26 Ocak 2004— Kıbrıs’ta, her iki taraf tüm iyi niyetiyle çalışsa bile çözümün 1 Mayıs’a yetiştirilmesinin zor olduğunu söyleyen Denktaş, “Önemli olan müzakerelerin başlamasıdır” diye konuştu.

KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Kıbrıs sorununun çözümü konusunda Ankara ile tam bir görüş birliği içerisinde olduklarını belirtti. Esenboğa Havaalanı’nda gazetecilerin sorularını yanıtlayan Rauf Denktaş, Milli Güvenlik Kurulu’ndan çıkan kararı da olumlu karşıladıkladını söyledi.

“RUM KESİMİ GERÇEKLERİ DİKKATE ALMALI”
Kıbrıs’ta sağlam bir barış istediklerini ifade eden Denktaş, “Güney Kıbrıs Rum Yönetimini Kıbrıs’taki gerçekleri dikkate almaya davet ediyoruz” dedi. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın ABD gezisi sırasında, Kıbrıs konusunun önemli bir yer tutacağına değinen KKTC Cumhurbaşkanı Denktaş, Erdoğan’ın ABD gezisi dönüşünde yeni bir durum değerlendirmesi yapılabileceğini söyledi.

“ANLAŞMA OLMADAN REFARANDUM OLMAZ”
Rauf Denktaş, anlaşma olmadan referanduma gidilemeyeceğini yineledi ve “Anlaşmaya varırsak, anlaşmayı Meclis’e götürmek mecburiyetindeyiz. O zaman Meclis’ten referandum kararı çıkarılmasını isteyeceğiz” dedi.
Kıbrıs’ta her iki taraf tüm iyi niyetiyle çalışsa bile çözümün 1 Mayıs’a kadar yetiştirilmesinin zor olduğunu belirten Denktaş, “Önemli olan müzakerelerin başlamasıdır” diye konuştu.

DE SOTO’YA ELEŞTİRİ
Rauf Denktaş, BM Genel Sekreteri Kofi Annan’ın eski Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro De Soto’nun herkesi hayal kırıklığına uğrattığını da sözlerine ekledi.

anlatan Dışişleri Bakanı, isim konusunda ipucu vermedi.

25 Ocak 2004— Erdoğan, Kıbrıs’ta çözüm için herkesin üzerine düşeni yapması gerektiğini dile getirdi.

Başbakan Erdoğan, ABD’ye giderken THY’ye ait “Aydın” uçağında gazetecilerle sohbet ederek, sorularını yanıtladı. Bir gazetecinin, “1 Mayıs’a kadar çözüm yetişecek mi? Binlerce sayfa var” sorusuna şu karşılığı verdi: “Evet binlerce sayfa. Bu daraltılmış metinle böyle bir adım da atılabilir.
Bunu da söyledik Sayın Annan’a, ama artık onların değerlendirmesi... Bu noktada olay ne kadar detaylandırılırsa iş o kadar uzar. Aslolan adımlar atılırsa...”

‘HERKES ÜZERİNE DÜŞENİ YAPSIN’
Rumların masaya oturmamasını bir risk olarak görüp görmediğinin sorulması üzerine Erdoğan, dedikodular ile hareket edilmesinin yanlış olduğunu söyledi. Erdoğan, “Türkiye garantör ülke olarak üzerine düşeni yapsın, KKTC üzerine düşeni yapsın... Bu konuda Denktaş, Talat ve Serdar Denktaş bu akşam çok iyi bir noktada MGK’dan çıkan bildiri çerçevesinde hareket etmeye hazır olduklarını ifade ettiler” diye konuştu.

‘TÜM DÜNYA KKTC’Yİ İZLİYOR’
Bir gazetecinin, “Yunan tarafı, Türkiye’nin taktiği diyor” sözleri üzerine Erdoğan, şöyle konuştu: “Burada samimiyetimizi ortaya koyalım. Ortada 1 Mayıs süreci var. Tabii Kıbrıs Rum Yönetimi’nin 1 Mayıs ile ilgili bir tedirginliği yok. Fakat burada KKTC’nin atacağı adımı AB takip ediyor, bütün dünya takip ediyor.
KKTC’nin atacağı olumlu adımları tüm dünyanın, AB’nin görmesi lazım. Türkiye olarak biz de, garantör ülke olarak bu konudaki hassasiyetimizi ortaya koymamız lazım. Davos’ta olsun, Sayın Romano Prodi ile yaptığımız görüşmede olsun bunları dile getirdik. Prodi ise ‘ne yapmam gerekiyorsa yapmaya hazırım’ dedi.”
Başbakan Erdoğan, bir başka soruyu yanıtlarken de Annan’a götürdüğü arabuluculuk konusundaki önerinin, BM Genel Sekreteri tarafından olumlu karşılandığını belirterek, “Sayın Annan’ın aynı zihniyeti karşı taraftan da görürsek kolaylaşacağı istikametinde görüşü oldu” dedi.

ERDOĞAN’DAN NEWSWEEK’E DEMEÇ
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Iraklı Kürtlerin Kerkük’te attığı adımların sağlıklı olmadığını söyledi.
Başbakan Erdoğan, Amerikan Newsweek dergisine verdiği demeçte, Irak, Kıbrıs, Avrupa Birliği konularındaki soruları yanıtladı. Erdoğan, “Irak’ta etnik veya dini esaslara dayalı federal bir yapı sağlıklı olmayacaktır. Bu durum, Suriye, İran ve Türkiye’yi rahatsız edecektir” dedi.
Kıbrıs sorununda, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan Planı’na dayalı ilerlemeye hazır olup olmadığı sorusuna Erdoğan, “Annan Planı’nı referans noktası alarak iyi niyetimizi gösteriyoruz. Biz, kalıcı bir çözümün taraftarıyız” karşılığını verdi.
Bazı Avrupa ülkelerinin, Türkiye’nin Avrupa Birliği üyeliğine karşı olduğunun belirtilmesi üzerine Erdoğan, Türkiye’nin, Avrupa Birliği’nin bir parçası olmak istediği kadar, AB’nin de Türkiye’yi bu birlik içinde görmek istemesinin gerektiğini bildirdi. Erdoğan, “Eğer AB, medeniyetlerin buluştuğu bir yer olmak istiyorsa Türkiye’yi almalı” dedi.

Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, Kıbrıs'ta çözüm konusunda Türkiye'nin tutumunun dünya tarafından artık daha iyi anlaşıldığını kaydetti.
Gül, Bakanlığa gelişinde gazetecilerin gündemdeki konulara ilişkin sorularını yanıtladı. Gül, arabulucu konusunda konuşmak için erken olduğunu belirterek, "Türkiye'nin yeni bir pozisyonu var, bu da gayet iyi algılanmıştır bütün dünya tarafından. Şimdiye kadar uzlaşmaz bilinen herşeye hayır diyen sanki Türkiye gibi bir manzara vardı, ama bu son çalışmalarla ortaya çıktı ki bu böyle değildir" dedi. Gül, Ada da çözümün 1 Mayıs'dan önce gerçekleşmesi için büyük bir gayret gösterdiklerini belirterek, "Ada'nın gerçekleri üzerine Annan Planı'nı referans alarak bir çözüm için uğraşılacak. Ümit ediyoruz ki Rum tarafı da aynı karşılığı verir" dedi.
Gül, çözüm sürecinin hızlandırılması için çok kuvvetli ve tarafsız bir kişinin devreye girmesinin Türkiye'nin çok önem verdiği konulardan biri olduğunu belirtti. Bakan Gül, isim konusunda, "Şimdilik bir şey söylemeyeyim, ama kuvvetli katkısı olacak bir isim muhakka ki Türkiye'nin terhicidir" diye konuştu.

KKTC YÖNETİMİ DE HEM FİKİR

Abdullah Gül, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş ile KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat ve Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş'ın da ortaya çıkan son tutumu desteklediklerini kaydetti. Gül, çalışmaların tüm tarafların istişaresiyle devam edeceğini bildirdi. Gül, konuyla ilgili olarak geniş bir mutabakat olduğunu vurguladı.
Gül, ABD'nin Yunanistan'ı, "Rum tarafına çözüm için teşvik etmesi" yönünde uyardığı haberlerini doğruladı. Gül, bu uyarının Türkiye tarafından takdirle karşılandığını kaydetti. "Herşey sadece Türk tarafından beklenmemelidir" diyen Gül, Rum tarafının da üzerine düşeni yapması halinde çözüm ümidinin doğacağını belirtti.
Suriye ve İsrail arasında Türkiye'nin arabuluculuk yapması konusuna ilişikin olarak ise Gül, bir süredir bu konuda çalışmalar olduğunu anımsattı. Gül, "Türkiye bölgenin önemli bir ülkesi olarak, komşularıyla çok iyi ilişkiler içerisinderdir. Komşularının karşı karşıya kaldığı problemleri çözmekte de katkı yapmayı arzu etmektedir.
Bununla ilgili perde arkasında bir çok çalışmalar da yapılmıştır" dedi. Gül, önümüzdeki günlerde Türkiye'nin bölgedeki bütün sorunların çözümünde katkısının daha çok olacağını ümit ettiğini ifade etti.
MILLIYET 26/01/2004

AHMET ERHAN ÇELİK Ankara


Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) Kıbrıs sorunuyla ilgili "devlet perspektifini ilan etmesi"nin ardından KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş müzakere sürecinin "toplumsal ayaklarını örmeye" başladı. Denktaş, toplumsal uzlaşmayı "temel hedef", "kol kırılır yen içinde kalır" anlayışının müzakere öncesinin temel şartı ilan edecek. Denktaş, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'la görüşmeden önce Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) yönetimiyle bir araya geldi. Denktaş'ın talebi üzerine gerçekleşen görüşme Pembe Köşk'te yapıldı. TOBB heyetini dinleyen Denktaş, Kıbrıs'ta çözüm süreciyle ilgili olarak şu değerlendirmelerde bulundu:
MGK'nın "da" eki: MGK'nin önceki gün yayınladığı Kıbrıs bildirisinde yer alan Annan Planı'nın "da" referans alınacağına ilişkin ifade, "işi bozan biz olmayacağız" anlamına geliyor. Müzakere sonunda adı Annan Planı olsa bile ortaya başka bir şey çıkacak.

Çatlak ses çıkmamalı
Toplumsal uzlaşma: Kıbrıs müzakereleri başladıktan sonra Türk tarafından çatlak ses çıkmaması çok önemli. Hangi çerçevede olursa olsun, toplumsal uzlaşma sağlanmadan masaya oturulması, Kıbrıs'ın kaderine olumsuz etkide bulunur. Bundan sonra tartışmaların kamuoyu önünde değil, devlet birimleri arasında sonuçlandırılması gerekiyor.
ABD'deki görüşmeler kritik: Erdoğan'ın ABD Başkanı George Bush ile yapacağı görüşme, Kıbrıs sorununun çözüm çizgisini belirgin hale getirecek. ABD'nin alacağı tavır, müzakere, yöntem ve üslupta belirleyici olacak.
MILLIYET 26/01/2004

UTKU ÇAKIRÖZER, ELÇİN ERGÜN


Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, BM Genel Sekreteri Kofi Annan'a, Kıbrıs'ta çözüm için Annan Planı'nın tüm metni yerine, daraltılmış bir versiyonunun müzakere edilmesini önerdiğini söyledi. Erdoğan, "Cumhuriyeti 100 maddelik Lozan Antlaşması'yla kurduk. Ama burada işin tamamını çözelim diye binlerce sayfa var" dedi.
ABD'ye giderken uçakta soruları yanıtlayan Erdoğan, "Kıbrıs'ta çözüm 1 Mayıs'a yetişir mi?" sorusuna, "Annan Planı binlerce sayfa. Annan'a, 'Daraltılmış bir metinle, süratle neticeye varmak daha isabetli olur' dedim. Tabi onlar görüşmede bütün işi bitirelim niyetindeler. Bu noktada olay ne kadar detaylandırılırsa iş o kadar uzar" yanıtını verdi.

Karar Annan'ın
"Yeni arabulucu" için önerilen "tarafsız" sıfatını ABD'nin taşıdığını söyleyen Erdoğan, asıl arabulucunun Annan olduğunu belirterek, "Ama programı yoğun. Mevcut isimler de yıprandı. Annan'ın vekalet vereceği ya da görevlendireceği siyasi ağırlığı olan tarafsız ülkelerden bir kişinin seçilmesini tavsiye ettim" diye konuştu. Erdoğan dün görüştüğü ve "yeni arabulucu" için olumlu yanıt aldığı KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'a da, ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell'ın ismini önerdi. Erdoğan uçakta, "yeni arabulucu Powell mı?" sorusuna, "Kararı Annan verecek" yanıtını verdi. Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'ün de bu öneriyi, ABD seyahatinde Powell'a iletmesi bekleniyor.
Annan'ın, "Türkiye'nin gösterdiği iyi niyeti Yunan tarafı da gösterirse iş kolaylaşır" dediğini ifade eden Erdoğan, çözüm için, "Ben artık bardağın boş tarafıyla uğraşmak istemiyorum" diye konuştu. Türkiye'nin Kıbrıs konusundaki taktiğini de anlatan Erdoğan, "KKTC'nin atacağı olumlu adımları dünyanın görmesi lazım. Garantör ülke olarak Türkiye bu konudaki samimiyetini ortaya koyup süreci yakından takip ettiğini gösterecek. Üzerine düşeni yapacak" dedi.

Ankara'da Kıbrıs trafiği
ABD'ye hareketinden önce Denktaş, KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat ve Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş'la yaptığı görüşmesini de değerlendiren Erdoğan, "İyi bir noktada ve MGK'dan çıkan bildiri doğrultusunda hareket etmeye hazır olduklarını ifade ettiler" dedi.
KKTC Cumhurbaşkanı Denktaş, Erdoğan'ın ardından Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'le de görüştü. Görüşmenin ardından Köşk'ten yapılan açıklamada, "İki Cumhurbaşkanı, BM müzakere süreci çerçevesinde sorunun çözümüne yönelik temel tutum ve ilkeler konusunda anlayış birliğini memnuniyetle not etmişlerdir" denildi. Sezer, Denktaş'ın ardından Erdoğan ve Gül'ü de kabul etti.

ÜMİT BEKTAŞ

Erdoğan, ABD gezisine Ankara'daki Kıbrıs zirveleri nedeniyle geç başladı. Esenboğa Havalimanı'na planlanandan 1.5 saat geç giden Başbakan, dün akşam THY ait özel bir uçakla New York'a uçtu. 180'i aşkın işadamı, 100'e yakın gazeteci ve 5 bakanın katılacağı 8 günlük gezi için Erdoğan, 8 takım elbise götürdü. Erdoğan, Bakan Ali Babacan'ın geç kalması üzerine de 15 dakika uçakta bekledi. ABD gezisinde gelin Reyyan Erdoğan da, kayınvalidesinin Laura Bush'la yapacağı görüşmeye katılacak.
MILLIYET 26/01/2004

DIŞ HABERLER SERVİSİ


Adı, başlaması beklenen Kıbrıs görüşmeleri öncesinde Türkiye'nin önerdiği "yeni arabulucu" formülü çerçevesinde gündeme gelen ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell, Yunanistan Dışişleri Bakan Yorgo Papandreu'yu telefonla arayarak, Kıbrıs sorununun çözümü için Rum Kesimi'ne, baskı yapmasını istedi.
Papandreu ise Powell'a yanıt olarak "Annan ön şart sürmesin yarın müzakerelere başlamaya hazırız" dedi. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Panos Beglitis'e göre, Papandreu telefon görüşmesinde Powell'a Atina ve Rum Yönetimi'nin özellikle Annan'ın planı referanduma sunmak için önceden yükümlülük altına girmelerini istemesi şartından rahatsız olduğunu belirtti.

'Türkiye cesaret verici'
ABD Dışişleri Bakanı Powell, dün, Gürcistan'ın yeni Devlet Başkanı Mihail Saakaşvili'nin yemin törenine katılmak üzere Gürcistan'ın başkenti Tiflis'e giderken uçakta gazetecilere yaptığı açıklamada, Yunanistan'dan, Kıbrıs Rum Yönetimi'ne çözüm için baskı yapmasını talep ettiğini söyledi. Powell, Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgo Papandreu'yu uçaktan telefonla aradığını ve Türkiye'nin Kıbrıs konusundaki "açılımı" üzerine, Atina'nın, Rumların esneklik göstermelerini sağlamasını istediğini bildirdi. Türk hükümetinin yaklaşımını "cesaret verici" bulduğunu belirten Powell, ABD yönetiminin, Kıbrıs sorunuyla ilgili bütün tarafların, 1 Mayıs'a kadar sorunun çözümü için çaba harcadığından emin olmak istediğini vurguladı.
MILLIYET 26/01/2004

Başbakan Erdoğan, geçen hafta Davos’ta görüştüğü Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Annan’dan Kıbrıs’ta yeni bir arabulucu talep etmesinin ardından, Başkan Bush’la yaptığı görüşmeden bu yönde olumlu bir adım çıktı. Washington
NTV-MSNBC

28 Ocak 2004— ABD Başkanı, Dışişleri Bakanı Powell’ı Kıbrıs konusunda görevlendirdiğini açıkladı.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı George Bush’la Oval Ofis’te yaklaşık yarım saat süren bir görüşme yaptı. Görüşmenin ardından düzenlenen ortak açıklamada Başkan Bush, Washington’ın, Irak’ın toprak bütünlüğü konusundaki hassasiyetini vurguladı. Ayrıca, Türk hükümetinin Kıbrıs’ta çözüm ve terörle mücadele konusundaki çabalarını ve kararlılığını övdü. Başbakan Erdoğan da görüşmede ağırlıklı olarak, terörle mücade ile Irak ve Kıbrıs konularının konuşulduğunu söyledi.

“ABD BİZZAT DEVREDE"
Başbakan Erdoğan, Beyaz Saray’dan sonra oteline geçerek bir basın toplantısı düzenledi. Erdoğan, ABD”nin Kıbrıs sorununun çözümü konusunda bizzat devreye girdiğini söyledi. Erdoğan, Başkan Bush’un, Dışişleri Bakanı Colin Powell’ı, BM Genel Sekreteri Annan’la görüşmek üzere özel olarak görevlendirdiğini açıkladı. Başbakan, Irak konusunda da, Washington ve Ankara’nın aynı stratejik vizyonu paylaştığını söyledi.
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı George Bush’la yaptığı görüşmeyi bu sözlerle özetledi. Görüşmenin bir numaralı gündem maddesi beklendiği gibi Kıbrıs oldu. Başbakan, ABD’nın bu konuda bizzat devreye girdiğini açıkladı.
Erdoğan, “Powell, Annan’la görüşme yapacak. Müzakere sürecenini başlaması için ellerinden geleni yapacaklar. Yanımızda Powell’a talimat verdi” dedi. ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell, Annan’la yapacağı görüşmenin ardından, Washington’da, Dışişleri Bakanı Abdullah Gül’le de biraraya gelecek.

“ARABULUCU DEĞİL, KOLAYLAŞTIRICI”
Başbakan Erdoğan, “Colin Powell kıbrıs konusunda arabulucu mu?” olacak sorusuna şu yanıtı verdi:
“Böyle bir görevi verme yetkisi genel sekretere ait. Ben bu göreve kolaylaştırıcı görev diyorum. Onlar da bu konuda gereken yardımı verecekler.”
Görüşmede ele alınan bir diğer gündem maddesiyse Irak’tı. Erdoğan, “Irak konusunda ABD’yle işbirliğimizi güçlendirerek tek ve birlik içinde bir Irak’ın yaşaması için çabalarımız sürecek” dedi.

GÜL, BAŞBAKAN’A NOT YAZDI
Beyaz Saraydaki randevuda Kuzey Irak’taki PKK varlığı da gündeme geldi. Erdoğan, bu konudaki soruları yanıtlarken, Dışişleri Bakanı Gül sufle vermeye çalıştı. Başbakan’ın koluna dokunarak dikkatini çekmeye çalışan Gül, sesini duyurmayı başaramayınca çareyi Başbakan’a not yazmakta buldu.
Başbakan, kopyayı uygun biçimde aldı ve Dışişleri Bakanı Gül’ün sufle vererek iletmeyi başaramadığı notu, kağıttan okuyarak soruyu yanıtladı. Erdoğan, ABD’nin PKK/KADEK konusunda asla taviz vermeyeceğini ve Türkiye ile müşterek çalışma içinde olacaklarını belirtti

TÜRKİYE’NİN AB ÜYELİĞİ
Görüşmede ele alınan bir diğer önemli başlıksa Türkiye’nin AB üyeliği oldu. Erdoğan, Başkan Bush’un Türkiye’nin Arupa Birliği adaylığını kuvvetle desteklediklerini teyit ettiğini belirtti. Bush’un, Haziran’da NATO zirvesi için İstanbul’a geleceğini anımsatan Erdoğan, ABD Başkanı’nın buradan Ankara’ya geçeceğini söyledi.
Öte yandan, Erdoğan’ın basın toplantısını izleyen tek haber televizyonu NTV’ydi

Scott McClellan, Kıbrıs konusundaki bir soru üzerine, “Zaten Başbakan Erdoğan ve Başkan Bush’un Oval Ofis’te doğrudan kendi açıklamalarını duydunuz. ABD, çözüm yönünde ilerleme sağlanmasına yardımda kararlıdır.
Başbakan Erdoğan Davos’ta Annan planına dayalı bir çözüm bulunmasına yönelik güçlü irade sergiledi. Annan planı adil ve dengeli bir yaklaşım ve biz bunun Kıbrıs’ta bütün tarafların çıkarına olduğuna inanıyoruz” dedi.

DIŞ HABERLER SERVİSİ

BM Genel Sekreteri Kofi Annan, Kıbrıs takvimini öne çekerek, anlaşmaya mart sonuna kadar ulaşılması gerektiğini belirtti. Brüksel'de AB Komisyonu üyeleri ile görüşmesinden sonra Komisyon Başkanı Romano Prodi ile ortak basın toplantısı düzenleyen Annan, bu sayede eşzamanlı olarak nisan ayında referanduma gidilip 1 Mayıs tarihinden önce sonuca ulaşılacağını söyledi.
Annan basın toplantısında, "Davos'ta, Başbakan Erdoğan ile çok cesaretlendirici bir görüşme yaptım. Erdoğan, bana ülkesinin müzakerelere hazır olduğunu belirtti. Bu iyi bir karar. Bana bazı öneriler getirdi, bunları ciddi bir şekilde inceliyorum" dedi.
Annan, Rum Kesimi lideri Tassos Papadopulos, Yunan yöneticiler, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş ve Kıbrıs Türk tarafı ile görüştükten sonra müzakerelere tekrar başlama zamanı gelip gelmediğini kararlaştıracağını söyledi. Annan şöyle devam etti: "Herkes, bu sürecin 1 Mayıs'a kadar tamamlanması gerektiğini anlamalıdır. Eğer bu soruna 1 Mayıs'tan önce çözüm bulunması gerçekten isteniyorsa fazla zaman kalmadı. Öngörülen takvim çerçevesinde, müzakere ve plan değişiklikleri için zaman gerekecek. Bazı alanlarda uzlaşma olmazsa ben çözüm bulma sorumluluğunu üstlenmeyi deneyeceğim. Mart sonunda bir uzlaşma ideal olur, iki tarafta da aynı anda referandum düzenlenerek 1 Mayıs tarihine ulaşılabilir."
MILLIYET 29/01/2004

GÜVEN ÖZALP Strasbourg


Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM) bugüne kadar hazırlanan en olumlu ve dengeli Kıbrıs raporunu onayladı. Macar parlamenter Matyas Eörsi, tarafından hazırlanan rapor ve buna bağlı karar oybirliğiyle onaylanırken, Kıbrıs'ta ilgili tüm taraflara cesur ve somut önerilerde bulunuldu.
Rapor, Avrupa Birliği'ne (AB) yönelik olarak yaptığı bir çağrıyla da Türkiye açısından ayrı bir önem kazandı. Rapor, AB'ye Türkiye'ye tam üyelik müzakerelerine başlama konusunda daha net garantiler vermesi çağrısında bulundu. AKPM, bu durumda Kıbrıs sorununun çözümünün kolaylaşacağı mesajını verdi.
Son gelişmeler ışığında Kıbrıs sorunu konusundaki sürece olumlu katkı yapmayı amaçlayan ve tüm tarafları memnun etme çabası içinde yazılmış olan Eörsi raporu, bugüne kadar AKPM'de gündeme gelen Kıbrıs raporları arasında Türkiye açısından olumlu yanları olumsuz yanlarını gölgede bırakan ilk belge olma özelliği taşıyor. Murat Mercan başkanlığındaki Türk parlamenter heyetinin uzlaşı çabalarının olumlu sonuç vermesiyle nihai halini alan kararda, taraflara yapılan çağrılar arasında özellikle AB ve Rum tarafına yapılan çağrılar öne çıkıyor.
Türkiye'ye net garanti
Belgede, Kıbrıs sorununa çözümün bir kriter olmadığına vurgu yapılırken, Kopenhag kriterlerinin tamamlanması gerektiğine de atıfta bulunularak, "Türkiye'nin Kıbrıs sorunun çözümüne yönelik olumlu katkısının cesaretlendirilmesi açısından Birlik tarafından müzakerelerin başlamasına yönelik olarak Türk yetkililere net garantiler verilmesinin yaratacağı etkilerin" AB tarafından değerlendirilmesi isteniyor. AB'ye yapılan diğer çağrıları ise Kuzey'in Birliğe daha fazla yakınlaştırılması ve Kuzey mallarının AB pazarlarına girişinin kolaylaştırılması oluşturuyor.
Görüşmelere başlayın
AKPM, Rum Yönetimi'nden Annan Planı temel alınarak görüşmeleri başlatma ve 1 Mayıs'tan önce çözüm bulunması konusundaki isteğini teyit etmeye devam etmesini istiyor. Rum tarafını egemen güç olarak gösterecek ya da Türk tarafınca tehdit olarak algılanabilecek yaklaşımlardan kaçınma çağrısında bulunan belgede, Rum Yönetimi'ne yönelik olarak iki toplum arasındaki temas ve mal değişiminin önündeki engellerin kaldırılması çağrısında bulunuluyor.
Anlayış gösterin
KKTC'ye de şu ana kadar reddedilen mülkiyet hakkı, yerlerinden edilmiş kişilerin geri dönmesi gibi hassas konular da dahil olmak üzere görüşmeler sırasında Rum tarafının endişelerine anlayış gösterilmesi, ayrı bir egemen devlet kurulması politikasından vazgeçilmesi gibi çağrılarda bulunuluyor.
Askerleri çekin
Eörsi raporunda Türkiye'ye yönelik olarak yapılan en önemli çağrıysa bir iyi niyet gösterisi olarak Ada'da bulunan askerlerinin önemli bir bölümünü çözüm öncesinde çekmesi oluşturuyor. Ankara'ya Rum Yönetimi'yle ilişkileri geliştirme çağrısında da bulunuluyor. AKPM tarafından onaylanan rapor ve kararın herhangi bir bağlayıcılığı yok, ancak gerek AB gerekse diğer uluslararası kuruluşlar açısından referans belge olması açısından ve siyasi irade beyanı olarak algılanması nedeniyle önem taşıyor.

'Öneriler halkla ilişkiler adımı'
Strasbourg Milliyet

Kıbrıs Rum Yönetimi lideri Tassos Papadopulos, Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi'nde (AKPM) yaptığı konuşmada, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın açıklamalarını, "halkla ilişkiler girişimi" olarak tanımladı. Papadopulos, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Kofi Annan'ın çağrıda bulunması halinde görüşmelere şartsız olarak başlamaya hazır olduklarını söyledi.
Ankara'nın gündeme getirdiği önerilerin Annan Planı'na uygun olmadığını söyleyen Papadopulos, "Şu ana kadar edindiğimiz bilgiler ışığında bu önerilerin Annan Planı'ndan tamamen farklı, epayrı bir paket oluşturduğunu söyleyebilirim" dedi.
Papadopulos, Türk heyeti başkanı Murat Mercan'ın Türkiye'nin açılımları ile ilgili sorusunu, "Erdoğan tarafından yapılan açıklamalar çelişkili ve kafa karıştırıcı nitelikte. Erdoğan, ana unsurları göz ardı edip kısa bir planın referanduma götürülmesinden, bir çerçeveden bahsediyor. Bu bir halkla ilişkiler girişimidir. Bu geriye doğru bir adımdır. Annan Planı'nın referans olarak alınması başka, temel alınması başka bir şeydir" şeklinde yanıtladı.
MILLIYET 29/01/2004

Verheugen, Türkiye'nin AB üyeliği konusunda önündeki en büyük engelin Kıbrıs sorunu olduğunu belirterek, ''Kıbrıs sorununun çözümü, Türkiye için yerine getirilmesi gereken bir kriter değildir, ancak üye adayı bir ülkeyi tanımayan diğer bir üye adayı ülkeyle müzakerelere başlanması zor görünüyor'' dedi.

BUSH-Erdoğan görüşmesinde en ağırlıklı gündemi Kıbrıs konusu oluşturdu. Erdoğan, sorunun çözümü konusunda attıkları adımlara ilişkin Bush'a bilgi verdi. Annan planını referans alarak müzakereye hazır olduklarını vurgulayan Erdoğan, Başkan Bush'tan, ABD'nin devreye girerek, BM Genel Sekreteri Kofi Annan'dan müzakere sürecini bir an önce başlatması konusunda yardım da istedi. Erdoğan, Rum kesiminin AB üyeliğinin gerçekleşeceği 1 Mayıs'a az süre kaldığını da anımsatarak, Rum ve Yunan tarafının müzakere masasına oturmalarının sağlanması konusunda desteğini istedi. Erdoğan'ın, ‘‘Bu iş artık bitsin. Biz bu konuda iyiniyetliyiz. Aynı iyiniyeti karşı taraf da gösterirse bu sorun çözülebilir’’ sözleri, Bush'tan da olumlu yankı buldu.

Bush, Türk tarafının beklentisinin aksine, sorunun çözümünde arabulucu değil, kolaylaştırıcı rol oynayacak bir adım atarak, görüşmede hazır bulunan Dışişleri Bakanı Colin Powell'a Annan

ile görüşerek, yardımcı olması talimatını verdi. Bush, Türkiye'nin çözüm konusunda attığı adımlardan da övgüyle sözetti. Erdoğan da, Bush'a, Rum tarafının atacağı her adımdan bir adım önde olacakları güvencesini verdi ve dolaylı olarak çözüme yardımcı olmaları konusunda Rum ve Yunan tarafına baskı uygulamaları talebini de aktardı.

Başkan Bush, görüşmede, Türkiye'nin AB adaylığına tam destek verdiklerini de söyledi. Başbakan Erdoğan da, düzenlediği basın toplantısında, Türkiye'nin AB ülkeleriyle ilişkilerinin çok iyi bir noktada bulunduğunu, sadece bir ülkeninin tereddütlerinin bulunduğunu, ancak Aralık ayında müzakere tarihi alması konusunda çok iyimser olduklarını vurguladı.

ABD devrede

Murat Yetkin

WASHINGTON - Başbakan Erdoğan, dün Beyaz Saray'da ABD Başkanı Bush ile görüşmesinden istediğini aldığını söylüyor; özellikle de Kıbrıs için. Görüşmede Erdoğan, Türkiye'nin 1 Mayıs 2004'e kadar Kıbrıs'ta bir çözüme varmak için elinden geleni yapmakta samimi olduğu konusunda Bush'u ikna etmiş görünüyor. Aksi halde Bush, yanında duran Dışişleri Bakanı Powell'e, hemen orada konuyla ilgilenmesi talimatı vermezdi. Powell, Türkiye'nin Kıbrıs konusunda süreci hızlandırdığı son iki haftadır etkin arabulucu, ya da İngilizcesiyle "facilitator", kolaylaştırıcı olarak Kıbrıs konusunda devreye girmesini istediği isim. Ancak Bush'un Powell'dan konuyla ilgilenmesini istemesi, Powell'ın arabulucu olduğu anlamına gelmiyor. Zaten Amerikan kaynakları, konu gündeme geldiğinden beri, böyle bir çaba içinde olabileceklerini ama Birleşmiş Milletlerin Kıbrıs konusundaki rolünü perdelemek istemediklerini söylüyorlardı. Dün bu konuyu Başbakan Erdoğan da kolaylaştırıcı atanacaksa, "Atamayı Genel Sekreter Annan yapacak" sözleriyle dile getirdi.
ABD Başkanının Erdoğan'ın anlattıklarına, samimiyetine ikna olduğu, yalnızca Powell'a Türk heyetinin önünde görev vermesiyle değil, Powell'ın bu konuda hemen harekete geçmesiyle de anlaşılabilir. Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'ün verdiği bilgiye göre, Powell Annan'ı hemen arayarak bugün için randevu almış. Burada ABD'nin Türkiye'nin Kıbrıs konusundaki son çabalarını teşvik etmeye karar verdiğini de söyleyecek. Ayrıca muhtemelen birkaç gündür ABD yetkililerinin her düzeyde yaptığı gibi, Yunanistan ve Kıbrıs Rum tarafını da Kıbrıs'ta bir an önce müzakerelere başlanıp sonuç alınması yolunda ikna etmeye çalışmasını isteyecek. Nitekim daha Bush Erdoğan görüşmesinin dumanı üzerindeyken Beyaz Saray sözcüsü tarafından yapılan açıklamada Rum tarafından da Türkiye'nin adımlarına karşılık vermesinin beklendiği söylendi. Eğer Annan da bu duruma ikna olursa, Powell'dan devrede olmasını isteyebilir ve o zaman Powell'ın resmen
"kolaylaştırıcı olmasından söz edebiliriz. Yani artık gözler Kofi Annan'da.
Bugün, PowellAnnan görüşmesi ardından Gül'ün de Powell ile görüşmesi ve ortaya çıkan durumu değerlendirmesi de söz konusu.
Her halükarda sürecin hızlanması demek. Bu süreç sonunda Annan planının tamamında anlaşma sağlanmasa bile, Türkiye'ye AB baskısının kalkacağı ve çözümün yakınlaşacağı anlamına geliyor.
Kıbrıs konusunda 8 Ocak'ta Çankaya Köşkü'nde yapılan zirve toplantısı ardından sürecin Türkiye'nin inisiyatifine geçmeye başladı. Bu durum Ankara açısından gerçekten önemli. Çünkü Kıbrıs'ın çözüm yoluna girmesiyle Türkiye, Türk dış politikası Kıbrıs'ta değişmezlik politikasını savunmaya harcadığı çok büyük enerjisini, Ortadoğu barışı, Irak, Kafkaslar ve enerji koridorları gibi çok daha verimli alanlara yönlendirme fırsatı da yakalamış olacak.
Dünkü görüşmelerde Irak konusunun da Kıbrıs'la birlikte ciddi ağırlık taşıdığı anlaşılıyor.
Başbakan Erdoğan, Irak'ın toprak bütünlüğü ve etnik temelde bir federasyonun zararlı olacağı konusunda ABD Başkanı ile "aynı siyasi iradeye sahip olduklarını" söyledi. Kerkük ve Musul'un statüsü gibi ayrıntılara ise hiç değinmediklerini açıkladı. Burada, Amerikalıların daha önce yaptıkları, Irak'ta kendi işlerini zorlaştırıcı konuları görüşmede öne çıkarmama telkininin Türk heyetince dikkate alındığını düşünmek mümkün.
PKK ya da en son ismiyle KongreGel'in yasadışı ilan edilmesine gelince. Bilindiği gibi ABD Dışişleri bundan on gün kadar önce KongraGel'in de tıpkı daha önce KADEK'in olduğu gibi, terörist örgütler listesine dahil edildiğini açıklamıştı. Ancak bu kez açıklamayı, ABD'nin Irak'taki valisi Paul Bremer, Bağdat'ta yapıyor ve açıklamada "Irak'ta terörist hiçbir örgüte yer bırakılmayacağını" açıklıyor. Görüşmede Türk heyetine , bu açıklamanın ABD'nin PKK ile mücadelede samimiyetinin bir göstergesi, bir iyi niyet jesti olarak kabul edilebileceği söylenmiş. Dünkü görüşmeler, Türkiye'nin 'PKK'lıların silahları ve örgütleriyle Türkiye, İran ya da Suriye'ye geçmelerinin teşvik edilmesini değil, silahsızlandırılıp teslime ikna edilmesini istiyoruz' talebinin ABD tarafından dikkate alındığını da gösteriyor. Bununla birlikte yarın Kandil dağının bombalanmaya başlaması türünden bir gelişme beklemek akılcı değil. İlk beklenti, Mahmur mülteci kampının dağıtılması.
Dünkü görüşmelerden çıkacak bir sonuç daha var. Türk heyeti dün daha önce ABD Başkanı görüşmelerinde alışık olunandan farklı bir taktik izledi. Bütün konuları bir bir sıralayıp, hiç birinde yeterince yoğunlaşamamak yerine, iki konuda yoğunlaşarak amaçladığına yaklaştı, sonuç almaya başladı. Türk Dışişlerinin de daha önce yaşananlardan gerekli dersleri çıkarmaya başladığı görülüyor.

BM Genel Sekreteri Annan, Kıbrıs görüşmelerini başlatacağının işaretini verdi: Taraflarda irade görürsem onları davet ederim. Zaman yok. Martta anlaşma, nisanda da referandum olmalı

BRÜKSEL - BM Genel Sekreteri Kofi Annan, geçen hafta Davos'ta önerilerini dinlediği Başbakan Erdoğan'la buluşmasının ardından ilk kez Kıbrıs'ta müzakereler için 'umut verdi'. Kıbrıs'ta Rum Yönetimi'nin tek başına AB
üyesi olacağı 1 Mayıs'a dek çözümün mümkün olduğunu söyleyen Annan, tarafları görüşmeye gerekli iradeyi göstermeleri halinde çağıracağı şartını yineledi. "Ama fazla zamanımız yok" diyen Annan, taraflara henüz görüşme çağrısı yapmamış olsa bile bir takvim ortaya koydu:
Mart sonuna dek çözümde uzlaşmak, nisanda referandumlar ve mayısta çözüm...
BM Genel Sekreteri, Brüksel'de Rum Yönetimi lideri Tasos Papadopulos ile bugün yapacağı görüşme öncesi dün Avrupa Komisyonu Başkanı Romano Prodi ile bir araya geldi. Görüşmesinin ardından ortak basın toplantısı düzenlendi. Annan, tarih sıkıntısı nedeniyle taraflar arasında anlaşmanın mart sonunda sağlanması gereğine dikkat çekerken, "Fazla zamanımız kalmadı. 1 Mayıs tarihini yakalamak için nisanda her iki tarafta da eşzamanlı referanduma imkân veren bir uzlaşmayı mart sonunda elde etmek için çalışmalıyız. İzlememiz gereken takvim budur" ifadelerini kullandı.

'Cesaret verici'
Başbakan Tayyip Erdoğan ile Davos'ta yaptığı görüşmenin 'cesaret verici' olduğunu belirten BM Genel Sekreteri, "Erdoğan bana ülkesinin müzakerelere hazır olduğunu belirtti. Bu iyi bir karar. Bana bazı öneriler getirdi, bunları ciddi bir şekilde inceliyorum" ifadelerini kullandı.

Çözüm iradesi baki
Ancak BM Genel Sekreteri, görüşmeleri başlatmak için koyduğu iki şartından geri adım attığına dair işaret vermeyerek şöyle konuştu:
"Taraflarla görüştükten sonra müzakerelere başlama zamanı gelip gelmediğini
kararlaştıracağım. Koşullarım açık: Taraflar hazırlanmalı ve bu sorunu çözme iradesi göstermeli. Herkes, bu sürecin 1 Mayıs'a kadar tamamlanması gerektiğini anlamalı. Öngörülen takvim çerçevesinde, müzakere ve plan değişiklikleri için zaman gerekecek. Taraflar arasında bazı alanlarda uzlaşma olmazsa çözüm bulma sorumluluğunu üstlenmeyi deneyeceğim."
Annan, daha önce görüşmeleri başlatmak için çözüm planının adanın iki tarafında da referandumlara sunulacağı yönünde önceden taahhüt verilmesi ve görüşmelerde uzlaşılamayan konularda boşlukları kendisinin doldurmasının
kabul edilmesi şartlarını ortaya koymuştu.

Prodi: Destek veririz
Avrupa Komisyonu Başkanı Prodi de 1 Mayıs'a kadar çözüm için iyimser konuştu. Başbakan Erdoğan ile yaptığı görüşmede Kıbrıs'ta çözümün Türkiye'nin AB'ye katılım süreci açısından önemini anlattığını ve olumlu tepkiler aldığını belirtti. Annan'ın çabalarını desteklediklerini belirten Prodi, tüm tarafların iyi niyet göstermesi gerektiğini vurgulayarak, AB'nin taraflara teknik ve mali destek için hazır olduğunu ifade etti.
Yunan Dışişleri Bakanı Yorgos Papandreu ile KKCTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, 1 Mayıs'a dek çözüm için zaman olmadığını savunmuştu. İki taraf da Annan'ın şartlarını karşılamıyor. Erdoğan, ancak Annan Planı'nın daraltılmış halinde sağlanacak mutabakatın referanduma sunulmasını isterken, yeni arabulucu talep etmişti. Yunan ve Rum tarafı ise arabulucu ve 'daraltılmış metni' ele almayı reddetmişti.

Rum lider: Hazırız

RADİKAL - STRASBOURG - Türkiye'nin Kıbrıs'taki açılımlarına henüz yanıt vermeyen Kıbrıs Rum Yönetimi lideri Tassos Papadopulos, Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi'nde (AKPM) dün yaptığı konuşmada tutumunu sergiledi.
Başbakan Tayyip Erdoğan'ın açıklamalarını 'halkla ilişkiler girişimi' diye niteleyen Rum lideri, BM Genel Sekreteri Kofi Annan çağrıda bulunursa görüşmelere önşartsız başlamaya hazır olduklarını belirtti.
Papadopulos, Türkiye'yle ilgili 'işgal' ve 'insan haklarını ihlal' suçlamalarını yineledi. Ankara'nın önerileri için "Bu önerilerin plandan tamamen farklı, apayrı bir paket oluşturduğunu söyleyebilirim" diyen Papadopulos, Türk heyeti başkanı Murat Mercan'ın Türkiye'nin açılımlarıyla ilgili sorusunu şöyle yanıtladı: "Erdoğan'ın açıklamaları çelişkili ve kafa karıştırıcı. Ana unsurları göz ardı edip kısa bir planın referanduma götürülmesinden bahsediyor. Bu, bir halkla ilişkiler girişimidir ve Annan
Planı'nın ruhuna aykırıdır. Bu, ileriye doğru değil, geriye doğru bir adımdır. Annan Planı'nın referans alınması başka, temel alınması başka bir şeydir."

'De Soto neden değişsin ki?'
Ancak Rum lider "Annan ne zaman davet ederse önkoşulsuz orada olacağız. Annan Planı temelinde, 1 Mayıs'tan önce ilerleme sağlamak için hazırız" dedi. Papadopulos, Türkiye'nin talebi doğrultusunda Annan'ın özel temsilcisi Alvaro De Soto'nun değişmesi için bir neden görmediğini söyledi. Bugün Brüksel'de Annan'la buluşacak olan Papadopulos'un konuşması,
AKPM'de ilgi görmedi. Rum liderin konuşmasını izleyenlerin çoğunluğunu Rum, Yunan ve Türk parlamenterler oluşturdu.

Rumlar'a uyarı, Ankara'ya tavsiye: Asker çekin

GÜVEN ÖZALP
STRASBOURG - Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM) bugüne dek hazırlanan en olumlu ve dengeli Kıbrıs raporunu onayladı. Macar parlamenter
Matyas Eörsi'nin hazırladığı ve oybirliğiyle onaylanan rapor ve bağlı kararda, Kıbrıs'ta taraflara cesur ve somut önerilerde bulunuldu. Murat Mercan başkanlığındaki Türk heyetinin uzlaşı çabalarıyla yapılan çağrılar arasında AB ve Rum tarafına olanlar öne çıktı.

'Türkiye'ye engel olmayın'
Rum Yönetimi, Annan Planı temel alınarak görüşmeleri başlatma ve 1 Mayıs'tan önce çözüm isteğini teyit etmeye çağrıldı. Ayrıca Rum tarafının
'Kıbrıs'ta hâkim konumda ve Kıbrıslı Türkler için tehdit algılanabilecek açıklama ve davranışlardan kaçınması' uyarısı yapıldı. Rum Yönetimi'nin iki toplum arasındaki temasların önündeki engelleri kaldırması, AB üyesi olduktan sonra da, Türkiye'nin üyeliğine karşı çıkmaması istendi.
AB'den de Türkiye'ye Kopenhag Kriterleri'ni yerine getirmesi halinde tam üyelik müzakerelerine başlama konusunda daha net garantiler verilmesi istenirken, böylece Kıbrıs sorununun çözümünün kolaylaşacağı vurgulandı. Birlikten ayrıca KKTC mallarının AB'ye girişi önündeki engellerin azaltılması da istendi.
KKTC'ye de mülkiyet hakkı, yerlerinden edilmiş kişilerin geri dönmesi gibi konular da dahil görüşmelerde Rum tarafının endişelerine anlayış gösterilmesi, egemen devlet kurma politikasından vazgeçmesi çağrılarında bulunuldu.

'İyi niyet gösterin'
AKPM raporunda Türkiye'de iktidarın Kıbrıs konusundaki yaklaşımını 'açık
görüşlü' ve 'pragmatik' diye nitelenirken, en önemli çağrı kabul edilen bir önergeyle Türkiye'nin iyi niyet gösterisi olarak adadaki askerlerin önemli bir kısmını çözümden önce çekmesi talebi oldu. Ayrıca Rum tarafıyla ilişkilerin geliştirilmesi istendi.
Atina'ya da Rum tarafını Annan Planı zemininde çözüm için cesaretlendirmesi
tavsiyesi yapıldı. Bağlayıcılığı olmayan rapor ve karar, AB kurumları için referans belge olması açısından önem taşıyor.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı George Bush'un, Kıbrıs

Türk tarafının, Rum kesiminin attığı her adımın bir adım daha önünde olacağını görüşmede ifade ettiğini kaydeden Erdoğan, 1 Mayıs'a kısa bir süre kaldığını ve bu zaman zarfında neticeye gidilebilmesi için, her iki tarafın da görüş ve anlayış birliği içinde olduğunu bildirdi.

Başbakan Erdoğan, Irak ve Kıbrıs konusunda ortak bir siyasi irade beyanında bulunulduğunu dile getirerek, Kerkük konusunun görüşülmediğini belirtti. Erdoğan, Kürtlerin Irak'ta bir federasyon talebine sıcak bakılmadığını da görüşmede dile getirdiğini kaydetti.

Başbakan Erdoğan, Bush'un, müzakere sürecinin bir an önce başlatılması görüşünde olduğunu da ifade etti. Erdoğan, Powell'ın ''arabulucu olup olmayacağı'' sorusu üzerine, bunun takdirinin BM Genel Sekreteri Annan'a ait olduğunu belirtti.

Başbakan Mehmet Ali Talat, Türk tarafının Kıbrıs’la ilgili yeni görüşme sürecine hazır olduğunu ve bu konuda herhangi bir sorun bulunmadığını söyledi.

Talat, Rum Yönetimi Başkanı Papadopulos’un “Genel Sekreter’in çağrısıyla görüşmelere hazır olduklarına” ilişkin açıklamasının anımsatılması üzerine de, “Biz görüşmelere hazır olduğumuzu zaten çoktan söyledik. Biz Genel Sekreter’in koşullarını karşılamak için çaba içindeyiz. O konuda herhangi bir sorun yok. Türk tarafı bu konuda gereken açıklamayı yaptı. Biz görüşmelere hazırız” ifadelerini kullandı.

Bakanlar Kurulu toplantısının ardından basına açıklama yapan Kurul Sözcüsü Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanı Hüseyin Celal, kabine üyelerinin bakanlıklarıyla ilgili sorunlar ve önerileri hakkında Kurul’a bilgi verdiklerini söyledi. Bu kapsamlı gündemin yarın saat 13.00’de başlayacak topplantıda da devam edeceğini söyleyen Celal, bugünkü toplantıda özellikle “T” izinleri ve makam araçları konusunda karar üretildiğini bildirdi.

Maaşlar konusunda Bakanlar Kurulu’na gelen bir çalışma olmadığını söyleyen Celal, bir soruya karşılık, Türkiye’deki yüzde 10’luk bütçe kesintisinden, KKTC’ye ayrılan kaynağın etkilenmemesi için girişim yapıldığını ekledi.

Annan’dan Kıbrıs için çözüm takvimi!..

Annan’ın açıklaması doğrultusunda, 1 Mayıs tarihinde Rum kesiminin AB’ye üyeliği gerçekleşecek. Tarafların Mayıs ayında yapacakları referandumun ardından Kıbrıs’ın bir bütün olarak AB’ye girmesi sağlanacak.
Avrupa Komisyonu Başkanı Romano Prodi ise, Kıbrıs’ta çözüm sağlanması halinde AB müktesebatında gerekli değişikliklerin yapabileceğini ifade etti. (ajanslar)

Yunan yöneticilerle de temaslarım olacak. Elbette Denktaş'ı ve Kıbrıs Türk tarafını da dinlemeliyim. Bütün bu temaslardan sonra müzakerelere tekrar başlama zamanı gelip gelmediğini kararlaştıracağım. Benim koşullarım açık: taraflar hazırlanmalı ve bu sorunu çözme iradesi göstermeli. Herkes, bu sürecin 1 Mayıs'a kadar tamamlanması gerektiğini anlamalıdır. Dört taraf var. Kıbrıs Türk ve Kıbrıs Rumları ile iki devlet... Bu iki devlet de devrede olmalı. Eğer bu soruna 1 Mayıs'tan önce çözüm bulunması gerçekten isteniyorsa fazla zaman kalmadı. Öngörülen takvim çerçevesinde, müzakere ve plan değişiklikleri için zaman gerekecek. Bazı alanlarda uzlaşma olmazsa ben çözüm bulma sorumluluğunu üstlenmeyi deneyeceğim. Mart sonunda bir uzlaşma ideal olur, iki tarafta da aynı anda referandum düzenlenerek 1 Mayıs tarihine ulaşılabilir."

Annan, Irak'ta seçimler yapılması konusunda incelemelerde bulunmak üzere bir heyet görevlendirdiğini ve formül arayışlarına katıldıklarını da tekrar etti.

AKPM toplantılarına katılan Türk parlamenterler tarafından "dengeli" olarak nitelenen kararda AB, Türkiye, Yunanistan ve Kıbrıs'taki iki topluma çeşitli tavsiyelerde bulunuluyor.

Oylamada kabul edilen başka bir önergede ise "Kopenhag kriterleri yerine getirilir getirilmez Türkiye ile tam üyelik müzakerelerine başlanacağı konusunda AB'nin açık garanti vermesi" çağrısında bulunuldu.

Mercan: Kıbrıs'ta çözüm fırsatını artık kaçırmayalım

Powell: Arabuluculuk rolü üstlenmeyeceğiz

ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell, ülkesinin Kıbrıs’ta bir ‘arabulucuk’ rolüne soyunmadığını söyledi. Powell kişisel olarak sorunun çözümü için taraflarla çalışacağını bildirdi. Washington

29 Ocak 2004— Colin Powell, Dışişleri Bakanı Abdullah Gül ile Washington’da bir görüşme yaptı. Görüşmenin ardından gazetecilerin karşısına çıkan iki dışişleri bakanı soruları yanıtladı

Türkiye’nin terörle mücadelede ABD’ye verdiği destek için teşekkür ederek konuşmasına başlayan Colin Powell, Irak’ın toprak bütünlüğünün korunmasına verdikleri önemi yeniden vurguladı.
Powell, Irak’ın doğal kaynaklarının da merkezi hükümet tarafından kullanılmasını istediklerinin de altını çizdi. ABD Dışişleri Bakanı, “Kürtler bir miktar özerkliğe sahipler. Ancak bir ülkenin parçasılar ve bu ülkenin parçası olarak o ülkede bir merkezi hükümetin olması gerekiyor” diye konuştu.

KIBRIS
ABD Dışişleri Bakanı, Türkiye’ye Kıbrıs konusunda attığı adımlar nedeniyle teşekkür etti. Ada’daki sorunların 1 Mayıs’a kadar çözülmesini ve Kıbrıs’ta referandum yapılmasını istediklerini anlatan Powell, ülkesinin arabulucu rolüne soyunmadığını bildirdi.
Annan Planı’nı, ‘iyi bir plan’ olarak niteleyen Powell, “Bizler bir aracı rolünde değiliz ya da en azından bir arabulucu görevi üstlenmiyoruz. Bizler iyi niyetimizi kullanarak bütün tarafların ileriye dönük adımlar atmasını istiyoruz. Kişisel olarak Sayın BM Genel Sekreteri ve taraflarla çalışmaya hazırım. Ancak Birleşmiş Milletler’in ve Sayın Genel Sekreter’in planı temelinde ilerlemesi gerektiğini düşünüyoruz ve bunun iyi bir plan olduğunu düşünüyoruz” diye konuştu.
Kıbrıs’ta çözüme çok yaklaşıldığını anlatan Powell, tüm taraflara baskı uygulanması gerektiğini bildirdi.

Colin Powell’ın, ABD Dışişleri Bakanı olarak yeterince meşgul olduğuna dikkat çeken Annan, eski Kıbrıs özel temsilcisi Alvaro De Soto’ya olan güvenini de yeniledi. Annan, temsilcinin Kıbrıs sorununu bilen, konuya hakim olan ve tarafları tanıyan bir kişinin olması gerekitğine dikkat çekti ve De Soto’nun da Kıbrıs dosyasına hakim olduğunu ve tecrübeli bir kişi olduğunu belirtti.

‘BELGE ALIŞVERİŞİ YOK’
Annan, Davos zirvesinde Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı görüşmede Türk heyetinin kendisine herhangi bir belge veya başka bir plan önermediğini belirtti ve bilinen takvim ve esaslar dahilinde müzakereye hazır olduğunu ilan etti. Genel Sekreter diğer taraflardan da aynı açıklamaları beklediğini söyledi.

‘GÖRÜŞMELERE BAŞLAMAYA HAZIRIZ’
Bu arada Kofi Annan, Güney Kıbrıs lideri Tasos Papadopulos’la görüştü. Brüksel’de yapılan görüşmenin ardından Annan açıklama yapmazken, Papadopulos, “Görüşmelere bir an once başlamaya hazırız” dedi.

MÜZAKERELER 9 ŞUBAT’TA BAŞLAYABİLİR
Öte yandan ABD, Kıbrıs’ta çözüm için müzakerelerin 9 Şubat dolaylarında Cenevre’de başlatılmasını amaçlıyor. NTV’nin Washington’daki kaynaklardan edindiği bilgiye göre, Powell’ın da telkiniyle Annan’ın, Kıbrıs’ta bütün ilgili taraflara gelecek hafta şartlı bir görüşme daveti göndermesi bekleniyor. Bu davette, görüşmelerin başlayabilmesi için, tarfaların uzlaşma olsa da, olmasa da Annan planını Kıbrıs’ta referanduma götüreceklerine ilişkin taahütte bulunmaları istenecek.
Washington’daki diplomatik kaynaklar, Yunanistan ve Kıbrıs Rum taraflarının kabul etmesi halinde, Türkiye’nin bu güvenceyi vereceğini belirtiyor. Bu gelişmelerin gerçekleşmesi durumunda, müzakerelerin bakan düzeyinin altinda, müsteşarlar seviyesinde başlatılması öngörülüyor.

Yunanistan hükümeti sözcüsü Hristos Protopapas, “Bu haksızlıktır. Kıbrıs Cumhuriyeti uzun yıllardır diğer taraftan çok daha ileri adımlar atmıştır. Biz çözüme her zaman hazırız ve gecikmenin sorumlusu da değiliz” dedi.
Dışişleri Bakanı Yorgo Papandreu ise Selanik’te yaptığı seçim konuşmasında, Kıbrıs konusunun bugün Avrupa Birliği, ABD ve BM’nin listesinde ilk sırada bulunmasının, kendisinin izlediği politikanın başarısı olduğunu söyleyerek, “Eskiden çeşitli ülkelerin kapılarını çaldığımızda, haklı olduğumuzu söylüyor ama çözüme yardım etmiyorlardı” dedi.

‘SİYASİ İRADE BEKLİYORUZ’
Papandreu, Kıbrıs konusunda hızlı gelişmeler yaşandığını ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın Kıbrıs sorununu çözmek istediğini söylemesinden son derece memnun olduğunu da belirtti. Papandreu, herşeyin müzakerelerde belli olacağını ve Kıbrıs Türk tarafından ve Türkiye’den çözüm için siyasi irade beklediklerini söyledi.

LEFKOŞE ANKA


Rum basını 80 yaşını dolduran "kova burçlu" KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ı esprili şekilde eleştirdi. Dünya liderleri arasında sadece Küba lideri Fidel Castro'un Denktaş'tan uzun bir siyasi kariyeri olduğuna dikkat çekilen yazıda Denktaş'ın "1960'tan bu yana altı BM genel sekreteri, 10 ABD Başkanı, 5 Rum CumhurBaşkanı, 7 Türk Cumhurbaşkanı ve 36 Türk Başbakanı" eskittiği kaydedildi.
Cyprus Mail gazetesinin, 1924 doğumlu Denktaş'ın 80 yaşını doldurması üzerine "Kova Burçlu 80 Yaşında: Nice Yıllara Rauf Denktaş" başlığıyla verdiği yazıda Denktaş'ın 50 yıla uzanan siyaset yaşamına ve bir "annus horribilis" (korkunç yıl) geçirmesine karşın hala iktidara sıkı sıkı sarıldığı öne sürüldü.
Denktaş'ın "Siyasetçi, hukukçu, eski milis beyni, fotoğrafçı, şair, sıradan aile babası, hayvansever ve manipülasyon ustası" olarak tanımlandığı yazıda kova burcundan olan Denktaş'ın ayrıca sevimli ve çok zeki olduğu, kendine çok güvendiği belirtildi.

İşlerine karıştırmazlar
Yazıda kova burçlu olanlar için astrologların belirledikleri nitelikler de sıralandı. Bu çerçevede kova burcundan doğanların üne kavuşmak için her şeyi yaptıkları, egosantrik ve aşırı dogmatik oldukları iddiasına yer veren gazete, kova burçluların başkalarının işlerine karışmasını sevmediklerini ve sadece kendi istedikleri değişiklikleri kabul ettiklerini öne sürdü.

UTKU ÇAKIRÖZER


Kıbrıs müzakerelerinin "1 Mayıs'tan önce referandum" amacıyla başlatılması girişimi, Bush yönetiminden gelen büyük destekle güç kazandı. Müzakere sürecinde "50 günde anlaşma sağlanması" gündemde...
Başkan George W. Bush'la Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın önceki gün Kıbrıs'ta çözüm için ABD'nin de üst düzeyde devreye girmesi konusunda anlaşmasından sonra, dün BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ı arayan ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell, müzakerelerin bir an önce başlatılmasını istedi. Powell, dün Abdullah Gül'le görüşmesinden sonra gazetecilerin sorularını yanıtlarken, "Kıbrıs'ta çözüme yakınız" ifadesini kullandı.

'Anlaşma sağlanabilir'
Süreçte kendisinin de kişisel olarak devrede olacağını teyit eden Powell, ancak bunun "aracılık ya da arabuluculuk değil, Annan'ın iyi niyet misyonuna destek" olarak anlaşılması gerektiğini vurguladı. Powell'ın, Erdoğan'ın kullandığı "kolaylaştırıcı" sıfatını kullanmayarak yanındaki Gül'ün fısıldaması üzerine "Türk meslektaşım kolaylaştırıcı lafını seviyor" demesi de dikkati çekti. Annan - Powell görüşmesi sonrası ABD'li yetkililerde oluşan beklenti, Türkiye'de bayramdan sonraki ilk pazartesi olan 9 Şubat'ta müzakerelerin başlaması için Annan'dan çağrı beklenebileceği yönünde.

Powell, 'Varım' diyecek
Bir ABD'li yetkili, "9 Şubat, 31 Mart arasında 50 kritik gün var. Bu süreç iyi değerlendirilirse anlaşma sağlanabilir ve 1 Mayıs'tan önce referanduma gidilmesi mümkün olur" dedi.
Üst düzey bir Türk diplomatik kaynak da, bu süreçte Powell'ın rolünün nasıl adlandırılacağının önemli olmadığını belirtti. Aynı yetkili, "Colin Powell, Annan'a 'Ben bu işte varım' diyecek. 24 saatini bu işe ayırmayacak, Kıbrıs müzakerelerinin 1. adamı olmayacak, ancak devreden hiç çıkmayacak" diye konuştu.

Türkiye elçiliğinde gazetecilerle sohbet eden Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, Türkiye'nin Kıbrıs'ta istediğinin "kuvvetli bir yardımcı" olduğunu belirterek, "Ama bu konu öyle öne çıkarıldı ki, işin özünü gölgeler hale geldi. Arabulucu Annan'dır. Ama görüşmelere her zaman katılamayabiliyor" dedi.
Gül, Bush'un, görüşmede Erdoğan'a, Türkiye'nin Kıbrıs'taki tutumu için "Türkiye'nin imajını değiştirdiniz. Yaptıklarınız çok önemli" dediğini söyledi. Bu arada, Türkiye'nin Kıbrıs konusunda 'yeni arabulucu' olarak gündeme getirdiği ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell'ın 'işinin başından aşkın olduğunu" söyleyerek bu isme sıcak bakmayan BM Genel Sekreteri Kofi Annan, Kıbrıs Özel Temsilcisi De Soto'nun iyi arabulucu olduğunu vurguladı.

KIBRIS meselesinde çözüm yönünde dev bir adım atıldı.
Bugüne kadar, değişen dünya şartlarını dikkate almadan aynı klişeleri tekrarlayan Ankara, özellikle de Denktaş, dünyada "çözümü engelleyen taraf" gibi gözüküyordu.
Şimdi ise Verheugen bile diyor ki:
"Türkler kararlı olunca çok verimli olabiliyorlar... Kıbrıs'ta çözümü istemeyen taraf Türkiye değil, başkaları olabilir..."
ABD Başkanı Bush da hemen "kolaylaştırıcı" olarak Powell'ı görevlendirdi, Atina'ya ve Rum yönetimine "artık adım atın" dedi.
Annan, "Türkiye çözüm kararlılığını açıkça gösterdi" diye konuşuyor artık.
***
KIBRIS'TA hukuken andlaşmalara dayanan askeri üstünlüğümüz var. Ama KKTC bir türlü "uluslararası camia" tarafından tanınmadı, kabul edilmedi.
Kuzey Kıbrıs, izole bir memur ve çiftçi toplumu olarak kaldı.
Uluslararası camiaya dahil olan ve AB'ye üyeliği kesinleşmiş bulunan Rum kesiminde ise milli gelir 16 bin dolar!
Geçen 30 yılın sonunda meselenin çözümü artık "zorunlu" hale gelmiştir.
En önemlisi, bu 30 yılda KKTC yönetiminin başında Denktaş gibi gerçek bir milliyetçi lider olduğu halde, yeni nesiller içinde Rum pasaportu alan, kendi kimliğini "Kıbrıslı" diye niteleyen güçlü bir eğilim oluşmuştur!
Daha vahimi, KKTC'- nin "nüfus tabanı"nın erozyona uğramakta olmasıdır.
Bu şartlarda bir otuz yıl daha devam edebilir miydik?
Üstelik, artık Kıbrıs meselesini çözüp çözmemek, Türkiye'nin AB ve Amerika ile ilişkilerini kritik derecede etkileyecek bir yıldır 2004 yılı...
İşte MGK'yı da Annan planını "referans" alarak çözüme gitme noktasına getiren; bu şartlardır. AKP baştan beri bu görüşteydi zaten...
***
AVRUPA Birliği ile ilişkilerimizde Kıbrıs belirleyici siyasi unsurlardan biri... ABD ile ilişkilerimizde de...
Kıbrıs'ta Türkiye'nin inisiyatif alması ve 'hava'yı lehine çevirmesi hem AB ile hem ABD ile ilişkilerimizin gelişmesine ciddi katkıda bulunacak...
Irak'ta etkili olmak istiyor muyuz? Bunun ABD ile ilişkilerimizden başka yolu var mı?
2004 sonunda AB ile müzakerelere başlanacağının ilan edilmesini istiyoruz. Kıbrıs meselesinin bundaki rolü inkar edilebilir mi?
Kıbrıs meselesine bu açılardan bakmak lazım.
Rumlarla görüşmelerde uzlaşmaya varılamayan noktalarda karar Annan'a mı bırakılacak?! Sayın Onur Öymen bunu soruyor.
Milli dava halindeki bir konuda uluslararası kurumların yetkili olmasını kabul etmek diplomasi tarihinde örneği çok olan bir uygulamadır. Atatürk Türkiye'sinde de bunun iki örneği vardır.
Meseleye fayda - zarar açısından bakmak gerekir: Müzakere sürecinin sonunda çözümsüz kalan konularla ilgili olarak Annan'ın 'hakemliğini' kabul etmek zarar mı, yarar mı getirir? Hem Kıbrıs Türkleri ve Türkiye'nin Kıbrıs'taki çıkarları, hem Türkiye'nin ABD ve AB ile ilişkileri bakımından...
Hükümet ve Hariciye bu işi iyi götürüyor. Erdoğan'ın ABD gezisinin Türkiye'ye sağladığı yararlar 'iyi gidişat'ın bir örneğidir.
TAHA AKYOL MILLIYET 30/01/2004

İlk defa, Ankara rahat karşı taraf sinirli

WASHİNGTON

Başbakan Erdoğan'ın Amerika gezisi ve özellikle de Beyaz Saray'da Başkan Bush ile yaptığı görüşme, rüzgarların Türkiye lehine esmeye başladığını açıkça gösteriyor.
İstediğimiz kadar ayrıntıları inceleyelim, istediğimiz kadar kuşkucu davranalım, yine de Türkiye'nin Başkan Bush'dan beklediği desteği aldığını kabul etmek zorundayız. Yapılan açıklama çok net: Türkiye gerekeni yaptı, şimdi sıra Rumlarda...
Belki arabulucu konusunda istenilen sonuç alınamadı, ancak yine de Dışişleri Bakanı Powell devreye sokuldu.
Türkiye saate karşı koşuyor.
1 Mayıs'a kadar değil, 1 Nisan'a kadar, referandum dahil herşeyin bitmesi gerekiyor. Hızlı gidebilmek, yolda tıkanmamak ve Rumların engellerini aşabilmek için de Amerika'nın işin içine sokulması gerekiyor. Bu nedenle de arabuluculuk konusu ortaya atıldı. Avrupa Birliğini araya sokmamak için, Ankara'ya daha sempati duyan ABD'li bir siyasi kişi arandı.
Ancak henüz bu gerçekleşmedi.
Bush beklenen adımı atmadı.
Powell'ın devreye girmesi iyi de, ne yapacağı henüz belli değil. Benim tahminim, müzakerelerin sonunda, Powell, Türk ve Rum liderleri bir araya getirecek ve üstün ikna yeteneğini (!) kullanarak, taraflara son adımı attıracak.
ABD, Erdoğan'ın Washington gezisi sırasında, Atina'yı ve Rumları rahatsız edecek, köşeye sıkıştıracak bir "Türk taraflısı gösteri " yapmamaya özen gösterdi.
Ancak bu duyarlık dahi, buradaki Rum gazetecilerdeki sinirliliği yatıştırmaya yetmedi. Yıllardan beri hep haklı ve mazlum taraf olarak sempati toplayanlar, bugün birden bire kendilerini masanın öbür tarafında buluverdiler. Amerikalı sözcülere ve yetkililere yönelttikleri soruları gerilim doluydu. Türk Başbakanının oyun oynadığı, gerçekte çözüm istemediği savlarını, Amerikalı muhataplarına kabul ettirmek için çırpınıp durdular.
Türk heyeti ise son derece rahattı.
Rahatlamalarının bir diğer nedeni de, Başkan Bush'un Erdoğan'a "bende dindar bir insanım, sözüme inanın, Irak' ta kaygılanacağınız hiçbir gelişme yaşanmayacaktır" demesiydi.
Türk heyetine göre, bağımsız bir Kürdistan olmayacağı, mezhep veya etnik ilkelere dayalı federasyonlara gidilmeyeceği konularında gereken güvenceler alındı.

TÜRKİYE, BUGÜN İÇİN, İSTEDİĞİNİ ELDE ETTİ..
Hatırlayacaksınız, bu köşe'de sık sık tekrarladım. Beyaz Saray'da başarısız görüşme yapılmaz. Başarısız olacak görüşmeler, Oval Ofise sokulmaz ve "göreceksiniz, Erdoğan'ın gezisi de çok başarılı " diye nitelendirilecek dedim.
Dediğim oldu.
Aslında göz boyamadan söz etmiyorum. Görüşmelere katılan üst düzey bir Amerikalı yetkilinin sözleri ilginçti:
"Kıbrıs konusunda ortaya çıkan fırsatın kaçırılmaması ve mutlaka bir çözüm bulunması isteniyor. Türkiye bu açıdan desteklendi. Irak konusunda da kuşkular giderildi. PKK ile ilişkin kaygılarınızı yok etmek için elimizden geleni gösteriyoruz. PKK, Kuzey Irak'ta kalamayacağını, artık daha net bir biçimde anlamış olmalı. "
Bütün bunlar çok güzel sözler.
Ancak unutmamamız gerekir ki, önemli olan sözler değil hareketlerdir.
Washington'un önümüzdeki aylarda neler yapabileceğini, somut adımlar atıp atamayacağını göreceğiz.
Başbakan Erdoğan Washington'da memnun ayrılıyor . Bakalım yolun sonunda nasıl bir manzara ile karşılaşacağız.
Demirel'in dediği gibi " dün dündür, bugün bugündür ! "

TÜRKİYE, BÜYÜK ORTA DOĞU' NUN MODEL ÜLKESİ
Türkiye Bush yönetiminin çok önem verdiği bir ülke konumuna geri geldi. İlişkilerimiz hiçbir zaman eskisi gibi olmayacak. Tezkere olayı daima akıllarda kalacak, ancak Başkan Bush' un kafasındaki "Büyük Ortadoğu'da" Türkiye'nin yeri yine de çok önemli.
İslam ile Demokrasinin bir arada yaşayabileceğini gösteren, laik ve Avrupa Birliğine katılmış bir Türkiye, bölgenin diğer ülkelerine son derece önemli bir mesaj niteliği taşıyacağına inanılıyor.
İşte bundan dolayı da, Kıbrıs'ta çözüm, AB'ye tam üyelik ve Irak'taki gelişmelere destek veren bir Türkiye düşleniyor.
Başbakan Erdoğan'da Başkan Bush'un rüyasını büyük oranda yerine getirecek adımlar atıyor. AKP sonunda, Washington'a nasıl bakılması gerektiğini anlamış, Bush yönetimi de savrukluğunu kaybetmiş iki dost havası yansıtmaya başladılar.
Ancak daha önce dediğim gibi...Bütün bunlar bugün için geçerli. Yarın ne olacağını kimse bilemez. Baksanıza son 1.5 yılda nerelerden nerelere geldik...
MEHMET ALI BIRAND MILLIYET 30/01/2004

Cyprus Mail makaleyi de Cumhurbaşkanı Denktaş'a hediye etti. Cyrus Mail yazarı Jean Christou, makalesinde Rauf Denktaş'ı siyaset hayatında süre olarak sadece Küba lideri Fidel Castro'nun geçtiğine dikkat çekerek, ‘‘Siyasetçiler, analistler, yazarlar Denktaş'ın siyasetten silineceğini dile getirmeye korkar çünkü bilirler ki Denktaş her zaman kurtulmasını bilir. Kova burcunun yüz akı’’ ifadesini kullandı.

‘‘Seksenlik kova burcu: Mutlu yıllar Denktaş’’ başlığını kullanan Cyrus Mail, Denktaş'ın siyasete atıldığı 1960 yılından bu yana 6 BM Genel Sekreteri, 10 ABD Başkanı, 5 Rum yönetimi lideri, 7 Türkiye Cumhurbaşkanı ve 36 Türkiye Başbakanı gördüğünü vurguladı. Gazete, Denktaş'ın geçen yıl Lahey'de görüşme masasından kalkıp kapıyı çarparken, tüm dünyanın öfkeye varan tepkisini de elinin tersiyle süpürdüğünü yazdı.

9 Şubat'ta Cenevre'de

Murat Yetkin

Beyaz Saray, Rumlara, BM'ye ve AB'ye, 'Top Türklerden çıktı, hareket sırası Rumlarda' mesajını veriyor. Washington kulislerine göre hedef 9 Şubat'ta müzakerelerin başlaması

WASHINGTON - ABD Başkanı George Bush imzasıyla önceki akşam Kıbrıs Rum Cumhurbaşkanı Tasos Papadopulos'a gönderilmek üzere hazırlanan mektup,
"Bugün Türk Başbakanı Tayyip Erdoğan ile görüştüm" diye konuya giriyor. Bush özetle Türkiye'nin Kıbrıs sorununa 1 Mayıs 2004'ten önce çözüm bulunması için samimi bir gayret içinde bulunduğunu, yeni Kıbrıs Türk yönetiminin de aynı gayret içinde olacağına ilişkin güvence verdiğini, artık Kıbrıs Rum tarafının da uzlaşma için harekete geçmesi gerektiğini söylüyor. Bu gelişme Washington'da, Amerika tarafından Yunanistan ve Kıbrıs Rum tarafı üzerine bir süredir artan telkinlerin dozunu artırdığının kanıtı olarak gösteriliyor. Amerikan kaynakları, taslakları bir süredir hazırlanmakta olan mektubun, Erdoğan'ın Bush'la görüşmesi ardından son şeklini aldığına dikkat çekiyorlar.
Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Uğur Ziyal ve Washington Büyükelçisi Faruk Loğoğlu'nun Erdoğan-Bush görüşmesi öncesi Beyaz Saray'la yaptıkları ayrıntılı ve üst düzey temaslar, bu sonucun alınmasında etkili oldu.
ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell, Başkan Bush'tan aldığı 'Konuyla siz ilgilenin' talimatı üzerine dün hızlı bir şekilde devreye girdi. Sabah saatlerinde Türkiye'nin görüşlerini daha ayrıntılı almak üzere Dışişleri Bakanı Abdullah Gül ile bir toplantı yaptı. Bu toplantıda Türkiye'nin Kıbrıs'ta siyasi egemenlik, harita ve garantiler üzerinde yoğunlaşan görüşleri ile 1 Mayıs 2004'e dek Annan Planı'nın tamamı üzerinde uzlaşma sağlanamasa bile, planın 'kurucu devletler' kısmı, yani çekirdeği üzerinde anlaşma sağlanması da konuşuldu. Görüşme sonrasında her iki tarafı da çözüme teşvik etmeyi sürdüreceğini söyleyen Powell daha sonra Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan ile temas kurdu; ABD Başkanı Bush'un Türkiye'nin girişimine verdiği destekten söz etti, destek istedi. Amerika gerek Rum tarafına ve dolaylı olarak Avrupa Birliği'ne, gerek BM'ye 'Top Türklerden çıktı, harekete geçme sırası Rumlarda' mesajı veriyor. Washington diplomasi kulisinde, hedefin 9 Şubat'ta, Cenevre'de Kıbrıs görüşmelerinin başlaması olduğu konuşuluyor.

Rumların kara cuması
Türkiye ve Kıbrıs Türk tarafının, Rum tarafı ve AB'ye karşı köşeye sıkışmış durumdan kısa sürede kurtulup, karşı tarafı uzlaşma adımı atmaya zorlar hale gelmesinde üç tarihin önemi var. Birincisi 14 Aralık'ta Kuzey Kıbrıs'ta yapılan seçimler. Bu seçimler sonucu Mehmet Ali Talat ve Serdar Denktaş tarafından kurulan yeni KKTC hükümetinin çözüm ve uzlaşmadan yana olduğunu açıklaması her şeyden önce Ankara'daki dengeleri değiştirdi. Zaten yeni KKTC hükümetinin ilanını da 8 Ocak'ta Çankaya'daki Kıbrıs zirvesinde uzlaşma sinyallerinin açıklanması sonrasında mümkün oldu. Bu ikinci önemli tarihte, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in "Masadan kaçan Türk tarafı olmasın" diyerek ağırlık koyması etkili oldu. Üçüncü tarih ise, 23 Ocak'taki Milli Güvenlik Kurulu toplantısı. 8 Ocak zirvesi sonunda yayımlanan bildiride 'Annan' adının geçmiyor olması üzerine yapılan spekülasyonlar bu toplantıda son buldu. Bunun, toplantıda Kıbrıs'ta çözüm doğrultusunda aktif tutum alan Dışişleri Bakanı Gül ve ona destek vererek sonuç bildirisine 'Annan' sözcüğünün konulmasını sağlayan Cumhurbaşkanı Sezer sayesinde sağlandığı giderek açığa çıkıyor. Kilit konumdaki bir Amerikalı diplomat dün durumu şöyle yorumladı: "23 Ocak herhalde Kıbrıs Rumlarının 'kara cuması' oldu. Türkiye'nin nasıl olsa uzlaşmaz tutuma devam edeceğinden ve nasıl olsa 1 Mayıs 2004'e kadar, üstelik hiçbir uzlaşmazlık belirtisini açığa vurmadan, hem de Türk tarafını da temsilen AB'ye gireceklerinden çok emindiler. Bunun için de en çok MGK'da çözüme referans verilmemesine güveniyorlardı. Hazırlıksız yakalandılar."
Kıbrıs sürecindeki hızlanmaya karşın, her şey bitmiş değil. Türk Dışişleri gibi, Amerikan Dışişleri de, bugünlerde Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Papandreu ile gösterdiği 'gülen yüzünü' bir kenara bırakıp karşı hamleye geçebileceği endişesi duyuyor. Nasıl Ankara'da değişim karşıtı bir Kıbrıs lobisi varsa, Atina'da da var. Üstelik Papandreu, Simitis'in PASOK'un başından ayrılacağını açıklamasıyla bu seçimde kendisini kanıtlamaya çalışacak. Yunanistan'ın yapması beklenen ilk hamle, 7 Mart seçimlerini gerekçe göstererek, ABD'nin bir an önce Kofi Annan gözetiminde (ve tercihen 9 Şubat'ta) görüşmelere başlanması fikrine karşı çıkması. Atina'dan beklenen ikinci hamle, AB müktesebatını gerekçe göstererek Annan Planı'nda, Kıbrıs Türkleri aleyhine yeni düzeltmeler istemesi. Örneğin, iki tarafın da kararları veto hakkına sahip olmasını, AB'nin 'etkin ve çabuk karar mekanizmaları oluşturulması' ilkesine aykırı gösterecek olması. Ya da mülkiyete ilişkin yeni düzenlemeler.
Ancak Yunanistan'ın muhtemel karşı hamleleri, Türk Dışişleri tarafından bir süredir ayrı bir çalışma konusu yapılmış.
Böyle bir ihtimale karşın, Amerika stratejik müttefiki İngiltere ile birlikte davranmayı kararlaştırmış görünüyor. Kıbrıs'taki garantör ülkelerden biri olan İngiltere, Yunanistan'ın AB'deki uzlaşmayı engelleme çabalarının, eğer olursa önünü kesme yönünde sorumluluk almış görünüyor. Bir Türk diplomat, "İngilizler Lord Hanney'i görevden alarak zaten Kıbrıs'ta çözüme büyük katkı vermiş oldular" diyor.
Ancak Washington'da, yeni kuşak politikacıların başarılı örneği sayılan Papandreu'nun Yunan Dışişleri'ndeki Kıbrıs lobisinin isteklerine karşın uzlaşmayı engelleyici tutuma giremeyebileceği de konuşuluyor.

Kıbrıs masası büyük olmalı

İsmet Berkan

Kıbrıs'ta çok hızlı bir süreç içine girdik son altı-yedi gündür. Şimdi Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan'ın tarafları 9 Şubat günü Cenevre'de müzakereleri başlatmaya davet etmesi bekleniyor.
Annan'ın masaya davet için koyduğu önşartlarda son durumun ne olduğu net değil. Anlaşılan, Türk tarafı, Rum tarafının da kabul etmesi koşuluyla Annan'ın boşlukları doldurma ve referandum şartlarını kabul etmiş durumda. Bakalım Rumlar ne yapacak, ne diyecek?
Eğer görüşmeler başlayacaksa, Cenevre'deki masayı geniş tutmakta yarar var. Bir kere o masada Türk ve Yunan Dışişleri Bakanları ya da Başbakanlarının da oturması şart. Yani pazarlık dörtlü yürütülmeli.
İngiltere, garantör ülke olarak hak iddia edecektir, o da masada bakan düzeyinde yer almalı.
Ama bunlar yetmez. Bence masada Amerikan Dışişleri Bakanı Colin Powell'ın yanı sıra Avrupa Birliği Savunma ve Dış Politika Yüksek Görevlisi Javier Solana'nın da oturması gerek.
ABD ve AB temsilcileriyle BM Genel Sekreteri'nin bizzat kendisi ya da Kıbrıs konusundaki özel temsilcisi Alvaro de Soto
masada gözlemci sıfatıyla bulunacaklar. Böylece, bir uzlaşmazlık çıkması halinde mızıkçılığı yapanın kim olduğunu herkes görebilmeli. Ve bu gözlemciler, gerektiği anlarda 'yardımcı' sıfatına bürünüp bir uzlaşmayı
'kolaylaştırıcı' bir rol de oynayabilmeliler.
Bu yedi kişilik geniş masanın oluşturulması halinde Kıbrıs'ta bir uzlaşmayı mart sonuna yetiştirmek, nisan ayında referanduma sunmak mümkün olur ancak. Öbür türlü, Kıbrıslı liderlerin 'müzakere' sürecini tek bir kelimede bile anlaşmadan yıllarca sürdürebileceğinden kimsenin kuşkusu olmasın.
Esasen Kıbrıs konusunda son 30 yıldır öyle çok müzakere yapıldı ki, adanın herhangi bir çakıl taşı hakkında iki tarafın ne dediği çok belli. Kıbrıs'ta esas mesele, tarafların hiçbir biçimde taviz vermeye yanaşmaması. Oysa gerek Rum tarafının ve gerekse Türk tarafının bazı tavizleri vermesiyle bir uzlaşmaya varılabilir ancak. Yoksa bugünkü pozisyonlar devam eder.
İşte burada devreye taviz dengesi giriyor.
İki tarafın kazandıklarıyla ödün verdikleri şeylerin birbirini dengeleyebilir nitelikte olması, taraflardan birinin yenilgi psikolojisine girmemesi lazım.
Bu da bulunmayacak bir şey değil. Söylediğim gibi Kıbrıs'ta bunca yıldır üzerinde müzakere yapılmamış bir taş parçası bile yok. Tayyip Erdoğan'ın gözünü korkutan yedi bin sayfayı taraflar esasen ezbere biliyorlar; çünkü ömürleri bu pazarlıkla geçti. Özellikle de Denktaş'ın.
Masa geniş tutulmazsa, işte bu detaylarda boğulma ihtimali çok yüksek. Çünkü Kıbrıs'ta taraflar ağaçlara, hatta onların yapraklarına bakmaktan ormanı göremez duruma gelmişler.

Powell devreye girdi

ABD, Kıbrıs müzakerelerinin 9 Şubat'ta Cenevre'de başlatılması için harekete geçti. Powell, arabulucu-kolaylaştırıcı olmayacağını ama yardım edeceğini belirtip, 'Çözüme yaklaştık' dedi

AA - WASHINGTON - Başbakan Tayyip Erdoğan'ın Washington temasları çerçevesinde ABD yönetimi Kıbrıs görüşmelerinin 9 Şubat'ta başlatılması hedefiyle harekete geçti. ABD Başkanı George W. Bush, Erdoğan'la önceki günkü görüşmesinin ardından Rum Yönetimi lideri Tasos Papadopulos'a bir mektup yazarak baskıları artırırken, ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell da dün Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'ü ağırladı.

Annan'a telefon
Kıbrıs sürecinde ülkesinin arabulucu-kolaylaştırıcı görevi olmadığını, ama kişisel olarak elinden gelen yardımı yapacağını vurgulayan Powell,
"Kıbrıs'ta çözüme yaklaştık" dedi. Powell, Gül'ün ardından BM Genel Sekreteri Kofi Annan'la telefonda görüşüp, Kıbrıs'ta görüşmelerinin başlatılması için davetiye çıkarmasını istedi.

'Fırsat penceresi açıldı'
İki bakan, dünkü 45 dakikalık görüşmenin ardından gazetecilerin sorularını yanıtladı. Powell, Türkiye'nin Kıbrıs'ta attığı adımlar için teşekkür ederek, "Kısa zamanda yapılması gereken çok şey var, ama fırsat penceresi açılmıştır. 1 Mayıs'a dak çözüm istiyoruz. İyi niyetli olarak tüm tarafların ileriye doğru hareket etmesini destekliyoruz. ABD, çözüm için her türlü yardımı yapmaya hazır" dedi. Gül'ün kendisi için 'kolaylaştırıcı'
sıfatını kullanması üzerine "Gül bu kolaylaştırıcı sözünü kullanmaktan hoşlanıyor" diyen Powell, 'aracı ya da arabulucu' olmadığını belirtti.
"Biz BM'nin Kıbrıs vizyonunu destekliyoruz ve Annan Planı temelinde ilerlenmesini istiyoruz" vurgusu yapan Powell, baskının sadece Yunan tarafına olup olmadığı sorusuna şu yanıtı verdi: "Tüm taraflarla temastayız. Annan'la da görüşmemiz olacak. Kendisi Rum lider Papadopulos'la
da görüşecek. Yunan meslektaşlarımızla da görüşmeler yapacağız. Tüm taraflara baskı uygulanması gereken bir zamandayız."

'PKK sorununu biliyoruz'
Gül'le Kuzey Irak'ı da görüştüklerini belirterek, "Irak tek bir ülke, tek bir varlıktır. Bu ülkenin petrolü merkezi yönetimin elindedir.
Irak'ın toprak bütünlüğünü destekliyoruz" güvencesi veren Powell, PKK'yla ilgili sorunların farkında olduklarını, kaygıları paylaştıklarını ve gerekli adımları atacakları mesajını da teyit etti.
Türkiye'yi "Terörle mücadele ve Irak'taki çabalarımıza çok destek verdi. Bölgede çok önemli bir rolü vardır. Laik Müslüman demokratik bir ülke olarak çok önemli bir modeldir" diye öven Powell, Gül'le Suriye ve İran konularını da ele aldıkları, Türkiye'ye Afganistan'daki çaba ve katkılardan dolayı teşekkür ettiğini belirtti.

'Önce Türklerin çıkarı'
Gül ise Türk tarafının Kıbrıs'ta Annan Planı'nı referans alarak bir an önce görüşmeye başlamak istediğini yineledi. Gül, ABD'nin Türkiye'nin Iraklı Kürtlerle sorunları açısından arabuluculuğuna ilişkin soruya şu yanıtı verdi: "Irak'ın siyasi ve toprak bütünlüğü ve doğal kaynakların Irak halkına ait olmasında görüş birliği içindeyiz. Powell da, Irak'taki ABD'li sivil yönetici Paul Bremer da buna inanıyor. Herkesin çıkarlarını göz önünde tutmak gerek. Tüm tarafları göz önünde bulunduracağız,
özellikle de Türklerin çıkarlarını."
Dışişleri Bakanı, Powell'la görüşmesi öncesindeyse, Washington Büyükelçisi Faruk Loğoğlu tarafından Erdoğan onuruna verilen resepsiyonda gazetecilerle
sohbet etti. Gül, Türkiye'nin Kıbrıs yaklaşımının ABD tarafından büyük memnuniyetle karşılandığını belirterek, Bush'un, "Çok büyük bir adım. Yaptıklarınız çok önemli. Cesaret verici. Türkiye'nin imajını değiştirdiniz. Umarım karşı taraf da aynı yaklaşımı gösterir" dediğini aktardı. Gül, haziranda İstanbul'da yapılacak NATO zirvesinden önce Ermenistan'la 'bir mesafe, açılım, ilerleme' olabileceğini de kaydetti.

'Annancı' partiler

30/01/2004 (572 defa okundu)

Bir süre önce, yurtdışında bulunduğum bir sıra, yabancı gazeteci arkadaşım bir broşür verdi elime. Uzun bir başlığı var: 'Annan Planı ve Yeşil Kitap'ta Anlatılmayan Gerçekler?' 'Yeşil Kitap' nedir, bilmiyorum; ama bu broşürü yayımlayan ve 'Ulusal Dayanışma Konseyi' ortak imzasıyla bir önsöz yazanlar, 'Oslo'da PRIO adlı örgüt tarafından, ikisi Türk, ikisi Rum olmak üzere dört kişiye hazırlatılan...'
diye bir açıklamada bulunmuş. Seçim öncesinde Kıbrıs halkını kandırmak için hazırlanmış...
Yukarıda belirttiğim gibi, broşürün altında 'konsey' diye, kolektif bir imza var, ama broşürün üslubu şaşmaz bir dakiklikle Rauf Denktaş'a ait olduğunu belli ediyor. Elbette bunların hepsini Denktaş'ın oturup yazmış olacağını sanmıyorum. Ama yazanlar kimse, metne onun üslubunu vermeye dikkat etmişler. Annan Planı hakkında Denktaş'ın dile getirdiği görüşleri,
onun söyleyiş tarzıyla bir araya getirmişler.
Denktaş'ın 'Rum' adında bir tanıdığı vardır: şunu yapar, bunu söyler, onu ister, bunu reddeder, falan. Bu broşürde de, bu 'Rum'dan var: '... kilise arazisi olarak bir alan Rum'a iade edilecektir.' Bu şekilde konuşmak, Denktaş'a, bütün Rumları aşağılama imkânı verir. Neron, Roma halkına kızdığı bir gün, 'Hepinizin tek bir boynu olsaydı, bir vuruşta kesebilseydim' demiş, o hesap.
Asıl düşman tabii ki Rum, ama Türk düşman saymaya başlayınca listenin sonuna kolay kolay gelemez. Broşürün başlarından, Kıbrıs'taki 'Annancı partiler' olgusunu öğreniyoruz. Bunların 'hain' olduğu daha sayfanın sonuna gelmeden anlaşılıyor, ama bakın kimler onları destekliyor. Şöyle bir sıralama yapılmış: 'Annancı partiler Rum ve Yunan'la seçim işbirliği içindedir. Annancı partiler Amerika ile seçim işbirliği içindedir. Annancı partiler AB ile seçim işbirliği içindedir. Annancı partiler İngiltere ile seçim işbirliği içindedir.' Bunlar böylece sıralandıktan sonra soruluyor:
'Geçmişte olduğu gibi şimdi de bunlarla yapılan işbirliğinin Kıbrıs Türkü'nün menfaatine olabileceğini düşünebiliyor musunuz?'
Cevabı belli sorulardan: elbette ki düşünemeyiz. Bunlar hepsi düşmanlarımız. Gerçi tam da şu günlerde Başbakan ve yanında kalabalık bir Türk heyeti Amerika'da. Oval ofis senin, bilmem ne lobisi benim, dolaşıyorlar. Bunlara bakınca sanki ortada bir 'dostluk' varmış gibi görünüyor. Ama tabii Denktaş gibi bilge adamlar Türk'ün Türk'ten başka (o da maalesef her Türk değil, çünkü artık içlerinden Denktaş gibi düşünmeyen hainler de çıkmaya başladı) dostu olmadığını bilir. Onun için, arada bir gidip oval veya dört köşe ofislerde Amerikan ileri gelenlerinin elini sıksak da, halkımıza onların aslında düşman olduğunu hiç unutturmayacak yayınlarımızı ulaştırmamız gerek. Çünkü su uyur, düşman uyumaz.
Broşür üstüne lafı daha fazla uzatmayayım. Yalnız bir şeyi daha hatırlatayım: Kıbrıs'taki partiler zaten 'Annancı' olarak suçlanıyor. Bu demektir ki 'düşman' listesinde Annan'ın örgütünü, Birleşmiş Milletler'i de unutmayalım.
Şimdi benim anlayamadığım konu, 'Annan' deyince, 'çözüm' deyince bunları anlayan ve doğru düğmesine dokunulmuş otomat gibi bunları bir çırpıda döken adamın, şimdi, 'Annan Planı temelinde', Kıbrıs sorununa 'çözüm' bulmak için 'müzakereci' olması. Buna karar vermekle Türkiye neye karar vermiş oluyor? 'Bir adım önde' olmaya mı?
Hep söylüyoruz, Türkiye'de statükonun son -'kalesi' diyecek kadar iyimser olamıyorum- kalelerinden biri Kıbrıs'tır. Bu inanılmaz engebeli arazide, bir tarafta Denktaş, öbür tarafta Papadopulos gibi biri, 'çözüm' denen şeyi her an sabote edebilir, bunun için bir tür işbirliğine bile girebilirler. Burada Papadopulos'u Yunan hükümeti engellemeye çalışacaktır. Denktaş konusunda Türkiye hükümetinin benzer bir gücü var mı?

Kıbrıs Türkiye'yi zorluyor

Eldeki veriler Türkiye'nin Kıbrıs konusunda bütün istediklerini elde edemese bile AB için ödünler vereceğini gösteriyor

BESSAM DAVU
Yaklaşık otuz yıl önce Kıbrıs'ta Türkiye rüzgârı esiyordu. Şimdi ise Rum Kıbrıs'ının Avrupa Birliği'ne katılım tarihinin yaklaşmasıyla birlikte Kıbrıs rüzgârı, Türkiye aleyhinde esiyor. Kıbrıs, geçmişte Rum ve Türk cumhuriyetleri arasında bölünmeyle son buldu ve bazen kanla kirlenen çekişmeler yaşadı. Ancak şimdi adanın birleştirilmesi düşüncesi, şartların ve rollerin Ankara'nın Avrupa Birliği'ne üyelik girişimini destekleyici bir unsur olması için çalışan bir yeldeğirmeninde olabilir. Türkiye bu yüzden zamanla yarış içine girmiş durumda. Zira Rum Kıbrıs'ının Avrupa Birliği'ne katılım randevusu önümüzdeki mayıs ayında. Şayet (Rum) Kıbrıs'ı üye olursa Rumların Türkiye'nin üyeliğe alınması konusunda müzakereden oylamaya kadar yasal olarak görüş bildirme hakkı olacaktır.
Hiç şüphesiz Türk yönetimi özellikle geniş etkiye sahip askeri kurum, denklemlerin bu şekilde değişeceğini tasavvur etmiyordu ancak siyasette hiç kimsenin gerçekleri inkâr etme imkânı bulunmamaktadır. Zira değişim gerçek halini aldı ve Türkiye başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Washington ziyareti sırasında bu değişim gündeme geldi. Ki Washington'ın rüzgârları hiçbir zaman Türkiye-Kıbrıs değirmenlerinden uzakta olmadı. O halde Ankara bugün ne yapacak?

İmkânlar daralıyor
Türkiye'nin işi zor gerçekten. Zira Kıbrıs dosyasında destek alacağı her türlü esnekliğin, Avrupa Birliği yolunu kolaylaştırması için kendisine garantiler vermesi gerektiği hususunda gönül rahatlığı duymak istiyor. Aynı zaman zarfında Türkiye, üyeliğe alınmasıyla ilgili müzakerelerin başlaması için tarih belirlemesi amacıyla Avrupa çevrelerinin zamana ihtiyacının farkında. Ancak buna rağmen Türkiye'nin önündeki imkânlar daralıyor ve bu durum kendisini Kıbrıs konusunda esnek ve olumlu bir tutum sergilemeye sevk ediyor. Halihazırdaki verilere uygun olarak Türkiye'nin
Kıbrıs konusunda birçok noktada ödün vereceği büyük ihtimal. Hatta bütün istediklerini elde edemese dahi bu ödünleri verecek gibi görünüyor. Türkiye'nin en büyük arzusu Avrupa yatırımları için olumlu tohumlar ekmek. (Katar'da yayımlanan El Vatan gazetesi, 27 Ocak 2004)

'Referandum olabilir'

Annan, Powell'ın 'kolaylaştırıcı' rolüne sıcak bakmadı: Bakanın işi başından aşkın. 'Annan kısa sürede davet edecek' diyen Papadopulos: Referanduma karşı değiliz

GÜVEN ÖZALP
BRÜKSEL - Kıbrıs'ta müzakereleri başlatması beklenen BM Genel Sekreteri Kofi Annan da Brüksel'de önemli mesajlar verdi. Dün Avrupa Parlamentosu'nun
(AP) Sakharov Ödülü'nü alan Annan, bu vesileyle düzenlediği basın toplantısında, ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell'ın Kıbrıs'ta 'arabulucu' ya da 'kolaylaştırıcı' atanmasının söz konusu olmadığını söyledi.

'De Soto çok iyi arabulucu'
BM Genel Sekreteri'ne, Başbakan Tayyip Erdoğan'ın önerisi doğrultusunda Powell'ın Kıbrıs müzakelerinde 'arabulucu' ya da 'kolaylaştırıcı' rolü üstlenmesi konusunda görüşü soruldu. "İyi dostum olan Powell'ı çok takdir ederim, ama onun zaten bir görevi var ve işi de başından aşkın" diyen Annan, Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro De Soto'ya olan güvenini yineledi:
"Kıbrıs konusunda uzun zamandır çalışıyoruz. Arabulucunun Kıbrıs sorununu bilen, konuya hâkim olan ve tarafları tanıyan bir kişi olması gerek. Bu sıfatların hepsine sahip olan Alvaro de Soto, çok iyi bir arabulucu."
"Müzakere sürecinin tekrar başlaması halinde, iyi niyetle yardımcı olmak isteyen hükümetlerin temsilcileri de katılabilir" notu düşen Annan, Kıbrıs için çok az vakit olduğunu ve 1 Mayıs'a dek çözüm için irade gerektiğini belirtti. Başbakan'ın Davos'ta yaptığı Annan Planı'nın daraltılmış bir metninin müzakere edilmesi önerisiyle ilgili, müzakerelerin Erdoğan'ın verdiği belgeyle mi yoksa Annan Planı üzerinden mi yürütüleceği sorusu karşısında ise şu yanıtı verdi:

'Planım temel alınmalı'
"Tartışmalarda yer almış taraflar şunu çok iyi biliyor. İleriye dönük bir
adım atacaksak, bu Annan Planı temelinde olmalı. Başbakan Erdoğan'la verimli bir görüşme yaptık. Ama belge alışverişinde bulunmadık. Türkiye çözüm istekliliğini açıkça gösterdi. Sonuca ulaşana dek aktif rol oynayacaklarını dile getirdiler. Tabii bunların 1 Mayıs'tan önce yapılması gerek."

'Referandum tarihi önemli'
Rum Yönetimi lideri Tasos Papadopulos ise dün Annan'la görüşmesinin ardından BM Genel Sekreteri'nin müzakereleri bir an önce başlatabilceğini söyledi. KKTC'deki siyasi gelişmeler yüzünden çok zaman kaybedildiğini belirten Papadopulos, 1 Mayıs'tan önce birleşik Kıbrıs'ın AB'ye girmesi için müzakerelerin bir an önce başlaması gerektiğini kaydetti. Annan'ın şart olarak koyduğu referandum fikrine karşı olmadıklarını da savunan Rum lideri, referandumun tarihinin önem taşıdığını belirtti. Papadopulos Annan'la görüşmesinde müzakere sürecinin nasıl yapılması gerektiğine dair fikir verdiğini de sözlerine ekledi.
Avrupa Komisyonu, Rum liderin bu açıklamalarını olumlu karşıladığını ve taraflardan artık çözüm için somut adım atılmasını beklediğini açıkladı.

yapılabilir'' dedi.

Powell, ''Gül'e, ABD'nin, bu işin tamamlanması için her türlü yardımı yapmaya hazır olduğu sözünü verdim ve BM Genel Sekreteri ve taraflarla birlikte, gerekli oldukça şahsen bu konuya dahil olacağımı belirttim. Bu konu çok uzun zamandır var ve zorlu bir problem'' diye konuştu.

Rum Dışişleri Bakanı Yorgo Yakovu, “Colin Powell dünyanın en meşgul insanı” diyerek ABD Dışişleri Bakanı’nın oynayabileceği rolü küçümsedi. Yakovu, Powell’in bütün taraflara gerek telefon ve mektuplarla gerek bölgeye düzenleyeceği kısa bir ziyaretle kendi bildiğince hareket edeceğini, çünkü hedefinin, müzakereleri ileri götürmelerini sağlamak için taraflar üzerinde nüfuzunu kullanmak olduğunu söyledi. Rum bakan, BM Genel Sekreteri’nin ve Genel Sekreter’in Kıbrıs sorunundaki rolünün altını hiç kimsenin kazıyamayacağı görüşünü ortaya koydu.

TC Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Kıbrıs sorununa ilişkin açıklamalarını “karmaşık” olarak niteleyen Yorgo Yakovu, Erdoğan-Bush görüşmesinden gelen bilgilerin çok az olduğunu söyledi. Yakovu, durum ve Türk başbakanının niyetleri hakkındaki daha iyi görüntünün bu akşam üzeri gerçekleşecek olan Rum Yönetimi Başkanı Tasos Papadopulos-BM Genel Sekreteri Kofi Annan görüşmesinden ortaya çıkacağını kaydetti.

Rum Dışişleri Bakanı, TC Dışişleri Bakanı Abdullah Gül ile ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell’in bugün Washington’da gerçekleşecek görüşmelerinden de durumun bir miktar netleşmesinin beklendiğini söyledi. Yakovu, Başbakan Erdoğan’ın açıklamalarındaki çelişkiyi Avrupalı yetkililerin de saptadıklarını, Türk başbakanın Annan planı temelinde müzakereleri mi yoksa kendi dediği gibi belgeler temelinde müzakereleri mi kabul ettiği konusunda bir görüş oluşturamadıklarını savundu.

Omiru, görüşmenin ardından basın mensuplarına yaptığı açıklamada, “Ankara’nın tavrında gerçekten değişiklik olduğuna inanmışsa Türk hareketlerine desteğini haklı göstermesi gerektiğini” söyledi. “Türkiye Milli Güvenlik Kurulu adadaki sözde gerçeklerden bahsetmekteyken Amerikalılar nasıl ikna olabilir” diye soran Omiru, ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell’in veya başka bir yetkilinin Kıbrıs sorununun çözüm çabalarına müdahil olmasının kendileri açısından hoş karşılandığını söyledi. Omiru şunları kaydetti:

BELGE ALIŞVERİŞİ OLMADI... "Çok az vakit var ve 1 Mayıs'a kadar çözüm için irade gerekiyor. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmemizde bir belge alışverişinde bulunmadık. İlerleme, mevcut plan temel alınarak sağlanabilir. Türkiye'nin, müzakerelerin tekrar başlaması konusunda istek ve iradesini çok net bir şekilde ortaya koyması ve aktif rol oynaması çok önemli ve olumludur. Ayrıntılar, kamuya açık yerlerde değil, müzakere masasında tartışılmalıdır"

BM Genel Sekreteri Kofi Annan, dün Güney Kıbrıs Rum lideri Tassos Papadopulos ile de Brüksel'de görüştü.

Görüşmede Annan'a müzakerelerin şekli ve süreci hakkında fikirlerini aktardığını belirten Papadopulos, KKTC'deki siyasi süreci ve gelişmeleri izlemek ve beklemek gerektiği için çok vakit kaybı olduğunu anlattı.

ZAMAN BASKI ZAMANI... Colin Powell: Ben Kıbrıs sorununda 'aracı, arabulucu' değilim. Kıbrıs'ta her iki taraf ile de temastayız. Baskı bütün taraflaradır... Ben Kıbrıs sorununda bir çözüme yaklaştığımızı düşünüyorum. Kıbrıs sorununun çözümünde, BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın planı temelinde ilerlenmesini istiyoruz

ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell, Kıbrıs'ta çözüm çabalarına çok yaklaşıldığını söyledi.

Powell, "Dışişleri Bakanı Gül'e, Türk hükümetinin Kıbrıs konusunda Annan planı çabalarıyla aynı çizgide atmış olduğu bazı adımlar dolayısıyla çok çok teşekkürlerimi ifade ettim. Daha yapılacak çok iş var, ancak burada bir fırsat anı bulunuyor ki biz de bu fırsatın ele geçirilmesini, referandumların yapılmasını ve bu konunun çözülmesini ümit ediyoruz. Umarız bütün bunlar, 1 Mayıs'a kadar yapılabilir" dedi.

Powell, "Gül'e, ABD'nin, bu işin tamamlanması için her türlü yardımı yapmaya hazır olduğu sözünü verdim ve BM Genel Sekreteri ve taraflarla birlikte, gerekli oldukça şahsen bu konuya dahil olacağımı belirttim. Bu konu çok uzun zamandır var ve zorlu bir problem" diye konuştu.

Yunan bir gazetecinin, ABD'nin baskıyı sadece Yunan tarafına mı yapacağı sorusu üzerine Powell, "Her iki tarafla da temastayız. Birkaç saat içinde Annan ile konuşmayı bekliyorum. Annan sanırım, (Kıbrıs Rum Kesimi lideri Tasos) Papadopulos ile ve diğerleriyle konuşuyor. Ben de Yunan meslektaşlarımla konuşuyor olacağım. Sanırım hepimiz için, bu zor duruma çözüm getirme yönünde bütün taraflara baskı yapma zamanı. Ben, bir çözüme yaklaştığımızı düşünüyorum. Genel Sekreter'in çabalarına yardımcı olabiliriz ve Annan da tarafları Annan planı temelinde bir araya getirebilir" dedi.

Powell, böylece bütün tarafların çıkarlarının korunabileceğine işaret ederek, "Kürtlerin çıkarı, o bölgede belli derecede bir özerklik olmak, ancak bunu tanımaları demek, başkentteki merkezi yönetimin bir parçası olmak demek. Bütün bunlar üzerinde çalışıyoruz. Zaman alacak ancak bütün tarafların çıkarlarını hesaba katıyoruz. Özellikle de Türklerin çıkarlarını" dedi.

Powell, terör örgütü PKK ile ilgili "uygun eylemleri" gerçekleştireceklerini de belirterek, Türkiye'nin, PKK faaliyetlerinden duyduğu endişenin paylaşıldığını ifade etti. Colin Powell, Suriye ve İran konusunda da görüştüklerini kaydetti.

Powell da, Suriye'nin atması gereken bazı adımlar bulunduğuna işaret ederek, "Ben yeterli adım atıldığını görmedim" dedi.