı istemiyor. Bütün dünya bizi de tanıyacak. Bayrağımız, dilimiz tanınacak. Avrupa'ya gireceğiz. Daha ne istersin? Bir sürü şey yaptık, onlar da yaptı, biz de... Harpti, savaştı. Ne diye gâvurdan korkacağım ki? İşte bir adım ötemizde Türkiye, ordumuz da orada... 1 Mayıs'tan sonra adada halk kalmayacak, eğer çözüm olmazsa, Rumlar tek başına girerse içeri... Şimdi barışı, çözümü istiyorum. Gençlerin önünü açmak için istiyorum."
İskele yakınındaki bir köyde din görevlisiymiş. Karadeniz'den 1977'de göç etmiş. Kulağıma eğiliyor: "Burada barış olmaz. Olacaksa bu kadar olur. Düdüğü esas çalacak olan, yani asker şimdi sessiz. Yumruğunu masaya o vuracak, hudut böyle diyecek ve iş bitecek..." Bir diğeri, şoförlük yapan TC kökenli bir emekli, o da kulağıma fısıldıyor:
"Bakmayın bu konuşmalara... Eğer Kofi Annan bize haksızlık etmezse, referandumdan evet çıkar."
İskele'den Gazimağusa'ya geçiyoruz. Belediye Başkanı Oktay Kayalp. Başbakan Mehmet Ali Talat'ın kısa adı CTP olan Cumhuriyetçi Türk Partisi'nden. 1994'ten beri Belediye Başkanı seçiliyor. Mücahitliği de var.

'Evet' nasıl çıkar?
Referandum için kampanyanın daha şimdiden başladığını belirtiyorum. Cumhurbaşkanı Denktaş'ın her gün televizyonların karşısına çıkıp yaptığı açıklamalarla kampanyayı kızıştırdığını söylüyorum. Onaylıyor. Evet nasıl çıkar sorusuna yanıtına gelince, üç noktada topluyor:
"(1) Çözümden en az insanın rahatsız olması, mağduriyetlerin en aza inmesi. Çekilecek sıkıntının hafifletilmesi... Bu sadece para sorunu değil. Unutmayın, 1958'de, 1963'te, 1974'te evinden barkından olanlar, şimdi dördüncü kez göç etmeye hazırlanıyor. (2) 9 Nisan'da belli olacak ve 21 Nisan'da oylanacak dördüncü planı (Annan Planı dördüncü kez değişiyor, HC) Annan adına yazacak olan De Soto. Türklere büyük haksızlık yapacağını sanmıyorum. (3) Ve Başbakan Erdoğan'ın işareti... Türkiye'den gelmiş olanlar arasında bir araştırma yaptık. Yüzde 60'ı kendini AK Parti'ye yakın buluyor. Tayyip Erdoğan'dan, Gül'den evet mesajı çok önemli... Bu üç koşulla birlikte yüzde 70'i aşar evetler 21 Nisan'da..."
Yani çözüm kapıyı çalar.
Kuzey Kıbrıs yazılarımın üçüncüsü yarın.
HASAN CEMAL MILLIYET 11/03/2004

Ankara'da iki alarm

Murat Yetkin

Türkiye, itiraz ettiği geçici Irak anayasasının onaylanmasından rahatsız. Kıbrıs'ta ise Papadopulos'un tıkadığı görüşmeleri açmanın yolu aranıyor

Ankara'daki ABD Büyükelçisi Eric Edelman ve İngiltere Büyükelçisi Peter Westmacott 9 Mart akşamüzeri Türk Dışişleri'ne gittiler. Daha önceden planlanmamış bu ziyarette büyükelçiler Dışişleri Müsteşarı Uğur Ziyal ile iki konu üzerinde konuştular: Kıbrıs ve Irak.
Ziyal, her iki konuda da Türkiye'nin mutsuzluğunu ve endişelerini dile getirdi.
Irak konusunda iki temel sıkıntı vardı. Birincisi, Şii grupların itirazı üzerine bir süre imzalanamayan geçici Irak anayasası sonunda Amerika'nın baskısıyla imzalanmıştı. Ancak Kürtlere verilen geniş idari imkânlar ve Türkmenlerin asli unsur sayılmaması Ankara'yı rahatsız etmişti. ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell'ın Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'ü telefonla arayıp, anayasanın kesinleşmesi öncesinde 'komşuların da görüşünün alınacağını' söylemesi bu rahatsızlığı gidermemişti. Irak üzerine ikinci konu ise ABD'nin Kuzey Irak'taki PKK'ya karşı söz verdiği gibi harekete geçmekte isteksiz davranmasıydı. Daha önce eve dönüş yasasının başvuru süresinin dolmasını bekleyen Amerikalılar, şimdi de PKK'daki bölünme sürecinin açıklığa kavuşmasını istiyorlardı. Ankara ise bu gecikmeyi Amerika'nın Irak Kürtlerini kızdırmama özenine bağlıyor ve bunu tutulmayan sözler listesine eklemeye hazırlanıyor.

Kıbrıs'ta acil durum sinyali
Dışişleri Müsteşarı Ziyal'in ABD ve İngiltere büyükelçileriyle konuştuğu bir konu da Kıbrıs'tı. Adada süren görüşmelerde bir süredir gerilimi artırıcı bir politika izleyen Rum lider Tasos Papadopulos, nihayet o günkü görüşmede Türk lider Rauf Denktaş'ın sunduğu ve sunacağı hiçbir öneriyi tartışmayacağını söylüyor. Dahası, 'Kıbrıs'ta Türk halkı yoktur, Türk toplumu vardır' diyerek New York görüşmeleri öncesi tutumuna dönüyor. (Ankara'ya göre Papadopulos'un uzlaşmaz tutumunu güçlendirmesinde Yunanistan'da 7 Mart seçimleriyle gelen iktidar değişikliğinin etkisi var. Kurt siyasetçi Papadopulos, Yunanistan hükümetinin PASOK'tan Kostas Karamanlis liderliğindeki Yeni Demokrasi'ye geçmesini fırsat bilerek Atina'nın 1 Mayıs öncesi kendi üzerinde uzlaşma baskısı kurmasını önlemeye çalışıyor.)
Denktaş, Papadopulos'un bu tutumunu görüşmelerin Türkler tarafından sona erdirilmesi kışkırtması boyutunu fark ederek, Türk tarafının çeşitli konular üzerine görüşlerini BM şahitliği altında aktarmayı sürdürüyor.
Ancak acil durum sinyali Ankara'ya ulaşıyor.
Ziyal, görüşmede büyükelçilere Rum tarafının tutumunun görüşmeleri 1 Mayıs'a dek oyalayarak Türk tarafının barış çabalarını boşa çıkarmayı amaçladığını söylüyor ve baskı yapılmasını talep ediyor.
Bu gelişmeler üzerine hükümet KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat ve Dışişleri Bakanı Serdar Denktaş'la görüşerek yeni bir taktiğe gerek olup olmadığını tartışma kararı alıyor. Talat ve oğul Denktaş'ın dün Ankara'ya geliş nedeni bu. Ayrıca bugün başlaması gereken 'al-ver' görüşmeleri de
'şimdilik' kaydıyla 12 Mart Cuma gününe erteleniyor.
Türk hükümetinin KKTC hükümetiyle birlikte değerlendirmeye aldığı konularsa şöyle özetlenebilir:

Dörtlü görüşme öne çekilebilir mi?
ABD'den devreye girmesi istenmeli mi?
ABD Başkanı George Bush, Başbakan Tayyip Erdoğan ile yaptığı görüşmede devreye girebileceğini söylemişti. Ancak Ankara bu hakkını gerçekten gerektiğinde ve gerçekten ABD'nin bunu kabul edebileceği bir anda, yani gerçekten çözüme katkı sağlayacağı noktada kullanmak istiyor. O anın, şimdi olup olmadığı KKTC ile birlikte değerlendirilecek.
BM'den Yunanistan ve Türkiye'nin katılımıyla 22 Mart'ta başlaması öngörülen dörtlü görüşmenin öne çekilmesi istenebilir mi? Ankara'nın endişesi, Rum tarafının tutumu nedeniyle al-ver süreciyle geçmesi beklenen
10 günlük sürecin zaman kaybından başka bir şey getirmeyecek olması. Bu haftanın Türk ve Yunan dışişlerinin devreye girmesi ve BM'nin kabulüyle çözüm doğrultusunda değerlendirilip değerlendirilemeyeceği de konuşulacak.
Görüşmelerde bunların dışında fikirler de tartışılıp kabul görebilir ya da takvime sadık kalınması kararı çıkabilir.
Ancak kesin olan, Kıbrıs Rumlarının uzlaşmaz tutumlarından sıkıntıya düşen Ankara'nın çözüm için yeni arayışlar içine girdiği.

Powell, ABD Temsilciler Meclisi'nin Tahsisler Komitesi'nde yaptığı bir konuşmanın sonunda, bir milletvekilinin ''Kıbrıs'ta Rum tarafının referandumda 'hayır' kararı vermesinden kaygılı mısınız? Bunu önlemek için ne adımlar atılıyor?'' şeklindeki sorusuyla karşılaştı.

Colin Powell, bu soruya özetle ''iki tarafta da çözüme referandumda güçlü bir destek geleceğini umuyorum'' yanıtını verdi. Powell, şöyle konuştu:

''Son anketleri bilmiyorum. Ancak içgüdülerim bana, Kıbrıslıların, liderlerinin kabul edilebilecek bir anlaşma bulduklarını ve uluslararası topluluğun bunun arkasında olduğunu görmeleri ve adanın AB'ye sadece Rum tarafıyla değil bir bütün olarak girmesinin yararlarını incelemeleri durumunda, bu sonuç yönünde oy kullanacaklarını söylüyor.

Geçen yıl sınırda meydana gelen gelişmelerden etkilendim. Birdenbire insanlar, çizginin diğer tarafına geçip arkadaşlarını ziyarete başladılar, liderlerine 'çözüm istiyoruz' dediler. Adil görünen bir çözüm referanduma götürülürse iki tarafın da biraz alıp biraz vermesi gerekecek. Ben iki tarafta da referandumda sağlam bir destek geleceğini umuyorum.''

RUM LOBİSİ

Öte yandan ABD Kongresi'nde etkisi bulunan Rum lobisi, BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın Kıbrıs planında Kıbrıslı Rumların aleyhinde önemli unsurlar olduğunu savunarak, buna karşı Kongre'nin alt kanadı Temsilciler Meclisi'nde bir girişim başlattı.

Rum lobisinin önde gelen isimlerinin, imzalarını toplayabildikleri milletvekillerinin desteğiyle Başkan George Bush ve Annan'a birer mektup yazarak planda Rum tarafına karşı gördükleri unsurların ''düzeltilmesini'' isteyecekleri belirtildi

HURRIYET 11/03/2004

KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, BM'nin Kıbrıs'ta anlaşmanın hemen ardından ‘‘çok çetin olaylar’’ beklediğini belirterek, güvenlik konusunda büyük endişeler olduğunu açıkladı. Denktaş ayrıca Kıbrıs'ta çözümün Türk tarafına maliyetinin 4 milyar dolar (Yaklaşık 5.3 katrilyon TL) olduğunu belirterek, konuyla ilgili bir belgeyi Rumlar'a verdiğini söyledi.

Rum Simerini ve Fililefteros gazeteleri ise Denktaş'ın birleşmenin maliyeti konusunda Rumlara verdiği belgede, 4 milyar doları nakit değil, altın olarak istediğini iddia ettiler. Gazeteler ayrıca Denktaş'ın ‘‘KKTC'nin parası yok, kaparo da verilmelidir’’ dediğini öne sürdüler.

BM ÇATIŞMA BEKLİYOR

Denktaş dünkü olağan basın toplantısında BM'nin birleşmenin ardından çok çetin olaylar beklediğini ifade ederek, ‘‘Bu nedenle güvenlik çok önemli. Çok çetin olaylar olabileceğini düşünüyorlar. Rumların teklif ettikleri kabul edilirse, yani verilecek topraklar hemen BM'ye devredilirse, işler zorlaşır. Güvenlik konusunda BM'ye geniş yetkiler verilmesi de çözüm olmaz. Yeni ülkede 1700 Türk, 3000 bin Rum, 7 bin de BM barış gücü polisi öngörülüyor. Dünyanın hiçbir yerinde yerel güçlerden kat kat daha fazla BM gücü görülmüş değildir. Nedeni sorduk, ‘Başlangıçta çok çetin olaylar bekliyoruz önlem almalıyız' yanıtı verdiler’’ dedi.

Hükümet Ankara’ya geldi

KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat ve Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş bugün Ankara'da Kıbrıs görüşmelerinde al-ver sürecinde ele alınacak konularla ilgili temaslarda bulunacak. Ali Talat ve Serdar Denktaş dün akşam geldikleri Ankara'da Dışişleri Bakanlığı'nda bir görüşme yapacak.

HURRIYET 11/03/2004

Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, referandum konusunda anayasal zorunluluklar ve zorluklar bulunduğunu, Annan Planı’nın felsefesinin hiçbir zaman KKTC olmamış gibi bir yaklaşım olduğunu söyledi. Bunu anayasal, yasal ve siyasal açıdan kabul etmelerinin mümkün olmadığını belirten Denktaş, referandum için meclisten bir yasa geçmesi gerektiğini kaydetti.

Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, referandum konusunda anayasal zorunluluklar ve zorluklar bulunduğunu, görüşmede bunlara değindiklerini belirterek, “Meclisimizin bir yasa geçirmesi lazım. Bu yasanın statüsü nedir? Bazı insanlar, bazı arkadaşlar KKTC’nin var olmaya devam edeceği zannı içerisindedir. Halbuki Annan Planı’nın felsefesi ve esprisi sanki hiçbir zaman KKTC olmamış gibi bir yaklaşım içerisindedir. Böyle bir yaklaşımı tabiatıyla bizim anayasal, yasal, siyasi açıdan kabul etmemiz mümkün değildir” dedi.

Denktaş, Başsavcı’nın bu konuyla ilgilendiğini kaydederek, sorunun en kolay hallinin KKTC’nin bütün hakları ve varlıklarıyla kurucu devlete tekabül etmesi olabileceğini söyledi. Bu zorlukların var olduğunu söylediklerini kaydeden Denktaş, komitenin gece gündüz çalışarak ortaya kabarık bir anayasa çıkardığını ama Türkçe olduğunu, tercümesinin bile günler alacağını, halbuki 12 Mart’ta verilmesi gerektiğini anlattı.

Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, AB yasalarıyla uyum sağlayabilmek için zamana ihtiyaçları olduğunu, AB’la yakın işbirliği gerektiğini belirterek, dolayısıyla AB komiserlik görevine bir Türk’ün atanmasını uygun gördüklerini açıkladı. Ya Dışişleri Bakanı’nın ya da AB’yle ilgili bakan arasında Türk Rum değişimi olacağını, komiserin de bir dönem Türk, bir dönem Rum olacağını, Türk’ten başlamasını istediklerini anlatan Denktaş, konuyla ilgili belge de verdiklerini bildirdi.

Kurucu devletlerin borçları konusunun ele alındığını ifade eden Denktaş, borçlanan kurucu devletlerin borcunu ödemesi gerektiği, paylaşmanın anlamı olmadığı yönünde görüşlerini açıkladıklarını kaydetti. Cumhurbaşkanı Denktaş, güvenlik konusundaki Rum yaklaşımını ise “birçok tehlikeler yaratan, tamamen kabul edilmez, kendilerini büyük güvensizlikle karşı karşıya bırakan bir belge” diye niteledi.

Denktaş, güvenlik konusunda tatmin edilmesi gereken tarafın hem sayı, hem de 1963’ten başlayan olayların sorumlusu olmadıkları gerekçesiyle Türk tarafı olduğunu belirterek, Rumların istediği şekilde BM Barış Gücü’ne icra hakkı veremeyeceklerini söyledi.

"KAT KAT FAZLA BM GÜCÜ"

“Bize 1700, Rumlara 3 bin kadar polis kuvveti öngörürlerken, kendileri 7 bine yakın BM gücü getirecekler Kıbrıs’a… Dünyanın hiçbir yerinde, bölgedeki polis, güvenlik kuvvetlerinden kat kat fazla yabancı kuvvetler bulundurulmuş değildir. Bunu niye yaptıklarını sorduğumuzda, -bu kez değil bundan evvel- cevapları ‘çünkü başlangıçta çetin olaylar bekliyoruz’ olmuştur. 30 yıldır hiçbir olay olmayan memleketi barışa götüreceksiniz diye çetin olaylar ortamına götürmenin anlamı nedir? Tedbirli olmak lazım diyorlar. Ama bölge polis kuvvetlerinin fevkinde (üstünde) ve kat kat fevkinde bir BM kuvvetinin konuşlandırılması ve bunlara icra yetkisi verilmesi, tabiatıyla düşündürücüdür, kabul edilemezdir”

Denktaş, yarın başlayacak al-ver sürecinden önce “ev sahibiyle uşak mı, yoksa evin iki eşit sahibi mi olunduğunun belirlenmesi; alıp verilecek şeylerin de eşit değerde olması gerektiğini” söyledi.

“Bana göre ve bazı kişilere göre, referandum yasası meclisten geçeceğine göre, meclis meclisimizi ortadan kaldıracak, devleti yok farzedecek bir referandum için cevaz veremez diyoruz. Bunun yapılabilmesi için hiç olmazsa asgari, meclisin üçte ikisinin oy vermesi gerekir. Çünkü anayasayı ortadan kaldırmaktır ki bizim anayasamızda dokunulmayacak, değiştirilemez maddeler vardır. Yani bir yasal durumla karşı karşıyayız.

Cumhurbaşkanı Denktaş, bazı insanların ‘ev benim mi değil mi, Rum geldi de istediydi, onun için bu belirsizlikten kurtulayım’ diye düşündüğünü belirterek, “Düşünülecek şey, bundan sonra ne olacağımızdır. Şahıs olarak değil, halk olarak ne olacağımızdır. Devletimizin ne olacağıdır. Hangi statüyle bizi Rumlar peşlerine takıp AB’ye sürüklemek istemektedirler ve bu acele niçindir" diye sordu.

“İnsaflı olmalarını istiyoruz. Bu anlaşmayı kabul ettiğimiz taktirde insanlarımızın nasıl etkileneceğini, herkesin düşünmesini istiyoruz ve yerinden olacak insanların rehabilite edilecekleri parasal ve planlama açısından imkanların elde olmasını istiyoruz. Kumar oynayamayız halkmızın hayatıyla ve geleceğiyle... Dolayısıyla hakikaten herkes kendi durumunu düşünüp de propaganda altında ‘Rum geldi seni atacak evden’ diye bir huzursuzluk içine girip yanlış karar vermesinler. Ne kadar sahip çıkarsak o kadar kazanacağız. Her şeyimize sahip çıkalım. Tapumuza da sahip çıkalım. Eğer biz kendi tapumuz geçersizdir demeye başlarsak, tabiatıyla o tapunun kıymeti olmaz. Kendi tapularımız, devletimizin her kararı gibi geçerlidir. Bunun bilinci içinde olmamız gerekir.”

Denktaş, al-ver süreci için Ankara’yla bir starateji belirlenip belirlenmediği sorusuna “Ankara burada biliyorsunuz. Ankara’nın üst seviyede bir heyeti devamlı burada.. Temas halindeyiz. Tabiatıyla belirledik” yanıtını verdi.

HALKIN BİLMESİ GEREKEN ŞEY

Denktaş, plandaki işlemlerin yapılabilirliğinin paranın bulunmasına bağlı olduğunu kaydederek, “Bulunamadığında ne yapacağız” diye sorduklarında Rum tarafının “Bize ne, zaman içinde yap” dediğini söyledi.

HALKIN SESI 11/03/2004

Avrupa Parlamentosu’nun (AP) genel kurul toplantısında, AB’ye üye olacak 10 ülkenin hazırlıklarına ilişkin raporlar tartışıldı.

Verheugen, “1 Mayıs’a kadar adada çözüme varılırsa, bu genişleme sürecinin krizleri çözme kapasitesini de gösterir" dedi.

Avrupa Birliği Komisyonu olarak, adanın kuzeyinin de AB’ye hazırlanması için çalışmalar başladıklarını belirten Günter Verheugen, “Bu çalışmaların geç başladığını itiraf ediyorum, ancak bunun sorumlusu Denktaş’tır” ifadesini kullandı.
Türkçe’nin, birliğin resmi dillerinden biri olması için hukuksal çalışmaların başlatıldığını anlatan Verheugen, yine de bu çalışmaların Mayıs’a kadar yetişmeyebileceğini bildirdi. Verheugen, AB muktesebatını uygulayabilecek, sağlam merkezi yapıya sahip yeni bir Kıbrıs istediklerini de kaydetti.

AVRUPA PARLAMENTOSU KIBRIS RAPORTÖRÜ

Lüksemburglu parlamenter, AB Komisyonu’nun genişlemeden sorumlu üyesi Günter Verheugen’in “adadaki iki toplumun tarihi fırsatı kaçırmaması” yolundaki temennisine katıldığını bildirdi.

KIBRIS RAPORU

AB’ye üye olmak üzere olan Kıbrıslı Rumların iyi niyetlerini göstermesi gerektiği ifade edilen raporda, KKTC yönetiminin de, AB’ye girebilmek ve adadaki sorunu çözebilmek için müzakerelerde BM planını temel alması gerektiği görüşü savunuldu.

Adanın kuzeyinde yaşayan Türk halkının büyük bir bölümünün birleşik Kıbrıs’ın AB’ye girmesini arzu ettiği kaydedilen raporda, son seçimlerden alınan sonuç bu görüşe dayanak olarak gösterildi.

HALKIN SESI 11/03/2004

Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Kıbrıs konusunda yetkinin halkta olduğunu, halkın kendi kaderini tayin edeceğini belirtti.

Ahmet Yesevi Derneği Başkanı Mehmet Zeki Yıldırım, önümüzdeki günlerde dernek olarak iki büyük organizasyon daha gerçekleştireceklerini de sözlerine ekledi.

BÜYÜK KORKU

“Altımızdan devletimiz, halkımızdan eşitliği egemenliği alınıyor mu? Kayıp mı edeceğiz diye korkuyoruz. Bugünkü durumumuz 21 Aralık 1963’den sonra başlayan o korkunç günlerin durumundan çok daha korkunç ve tehlikeli değildir. Halk herhalde neyi ne için müdafaa etmekte olduğunu bilirse, nelerin alınması gerektiğini görürse bunları veremeyeceği kararını kendisi verecektir diye düşünüyoruz. Büyük bir fikir karmaşası var. ‘AB kurtuluş’, ‘AB dünyaya açılış’ diye. Bedelini sormak lazım. Bize verilecek herşeyin bedeli var. Bu bedel eğer hürriyetin, devletin ve senin geleceğinse tabiyatıyla ‘bu verilmez ‘ diyeceksiniz. Buna göre hareket edeceksiniz.."

“Elimizden yetki alınmıştır. Hangi yetki alındı? Halk adına ‘olmaz’ deme yetkimiz alındı. Niçin alındı? Çünkü bütün dünya bize ve Türkiye’ye ‘Annan Planı’nın öngördüğü referanduma kadar yürümek mecburiyetindesiniz’ demiştir. Türkiye bunu kabul ettiği için biz bu yolu yürümek zorunda bırakıldık. Çünkü Türkiyesiz ne geride kalabiliriz ne de Türkiye’nin önüne geçebiliriz. Türkiye ‘Annan Planı görüşülebilir’ deyince bizim bu planı görüşüp düzeltmeye çalışmak görevimiz oldu. Düzeltmeye çalışıyoruz. Düzeltemezsek ne olur? Bunun cevabını ben verecek değilim. ‘Halkım bunu kabul etmez ‘diyecek değilim çünkü halka sorulacaktır. Cevabını halk verecek..”

Cumhurbaşkanı Denktaş, ne olacağını herkesin doğru şekilde halka anlatması gerektiğini vurguladı.

“Geriye dönüşü olmaz” diyen Denktaş, toprak ve mal-mülk konuları, çıkacak olan göçmenlerin rehabilitasyonu, nereye gidecekleri, parasının kimin vereceği, para var mı yok mu? Bunların düşünülmesi gerektiğini ifade etti.

HAVUZ

“Bize yükseklerden bomboş bir havuz gösteriyorlar. ‘Atla da havuzdur’ diyorlar. ‘İçinde su yok’ diyoruz. ‘Olur mu canım su var sen atla’ diyorlar. Eğer su var mı yok mu diye bakmaz da atlarsanız, alkış tuttular, ‘atla da çok iyi olacak’ dediler diye atlarsan boynunu kırarsın. Onun için herkesin söylediğini değil gözünle gördüğünü aklınla muhakeme ettiğini yapman lazım. Biz bunları yapabilmeniz için malzemeyi hergün önünüze koyuyoruz. Bütün bunlara rağmen ‘bu havuza atlamak güzeldir’ diyerek atlayacak olanlar varsa. Kendileri atlasın bütün halkı da peşinden alıp götürmesin. Eğer havuz dolmazsa tabii. Havuzu doldurmak için uğraşıyoruz. Türkiye ve Yunanistan da elini koyacak. Olmadı. Annan diyecek ki ‘benim bu havuzum çok güzeldir hadi bakalım buyurun’. O zaman hesabı vereceğiz...”

BM’nin de ilk zamanlarda Kıbrıs’a 7 bin Barış Gücü getirmeyi öngördüğünü anlatan Denktaş, buna ‘niye?’ diye sorulduğu zaman ‘ilk zamanlarda büyük hadiseler olacağını biliyoruz da onun için’ diye cevap verdiklerine de dikkat çekti.

HALKIN SESI 11/03/2004

Yunanistan’ın yeni Dışişleri Bakanı Petros Molivyatis, New York’taki anlaşmayla Kıbrıs sorunun çözüm sürecinin belirlendiğini ve değiştirme olanaklarının imkansız değilse bile çok güç olduğunu kaydetti.
Dün yemin ederek göreve başlayan Karamanlis hükümetinin Dışişleri Bakanı olan Molivyatis, yaptığı ilk açıklamada, Annan Planı’nın bağlayıcı olduğunu vurguladı.
Yunanistan’ın yeni Dışişleri Bakanı Petros Molivyatis, dün Dışişleri Bakanlığı’nda yapılan devir teslim töreninde, Yunan hükümeti olarak 1 Mayıs’a kadar Kıbrıs sorunun çözümlenerek Rumların ve Türklerin, birlikte AB üyesi olmasını samimiyetle arzuladıklarını ve bu yolda çalışacaklarını kaydetti.
Yeni Dışişleri Bakanı, 22 Mart’a kadar müzakarelerin başarıyla sonuçlanması temennisinde de bulundu. Molivyatis, aksi takdirde 22-29 Mart arasında Türkiye ve Yunanistan’ın müzakerelerde taraf olacaklarını bu süreçte de ilerleme kaydedilmemesi halinde, Annan Planı’nın bugünkü şekliyle kalıp, boşlukların Genel Sekreter tarafından doldurulacağını belirtti.

ATİNA’YA ZİYARET TRAFİĞİ
Bu arada Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos’un haftasonunda Atina’ya giderek Başbakan Karamanlis’le Kıbrıs müzakerelerindeki durumu değerlendireceği kaydedildi. BM Kıbrıs özel temsilcisi Alvaro De Soto da yarın Karamanlis ile görüşmek üzeye Atina’ya gidecek.

YENIDUZEN 11/03/2004

DEVREDE

Kıbrıs müzakerelerinin Avrupa Birliği sayesinde yeniden başladığını söyleyen Avrupa Komisyonu’nun genişlemeden sorumlu üyesi Günter Verheugen, varılacak anlaşmanın AB muktesebatına uyması gerektiğini ifade etti.

Avrupa Parlamentosu’nda aday ülke raporlarının görüşüldüğü oturumda konuşan Verheugen, “1 Mayıs’a kadar adada çözüme varılırsa, bu genişleme sürecinin krizleri çözme kapasitesini de gösterir” dedi.
Avrupa Birliği Komisyonu olarak, adanın kuzeyinin de AB’ye hazırlanması için çalışmalar başladıklarını belirten Günter Verheugen, “Bu çalışmaların geç başladığını itiraf ediyorum, ancak bunun sorumlusu Denktaş’tır” ifadesini kullandı.
Türkçe’nin, birliğin resmi dillerinden biri olması için hukuksal çalışmaların başlatıldığını anlatan Verheugen, yine de bu çalışmaların Mayıs’a kadar yetişmeyebileceğini bildirdi. Verheugen, AB muktesebatını uygulayabilecek, sağlam merkezi yapıya sahip yeni bir Kıbrıs istediklerini de kaydetti.

YENIDUZEN 11/03/2004

Rum gazetelerinden Fileleftheros, “Denktaş 4 Milyar Dolar İstiyor” yan başlığıyla yansıttığı haberinde; Cumhurbaşkanı Denktaş’ın önceki günkü görüşme sırasında, toprak düzenlemeleri nedeniyle yerinden edilecek Kıbrıslı Türklerin tazmin edilmesi için 4 milyar dolar talep ettiğini yazdı.

Diğer bir deyişle Denktaş, şartlarının yerine getirilmemesi halinde, 3 yıllık geçiş süreci sonrasında Rum idaresine verilecek bölgelere gidecek Rumların bile geri dönmesine izin vermiyor. Çünkü evlerinde Kıbrıslı Türkler ve yerleşikler oturmaktayken göçmenler oraya nasıl dönecekler? Aynı zamanda, göçmenlerin Kıbrıs Türk idaresi altında geri dönmelerini de öldürüyor ve iki kesimlilik ilkesi temelinde;

a- Annan planında öngörülen 12 yılda % 21 oranında göçmenin geri dönmesi öngörülürken, sadece % 12 oranında göçmenin dönmesini talep ediyor;

-Avrupa normlarından sapmaların Avrupa asli hukukuna dahil edilmesi..."

YENIDUZEN 11/03/2004

Başbakan Talat, Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş’la, Kıbrıs müzakere sürecinde gelinen aşamada istişarelerde bulunmak amacıyla Ankara’ya gitti.

Başbakan Talat, Geçitkale Havaalanı’nda yaptığı açıklamada, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro de Soto’nun, görüşme sürecine bir gün ara verdiğini ve tarafların, verilen arada al-ver sürecine hazırlanacağını belirterek, bu sürecin gergin geçeceğini söyledi.
Başbakan Talat, bir gazetecinin, “al-ver sürecinde basına açıklama yapılmaması yönünde taraflar mutabakata mı vardı?” sorusu üzerine, böyle bir şey olmadığını, ancak al-ver sürecinde basına bilgi vermeme yoluna gidilebileceğini, bunun kişisel görüşü olduğunu kaydetti.
Talat, mecliste Kıbrıs konusu tartışılırken de kapalı oturum yapıldığına işaret ederek, amacın, halktan bir şey gizlemek olmadığını, spekülasyonları önlemek olduğunu kaydetti.
Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş da, aynı konuyla ilgili olarak, tarafların görüşlerini masaya koyduğunu ifade ederek, “Şimdi nerede geri adım atılacak, nerede ileri adım atılacak. Bu büyük bir ihtimalle biraz kapalı geçecek. Tabii meclisimiz bilgilendirilecek" dedi

Papadopulos Cumartesi günü Atina'ya gidiyor

Güney Kıbrıslı Rum LiderTassos Papadopulos Cumartesi günü Atina'yı ziyaret edecek. Papadopulos Pazar günü Yunanistan yeni Başbakanı Kostas Karamanlis ile görüşecek.
Papadopulos dün Başkanlık Sarayında siyasi partilerin liderleri yada temsilcileri ile görüşüp Kıbrıs barış görüşmelerinde kaydedilen son gelişmeleri hakkında bilgilendirdi.
Cumhurbaşkanlığı basın sözcüsü Marios Karoyan Kıbrıs Haber Ajansına (KHA) verdiği beyanatta, Cumhurbaşkanı Papadopulos ile siyasi partilerin temsilcileri arasındaki görüşme sırasında Kıbrıs Rum tarafının müzakere masasına koyduğu öneriler ile ilgili görüş alış verişinde bulunduklarını söyledi.

YENIDUZEN 11/03/2004

TARAFLARDA OLUMSUZLUĞA BAĞLI BİR ŞEY YOK"... Aslında şu anda pek çok şey olduğuna, müzakerelerde al-ver sürecinin yapılandırıldığına işaret eden Alvaro de Soto, "Bir kağıt yığını, taraflar arasında değiş tokuş edildi. Bunlar, tarafların pozisyonlarını aktardığı önemli miktarlarda belgelerdi. Belki şunu ifade etmemden dolayı şaşıracaksınız ama ne bir tarafta ne de öbür tarafta olumsuzluğa bağlı bir şey görmüyorum. Biz biraz pırıltı görüyoruz ve bu sürecin 20 Nisan'daki referandumda başarılı bir uzlaşma ile sonuçlanacağını düşünüyoruz." diye konuştu.

De Soto, tüm bunlara rağmen iyimserlik konusunda fazla ileri gitmek, bu konuda neler olabileceği konusunda tahminlerde bulunmak istemediğini belirtti.

Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın iki kesimlilik, Rum Yönetimi Başkanı Tasos Papadopoulos'un da planın fonksiyonelliğinin iyileştirilmesi üzerinde durduğuna işaret eden De Soto, Papadopoulos'un daha çok fonksiyonelliğin üzerinde ısrar edeceğini sanmadığını, önemli olanın fonksiyonellik ve iki kesimlilik kavramlarının uzlaştırıcı bir şekilde birleştirilerek, işlerlilik kazandırılması olduğunun altını çizdi.

Cevap: Her şeyden önce şunu söylemek isterim ki, meslektaşlarınızın yazdıkları dışında pek çok şey gerçekleşti. Burada çok büyük miktarda önemli çalışmalar ortaya kondu. Gerek yasal komitelerde, gerek diğer yardımcı komitelerde, ekonomi ve finansal konularla ilgili komitelerde, birkaç gün önce çalışmalarına başlayan bayrak ve marş komitesinde, federal binaların seçilmesi ve yenilenmesi ile ilgili komitelerde 200'ün üzerinde insan, bu çalışmalara katkı koydu. Benim ekibimde bulunan 30 görevli, sadece BM yetkilileriyle değil, AB komisyonundaki, IMF, Dünya Bankası AB Merkez Bankası, Almanya'daki Bunder Bank, İsviçre ve Hollanda'daki pek çok kurumlardaki yetkililer, avukatlar ve ekonomistlerle ortaklaşa çalıştı. Adlarını unutabileceğim olduğu için burada teker teker isim saymak istemiyorum.

Neticede, çok yoğun bir çalışma sürdürüyoruz. İnsanların, karşılarına her konuda kapsamlı bir çözüm koyulduğundan emin olması için yasalar üzerinde yoğun çalışmalar yapılıyor. Fakat görünen o ki, halk arasındaki tartışmalarda, masada Sayın Denktaş ve Sayın Papadopoulos'un nerelerde anlaştıkları tartışılıyor. Her iki tarafın da halka söylediğine bakıldığında, ortada bir şeyin olmadığını sanılıyor. Bu etkinin aldatıcı olduğuna inanıyorum.

Aslında şu anda pek çok şey oluyor. Müzakerelerde al-verin olduğu bir süreci yapılandırdık. Bir kağıt yığını, taraflar arasında değiş tokuş edildi. Bunlar, tarafların pozisyonlarını aktardığı önemli miktarlarda belgelerdi. Belki şunu ifade etmemden dolayı şaşıracaksınız ama ne bir tarafta ne de öbür tarafta olumsuzluğa bağlı bir şey görmüyorum. Biz biraz pırıltı görüyoruz ve bu sürecin 20 Nisan'daki referandumda başarılı bir uzlaşma ile sonuçlanacağını düşünüyoruz. Halen şansımızın olduğuna inanıyorum.

Cevap: Tamamlanacak olan metnin referanduma sunulması yolundaki sürecin, 13 Şubat tarihinde New York'ta sağlanan mutabakat uyarınca, garanti altına alındığını düşünüyorum. Bu, her iki tarafın da bağlılığına ve müzakerelerin iki lider arasında sürdürülmesiyle ilgili. Eğer bu yöntem işlemezse Türkiye ve Yunanistan'dan işbirliği göstermesi ve çaba harcaması için sürece dahil olması yönünde çağrıda bulunulacak. Eğer bunda da başarılı olunmazsa BM genel sekreteri tarafların kendisine vermiş olduğu gücü kullanarak, metine son şeklini verecek ve referanduma gidilecek. Fakat biz umuyoruz ki, referanduma gidecek olan metin, Yunanistan ve Türkiye'nin çabalarıyla asistanlığını yaptığı ve adadaki iki tarafın yürüttüğü sürecin parçası olarak ortaya çıksın.

Cevap: Görüntüde öyle; fakat süreçte daha önce söyledikleriyle şimdi söyledikleri karşılaştırılmalı. Şu unutulmamalı ki, bu aslında dört yıl önce başlayan sürecin yeni dönemi ve bu standartlar dikkate alınarak bir karara varılmalı. Şu anda temeli kabul edilmiş bir çalışma yürütüldüğü dikkate alınırsa, ki daha önce böyle değildi, temeldeki parametreler üzerinde samimi bir çaba sarf ediliyor. Cesaretlendirildiğimiz çok yer var. Yine de iyimserliğin üzerini aşmak istemiyorum. Özellikle ne olabileceği yönünde de tahminde bulunmak istemiyorum. Bir yol kazası için ortada pek çok risk bulunuyor. Fakat bir çözüme ulaşmak için politik isteğin anlaşıldığını düşünüyorum. Sonuçta bunu dünya bekliyor.

Cevap: Bu beş konuyu merak ettim. Bana da söyler misiniz?

Cevap: Sizin söylediğiniz dört konu, toprak, mal, güvenlik ve yönetim genel sekreterin yıllar önce sürece başlandığında ortaya koyduğu esas konulardır. Şu anda söyleyeceğim bir sır değil, çünkü halka genel temalar üzerinde her iki tarafın da ikna edilmeye çalışıldığı açıklanmıştı. Sayın Papadopulos açısından planının fonksiyonelliğinin iyileştirilmesi önemli. Sayın Denktaş ise iki kesimlilik üzerinde yoğunlaşıyor.

Cevap: Sayın Papadopulos'un daha çok fonksiyelliğin üzerinde ısrar edeceğini düşünmüyorum Kıbrıs Türk tarafıyla anlaşmazlığa düşülen şey üzerinde çalışılarak, bunun iyileştirileceğini düşünüyorum. Türk tarafında, planının fonksiyonelliğinin iyileştirilmesiyle her iki kurucu devlete ve hükümet yapısında her iki devletteki insanlar için genel sekreter tarafından plana konulan temel prensiplerin yıkılacağı yönünde çekince var. Öte yandan, iki kesimlilik kavramı yeni bir kavram değil. Bu, 1970'lere dayanıyor. Burada iki ayrı bölgenin ki, biri Kıbrıslı Türklere diğeri de Rumlara ait, birbirine eşit olan iki ayrı bölge düşüncesi var. Burada zor olan her iki kavramı uzlaştırıcı bir kavramın belirlenmesi ve bunun birleşik Kıbrıs'ta işlerliliği olması. Bu uzlaşı yönündeki çalışmanın, katılımcıların kapasitesi üstünde olduğuna inanmıyorum.

Cevap: Katılımcıların etnik temizliğe uğramış bir kurucu devlet aradığına inanmıyorum.

Cevap: Ben de bu araştırmaları büyük bir ilgi ve merakla takip ediyorum. Ancak şunu söyleyebilirim ki insanların büyük çoğunluğu, planın içeriğiyle ilgili bilgi sahibi değil. Aslında bu bir sürpriz değil. Bu komplike bir plan. Anladığım kadarıyla planın içeriğiyle ilgili olarak bazı gazeteler ayrı baskı yaptı ve geniş olarak dağıtıldı. Bunu görmekten dolayı memnun oldum. Plan bir yıl önce yazıldı ve geliştirilme aşamasından geçiyor. Biz de bu planın yazarları olarak çalıştık. Bizler de bir insanız ve umarız ki son ürünü insanların önüne getirmeden önce, onlar içeriği ile ilgili bilgiyi elde ederler. Ben şunu umuyorum ki liderler yıllar süren çalışmaların bir ürünü olarak ortaya çıkacak olan tamamlanmış metni desteklerler ve binlerce sayfadan oluşan metin konusunda insanları bilgilendirirler.

Cevap: Planın açığa çıkmasıyla insanların, planın felsefesiyle ilgili genel bilgilere sahip olabileceklerini düşünüyorum. En önemli an, gerekli iyileştirilmeler yapılıp, metin tamamlandıktan sonra ortaya çıkacak süreç. O zaman kamuoyu araştırmalarını daha çok dikkate alacağım.

Soru: Müzakerelerde ikinci aşama yakında başlıyor. Türkiye ve Yunanistan'a ne kadar güveniyorsunuz? Her iki anavatanın, adadaki iki tarafın açıklamalarına rağmen, çözüme ulaşmak için taraf olacağına inanıyor musunuz?

Cevap: Bu konuda tahmin yapmak istemem. Bu olay ikinci aşamanın son sahnesinde, sorunun çözümünde sorumluluğu olan iki aktörün çabaları olarak görülebilir. Türkiye ve Yunanistan arasında, 1990'lı yıllardan itibaren değişen ilişkilere baktığımızda bana göre sorunu çözmede yardımcı olabilecekleri görünüyor. Türkiye'deki yeni hükümet de çözümün sağlanması yolunda yardım etmekte kararlı. Bu katılımdan bir takım yararların sağlanacağını düşünüyorum.

Cevap: Burada bir yanlış anlamanın olduğunu düşünüyorum. Genel sekreter tarafından hazırlanan planın, Kasım 2002 yılından itibaren üç versiyonu daha ortaya kondu. Bunlar üzerinde uzun tartışmalar yapılmadı. Şu andaki metin kasım, aralık ve şubat 2002 -2003 aylarından bu yana müzakere süreci içerisinde, BM ve taraflar arasında derin ve yoğun konsültasyon sonucu ortaya çıktı. Neticede, tarafların anlaşmazlık ve tartışma oranları oldukça azaltıldı. Bu kesinlikle üzerinde yoğun olarak çalışılmış, Türkiye ve Yunanistan'la da yıllar boyunca süren konsültasyonların ve AB'nin de yeri olduğu bir metin. Annan Planı'nın güncelleştirilmesi gerekiyordu ki, her iki tarafı da tatmin edecek iyileştirilmelerin yer alacağı konusunda eminim.

Cevap Önceden anlaşılmış olsaydı benim de işimi gerçekten kolaylaştıracaktı. Doğal olarak geniş çapta danışıyoruz. Birkaç gün önce Ankara'daydım. Yakında yeni hükümetle temaslarda bulunmak üzere Atina'da olacağım. Çok dikkatli bir şekilde dinlemekteyiz. Ancak, genel sekreter kendi rolünü oynar. Bu bir BM çabasıdır.

Soru: İki tarafın da tatmin olmaması halinde referanduma ısrarla gidilecek mi?

Cevap: Hayır. Bu hiç de bizim anlayışımızla bağdaşmamaktadır. Her şeyi düzenleyecek kapsamlı bir anlaşma için çalışıyorlar. Bu çok önemlidir. Bizi, Birleşik Kıbrıs'a götürecek olan, bu anlaşmanın bel kemiğini yeni devlet ilişkileri oluşturmalıdır. Öyle ki, 1 Mayıs'ta, AB'ye giren bölünmüş bir Kıbrıs yerine, birleşik Kıbrıs olsun. Bunun için de Birleşik Kıbrıs'ın orada olması gerekir. Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti'ne sahip olmanız şart. Bir ara anlaşma ile bu sonuca ulaşılamaz.

Cevap: Bu hipoteze değinmemeyi yeğlerim. Bana göre çok uzak ve düşünülmesi güç bir durumdur.

Cevap:Burada olanlardan ve önümüzdeki haftalarda çıkacak olanlardan dolayı iyi duygular içindeyim. Lahey'den önceki bir kaç gün içinde olduğumdan daha fazla cesaretlenmiş durumdayım. O zaman olduğundan daha fazla açıklık var. Teknik açı da dahil olmak üzere çok büyük bir efor sarf edilmektedir. Herkes, çoğu kişi de ücretsiz olmak üzere, canla başla çalışmaktadır.

"BEN UMUTLUYUM": Başbakan Mehmet Ali Talat, 1 Mayıs'a kadar çözüm şansının yüzde 80 oranında olduğunu söyledi. Referandum sonucunu kesin olarak bilmenin mümkün olmamasına rağmen görüşlerini ortaya koyan başbakan, "Ben umutluyum" dedi. Halkın umutsuz olmaması gerektiğini belirten Talat, "Yaşayabilir bir çözüm için sürece katkı koyduğunu" anlattı

UMUTSUZ OLMAYA GEREK YOK: "Umutsuz olmaya gerek yok. Ama şartlar ne olursa olsun süreç olumlu çıkacak demek de yanlış. Bir yol kazası yaşanmazsa, bu süreç mutlaka olumlu sonuçlanacaktır. Yol kazası ihtimali de görmüyorum ancak yine de değerlendiren biri olarak ben oldukça umutluyum ve sonuçta bu süreç mutlaka bizi başarıya götürecektir"

Hüseyin EKMEKÇİ

Başbakan Mehmet Ali Talat, 1 Mayıs'a kadar çözüm şansının yüksek olduğunu söyledi. Talat, 1 Mayıs'a kadar çözüm şansını değerlendirirken de bu konuda yüzde 80 oranını kullandı. Referandum sonucunu kesin olarak bilmenin mümkün olmadığını ifade eden Talat, yine de "Ben umutluyum" dedi.

Başarılı olmanın nedeninin gayet açık olduğunu belirten Talat, bugünkü yapının sürdürülebilir olmadığının altını çizdi. Sürdürülebilir olmayan yapının sadece Türkler açısından değil, Rumlar tarafından da geçerli olduğunu hatırlatan Talat, Rumların da sonsuza kadar çözümsüz bir ortamda rahat yaşayamayacağını kaydetti

Talat şöyle devam etti:

Başbakan Talat, Ankara ziyaretinin planlandığını ve bir günlük arayı fırsat bildiklerini söyledi. Görüşmelerden kopmadan Ankara ziyaretini gerçekleştirdiklerini ifade eden Talat, "Planlı değil belki ama, ara verilince bugünü tercih ettik" dedi.

Görüşmelerde gelinen aşamayı değerlendiren Talat, tarafların tüm önerilerini yazılı olarak sunduklarını, artık yeni bir şey çıkma ihtimaline rağmen, al- ver sürecinin yaşanacağını söyledi. Genel sekreterin Kıbrıs özel temsilcisi Alvaro de Soto'nun bugüne kadar sunulan önerileri masaya koyacağını ve "tartışın" diyeceğini anlatan Talat şöyle devam etti:

Başbakan Mehmet Ali Talat, 1 Mayıs'a kadar çözüm şansını yüzde 80 olarak değerledi. Talat, "Sonuç, referandumlar sonucu ortaya çıkacak. İddia edebilirsiniz ama sonucu kesin söyleyemezsiniz. Ancak ben umutluyum" dedi.

"Her iki tarafın da 'evet' diyeceği bir anlaşma metni hazırlamak temel görevimizdir. Bunun için katkı yapıyorum. Mutlaka Kıbrıs Türkü ve Kıbrıs Rumu'nun gönül rahatlığıyla 'evet' diyeceği bir anlaşmayı biz sağlamak zorundayız. Görüşmeciler eğer bunu başarırsa, bırakınız bir anlaşmanın referandumlarda onaylanmasını, kalıcı olacak bir anlaşmayı da bu yolla sağlamış olacağız.

KIBRIS 11/03/2004

Denktaş: Referandum için meclisten yasa geçmelidir

Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Annan Planı temelinde sürdürülen müzakerelerin sonucunda varılacak anlaşmanın halkın referandumuna sunulabilmesi için bir takım yasal düzenlemeler gerektiğini, yasal ve anayasal da zorluklar bulunduğunu söyledi.

Komitelerin çalışmasıyla ortaya kabarık bir anayasa taslağı çıktığını ancak bunun tercümesinin bile uzun zaman alacağını ifade eden Denktaş, görüşmelerin iki ayaklarını bir pabuca sokacak şekilde sürdürüldüğünü belirtti ve "acele işe şeytan karışır" atasözünü anımsatarak, bir halkın geleceğinin söz konusu olduğuna işaret etti.

Saat 14.00'teki rutin basın açıklamasında dünkü görüşmenin içeriğiyle ilgili bilgi veren ve gazetecilerin sorularını yanıtlayan Cumhurbaşkanı Denktaş, gelinen aşamada bugüne dek Türk ve Rum taraflarının ne istediğini ortaya koyacak şematik bir çalışma yaptıklarını, tamamlanınca basına ve kamuoyuna açıklayacaklarını duyurdu.

Cumhurbaşkanı Denktaş, kuzey parça devletinin 1700 polisi olması önerisini kabul etmediklerini ve sayının artırılmasını istediklerini belirterek, "güvenlik" konusundaki Rum yaklaşımını kabul edilemez ve tehlikeli diye niteledi.

Taraflar, 13'üncü kez bir araya geldi

Bir buçuk saatten kısa süren dünkü görüşmenin ardından Cumhurbaşkanı Denktaş, görüşmelerin dünkü bölümüyle ilgili saat 14.00'te basına açıklamalar yaptı, soruları yanıtladı.

New York'ta varılan mutabakat gereği 19 Şubat'ta Lefkoşa'da ara bölgede başlayan görüşmeler, BM genel sekreterinin Kıbrıs özel temsilcisi Alvaro de Soto gözetiminde yapılıyor. 22 Mart'a kadar sürecek müzakerelerin ikinci safhasında Türkiye ve Yunanistan da devreye girecek ve bir haftalık sürede uzlaşılamayan noktaları gidermeye çalışacak. Tarafların Annan Planı'ndaki değişikliklerde anlaşmaya varamaması halinde son sözü BM Genel Sekreteri Kofi Annan söyleyecek ve kendi adını taşıyan Kıbrıs çözüm planına son halini verecek."

"AB komiseri Türk olsun"

"Borçlanan ödesin... Güvenlikteki yaklaşımları tehlikeli..."

"Kat kat fazla BM gücü"

"Bize 1700, Rumlara 3 bin kadar polis kuvveti öngörürlerken, kendileri 7 bine yakın BM gücü getirecekler Kıbrıs'a... Dünyanın hiçbir yerinde, bölgedeki polis, güvenlik kuvvetlerinden kat kat fazla yabancı kuvvetler bulundurulmuş değildir. Bunu niye yaptıklarını sorduğumuzda, -bu kez değil bundan evvel- cevapları 'çünkü başlangıçta çetin olaylar bekliyoruz' olmuştur. 30 yıldır hiçbir olay olmayan memleketi barışa götüreceksiniz diye çetin olaylar ortamına götürmenin anlamı nedir? Tedbirli olmak lazım diyorlar. Ama bölge polis kuvvetlerinin fevkinde (üstünde) ve kat kat fevkinde bir BM kuvvetinin konuşlandırılması ve bunlara icra yetkisi verilmesi, tabiatıyla düşündürücüdür, kabul edilemezdir.

Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası konusunda Rumlar Yunanistan'ın da kendilerinin askeri kuvvetlerinin Kıbrıs'a gelmesini istiyorlar. Biz bu kuruluşla işbirliğini askeri katılımın dışında düşünüyoruz. Askeri olmayan konularda işbirliğini kabul ediliyoruz ve bu konuda yazılı değişiklik önerilerimizi verdik."

Cumhurbaşkanı Denktaş, basına açıklamalarının ardından soruları yanıtladı.

"Bana göre ve bazı kişilere göre, referandum yasası meclisten geçeceğine göre, meclis meclisimizi ortadan kaldıracak, devleti yok farz edecek bir referandum için cevaz veremez diyoruz. Bunun yapılabilmesi için hiç olmazsa asgari, meclisin üçte ikisinin oy vermesi gerekir. Çünkü anayasayı ortadan kaldırmaktır ki bizim anayasamızda dokunulmayacak, değiştirilemez maddeler vardır. Yani bir yasal durumla karşı karşıyayız.

"Bu acele niçin?"

Cumhurbaşkanı Denktaş, bazı insanların 'ev benim mi değil mi, Rum geldi de istediydi, onun için bu belirsizlikten kurtulayım' diye düşündüğünü belirterek, "Düşünülecek şey, bundan sonra ne olacağımızdır. Şahıs olarak değil, halk olarak ne olacağımızdır. Devletimizin ne olacağıdır. Hangi statüyle bizi Rumlar peşlerine takıp AB'ye sürüklemek istemektedirler ve bu acele niçindir" diye sordu.

AB'nin Rumları üye almakla yaptığı hatayı acele acele Türklerin imzasıyla meşrulaştırmak istediğini kaydeden Cumhurbaşkanı Denktaş, şöyle devam etti:

"İnsaflı olmalarını istiyoruz. Bu anlaşmayı kabul ettiğimiz taktirde insanlarımızın nasıl etkileneceğini, herkesin düşünmesini istiyoruz ve yerinden olacak insanların rehabilite edilecekleri parasal ve planlama açısından imkanların elde olmasını istiyoruz. Kumar oynayamayız halkımızın hayatıyla ve geleceğiyle... Dolayısıyla hakikaten herkes kendi durumunu düşünüp de propaganda altında 'Rum geldi seni atacak evden' diye bir huzursuzluk içine girip yanlış karar vermesinler. Ne kadar sahip çıkarsak o kadar kazanacağız. Her şeyimize sahip çıkalım. Tapumuza da sahip çıkalım. Eğer biz kendi tapumuz geçersizdir demeye başlarsak, tabiatıyla o tapunun kıymeti olmaz. Kendi tapularımız, devletimizin her kararı gibi geçerlidir. Bunun bilinci içinde olmamız gerekir."

Cumhurbaşkanı Denktaş, "Bir meclis kendi devletini iptal etme yetkisine haiz mi" sorusuna karşılık, bunları konuşunca "Denktaş işi yokuşa sürmek istiyor" dendiğini belirtti ve bunların bırakılmasını istedi. Hukukçunun düşünüp taşınıp kendilerine görüş vereceğini bildiren Denktaş, ona göre bu konuyu konuşacaklarını söyledi.

"Çünkü onlar bizden ne istiyorsa biz de onlardan istiyoruz, hemen hemen aynı şeyi" diyerek bu görüşünün gerekçesini açıklayan Cumhurbaşkanı Denktaş, bunun da varlığın, eşitliğin, iki halktan biri olduğunun kabul edilmesine geldiğini anlattı. Bunlar bile reddediliyorsa ve kendilerini reddediyorlarsa ne olacağını düşüneceklerini kaydeden Denktaş, bu konularda tarafların isteklerini içeren şematik bir çalışma yapıldığını, hazırlandıktan sonra basına tam bilgi verileceğini söyledi.

Rehabilitasyon

için 4 milyar dolar

Denktaş, bir uzmanın yaptığı araştırmada rehabilitasyon konusunda gereken kaynağın 4 milyar dolar olarak hesaplandığını belirterek, bunun resmi bir rakam olmadığını, çok daha fazla bir rakam da çıkabileceğini ve bu çalışmanın suretini gayrı resmi belge olarak sunduklarını açıkladı.

"Bulunamazsa ne yapacağız? Atacak mıyız insanları? Aşağı yukarı onların istediği o... BM'ye hak verilsin, günü, saati gelince gelsin hepimizi sokağa atsın" diyen Denktaş, BM'nin de bunları dinlediğini ve haklı bir durum olduğunu görünce, eski görüşlerde ısrar edilmeyeceği umudunu dile getirdi.

Anayasal sıkıntıların aşılabilmesi için KKTC'nin 24 saatliğine tanınması formülünün konuşulup konuşulmadığı sorusuna da Denktaş, "Hayır bu konuşulmadı" diye karşılık verdi.

KIBRIS 11/03/2004

Başbakan Mehmet Ali Talat ile Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş, Kıbrıs müzakerelerinde gelinen noktayı değerlendirmek üzere dün akşam Ankara'ya gitti.

İstanbul üzerinden dün akşam Ankara'ya geçen Talat ve Serdar Denktaş, bugün başkentte Kıbrıs müzakerelerinde gelinen son aşamayla ilgili olarak TC hükümetinin üst düzey yetkilileriyle temaslarda bulunacaklar.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Namık Tan da Kıbrıs müzakerelerinde al-ver sürecine geçilmeden önce, görüşmelere bugün bir günlüğüne ara verileceğini belirterek, bu çerçevede Talat ve Serdar Denktaş ile yapılacak görüşmelerde gelinen noktanın değerlendirileceğini bildirdi.

"Sanıyorum diyorum çünkü takdir edersiniz ki, al-ver sürecinde eller açılır; eğer diğer tarafın adım atması isteniyorsa da bu açık eller spekülasyona mahal bırakmayacak şekilde çok fazla yayılmaz, çok fazla anlatılmaz. Böyle bir sürecin başlangıcındayız diye düşünüyorum, biz hazırlıklarımızı yapıyoruz, Türkiye'ye yapacağımız bu ziyaret koordinasyon içindir, görüş alışverişi içindir, belki ince ayarlar içindir sonuçta. Ama buna ihtiyaç vardır."

"Al-ver sürecinin yöntemi henüz belirlenmedi"

Başbakan Talat, al-ver sürecine karartma uygulanmasına ilişki görüşünü biraz daha açması istenince bu konuda şöyle konuştu:

"Al-ver sürecinin gerçekleşebilmesi için karartma uygulamasına gidebilme olasılığı var diye görüyorum. Çünkü takdir edersiniz ki, masaya konulan ve 'buna karşı bu' diye konuşulan bir safhada bu konuyla ilgili sürekli spekülasyon yapılması tarafları rahatsız eder. Benimkisi sadece bir görüştür, belki her şey açık olur onu da bilmiyorum. O zaman ilerleme olur mu biraz kuşkuluyum doğruyu söylemek gerekirse. O zaman herkes kamuoyuna oynar..."

"Her taraf zaten taleplerini masaya koymuş durumda ve bunu da çok açık bir şekilde söyledi. Gayet şeffaftır vaziyet ama şimdi bu yeni süreçte, nerede geri adım atılacak nerede ileri adım atılacak büyük bir ihtimalle biraz kapalı geçecek. Karşı tarafı rahatsız etmemek için, onların tekliflerinden de bizim rahatsız olmamamız için daha kapalı geçmesi doğal olur.

KIBRIS 11/03/2004

Ankara Ticaret Odası (ATO) Başkanı Sinan Aygün bir zamanlar medya'nın çok aradığı bir isimdi. Aykırı görüşleri, farklı tutumları, ilginç raporlarıyla sıra dışı bir Başkan portresi çizerdi. Kibarlığı, sevecen yaklaşımıyla hemen her programa konuk olurdu.
Ancak son dönemlerde bu durum değişmeye başladı.
Aygün'ün hazırlattığı bazı raporların doğruluğu tartışılır oldu. Daha da önemlisi Aygün giderek, ATO Başkanlığı yerine bir siyasi parti Başkanı gibi hareket etmeye başladı.
Aygün, seçimle gelmiş bir Başkandır ve onu seçenler memnun oldukları sürece istediğini yapabilir, istediği görüşleri seslendirir. Ancak son zamanlardaki bu tip faaliyetler birçok ATO üyesini rahatsız etmeye başlamış olacak ki, e-mail ve telefonlarla şikayetler yağıyor. ATO adına benimsediği tutumların, Ankara ticaret çevrelerinin önemli bir bölümünün çıkarlarıyla çeliştiği belirtiliyor.
Sinan Aygün Türkiye'nin AB'ne katılmasına kesin karşıdır. AB'ye tam üyeliği kapitülasyon olarak görür. Görmekle kalmaz sayısız istatistik, rapor ve kitaplarla uzun süredir de bir kampanya sürdürür.
Şimdi akla şu sorular gelmiyor mu?
Bu tutum, Türkiye'nin AB'ye girmesiyle birlikte genişleyecek olan ticari ilişkilere, yani Ankaralı ticaret erbabının çıkarlarına ters düşmüyor mu? Yoksa, Ankaralı ticaret kesimini oluşturanlar Türkiye'nin AB üyeliğine karşı mı çıkıyorlar?
ATO'nun yönetim kurulunda bulunduğu TOBB, Türkiye'nin AB'ye tam üyeliği için büyük mücadele verirken, ATO'nun uyguladığı ve giderek sertleşen kampanyadan rahatsız olmuyor mu?
Kıbrıs'ta çözümsüzlüğü savunan Aygün, ATO'yu neredeyse Denktaş'ın kalesi durumuna sokarken, üyelerinin onayı ile mi hareket ediyor, yoksa kişisel tercihlerini mi sergiliyor?
Sevgili Aygün, Kıbrıs'ın Annan planı çerçevesinde AB'ye girmek yerine, Türkiye'ye ilhak edilmesini ve bir İl statüsüne sokulmasını önerirken, böyle bir olasılıkta karşılaşılacak Uluslararası tepkileri ve bu tepkilerin ülke ekonomisine getireceği büyük zararları görmüyor mu, yoksa görüyorda sırf popülizm adına mı hareket ediyor?
Tabii bütün bu kaygılı mesajların temelinde bir ana soru yatıyor: Sinan Aygün ATO Başkanlığını, görüşlerini paylaşan (MHP veya İşçi Partisi gibi) bir partiyle siyasete açılmak için mi kullanıyor?
Bunu istemek ve yapmak tabii ki hakkıdır. Ancak sürdürdüğü kampanyalar ATO Başkanlığı ile bağdaşmadığı gibi, Ankara ticaretine de zarar tohumları ekmektedir.
İşin o yanını da artık ATO üyesi Ankaralı tüccarlar düşünsünler.

* * *
MEHMET ALI BIRAND MILLIYET 11/03/2004

BM Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro de Soto’nun arabuluculuğundaki görüşmelerde bugün al-ver sürecine geçiliyor. Taraflara değişiklik taleplerine karşılık ne verebilecekleri sorulacak. Süreçte, toprak pazarlığının ön plana çıkması bekleniyor. Bu çerçevede Türk tarafı, daha az Rum göçmenin kuzeye geçmesine karşılık, Rum tarafına Annan Planı’nda öngörülenden daha fazla toprak vermeyi önerecek. Gözlemcilere göre, liderlerin al-ver sürecinde de tüm konuları çözmeleri olanaklı görülmüyor.

ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Richard Boucher, “Anlaşmaya varılabilmesi için herkesin Annan Planını bizim kadar ciddiye alması gerektiğini düşünüyoruz” diyerek, plana karşı çıkan Rum lobisini dolaylı dille eleştirdi.
ABD Kongresi’ndeki Rum lobisinin Annan Planı’nda köklü değişiklik istekleri arasında, KKTC’de malları bulunduğu belirtilen Rumların tamamının kuzeye dönebilmesi, Türkiye’den KKTC’ye göç edenlerden mümkün olduğu kadar fazlasının geri gönderilmesi ve Kıbrıs’ta Türk ve Yunan askeri varlığının hiç kalmaması yer alıyor.
Rum lobisine mensup Temsilciler Meclisi üyelerinden Michael Bilirakis ve Carolyn Maloney tarafından hazırlanan ve Annan planında değişiklik isteklerini içeren mektup, Rumların konumuna yakın diğer milletvekillerinin imzasına açıldı. Mektubun bugün ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell ve BM Genel Sekreteri Kofi Annan’a gönderilmesi bekleniyor.

YARDIM KONFERANSI NİSAN ORTASINDA
Öte yandan Kıbrıs’ta olası birleşmede özellikle tazminat meselesinin çözümlenmesine katkı için düşünülen, Kıbrıs’a mali yardım için bir ön konferansın, Nisan ortalarında Avrupa’da ve muhtemelen Brüksel’de toplanması bekleniyor. Amerikan kaynakları, ağırlıklı olarak ABD ve AB ülkelerinin katılımının öngörüldüğü ön konferans için davetin bugünlerde çıkarılmasının beklendiğini söylediler.

KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat ve Dışişleri Bakanı Serdar Denktaş Dışişleri Bakanlığında ilk olarak Müsteşar Uğur Ziyal ve Kıbrıs Dairesi Yetkilileri ile biraraya geldi.
Adada 13. turu tamamlanan müzakerelerde gelinen nokta ve yarın başlayacak olan al-ver sürecinde Türk tarafının izleyeceği tutum masaya yatırıldı. Görüşmeler arasında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Mehmet Ali Talat, masadan taraflardan birinin kalkmasının söz konusu olmadığını belirtti.
Ancak, anlaşmanın kolay olmadığını da dile getirdi. Talat, “Herşey Annan’a kalacak gibi gözüküyor. Papadopulos da biz de bunu istemiyoruz” diye konuştu. Al- ver sürecinin hangi konudan başlayacağına ilişkin belgeyi De Soto’nun hazırladığını belirten Talat, kendilerinin bu konuda bilgi sahibi olmadıklarını ifade etti. Talat ve Serdar Denktaş öğleden sonra ise Dışişleri Bakanı Abdullah Gül ile biraraya geldi. Görüşmede 22 Mart’ta anavatanların da katılımı ile başlaması öngörülen dörtlü zirveye yönelik hazırlıklar ele alındı.
Mehmet Ali Talat Dışişleri Bakanlığı’ndan ayrılırken dörtlü zirvenin nerede ve ne zaman yapılacağı sorusunu yanıtladı. Talat “Zürih değil de İsviçre’de Bern ile Zürih arasında. 24’ünde başlayacak. Türkiye başbakanlar düzeyinde olmasını istiyor. Biz de buna destek veriyoruz ” dedi.
Diplomatik kaynaklar Talat’ın sözünü ettiği yerin Lüzern olduğunu belirtti. Bu arada Dışişleri Bakanı Gül de dörtlü zirve ve müzakere takvimi konusunda Genel Sekreter Annan’ın bilgisi dahilinde bazı düzenlemeler yapılabileceğini belirterek “Önemli olan sürecin 1 Mayıs’ta tamamlanması” dedi.

ANKARA Milliyet


Kıbrıs sorununa 1 Mayıs'a kadar çözüm bulmayı hedefleyen görüşmelerde, çetin pazarlıklara sahne olması beklenen al - ver sürecine bugün girilirken, KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat ve Dışişleri Bakanı Serdar Denktaş, son durumu değerlendirmek amacıyla dün Ankara'da Dışişleri Bakanı Abdullah Gül ile görüştü. Dışişleri Bakanı Gül, görüşme öncesi yaptığı açıklamada, "müzakerelerdeki her şeyin canlı yayın gibi aktarılmasına karşı olduğunu" söyleyerek, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'a mesaj verdi.
Gül'ün, "Müzakerelerin sağlıklı yürümesi için bazı şeyler kapı arkasında devam eder. Eminim ki devlet adamı sorumluluğuna sahip olanlar neyin söylenip neyin söylenmeyeceğine dikkat ederler. Sayın Denktaş da bunu en iyi bilen kişilerden biridir. Sorun olacağını sanmıyorum" sözleri, hafta içi her gün yapılan görüşmelerin ardından basın toplantısı düzenleyerek görüşmenin içeriğini aktaran KKTC Cumhurbaşkanı Denktaş'a, "sus" çağrısı olarak yorumlandı.

Göl kenarında pazarlık
Bu arada dörtlü zirvenin İsviçre'nin başkenti Bern ile Zürih kenti arasında yer alan göl kenarındaki Lüzern kasabasında yapılacağı bildirildi. Türkiye'nin önerisi Atina tarafından kabul edildiği takdirde, Dışişleri Bakanı Gül ve Yunan Dışişleri Bakanı Petros Moliviatis'in katılımıyla 24 - 31 Mart tarihleri arasında yapılacak görüşmelerin son bölümüne 2 ülkenin başbakanları Recep Tayyip Erdoğan ve Kostas Karamanlis başkanlık edecek. KKTC'yi Cumhurbaşkanı Denktaş, Başbakan Talat ve Dışişleri Bakanı Serdar Denktaş, Rum Kesimi'ni de Tasos Papadopulos ve ekibi temsil edecek.

KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat, Kıbrıs müzakerelerinde bugün başlayacak olan al - ver sürecinin gergin geçeceğini, ilerleme olması için basına bilgi vermeme yönünde "karartma" uygulanabileceğini açıkladı.
Talat, önceki akşam Ankara'ya gelmeden önce Geçitkale'de yaptığı açıklamada, al - ver için masaya konan konunun sürekli spekülasyon yapılmasının tarafları rahatsız edeceğini söyledi ve "kişisel görüşüne göre, basına karartma uygulanabileceğini" belirtti. Talat, "Herşey açık olursa ilerleme olur mu biraz kuşkuluyum. Herkes kamuoyuna oynar" diye konuştu. Talat, dün de tüm konuların BM Genel Sekreteri Kofi Annan'a kalacağı izlenimini edindiklerini, ancak ne Rum lider Tasos Papadopulos'un ne de kendilerinin bunu istediklerini söyledi.

GÜVEN ÖZALP Brüksel

Avrupa Parlamentosu (AP) 1 Mayıs'ta AB'ye üye olacak 10 ülkenin üyeliğe hazırlık durumlarını değerlendiren bilanço niteliğindeki rapora onay verdi. AP Dışişleri Komisyonu Başkanı Elmar Brok imzalı raporun Kıbrıs'a ilişkin paragraflarında ilgili tüm taraflara çağrı yapıldı. Raporun Kıbrıs bölümünde Rum tarafına, "İyi niyetinizi gösterin" denirken, KKTC'ye de, "Ada'daki sorunu çözebilmek için müzakerelerde BM planının temel alınması gerekli" mesajı verildi, Türkiye'den de çözüm için ağırlığını koyması istendi ve "Kıbrıs'ta çözümsüzlük, Türkiye'nin AB üyelik hedefi için de ciddi sorun teşkil eder" yaklaşımı benimsendi. Raporda, Türklerin çoğunluğunun Kıbrıs'ın AB'ye girmesini istediği öne sürüldü

MILLIYET 12/03/2004

SEMA EMİROĞLU New York


Kıbrıs Türk ve Rum liderleri arasında üç haftadır devam eden müzakerelerde şu ana kadar ilerleme sağlanamamasından rahatsızlık duyan Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Kofi Annan, 24 Mart'ta Türkiye ve Yunanistan'ın da katılması öngörülen dörtlü görüşmelere bizzat katılmaya hazırlanıyor. Annan, dün New York'ta gazetecilerin konuyla ilgili sorularını yanıtlarken, müzakere masasındaki ilerlemenin yavaş olduğunu vurguladı. Ancak Türk ve Rum liderlerle üzerinde anlaşmaya vardıkları çözüm takvimine bağlı kalacaklarını belirten Annan, "Bu takvim, tarafların kendi aralarında 22 ve 23 Mart'a kadar anlaşmaya varamamaları halinde benim de sürece dahil olmamı öngörüyor. Dolayısıyla dörtlü görüşmelere katılmam kuvvetle muhtemel"dedi.
BM'deki diplomatik kaynakları, Genel Sekreter Annan'ın, görüşmelerin 1 Mayıs'tan sonraya sarkmasını kabul etmediğini ve dörtlü görüşmede de anlaşmazlık noktalarının çözülememesi halinde, boşlukların kendisi tarafından doldurulmasına kesin gözle bakıldığını bildirdiler.
MILLIYET 12/03/2004

Hasan Cemal Kuzey Kıbrıs'ta nabız tutuyor - 3

LEFKOŞA
Başbakan Mehmet Ali Talat'la çarşamba günü öğleden sonra makamında baş başa sohbet ediyoruz. Çözüm konusunda umutlu, iyimser. 20 Nisan referandumunda yol kazası beklemediğini belirtiyor. Normal koşullarda sandıktan hem Kuzey'de hem Güney'de evet çıkmasını yakın ihtimal görüyor. Ve Ankara'da hükümet sağlam durursa, evet oranının daha da yükseleceği kanısında.
Talat'la Denktaş akla kara gibi.
Öyle bakıyorlar Annan Planı'yla yakın geleceğe. Başbakan Talat'ın gözü sürekli bardağın dolu tarafında. Cumhurbaşkanı Denktaş ise bardağın boş tarafıyla meşgul. Daha şimdiden hayır kampanyasını başlatmış gibi.
Ama bazen o soru işareti insanın aklına takılıyor: Talat'la Denktaş acaba iyi polis - kötü polis oyunu mu oynuyorlar? Bu akla kara tablosu bir müzakere taktiği olabilir mi? Bu soru belki biraz fazla şeytanın avukatlığı oluyor. Ya da bir özlemin ifadesi...

Kutuplaşma olur endişesi
Başbakan Talat'ın bir söyledikleri var, bir de söylemek istedikleri... Ya da kafasının arkasında duranlar... Önce kendisinden edindiğim bazı izlenimleri özetlemek istiyorum:
(1) Anladığım kadarıyla, gerek halen devam eden ikili görüşmelerden, gerekse Ankara ve Atina'yla birlikte başlayacak dörtlü müzakerelerden bir şey çıkmayacağını görüyor. En önemli konuların 'hakem'e, yani BM Genel Sekreteri Annan'a kalacağı kanısında. Bu benim baştan beri Ankara'dan da edindiğim izlenimi doğruluyor.
(2) Yine Başbakan Talat'tan gördüğüm kadarıyla, Annan Planı Annan'ın elinde de çok fazla değişmeyecek. Dengeyi Türk tarafı aleyhine bozacak gelişmeler de olmayacak.
(3) Peki, Denktaş ne yapar? Hayır kampanyasını resmen açar da, sandıktan da evet çıkarsa, bunun hem Denktaş hem Türk toplumu açısından hiç de iyi olmayan sonuçlar doğuracağını düşünüyor Talat. Bir yandan tarihe böyle geçmenin olumsuzluğu, öte yandan barışa giden yeni bir Kıbrıs'ta Türk toplumunu kutuplaştırmanın, içinde bir yara açmanın vebali...
Denktaş bunu göze alabilir mi?
(4) Ankara'dan gelecek mesajın niteliği? Hükümetten evet mesajı gelirse, referandumda evetler fazlasıyla ağır basar. Bu görüş Kuzey Kıbrıs'ta yaygın. Başbakan Talat'tan edindiğim izlenim de farklı olmadı. Hükümetin bugüne kadar sağlam durduğu kanısında. Durmaya devam ederse, evet çizgisi yükselir diye düşünüyor anlaşılan...
(5) Türkiye'de asker, referandum öncesi ne yapar, ses verebilir mi? Bu duyarlı konuda Başbakan Talat konuşmak istemiyor. Ama öyle anlıyorum ki, bu bakımdan da Ankara'da hükümetin sağlam durması belirleyici olacak.
İzlenimler böyle.
Talat'ın söylediklerine gelince...
CNN Türk'ten Barçın Yinanç ve benimle konuşmasında Denktaş'ın daha çok negatif bir çizgi izlediğini belirtti. Annan Planı'nın düzeltilmesi gereken yanlarını sayarken mal mülk konusuyla siyasal eşitliğe işaret etti.
Askerin üzerinde özellikle durduğu güvenlik ile toprak, yani harita, iki kesimlilik gibi çok hassas konularda tarafların anlaşamayacağını, bunların BM Genel Sekreteri Annan'a kalacağını söyledi.
Rum tarafında hayır çıkacağını gösteren kamuoyu araştırmalarını ise oyun olarak niteledi ve "Rum bunu mahsus yapıyor; BM tarafına baskı yaptığına inanıyor" dedi.
Kıbrıs'ta oyun çok!
Çünkü bu güzelim ada belki de tarihinin en kritik dönüm noktasında. Kuzey Kıbrıs'ta belki en büyük oyun da TC kökenlileri, yani 1970'lerin ikinci yarısından itibaren Türkiye'den adaya getirilen Türkiyeli göçmenleri hedef alıyor. Sayıları genellikle 70 bin olarak verilen göçmenler (Başbakan Talat da 70 bin dedi) 20 Nisan referandumunda nasıl oy kullanacaklar?

Çevikel'in görüşleri
Sonucu bu belirleyecek.
Türkiyeli göçmenler ve referandum konusunu Gazimagosa milletvekili Nuri Çevikel'le konuşuyoruz. Kendisi, tarih doçenti. Fazla çözüm yanlısı olduğu için Denktaş - Eroğlu gölgesiyle üniversitedeki öğretim üyeliğinden olmuş. Kendisi de göçmen. KKTC Göçmenler Derneği Başkanlığı'nı yapıyor. Başbakan Talat'ın CTP'sinden güç birliği çerçevesinde parlamentoya girmiş.
Diyor ki:
"Göçmenler ne mi bekliyor? Eve ev verilecek mi? İşimiz olacak mı? Çözüm metninde bunların somut güvenceleri yer alacak mı? Şimdi iyi kötü bir evimiz, bir tarlamız var. Bunlar Rum'a geri gidince, bizim garantimiz ne olacak? Türkiye'den bunların garantisini istiyoruz diyorlar. Ankara'ya da gidip anlattık hükümete bunları... Bunlar eğer muallakta kalırsa, güvencelere bağlanmazsa, referandumda işimiz güçleşir. Ayrıntılı olarak nüfusunu bilmeyen tek millet biziz. Adadaki Türk nüfusu fiilen 180 - 190 bin kadar. Bunun içinde göçmenler en çok 70 bin civarında. Hemen hepsi burada kalacak. 50 - 55 bini yeni devletin vatandaşı olacak. Geri kalanı da oturma ve çalışma iznine sahip olup yine burada kalacaklar."
Şöyle devam ediyor:
"Denktaşçılar bütün oyunlarını göçmenler, 'TC kökenliler' üzerinde oynayacaklar. Onları korkutacaklar. Annan Planı'yla çözüm halinde malınız elden gidecek, size bir şey kalmayacak diye... Onun için göçmenlere önceden anlatılması lazım, size şöyle ev, şöyle iş, şöyle tazminat verilecek diye. Yani kesenin ağzını açmak..."
Başbakanlık'tan çıkarken genç bir adam yolumu kesip yine referandum düğümünden söz ediyor:
"Evet mi isteniyor? O zaman gecikilmeden açıklansın Türkiyeli göçmenlere: (1) Yeni konutların bedelleri Türk Kurucu Devleti tarafından üstlenecek. (2) Rum, evini 20 yıl boyunca kiralarsa, bunun bedelini devlet ödeyecek. (3) Çiftçilik yapanlar, mal mülklerini Rum'a geri verdikten sonra, yeni iş bulana kadar geçinecekleri parayı devlet üstlenecek. Bunlar olursa, Türkiyeli göçmenler de 'evet'e yönelir referandumda..."

Eroğlu, Denktaş gibi
Konu çok önemli.
Referandumda evet buna bağlı.
Örneğin ana muhalefet partisi bu hassas nokta üstünde zıplıyor. Geçen aralık ayındaki genel seçimlere kadar uzun yıllar Başbakanlık koltuğunda oturan Ulusal Birlik Partisi'nin lideri Derviş Eroğlu, Denktaş gibi düşünüyor. Yani Annan Planı'nın Türk'ün imha planı olduğu düşüncesinde.
Şöyle diyor:
"Mal canın yongasıdır. Türkiye'den gelenlerin elinde mal kalmayacak. 30 sene sonra malını elinden çıkaracak. Bunca yıl sonra ver tapuyu, ver anahtarı diyorsunuz. Referandum şimdiden başladı. Biz diyoruz ki, önce Türkiye çıkacak adadan. Sonra Türkler çıkacak. Sonra da Enosis olacak! Rumlarla baş başa kalırsak rekabet edemeyiz onlarla..."
UBP lideri Eroğlu'yla partisinin Lefkoşa'daki tarihi binasında sohbet ederken, dikkat ettim, itiraf sayılabilecek bir söz söyledi:
"Ucunda Avrupa Birliği olmasa, Avrupa vatandaşlığı olmasa, böyle bir anlaşmaya pek kimse evet edemezdi. Ama gel gör ki gençlere de, 60 - 70 yaşındaki insanlara Avrupa fikri cazip geliyor."

Felaket senaryosu
Ana muhalefet lideri Derviş Eroğlu bir de felaket senaryosu çiziyor:
"Çözüm olsa ne olacak? 1 Mayıs sonrasını düşünün. Bir kamyon evin önüne dayanmış, hadi çıkın ben geldim diye... Anahtarı ver, bana eşyanı yükle çek git diye... O zaman neler olabileceğini düşünebiliyor musunuz? Otuz yıl sonra bunlar başına gelince, o insanın psikolojik durumunu, bunun yol açabileceği olayları düşünebiliyor musunuz?"
Sonra da ekliyor Eroğlu:
"Hesaplaşma saati yaklaşıyor!"
Kıbrıs'tan dördüncü yazım yarın. Yakın Doğu Üniversitesi'nde gençlik ne düşünüyor?
HASAN CEMAL MILLIYET 12/03/2004

Denktaş'a uyarı: Canlı yayını kes!

Gül, Denktaş'ı uyardı: Konuşulanlar canlı yayındaki gibi dışarıya nakledilmez. Devlet adamları bu konuda sorumluluk sahibi olmalı. Dörtlü görüşme ise, 24 Mart'ta Lucerne'de başlayacak

HİLAL KÖYLÜ
ANKARA - Ankara ile KKTC hükümeti, Kıbrıs'ta çözüm için bugün Lefkoşa'da başlayacak al-ver süreci öncesinde Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'a 'içerik açıklamama' çağrısı yapma kararı alırken, garantör ülkeler Türkiye ve Yunanistan'ın da katılacağı dörtlü konferansın tarihi de netleşti: 24 Mart'ta İsviçre'nin Lucerne kasabası.
KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat ile Dışişleri Bakanı Serdar Denktaş dün Ankara'da Dışişleri Bakanı Abdullah Gül ve bakanlık yetkilileriyle al-ver süreci öncesi son durumu değerlendirdi. Görüşmelerde al-ver süreciyle birlikte 'basına karartmaya' geçileceği göz önüne alınarak Cumhurbaşkanı Denktaş'ın konuşulanların içeriğine dair açıklama yapmaması için uyarılmasının şart olduğunda anlaşıldı. Ankara Denktaş'ın düzenli bilgilendirme toplantılarını 'çok yararlı' diye nitelese de taktik geliştirmeyi engellediği görüşünü dile getirdi. Talat da "Al-ver sürecinde kamuoyuna bugüne dek olandan çok daha sınırlı bilgi sunmak gerek" dedi. Toplantıda Gül'ün "Resmi açıklama dışında konuşmamak, ketum olmak lazım" ifadelerini kullandığı belirtildi. Dışişleri Bakanı, ardından Filipinli meslektaşı Delia Domingo Albert'le ortak basın toplantısında da konuya değindi. Gül, Kıbrıs'ta müzakerelerin sağlıklı yürümesi için kamuoyuna 'vakti geldiğinde' bilgi verilmesinin doğru olduğunu söylerken, "Görüşmelerde canlı yayın yapılıyor gibi içeride konuşulanlar olduğu gibi dışarıya verilemez. Devlet adamları bu konuda sorumluluk sahibidir ve nerede konuşacaklarını bilir. Denktaş da biliyor" dedi.
Talat ise açıklamasında "Her şey BM Genel Sekreteri Kofi Annan'a kalacak gibi görünüyor" derken, dörtlü konferansın daha önce öngörüldüğü gibi 22 Mart yerine 24 Mart'ta başlayıp 28 Mart'ta sona ereceğini ve iki günlük uzatma imkânı olduğunu belirtti. Annan'ın Kıbrıs özel temsilcisi Alvaro De Soto'nun da Ankara'yı arayıp konferansın İsviçre'nin Zürih kenti yakınındaki Lucerne kasabasında olacağını ilettiği kaydedildi. Dışişleri bakanları düzeyinde yapılması planlanan görüşmelerin başbakanlar düzeyinde tamamlanması söz konusu.

Annan: Takvime bağlı kalınacak
Ancak Annan dün New York'taki açıklamasında Kıbrıs'taki görüşmelerdeki ilerlemeyi 'hayli' ağır diye niteleyip bu takvimden ayrı konuştu. A.A'ya göre Annan, "Biz müzakere takvimine bağlı kalacağız. Taraflar 22-23 Mart'a dek uzlaşamazsa benim müdahalem gündeme gelecek" dedi. Annan, müzakerelerin İsviçre'nin Cenevre kentinde olabileceğini, bu konuda karar alınması gerektiğini söyledi.

AP'den Kıbrıs için uyarı

AA - STRASBOURG - Avrupa Parlamentosu (AP), Kıbrıs'la ilgili BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın çözüm çabalarına tam destek verirken, tarafları uyaran raporu dün onayladı. 10 aday ülkeye dair raporlarının yanı sıra Kıbrıs'la ilgili Lüksemburglu parlamenter Jacques Poos'un hazırladığı raporda, Avrupa Komisyonu'nun müzakereleri yakından izlemesi istenirken, AB'ye üye olacak Rumlardan iyi niyet, KKTC'den de çözüm için BM Planı'nın temel alınması isteniyor. Kıbrıs Türk halkının çoğunluğunun KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın tersine, birleşik Kıbrıs'ın AB üyeliğini arzu ettiği kaydedilirken, adanın kuzeyinde haberleşme özgürlüğü ve hukuk devleti ilkesinin garanti edilmesi talep ediliyor.

'Türkiye'ye engel'
Raporun Türkiye ile ilgili bölümünde ise Kıbrıs sorununda çözümün Türkiye'nin AB üyeliği için koşul olmadığına dikkat çekilse de adada olası çözümsüzlüğün bu hedef önünde ciddi bir engel teşkil edeceği vurgulanıyor. Raporda, 'Türk yetkililerin, tanımadıkları, topraklarının bir bölümünde askerlerinin bulunduğu, gemilerine boykot uygulayarak hava sahasını kapalı tuttuğu bir üye ülkenin de yer aldığı AB'ye girmeyi hayal etmenin zorluğunu anlamalarını umut ediyoruz' deniliyor. Raporda, Kıbrıs'ta çözüm sağlanması halinde uluslararası yardım konferansı toplanmasına öncülük edileceği, AB'nin de 300 milyon euro'dan fazla yardımda bulunup Türkçeyi resmi dil olarak kabul edeceği kaydediliyor.

Çözüm için iyi niyet

Erdal Güven

Kıbrıs'ta çözümün hâlâ iki anahtarı var: İyi niyet ve siyasi irade.
İçinde bulunduğumuz süreçte, yani müzakere sürecinde öncelik iyi niyette. Siyasi irade, Annan, plana son halini verip referandum sürecini başlattığında sınanacak.
Pazarlık masasında öze ilişkin konular kadar teknik konular da konuşuluyor elbette. Bunlardan biri var ki bilgi eksikliğinden ötürü geride bıraktığımız günlerde hayli kafa karıştırdı: Federal yasalar.
Bu yasalar yeni devletin işleyişine ilişkin. Dolayısıyla konu teknik olmakla birlikte son derece önemli.
Rum tarafı, yeni devlet kurulduğunda herhangi bir yasal boşluk kalmaması için müzakere sürecinde tüm federal yasalara son halini verilmesini istiyor. Bu, elbette yeni devletin işleyişi için tercihe şayan bir durum. Kaldı ki söz konusu devlet, neredeyse kuruluşuyla eşzamanlı olarak AB üyesi olacağı, AB üyeliğinin getireceği yükümlülüklere ilişkin bazı yasaların da tamamlanması, hem tarafların önlerini görmeleri hem de AB'nin tatmin edilmesi için isabetli olacak.
Buna karşılık Türk tarafı, söz konusu yasaların hacmine dikkat çekerek müzakere sürecinin, son hallerinin verilmesine yetmeyeceği görüşünde (Federal yasalar 6 bin sayfayı buluyor). Bu yüzden Türk tarafı, önemli yasalara odaklanılmasını, kalanların anlaşma ortaya çıktıktan sonra tamamlanmasını uygun buluyor.
Dolayısıyla her iki tarafın argümanının da bir mantığı var.
Bu durumda BM'ye de orta yol bulmak kalıyor. Annan'ın önerisi, federal yasaların tümünün değil ama devletin işleyişi ve AB üyeliğine geçişin aksamaması için gerekli sayılanların referandumdan önce son haline getirilmesi yönünde.
Halihazırda teknik komiteler bu yasalar üzerinde çalışıyor. Ancak çok fazla yol alınabildiğini söylemek mümkün değil.
Aslında bu sıkışıklığın temel nedeni bugüne kadar kaybedilen zaman. Bunun baş sorumlusu da şimdi zaman darlığından şikâyet eden Denktaş'ın ta kendisi...
Federal yasaların hacmi ve alacağı zaman başından beri belliydi. Bu nedenle Annan, 3-4 Ekim 2002'de New York'ta yapılan zirvede Denktaş ve Klerides'ten kolları sıvamalarını istemişti. Ne de olsa Kopenhag zirvesine üç ay kadar bir süre kalmıştı. Bu talep karşısında iki lider konuyla ilgilenmek üzere teknik komiteler kurulması gerektiği üzerinde görüş birliğine varmıştı. Ne var ki Denktaş, mutabakatın gereğini yapmadı, komite kurma işini ağırdan aldı. Bizzat Annan'ın ısrarla ricada bulunmasına karşın, harekete geçmedi. Ta ki Ocak 2003'e kadar. Böylece son derece önemli üç aylık bir süre heba edildi. Tabii arada da Kopenhag zirvesi de oldu bitti...
Peki komiteler kuruldu da ne oldu? Doğru dürüst bir ilerleme sağlanamadı. Annan'ın ifadesine göre, "Türk tarafının komitesi, aldığı talimatlardan olsa gerek gönülsüzce ve çekinceli davrandı. Sonuç olarak komiteler karşılıklı olarak oturup konuşamadı, dolayısıyla yeterli ilerleme sağlanamadı."
Kopenhag fırsatı kaçırıldığından, artık yeni hedef Kıbrıs'ın AB'ye katılım anlaşmasını imzalayacağı 16 Nisan'dı. Annan, bu takvime yetiştirilebilmesi için söz konusu federal yasaları ikiye ayırdı: Referandumdan önce yapılması gerekenler, referandumdan sonra da yapılabilecekler. 26 Şubat'ta bu kez Lefkoşa'da liderlerle bir araya geldi ve kendilerinden bu konuda söz aldı. Gelgelelim yine Annan'ın ifadesiyle, "Ben adadan ayrılır ayrılmaz Denktaş komitenin çalışmalarını durdurdu." Ve o günden, görüşmelerin yeniden başladığı bir-iki hafta öncesine kadar kaybedilen neredeyse bir yıl daha...
Gelinen noktadaki sıkışıklığın temel nedeni bu. Ne yazık ki iki taraf da farklı nedenlerle zamana oynadığı için rahatlama da sağlanamıyor.
Ancak BM yine de umutlu. Görüşmelere katılan bir BM yetkilisinin ifadesiyle, "Annan'ın önerisi üzerinden bir çıkış yolu bulunabilir. Anlaşmazlık her iki tarafı da tatmin edebilecek bir biçimde aşılabilir. Yeter ki iyi niyet olsun."
Mesele de bu zaten: İyi niyet.

Kıbrıs'ta mecburen çözüm

Kıbrıs meselesi 1 Mayıs'a kadar çözülecek. Çıkarlar o kadar büyük ki ne Denktaş, ne de Papadopulos gelişmelere engel olacak güce sahip

12/03/2004 (201 defa okundu)

Makaryos Drusyotis
Geçen hafta Rauf Denktaş Kıbrıs görüşmelerini bırakarak, Ankara'ya gitti ve Kıbrıs ile Türkiye'nin AB yönelimi konusunda düzenlenen bir panele katıldı. Ankara'ya hareket etmeden önce, Türk hükümeti ile görüş ayrılıklarını açıklamayı da ihmal etmedi Denktaş; Annan Planı'na inanmadığını, plan temelinde yapılacak anlaşmanın Kıbrıslı Türklerin mahvına yol açacağını, Türkiye'nin Kıbrıs'taki imtiyazlarına son vereceğini söyledi.
Panel organizatörleri, Denktaş için aşırı milliyetçilerin ve Bozkurtların katıldıkları bir karşılama töreni düzenledi. Bu gruplar, yüzlerce arabadan oluşan bir konvoyla Denktaş'a havaalanından oteline kadar eşlik etti.
Toplantının yapıldığı salonda Türkiye'nin Kıbrıs politikasının tüm eski şahinleri vardı; Ecevit, Demirel, Öymen. Aslında, kimlerin katılmadığı daha önemli. AKP'nin hiçbir yetkilisi panele katılmadığı gibi, askerler de yoktu.
Türkiye'de iktidar savaşı var. Bir yandan başbakan ve hükümet Türkiye'nin AB üyesi olması hedefiyle ülkenin çağdaşlaşması yolunda çaba sarf ediyor. Diğer yandan, Türkiye'de geleneksel politikayı savunanlar, var olan dengelerin korunmasını istiyor. Kıbrıs meselesinin rekabet halindeki iki taraf arasında güç sınavına dönüştüğü görülürken Denktaş, Erdoğan'ın çağdaşlaşma politikasına karşı tepki gösteren kişi olarak ortaya çıkıyor.

Denktaş sınadı
Denktaş'ın Ankara'da gövde gösterisinde bulunmasının amacı rekabet durumunda olan iki tarafın gücünü ölçmekti. Denktaş'ın Kıbrıs'a 'sıkılmış' bir durumda dönmesi dikkate alınırsa, bu son rekabette Erdoğan'ın galip geldiği yolunda değerlendirme yapılabilir.
Erdoğan, reformları uygulama yolunda sarf ettiği çabalarla ABD'nin desteğini almış, AB'nin de dayanışmasını sağlamış bulunuyor. Süper güç, yarım asır boyunca Türkiye'yi bölgenin jandarması olarak kullandıktan sonra, Türkiye'nin serbest ekonomi ve demokratik ilkeler uygulayan Batılı bir devlete dönüşmesini istiyor. Ancak, bu kolay değil. Buna rağmen, bu yönde çabalar sürüyor ve Kıbrıs meselesinin akıbeti de bu çabaları etkileyecek.
Türkiye'de uygulanan reformlar ve Kıbrıs sorununun çözülmesi yolunda sarf edilen çabalar, ABD'nin Orta Asya'da geniş çapta uygulamak istediği jeopolitik planların bir parçasını oluşturuyor. Bu plan gerçekleşirse, Fas'tan Çin'e kadar olan bölgede tüm siyasi harita değişecek. ABD'nin bu planı, 28 Ocak'ta, Beyaz Saray'da, Erdoğan'a sunuldu. Yabancı basın tarafından gün ışığına çıkan bilgilere göre, söz konusu plan bölgenin şimdiye kadar olduğu gibi sadece silahlarla değil, demoktatik işlemlerle de kontrol altına alınmasını öngörüyor. Plan özellikle Türkiye, Irak, Suriye, Azerbaycan ve Gürcistan'dan bahsetmesine rağmen, gerçekte, Fas'tan başlayan, Mısır, Endonezya ve Kafkaslar'ı da içine alarak Çin'e kadar uzanan geniş bir coğrafi bölgeyi kapsıyor.
Hükümet yanlısı Yeni Şafak gazetesine göre, Erdoğan'a üç boyutlu plan hakkında bilgi verildi. Boyutlar:
1 - Demokrasi: Demokrasinin yayılması için çaba harcanacak ve demokrasi ilkelerinin uyugulandığı ülkelerde liderler seçimlerle halk tarafından seçilecek.
2 - Serbest piyasa: Serbest piyasa ekonomisinin güçlenmesi ve kalkınması yolunda çaba harcanacak, devlet kontrolü altında bulunan kurumlar özelleştirilecek.
3 - Terörle mücadele: Radikal İslamcı grupların örgütlenmesi engellenecek, faaliyetlerinin önüne geçilecek.
Türkiye'nin, planın 'omurgasını' oluşturması bekleniyor; çünkü, laik demoktratik sistemi başarıyla uygulamış tek Müslüman ülke Türkiye ve bu
modeli şimdi Türkiye ihraç edecek.
ABD Savunma Bakan Yardımcısı Paul Wolfowitz, tanınmış Türk gazeteci Mehmet Ali Birand'a ABD'nin Türkiye ile ilişkilerini şöyle anlattı: "Stratejik ittifakımız değişti. Durum geçmişteki gibi değildir. Geçmişte ilişkilerimiz askeri temele dayanıyordu. Sadece askeri konulardan bahsediyorduk. Bu dönem artık kapandı. Askeri alanda işbirliği devam ediyor, ancak, artık stratejik işbirliğimiz askeri temele değil, demokrasiye, siyasete dayanıyor."
Aslında ABD, Ortadoğu projesinde Türkiye'ye en önemli stratejik müttefiki statüsünü vermiş oluyor. Türk liderliğinin böyle bir role kayıtsız kalması ve Kıbrıs politikasını -ki kaybedilmiş bir dava olacağa benziyor- savunmaya devam etmesi zor.
Tabii ki çoğu yorumcular Amerikan planlarının ne derece uygulanabileceği konusunda kaygılarını ifade ediyor; zira İslam ülkelerinin demokratik ilke ve değerlere uyum sağlamalarının çok zor olduğunu biliyorlar. Irak'ta savaşın ardından kaydedilen gelişmeler buna iyi bir örnek. Bu arada, Irak'ta ABD'nin edindiği kötü deneyimler, reformlar ve demokratik süreç konusunda Amerika'nın Türkiye'yi İslam ülkelerine örnek göstermesine yol açtı. ABD komşu İslam ülkelerine Türkiye modelini ihraç etmeye çalışacak.

Kıbrıs anahtar
Erdoğan'ın iktidara gelmesi bu açıdan olumlu bir gelişme sayıldı; çünkü bu yönde sarf edilecek çabaların başını çekecek liderde var olması gereken vasıflara sahip. Karizmatik bir karakteri var, ılımlı İslamcı, halk tarafından beğeniliyor (son ankete göre halkın yüzde 50'den fazlası Erdoğan'ı beğeniyor). Ayrıca, Erdoğan'ın askeri kesimce sert ya da kadife bir darbeyle iktidardan uzaklaştırılma tehlikesi olmadığından, uzun yıllar ülkeyi siyasi açıdan yönetme olanağına sahip görülüyor. Dolayısıyla, ABD'nin Ortadoğu projesinin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği büyük ölçüde Türkiye'nin demokratikleşmesi ve AB üyesi olması yolunda sarf
ettiği çabaların başarıyla sonuçlanıp sonuçlanmayacağına bağlı ve Türkiye'nin AB yöneliminde Kıbrıs sorunu çözümlenmeden ilerleme kaydedilemez.
Bu uluslararası konjonktüre baktığımızda, Kıbrıs sorununun çözülmesine neden ABD ile AB'nin bu kadar büyük önem verdikleri, Türkiye'nin Kıbrıs politikasında neden çark ettiği daha iyi anlaşılıyor.
Ay sonuna kadar gelişmeler aynı hızla kaydedilirse, Kıbrıs meselesi
1 Mayıs'a kadar çözüme bağlanacak. Çıkarlar o kadar büyük ki, ne Denktaş, ne de Papadopulos gelişmelere engel olacak güce sahip. (Yunan gazetesi Elefterotipia, 10 Mart 2004)

RADIKAL 12/03/2003

Al-ver süreci bugün başlıyor

YORGO KIRBAKİ
ATİNA - BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın Kıbrıs özel temsilcisi Alvaro de Soto, Lefkoşa'da bugün başlayacak 'al-ver' süreci öncesi yeni Yunan hükümetiyle görüştü. Dışişleri Bakanı Petros Moliviatis ile 1.5 saat bir araya gelen De Soto, Kıbrıs'ta Türk ve Rum taraflarının karşılıklı suçlamaları ya da Rumların referandumda 'Hayır' diyeceğine işaret eden anketlere aldırmadan, "Biz yoğun çalışıyor ve adeta at gözlüğü takıp ilerliyoruz" dedi. De Soto Yeni Demokrasi (ND) hükümetinden 'PASOK hükümetinin politikasını devam ettireceğiz' garantisini de alarak Atina'dan memnun ayrıldı.
De Soto, gerek garantör ülkelerin katılımıyla 22 Mart'ta başlayacak dörtlü toplantının düzeyi, gerekse anlaşmanın referanduma sunulması öncesi TBMM ve Yunan parlamentosunda onayı konularında yorum yapmadı ve "Annan'ın
B planı yoktur. Müzakerelerin uzatılması da zaten geç kaldığımız için mümkün değil. Taraflar yükümlülük altına girmişti" diye konuştu. Perulu diplomat böylece Atina'nın dörtlü görüşmelerin birkaç günlüğüne ertelenmesi niyetine sıcak bakmadığını ortaya koydu.
Yunan Dışişleri Bakanı Moliviatis ise dün ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell'a telefon ederek Annan Planı'nda öngörülen güvenlik konuları için Türk-Yunan görüşmelerinin önümüzdeki hafta başlayacağını iletti.

Gül, kritik müzakereleri basına sızdıran Rum yönetimine de ‘‘Devlet adamı sorumluluğuna sahip olanlar bunu yapmaz’’ mesajı gönderdi.


DIŞİŞLERİ Bakanı Abdullah Gül, Kıbrıs'ta bugün başlayacak ‘‘al-ver süreci’’ öncesi yaptığı açıklamada Yunanistan'ın yeni başbakanı Kostas Karamanlis'e ‘‘takvime uy’’ mesajı gönderdi. Ankara'ya resmi ziyarette bulunan Filipinler Dışişleri Bakanı Delia Domingo Albert'le ortak basın toplantısı düzenleyen Gül, Yunanistan'da yeni hükümet kurulmasının Kıbrıs'ta takvimin aksamasına neden olmayacağını düşündüğünü söyledi. Gül bu sözleriyle yeni Yunan Hükümeti'nden takvime uymasını beklediğini net bir şekilde ortaya koydu.

HABER KARARTMASI

Gül aynı zamanda ‘‘Al-ver’’ süreciyle ilgili ‘‘haber karartması yapılacağı’’nın ilk sinyallerini de verdi. İçeride konuşulan her şeyin dışarıya verilmesinin müzakerelerin sağlıklı yürümesi açısından iyi olmayabileceğini söyleyen Gül, ‘‘Tüm devlet adamı sorumluluğuna sahip olanlar buna dikkat ederler’’ dedi. Bakan Gül, Kıbrıs'ta ‘‘al-ver sürecinden’’ neler beklenmesi gerektiğine ilişkin bir soru üzerine şunları söyledi:

‘‘Müzakereler devam ediyor. Bunlar açık yüreklilikle samimi, netice almaya yönelik şekilde yapılmalı. İrade ortaya konur, açık yüreklilikle müzakere yapılır, netice olup olmayacağı ayrı bir konudur. Şimdi biz böyle bir sürecin içindeyiz.’’ Gül ayrıca, dörtlü görüşmelerin hangi düzeyde ve nerede yapılacağı konularının ise henüz netlik kazanmadığını kaydetti.

ANNAN'A KALMASIN

Ankara dün Kıbrıs konusunda yoğun görüşmelere sahne oldu. KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat ve yardımcısı Serdar Denktaş, müzakerelerde gelinen noktayı Dışişleri ile değerlendirdi. Dışişleri Müsteşarı Uğur Ziyal ve Kıbrıs Dairesi yetkilileri ile uzun bir toplantı yapan Talat ve Denktaş, Gül ile de görüştü.

Dörtlü müzakerelerin takvime uygun ilerlemesi gerektiğini ifade eden Talat, tüm konuların BM Genel Sekreteri Kofi Annan'a kalacağı izlenimini edindiklerini, ancak ne Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos'un ne de kendilerinin bunu istediklerini söyledi.

Serdar Denktaş da ‘‘al-ver sürecinin’’ hangi konulardan başlayacağının sorulması üzerine, BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro De Soto'nun bu konuya ilişkin hazırlıklarını yaptığını, ancak söz konusu çalışmaların henüz kendilerine verilmediğini belirtti.

HURRIYET 12/03/2004

Annan planı gereğince, Kıbrıs’ta taraflar arasında söz konusu tarihe kadar anlaşmaya varılamadığı takdirde Türkiye ve Yunanistan da müzakerelere katılarak bir uzlaşı sağlanmasına çalışacaklar. Bu aşamada da tam anlaşma olmazsa, Genel Sekreter Annan “boşlukları bizzat dolduracak” ve ortaya çıkacak olan nihai çözüm 20 Nisan’da KKTC ve güney Kıbrıs’ta ayrı ayrı referanduma sunulacak.

DE SOTO

Gazetecilerin görüşmelerde sonuç alınamaması halinde süre uzatımına gidilip gidilmeyeceğine ve alternatif bir plan bulunup bulunmadığına ilişkin sorularını da yanıtlayan De Soto, “Uzatılacağını sanmıyorum. Zaten zaman dar ve gündem çok yoğun. Tüm taraflar New York’ta Annan planı temelinde belirlenen takvimin bağlayıcı olduğunu kabul ettiler. Sağa sola bakmadan devam ediyoruz, ortada bir B planı yok” dedi.

HALKIN SESI 12/02/2004

Avrupa Birliği ile müzakereler, Büyükelçi Peker Turgud başkanlığında AB Uyum Koordinatörü Erhan Erçin, CTP Milletvekili Özdil Nami ile diğer yetkililerden oluşan heyet tarafından sürdürülüyor.

HALKIN SESI 12/02/2004

Başbakan Mehmet Ali Talat, Kıbrıs müzakerelerinde Türkiye ve Yunanistan’ın da katılacağı toplantıya hazırlık için “çok ciddi ve yoğun” bir çalışma döneminin kendilerini beklediğini söyledi.

YENIDUZEN 12/03/2004

Çetin ve kritik olarak nitelendirilen bu süreçle ilgili olarak dün bazı değerlendirmelerde bulunan Başbakan Talat, “Herhalde bu dönem en kritik dönem olacak, en zor, en gergin dönem olacak. Sanırım bizleri bir al-veri mümkün kılabilecek, karartmanın da yapılacağı yoğun bir çalışma dönemi bekliyor” demişti.

Al-ver sürecinde izlenecek yöntem ise henüz belli değil. Yöntemin ne olacağının, BM Genel Sekreteri Kofi Annan’ın Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro De Soto’nun taraflarla yapacağı danışmalar sonucunda en geç bugüne kadar saptanması bekleniyor.

YENIDUZEN 12/03/2004

“Müzakerelerin son safhası Cenevre’de yapılabilir"

BM Genel Sekreteri şöyle konuştu:“İlerleme hayli yavaş. Biz, daha önce üzerinde anlaşmaya varılmış olan müzakere takvimine bağlı kalacağız. Buna göre, taraflar 22-23 Mart’a kadar bir uzlaşıya varamadıkları takdirde benim müdahalem gündeme gelecek.”Annan planı gereğince, Kıbrıs’ta taraflar arasında söz konusu tarihe kadar anlaşmaya varılamadığı takdirde Türkiye ve Yunanistan da müzakerelere katılarak bir uzlaşı sağlanmasına çalışacaklar. Bu aşamada da tam anlaşma olmazsa, Genel Sekreter Annan “boşlukları bizzat dolduracak” ve ortaya çıkacak olan nihai çözüm 20 Nisan’da KKTC ve güney Kıbrıs’ta ayrı ayrı referanduma sunulacak. (AA

YENIDUZEN 12/03/2004

Görüşmelerin en kritik aşaması olarak değerlendirilen ve bugün başlayacak al-ver sürecinde basına karartma uygulanması da bekleniyor. Başbakan Talat, "Bir al-veri mümkün kılabilecek gerekli karartmanın yapılacağı bir çalışma dönemi sanıyorum bizleri bekliyor" derken, Dışişleri Bakanı Denktaş da tarafların elinin zayıflamaması için bu yönteme başvurulacağını bildirmişti.

Gül, Kıbrıs'ta "al-ver "sürecinden neler beklenmesi gerektiğine ilişkin bir soru üzerine de, "Müzakereler devam ediyor. Bunlar açık yüreklilikle samimi, netice almaya yönelik şekilde yapılmalı. İrade ortaya konur, açık yüreklilikle müzakere yapılır, netice olup olmayacağı ayrı bir konudur. Şimdi biz böyle bir sürecin içindeyiz" dedi.

Gül basına karartma uygulanacağı yönünde bilgiler verirken, Cumhurbaşkanı Denktaş'a da buna uyması konusunda mesaj göndermeden edemedi. Gül, içeride konuşulan her şeyin dışarıya verilmesinin müzakerelerin sağlıklı yürümesi açısından iyi olmayabileceğini kaydetti. "Tüm devlet adamı sorumluluğuna sahip olanlar buna dikkat ederler" diyen Gül, Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın da bunu en iyi bilen kişilerden biri olduğunu belirterek, bir sorun olacağını sanmadığını ifade etti.

Başbakan Mehmet Ali Talat'la Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Serdar Denktaş, bu çerçevede dün Ankara'da Türkiye hükümeti ile istişarelerde bulundu. Türkiye Dışişleri Bakanlığı'nda gerçekleştirilen ve gün boyunca süren TC-KKTC heyetleri arasındaki görüşmelerde, "al-ver" sürecinde izlenecek politikanın bütün detayları masaya yatırıldı.

Ancak bugün başlayacak "al-ver" sürecinde, tarafların hangi konularda geri adım atacağı, nerelerde ileri adım atacağına ilişkin pazarlıkların hiçbir tarafın elinin zayıflatılmaması amacıyla kamuoyuna kapalı olacağını söyleyen Serdar Denktaş, "Bu sürecin, karşı tarafı rahatsız etmemek için, onların tekliflerinden de bizim rahatsız olmamamız için daha kapalı geçmesi daha doğal olur" demişti.

De Soto'nun Atina ziyareti

Papadopulos bugün Atina'ya gidecek

Öte yandan Rum Yönetimi Başkanı Tasos Papadopulos, Yunan hükümetiyle üst düzeyde görüşmelerde bulunmak için bugün Atina'ya gidecek. Rum kaynaklı haberlere göre Papadopulos, pazar günü Yunanistan Başbakanı ve Kültür Bakanı Kostas Karamanlis ile bir araya gelerek, müzakerelerde gelinen son aşamayı ele alacak ve "al-ver" sürecinde izlenecek stratejiyi görüşecek.

Bakan Gül, Yunanistan'da Kostas Karamanlis'in başkanlığındaki Yeni Demokrasi Partisi'nin seçimlerden önce de ana muhalefet partisi görevini yürüttüğünü hatırlatarak, Karamanlis ve ekibinin konulara hakim olduğunu, bu nedenle de takvimin aksayacağını zannetmediğini söyledi.

Başbakan Mehmet Ali Talat ile Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş'ın ziyaretlerine ilişkin bir soru üzerine Gül, Kıbrıs'ta ilerleyen süreç içinde sık sık bir araya gelip görüş alışverişinde bulunmanın doğal olduğunu belirtti.

"Müzakereler devam ediyor. Bunlar açık yüreklilikle samimi, netice almaya yönelik şekilde yapılmalı. İrade ortaya konur, açık yüreklilikle müzakere yapılır, netice olup olmayacağı ayrı bir konudur. Şimdi biz böyle bir sürecin içindeyiz."

KIBRIS 12/03/2004

"Bizi, çok ciddi ve yoğun bir

Talat, bir başka soru üzerine, dörtlü müzakerelere katılım düzeyinin henüz belli olmadığını, ancak Türkiye'nin en üst düzey katılım olması yönündeki isteğini kendilerinin de desteklediğini, başbakanlar düzeyinde katılım olmasını talep ettiklerini sözlerine ekledi.

AP'nin, AB'ye üye olacak ülkelerin hazırlıklarıyla ilgili raporları genel kurulda oylanarak kabul edildi. Kıbrıs bölümü Lüksemburglu parlamenter Jacques Poos tarafından kaleme alınan raporda, AB Komisyonu'nun müzakereleri yakından takip etmesi isteniyor. Raporda, adadaki sorunun nihai çözümü için tarafların kesin bir takvim belirlemesinden memnuniyet duyulduğu belirtildi.

Poos'un raporunda, AB'nin birleşik Kıbrıs'ı AB'de üye olarak görme arzusu teyit edildi. AB'ye üye olmak üzere olan Kıbrıslı Rumların iyi niyetlerini göstermesi gerektiği ifade edilen raporda, Kıbrıs Türk yönetiminin de AB'ye girebilmek ve adadaki sorunu çözebilmek için müzakerelerde BM planını temel alması gerektiği görüşü savunuldu.

Raporun Türkiye'ye ilişkin bölümünde, çözüm konusunda Ankara'nın ağırlığını koyması istendi ve Kıbrıs'ta çözüme ulaşılamamasının Türkiye'nin AB üyelik hedefi için de ciddi engel teşkil edeceği ifade edildi.

önünde engel"

Kıbrıs'ta çözümün Türkiye'nin üyeliği için koşul olmadığı kaydedilen raporda, bununla birlikte, bu sorunun Türkiye'nin AB yolunda engel teşkil edeceği belirtildi. Raporda, "Türk yetkililerin, tanımadıkları, topraklarının bir bölümünde askerlerinin bulunduğu, gemilerine boykot uygulayarak hava sahasını kapalı tuttuğu bir üye ülkenin de yer aldığı AB'ye girmeyi hayal etmenin zorluğunu anlamalarını umut ediyoruz" ifadeleri kullanıldı.

AP raporunda son olarak, AB Komisyonu'ndan iki toplum arasında kalıcı barış için güven artırıcı önlemleri güçlendirmek amacıyla programlar geliştirmesi istendi.

KIBRIS 12/03/2004