Kıbrıs'ta bir çözümün anahtarını oluşturan referanduma bir gün kala on binler, 'evet' için yine meydanlardaydı. Koalisyonun büyük ortağı Cumhuriyetçi Türk Partisi ile Barış ve Demokrasi Hareketi, Toplumcu Kurtuluş Partisi, Adalet ve Barış Partisi, Çözüm ve AB Partisi'nin ortaklaşa düzenledikleri miting saat 20.00'de folklor gösterileriyle başladı. İnönü Meydanı'nı rengarenk bayrakları, balonlarıyla dolduran vatandaşlar, barış istemlerini dile getiren pankartlar da taşıdılar.

Toplam 8 konuşmanın yapıldığı mitingde meydan, organizatör partileri simgeleyen yeşil-mavi-kırmızı ve beyazdan oluşan balonlar, pankartlarla renklendi. "Tabiyatıynan Evet-NAİ", "Yes be annem" pankartları yoğun olarak dikkat çekerken, "Kıbrıs'ta barış engellenemez" yine hakim slogandı. Çoğunluğu gençlerden oluşan gruplar, zaman zaman "Denktaş istifa" sloganları atarken, referandumda "hayır" kararı alan Rum Komünist AKEL Partisi'ne sitemler içeren pankartlar da dikkat çekti.

KKTC ve Türkiye basını yanında Rum ve dünya basınının da büyük ilgi gösterdiği mitingi bazı televizyon kanalları da canlı olarak yayımladı.

Talat: Denktaş'ın toplumu, temsil

Halktan "büyük evet" isteyen Talat, "O zaman kimse Kıbrıs Türkü'nün barışçılığından, anlaşmayı uygulayacağından kuşku duymayacak... O zaman Denktaş toplum temsilcisi olduğunu iddia edemeyecek" diye konuştu. Talat, "Barış önündeki engelleri birer birer aşarken en sonuncuyu da tarihe havale edelim" diyerek Denktaş'a mesajlarını sürdürdü.

Angolemli: 'Evet'le statüko yıkılacak...

Türk tarafından referandumda büyük oranda 'evet' çıkacağını, ancak çözüm için Rumların da oyuna ihtiyaç olduğunu söyleyen Erel, Rum tarafındaki çözüm taraftarlarına destek vermek için kalabalığa hep bir ağızdan "evet-NAİ" sloganları attırdı.

Yeni bir tarih...

Mitingde CTP Genel Sekreteri Ferdi Sabit Soyer ile Gençlik Kolları Başkanı Nuri Sılay da kısa birer konuşma yaptılar.

KIBRIS 23/04/2004

Güçlü bir evet

KURTULUŞUNUZA SAATLER KALDI: Dün akşam KIBRIS TV'de çarpıcı açıklamalarda bulunan Asil Nadir, Kıbrıs Türkü'ne "Kurtuluşunuza saatler kaldı" diye seslenerek, "Biz bu onursuz yaşamdan kurtulmak istiyoruz. Biz vatan sahibi olmak istiyoruz. Kendimizin sahibi olduğu bir vatan sahibi olmak istiyoruz. Biz Türkiye'nin garantisini istiyoruz. Biz bu garantileri garanti edecek Türk askerinin varlığını istiyoruz. Biz dünya ile bütünleşmek istiyoruz. Biz göç etmek istemiyoruz. Biz insan gibi yaşamak istiyoruz' diyen herkesin sandıklardan güçlü bir evet kararı çıkaracağından emin olduğunu söyledi

l PLANI KÖTÜLEYENLERE KULAK VERMEYİN: Asil Nadir, referandum öncesi planı kötüleyen çeşitli çevrelerin telkinlerine kulak verilmemesi gerektiğinin altını çizerken, "Bunlara inanmayın, sizleri kandırmak için yapılan çaresiz son haykırışlardır" dedi. Nadir, şöyle konuştu: "Bu telkinleri hepimize yapanları bir düşünelim. Bu telkinleri bize yapanlar, hepimizi uzun yıllar perişan eden, ailelerimizi, çocuklarımızı, kardeşlerimizi göçe zorlayan, bizlere onursuz bir hayat yaşamayı dikte eden, adaletsizlikleri çekinmeden dikte eden kişiler... Düşünelim, bizleri bu kadar kötü duruma sokan insanların şu anda kurtuluşumuza giderken bizlere tavsiyede bulunma hakları var mıdır? Yoktur. Çünkü onlar sizleri düşünmüyor, sizleri sevmiyor".

l EVET, EVET, EVET...:"Dünya ile bütünleşmek için, insan gibi yaşamak için, göç etmemek için, çocuklarınızı geri getirmek için, onurlu bir yaşam için cumartesi günü yine süslenin, yine giyinin, başınız dik sandıklara gidin ve evet deyin. Evet, biz vatan sahibi olmak istiyoruz. Evet, biz insan gibi yaşamak istiyoruz. Evet, biz dünya ile bütünleşmek istiyoruz. Evet, biz 'yalvar-yakar'dan artık kurtulmak istiyoruz. Evet, kendimizi yönetmek istiyoruz' deyin"

l TÜRKİYE'NİN DE YOLUNU AÇACAKSINIZ: "Bu 'evet'i atarken bunu hem kendinizi, hem de Türkiye'nin istikbalini inanılmaz aydınlıklara taşıyacağını düşününüz. Bu kadar yıldır, on yıllardır, buralar için inanılmaz fedakarlıklar yapan Türkiyemiz, bakın ne diyorlar, biz 'sizleri seviyoruz, biz sizleri hep koruyacağız, biz sizler için yanlış olan bir şeye evet demeyeceğiz'... Doğrudur. Biz de buna inanıyoruz. Biz sizleri hep garanti edeceğiz diyorlar, bu kadar söylemden sonra 70 milyon insanın istikbalini karartmaya, onlara Avrupa yolunu tıkamanın ne anlamı var"

Dün akşam KIBRIS TV'de çarpıcı açıklamalarda bulunan Asil Nadir, Kıbrıs Türkü'ne "Kurtuluşunuza saatler kaldı" diye seslenerek, "Biz bu onursuz yaşamdan kurtulmak istiyoruz. Biz vatan sahibi olmak istiyoruz. Kendimizin sahibi olduğu bir vatan sahibi olmak istiyoruz. Biz Türkiye'nin garantisini istiyoruz. Biz bu garantileri garanti edecek Türk askerinin varlığını istiyoruz. Biz dünya ile bütünleşmek istiyoruz. Biz göç etmek istemiyoruz. Biz insan gibi yaşamak istiyoruz' diyen herkesin sandıklardan güçlü bir evet kararı çıkaracağından emin olduğunu söyledi.

Asil Nadir, referandum öncesi planı kötüleyen çeşitli çevrelerin telkinlerine kulak verilmemesi gerektiğinin altını çizerken, "Bunlara inanmayın, sizleri kandırmak için yapılan çaresiz son haykırışlardır" dedi ve şöyle konuştu:

Düşünelim, bizleri bu kadar kötü duruma sokan insanların şu anda kurtuluşumuza giderken bizlere tavsiyede bulunma hakları var mıdır? Ben size söyleyeyim, bunların hakları yoktur. Çünkü onlar sizleri düşünmüyor. Son davranışlarını da görürsek bunlar sizleri sevmiyor".

Halka referandumda "evet" demeleri halinde "vatansız, işsiz, malsız, mülksüz kalacaksınız" telkininde bulunanlara "sakın inanmayın" çağrısını yineleyen Asil Nadir, "Dünya ile bütünleşmek için, insan gibi yaşamak için, göç etmemek için, çocuklarınızı geri getirmek için, onurlu bir yaşam için cumartesi günü yine süslenin, yine giyinin, başınız dik sandıklara gidin ve evet deyin. Evet, biz vatan sahibi olmak istiyoruz. Evet, biz insan gibi yaşamak istiyoruz. Evet, biz dünya ile bütünleşmek istiyoruz. Evet, biz 'yalvar-yakar'dan artık kurtulmak istiyoruz. Evet, kendimizi yönetmek istiyoruz' deyin" diye konuştu.

Türkiye'den gelip KKTC'ye yerleşen ve bu toprakları vatan bilen herkese de seslenen Asil Nadir, şunları kaydetti:

"Geçen seçimde, Türkiye'den gelip Kıbrıs'ı vatan bilen kardeşlerimizin istismarını, inanılmaz bir üzüntüyle seyrettim. Yapılan baskıları, yapılan tehditleri, yanıltmaları hep birlikte müşahede ettik. Bu defa, bu referandumda bu kardeşlerimizin de bu baskılardan, bu yaşamdan kurtulmak için kendi istikballeri için, çocukları için dünya ile bütünleşmek için hiç düşünmeden evet oyu vereceğini, hiç korkmadan evet oylarını vereceğini ben müşahede ediyorum".

Asil Nadir, "evet", evet", evet" diyor

Ben sizlerin bir parçası olmaktan inanılmaz bir gurur duyuyorum. Ne mutlu sizlere... Son 14 Aralık'taki seçimlerden biraz evvel yine beraberdik. O zaman sizlere, sizleri düşünmeyen bu yönetimlerin, sizleri yok etmek için inanılmaz gayret sarf eden kişilerden kurtulmanızın yararlarını anlatmıştım. Güzel bir operasyonla, güzel bir kararlılıkla tümünden değil ama tümüne yakın bir kısmından kurtuldunuz.

Şimdi kurtuluşunuza saatler kaldı. Herkes sizlere, değişik, değişik bölümlerden sesler geliyor. Efendim 'plan kötüdür, plan şöyledir, plan böyledir, sakın pozitif bir karar verip evet demeyin, vatansız kalacaksınız, topraksız kalacaksınız, garantisiz kalacaksınız, inanılmaz risklere gireceksiniz' diye telkinlerde bulunuyorlar.

Bütün bu negatif, olumsuz konumları düşünün, bütün bunların devamını istiyor musunuz diye düşünün. Cevabınız 'hayır, biz bu onursuz yaşamdan kurtulmak istiyoruz. Biz vatan sahibi olmak istiyoruz. Kendimizin sahibi olduğumuz bir vatan sahibi olmak istiyoruz. Biz Türkiye'nin garantisini istiyoruz. Biz bu garantileri garanti edecek Türk askerinin varlığını istiyoruz. Biz dünya ile bütünleşmek istiyoruz. Biz göç etmek istemiyoruz. Biz insan gibi yaşamak istiyoruz'... Bütün bunların cevaplarını düşünün... Ben size bu düşüncenin akabinde kendi düşüncemi bildirmek istiyorum.

Referandum hakkını, sizin en doğal hakkınızı, nasıl kazandığınızı bir düşünün. Yağmur altında, inatla, ısrarla... İnatla, ısrarla çünkü bu sizin en doğal hakkınızdı. Hakimiyet, kayıtsız, şartsız, milletindir. Millet sizsiniz. Israrla referandum hakkınızı aldınız.

Sizi yok etmek isteyenlerden kurtulmak için evet...

Bütün kafanızı karıştırmak için söylenenlere bakıyorum. 'Vatansız, işsiz, malsız, mülksüz', bir sürü şeylerden bahsediyorlar. Sakın bunlara inanmayın. Bu kadar bilinçli kişiler, kendini kurtarmak isteyen kararlı kişiler, vatan sahibi olmak isteyen kararlı kişiler, kendi kendini yönetmek isteyen kişiler, hepimiz, hepiniz, hep birlikte artık bu referandumda kurtuluşunuzun oyunu vereceksiniz.

Dünya ile bütünleşmek için, insan gibi yaşamak için, göç etmemek için, çocuklarınızı geri getirmek için, onurlu bir yaşam için cumartesi günü yine süslenin, yine giyinin, başınız dik sandıklara gidin ve evet deyin. Evet, biz vatan sahibi olmak istiyoruz. Evet, biz insan gibi yaşamak istiyoruz. Evet, biz dünya ile bütünleşmek istiyoruz. Evet, biz 'yalvar-yakar'dan artık kurtulmak istiyoruz. Evet, kendimizi yönetmek istiyoruz.

Saatlerce size neden evet demeniz gerektiğini anlatabilirim. Ama hepinizi inanılmaz bir sevgiyle, saygıyla müşahede ediyorum. O gençlerin gözlerindeki sevgi ve kararlılık, geçmişte onların ana-babalarındaki şüphelerin süratle kaybolduğunu görüyorum. Haksız değiller. Şüpheleri bırakın, kurtuluşunuz için malmış, mülkmüş o tür korkulardan kendinizi arındırın. Çünkü bu vereceğiniz evet oyu, bu kaderinizin karar oyu sizleri insan gibi, dünya ile bütünleşmiş bir yaşama süratle götürecektir. Bunu kimse ama kimse engelleyemeyecektir. Bu kararlılıkla sizler, insan gibi yaşamayı, dünya ile bütünleşmeyi, sevdiklerinize kavuşmayı, her türlü insan gibi yaşamayı kendiniz yaratacaksınız.

Kimseden medet ummayın, kimsenin laflarına kanmayın. Efendim, yıllarca işsizlik olacakmış, yıllarca kan revan içinde kalacakmışız, her türlü kötülüğe maruz kalacakmışız, sakın inanmayın. Bunlar, kendi konumlarını, kendi istismarlarını, kendi suistimallerini devam ettirebilmek için, sizleri kandırmak için yapılan çaresiz son haykırışlardır.

Bu 'evet'i atarken bunu hem kendinizi, hem de Türkiye'nin istikbalini inanılmaz aydınlıklara taşıyacağını düşününüz. Bu kadar yıldır, on yıllardır, buralar için inanılmaz fedakarlıklar yapan Türkiyemiz, bakın ne diyorlar, biz 'sizleri seviyoruz, biz sizleri hep koruyacağız, biz sizler için yanlış olan bir şeye evet demeyeceğiz'...Doğrudur. Biz de buna inanıyoruz. Biz sizleri hep garanti edeceğiz diyorlar, bu kadar söylemden sonra 70 milyon insanın istikbalini karartmaya, onlara Avrupa yolunu tıkamanın ne anlamı var.

İnsan istemez mi bu kadar insan, bu halk, her türlü iteklemeye, her türlü suistimale maruz kalmış bir halk. Bu halkın böyle kalmasını istemezler mi, tabi ki isterler. Ama ben biliyorum ki sizler kararınızı verdiniz. Sizler artık kendi yaşamınızı, kendi istikbalinizi elinize aldınız, kimseden çekinmeden, cumartesi inanılmaz bir şevkle ve keyifle sandıklara koşun, düşünmeden evet deyin.

Geçen seçimde, Türkiye'den gelip Kıbrıs'ı vatan bilen kardeşlerimizin istismarını, inanılmaz bir üzüntüyle seyrettim. Yapılan baskıları, yapılan tehditleri, yanıltmaları hep birlikte müşahede ettik. Bu defa, bu referandumda bu kardeşlerimizin de bu baskılardan, bu yaşamdan kurtulmak için kendi istikballeri için, çocukları için dünya ile bütünleşmek için hiç düşünmeden evet oyu vereceğini, hiç korkmadan evet oylarını vereceğini ben müşahede ediyorum.

Kendi kaderimizi ve istikbalimizi sonsuza dek güzel günlere taşımak için hep birlikte evet diyelim.

KIBRIS 23/04/2004

Hâlâ umutluyuz

SORU: Sayın De Soto, dün (önceki) akşam BM Güvenlik Konseyi'nde tartışılan öneri, Rusya tarafından reddedildi. Rusya ret kararını, söz konusu önerinin, Annan Planı'nın iki tarafça onaylamasının ardından daha sonra ele alınabileceğini düşünerek aldı. Kıbrıslı Rumların özellikle planın uygulanabilirliğini garanti altına almak için böyle bir güvence istemesi nedeniyle bu öneri ortaya çıkmıştı... Şu anda sonuca baktığımızda, önümüzdeki günler için nasıl bir tablo çizebiliriz?

CEVAP: BM Rusya temsilcisinin de açıkladığı gibi bu veto teknik içerikle ilgili bir vetoydu. Bu, Rusya'nın genel sekreterin sunduğu raporda yer alan silahlanma, ambargo ve yeni barış gücü operasyonu kavramlarını reddettiği anlamına gelmiyor. Neticede, referandumun iki tarafta onaylanması halinde, Güvenlik Konseyi'nin süratle ve işbirliğiyle genel sekreter tarafından önerilen kurucu anlaşmanın, silah ambargosunun ve barış gücünün yeni operasyonunu onaylayacağı yolunda kuşkum yok. Yine de sizi bir noktada düzeltmek isterim ki, Güvenlik Konseyi'nin amacı, tüm Kıbrıslılara çözümün adada uygulanması halinde yardımcı olmaktır. Bu yardım, sadece Kıbrıslı Rumları kapsamıyor.

SORU: Fakat biz Kıbrıslı Rumların plan hakkında rahat olmadığını ve bu nedenle Güvenlik Konseyi'nden bir nevi garanti istediğini biliyoruz...

SORU: AB'nin genişlemeden sorumlu üyesi Günter Verheugen, Kıbrıs Rum hükümetinin Annan Planı'na yaklaşımı nedeniyle kendini aldatılmış hissettiğini söyledi. Siz de Sayın Verheugen gibi mi hissediyorsunuz?

CEVAP: Ben kendi adıma üzüldüm. Uzun zamandır bir televizyon kanalı tarafından röportaj yapmam konusunda girişimde bulunan bir gazeteci vardı. Kendisi bana bu isteğini Bürgenstock'tayken yenilemişti. Ben de geçen hafta bunu kabul ettim. Ancak beni arayarak yöneticilerinin Kıbrıslı olmayanlar dışında mülakat yapılamayacağı yolunda karar aldığını söyledi. Bu beni üzdü; çünkü plan hakkında ortada bulunan yanlış anlamaları ve çarpıtmaları göstermek ve planı açık hale getirmek için bir fırsattı. Planın avukatlığını yapmak istemiyorum, fakat bu planda BM tarafsız bir rol oynuyor ve her şeyi net ve eşit olarak ortaya koymak istiyoruz.

CEVAP: Hayır. Keşke anlaşılmış olsaydı. Şubat 2003 ve Mart 2004 arasındaki geçen zaman diliminde gerçekleşen müzakerelerde pek çok gelişme kaydedildi. Ancak, bize göre bu, insanlara yeterince anlatılmadı. Bu fırsatın kaçırıldığına inanıyoruz. Eğer her iki tarafın insanları planı iyi anlamış olsalardı, bunun bir uzlaşma olduğunu görebilirdi.

CEVAP: Rum tarafı 'hayır' derse böyle bir durumda üzgünüm ama bölünmüş bir Kıbrıs AB'ye girer. Böylece, AB müktesebatı ve onun yararları Kıbrıslı Türkler için uygulanamaz. Bu da en talihsiz sonuçlardan biri olur diye düşünüyorum.

SORU: Birleşik Krallık ve hatta Hollanda, KKTC üzerinde uygulanan ambargoların kaldırılmasını veya KKTC'nin durumunun referandum sonrasında yeniden gözden geçirilmesini söylüyor. Peki BM, ne gibi bir yaklaşım benimsemeyi düşünüyor?

SORU: BM, referandum için gözlemci gönderecek mi?

KIBRIS 23/04/2004

l KIBRIS'TAKİ SALDIRILAR MİLLİYETÇİLİK DEĞİL, SERSERİLİKTİR... "Birilerinin bir şeyler adına gidip Kıbrıs'taki vatandaşları rahatsız etmesini, saldırılmasını, bazı vatandaşları döverek hastanelik etmesini, araçlarını tahrip etmesini şiddetle kınıyoruz. Bunu hiçbir değer yargısı içerisine sığdırılamayacağı kanaatindeyiz. Bunun adına ne milliyetçilik ne de vatanseverlik denilebilir. Olsa olsa buna serserilik yapılıyor denilebilir"

Rusya'nın Güvenlik Konseyi'nde Kıbrıs raporunu veto etmesini, Cumhurbaşkanı Denktaş'ın "Allah Rusya'dan razı olsun" şeklinde değerlendirmesine sert tepki gösteren Dengir Mir Mehmet Fırat, "Sayın Denktaş'a, Allah selamet versin diyeceğim... Belli bir yaşın üstüne geçince Allah selamet versin demekten başka bir şey olmuyor. Birileriyle beraber ağlamaya başladı, en sonunda da geldi 'Allah Rusya'dan razı olsun' dedi. Bu sözlerden sonra şunu düşünmek gerekiyor; Acaba korkulan Kıbrıs'ın kaybı mıdır yoksa Kıbrıs'taki koltukların kaybı mıdır?" diye konuştu.

"(Evet) ve (hayır) konusunda KKTC vatandaşlarının ve Güney Rum kesiminin iradesini beklemekten başka, çıkacak sonuca saygı göstermekten başka yapılacak bir şey yoktur. Fakat maalesef Türkiye'deki bazı siyasiler ve siyasi partiler doğrudan doğruya, bağımsız kabul ettiğimiz, ona saygı göstermek zorunda olduğumuz KKTC içerisinde bu yapılacak referandumda bir taraf olarak propaganda yaptıklarını üzülerek müşahede ediyoruz.

Yetki alanına girmediği halde doğrudan müspet veya menfi bir propagandanın içerisine giren siyasiler, çıkacak sonucun gereklerini yerine getirmek durumundadırlar. Oraya giderek bu propagandayı (evet) ya da (hayır) şeklinde yapanlar, yarın kendi söylediklerinin dışında bir sonuç çıktığı takdirde görevlerinde durmamaları gerekir. Bu, 3 Kasım seçimlerinden önce olduğu gibi (biz mağlup olduk bu görevi yürütmememiz gerekir) deyip, bir hafta sonra unutturulacak şekilde olmamalıdır. Hele birilerinin bir şeyler adına gidip oradaki vatandaşları rahatsız etmesini, saldırılmasını, bazı vatandaşları döverek hastanelik etmesini, araçlarını tahrip etmesini şiddetle kınıyoruz. Bunu hiçbir değer yargısı içerisine sığdırılamayacağı kanaatindeyiz. Bunun adına ne milliyetçilik ne de vatanseverlik denilebilir. Olsa olsa buna serserilik yapılıyor denilebilir. Bunu yapan ve yaptıranları da Türk milleti gerekli şekilde bundan sonraki seçimde değerlendirecektir."

Bir başka gazetecinin, "(KKTC'de propaganda yapanlar, sonuç istedikleri gibi çıkmazsa istifa etmelidir) dediniz. Buna Denktaş da dahil mi?" sorusu üzerine, "Geçerli olması lazım, öyle olması kanısındayım" dedi.

KIBRIS 23/04/2004

GÜÇLÜ EVET...

Yoğun programı nedeniyle mitinge kısa bir süre katılan CTP Genel Başkanı Başbakan Mehmet Ali Talat, büyük tezahürat ve vatandaşın ilgisi nedeniyle kürsüye ulaşmakta güçlük çekti. Eşi Oya Talat ile birlikte kürsüye çıkan ve halka seslenen Talat, barış içinde güvenli bir gelecek için uğraş verdiklerini anlattı. Talat, Kıbrıs Türkü’nün kendi iradesiyle barışa ulaşacağını vurguladı.

Referandum için “hayır” kampanyası yürüten Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş ile Rum Yönetimi Başkanı Papadopulos için, “toplumlarına liderlik yapmadılar, çözümsüzlük için işbirliği yaptılar” diyen Akıncı, “uluslararası garanti” talebiyle “hayır” diyen AKEL’e de “Halkın iradesinden daha büyük garanti olabilir mi...Daha ciddi katkı beklerdik” diye seslendi.

"EVET’LE STATÜKO YIKILACAK..."

Çözüm ve AB Partisi Başkanı Ali Erel de, “Birkaç yıl önce başlayan zorlu yürüyüş zaferle sonuçlanıyor. Çözüm ve AB yolunda ilk misyonumuz tamamlanıyor” dedi.

İşadamı Ramiz Manyera ise konuşmasında, ağırlıkla Cumhurbaşkanı Denktaş’ı eleştirdi.

HALKIN SESI 23/04/2004

Yaklaşık 10 bin kişinin katıldığı “Varoluş ve Dayanışma Mitingi” saat 18.30’da İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başladı ve 20.30 sularında sona erdi. Binlerce TC ve KKTC bayrağının dalgalandığı miting büyük bir coşku içerisinde geçti. Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Ana Muhalefet Partisi UBP Genel Başkanı Derviş Eroğlu, Kıbrıs Adalet Partisi Genel Başkanı Oğuz Kalelioğlu, Bizim Parti Genel Başkanı Okyay Sadıkoğlu, mitingi düzenleyen örgüt temsilcileri ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ve Türkiye’nin çeşitli siyasi parti yetkilileri, örgüt temsilcilerinin katıldığı mitingte halka 24 Nisan’da gerçekleştirilecek referandumda “Hayır” oyu kullanma çağrısı yapıldı.

Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, miting konuşmalarının yapıldığı platforma 9 bin sayfadan oluşan Annan Planı ve eklerini de getirerek “9 bin sayfalık bu plan bana bugün ulaştı. Okuyamam, okumayacağım çünkü ‘hayır’ diyeceğim” dedi.

“Denktaş nerede biz oradayız”, “Devlete ve bayrağa sahip çık”, “Türklüğün Kıbrıs’tan silinmesine hayır”, “Anavatana hasret kalmaya hayır”, “Mehmetçiğin Kıbrıs’tan çıkarılmasına hayır” yazılı pankartların taşındığı mintingte “Asla unutmayacağız” yazılı katliam ve şehit fotoğraflarının taşındığı da gözlemlendi.

Mitingte konuşmalar “Tek güvencemiz Anavatan Türkiye”, “Egemenliğimizden taviz vermeyiz”, “Yeniden toplu göçe hayır” sloganlarının bulunduğu platformun üzerinde yapılırken, mitinge katılan binlerce kişi “Bozkurtlar ölmez vatan bölünmez”, “Denktaş nerede biz oradayız”, “Hainler Güneye”, “Ya Allah Bismillah Allahü Ekber”, “Kıbrıs’a uzanan eller kırılsın”, “Hükümet istifa” şeklinde sloganlar atıldı. Cumhurbaşkanı Denktaş, gerek konuşması sırasında gerekse miting sırasında “Hainler Güneye” ve “Hain Talat” şeklinde slogan atılmasına karşı çıkarak bunun yapılmamasını istedi. Adını andığı TC Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yuhalanmaya çalışması üzerine de tepki göstererek “Anavatanımızın Başbakanıdır. Saygı göstermemiz lazım” diye karşı çıkarak bunu engelledi.

Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Kıbrıs Türk halkının önüne konan Annan Planı’na evet demesi durumunda devletin ortadan kalkacağını yineledi.

Planda Kıbrıs Türk halkının lehine ne varsa koydurabildiğini ifade eden Denktaş, “Ben bir mühendis ve mimar gibiyim. Size bir bina yaptım. Dışardan bakıyorsunuz ‘Çok güzeldir girin içine’ derler. Ben binayı yapan adam ‘Sakın ha. Çökecek başınıza’ diyorum. Niye? Çünkü istediğim malzemeyi koydurtamadım. Türkiye ile birlikte olmazsa olmazlar vardı. Bunlar buraya girmezse, bize verilmiş görünen o güzel şeyler çok kısa bir zaman içerisinde ortadan kalkar ve ne duruma düşeceğimizi 1963’leri, 1974’leri yaşayanlar ancak bilir. Bu nedenle binanın başınıza yıkılacağını bilen ben, bu plana hayır diyorum” şeklinde konuştu..

“Bir bayrak uğruna ne güneşler batıyor diyen şairi düşünün. Bizden bayrak alınacak değil vatan alınacak, toprak alınacak. İçimizde şehit anaları var, benim gibi evlat acısını tatmış olanlar var. 35 yaşımda evladımı Hacettepe’de yoğun bakımda günlerce ‘yaşayacak mı, yaşamayacak mı’ diye beklerken duyduğum acıdan, vatan gidecek diye daha fazlasını duyuyorum” diyen Cumhurbaşkanı Denktaş, Allah’ın kimseye evlat ve devlet acısı yaşatmamasını, bayrağa hasret bırakmamasını, Türkiye’den ayırmamasını istedi.

De Soto’nun “Bu Rumların 30 yıldır her istediklerini bu planda kendilerine veriyoruz. Ne diye içlerinden bazıları olmaz diyor” diye soran Denktaş, Rumların 30 yıldır istediğinin Kıbrıs Türk halkını azınlık yapmak, darmadağın etmek, Türkiye’yi adadan çıkarmak, bütün Kıbrıs’a sahip çıkmak olduğunu belirtti. Annan Planı’nın bütün bunları Rumlara vermesine karşın, araya konan birkaç yıla bile tahammül edemeyen bazı Rum çevrelerin “O birkaç yıl içinde ansızın Türkiye çıkmıyorum” derse diye düşünerek planı istemediklerini anlatan Denktaş şöyle konuştu:

“Ama ‘benim tuzum kurudur, ben göçmen değilim, ben zenginim, ben tamamım’ diye Lefkoşa’nın birçok yerinde yaşayan kardeşlerime sesleniyorum. Bakınız siz vereceğiniz bir evet oyu ile halkınızın yarısını göçmen yaparsanız, Türk askerini adadan çıkarırsanız, 3-5 yılda bu insanları Rum Cumhuriyeti’nde azınlık durumuna getirirseniz rahat edebilecek misiniz? ‘İnsanım’ diyebilecek misiniz? O halde elinizi vicdanınıza koyunuz ve düşününüz bir millet ortadan kaldırılıyor, Avrupa Birliği kanalıyla bir vatan Rumlara peşkeş çekiliyor.

Simitis geliyor "Enosis oldu" diyor. Avrupa Birliği ile yapacakları budur. 50 yıldır Allah Rahmet eylesin Dr. Küçük ile birlikte bu olmasın diye, Kıbrıs Türkiye’nin kalbine saplanan bir Yunan hançeri haline gelmesin diye her şeyini ortaya koyan halkımızla bu yolları yürüdük. Bu yollarda şehitler verdik, bu yollarda evlatlar kaybettik, her şeyimizi ortaya koyduk ve bir gün 20 Temmuz’da dualarımız gelen askerlerle cevaplandırıldı. Onlar da şehitler verdi, bayrak kurtuldu, vatan kuruldu. Şimdi vatanı ortadan kaldırma günüdür. 24’ünde oyunuzu kullanırken bunları düşünün. Lefkoşalılara sesleniyorum. Annan Planı’na göre Yenişehir ve eskiden Rum bölgesi olan neresi varsa Kermiya dahil, oradakiler de rahat etmesin. Oradakiler de bilsinler ki bu plana göre onları da bu kurulacak komisyon ‘Gel bakalım, nereden aldın, ne zaman aldın, ne yaptın?’ diye soruşturmaya başlayacaktır.”

Annan Planı’nın Kıbrıs Türkünü bir birine düşürdüğünü belirten Eroğlu, “bu plan Anavatan’daki halkımızı bölmüştür, KKTC halkını bölmüştür, bu nasıl bir plandır, bu ne büyük bir senaryodur, bu KKTC’yi parçalama tuzağıdır” şeklinde konuştu. Bu “tuzağa” düşenler olduğunu kaydeden ve “bu plan bizim kurtuluşumuzdur” diyenler olduğunu söyleyen Eroğlu. Annan Planı’na “evet” demenin “kurtuluş değil yok oluş” olduğunu kaydetti. Eroğlu, Annan Planı’nın "çözüm” değil, ancak KKTC’nin “çözülmesi” olabileceğini de ifade etti.

HALKIN SESI 23/04/2004

Kofi Annan, ''BM Güvenlik Konseyi'nin temsil ettiği uluslararası topluluğun, adanın birleşmesi için harcanılan çabaları desteklediği mesajının verilmesi gerektiğini düşünüyorum'' ifadesini kullandı.

“Bu Cumartesi, her biriniz vereceğiniz bu zor kararla ülkenizin geleceğini belirleyeceksiniz. Liderlerinizin anlaştığı gibi, Birleşik Kıbrıs Planı önünüzde olacak. Onlarca yıldır süren anlaşmazlıkları bitirecek bir plan. Ada’nın 1 Mayıs’ta AB’ye birleşik biçimde girmesini sağlayacak bir plan. Biliyorum, buna Annan Planı diyorsunuz. Aslında, BM ile oluşturulmuş bir plan. Liderlerinizin 4 yıldır yaptıkları görüşmelerin kilit noktalarından oluşuyor” ifadesini kullanan Annan, Kıbrıs’ta halkların Cumartesi günü bu planı ortak gelecekleri için temel alıp almama kararı vereceklerini vurguladı.

HALKIN SESI 23/04/2004

KKTC’de oy verme işlemi saat 08.00’de başlayacak. Referandumda 143 bin 638 seçmen, 563 sandıkta 08.00-18.00 saatleri arasında oy kullanacak.

REFERANDUM YASAKLARI

"Oy verme günü, her ne suretle olursa olsun, alkollü içki satılması, içkili yerler ile umumi mahallerde her çeşit alkollü içki satılması, verilmesi ve içilmesi yasaktır.

Oy verme günü, bütün umumi eğlence yerleri oy verme süresince kapalı kalır. Eğlence yeri niteliğini haiz lokantalarda yalnız yemek verilir.

CEP TELEFONU YASAK

Oyunu kullanmak üzere sandığa giden ve sandık başkanından oy pusulasını ve (X) mührünü alan seçmenin, varsa yanında getirdiği fotoğraf makinesi, telsiz veya cep telefonunu ve benzeri cihazlarını kurul başkanına teslim etmesi ve doğruca kapalı oy verme yerine giderek oyunu kullanması gerektiğini bildiren YSK’nın 9 No’lu duyurusunda şu hususlar da belirtildi:

“Halkoylamasında, seçmen kartı kullanmak zorunlu değildir. Ancak sandık kurullarında görevli polisler ile görevli olduğu sandıkta kayıtlı seçmen olmayan görevliler, oylarını kullanmak için seçmen kartlarını ibraz etmek zorundadırlar. Seçmen kartı, seçmenin hangi sandıkta oy kullanacağını göstermek için hazırlanmıştır. Seçmen kartı eline ulaşmayan seçmenlerin, oy kullanacakları sandığın numarası ile yerini, ilgili ilçe seçim kuruluna şahsen başvurarak veya aşağıda numaraları yazılı telefonları arayarak, kimlik kartı numarasını veya ad ve soyadlarını bildirerek öğrenebilecekleri duyurulur:

Girne İlçesi: 8157246-8159096

“24 Nisan tarihinde yapılacak halkoylamasında sandık seçmen listesinde kayıtlı olan bir seçmen, oyunu kullanabilmesi için, üzerinde fotoğrafı bulunan ve kimliğini kanıtlamaya yarayan resmi bir belge sunmak zorundadır. Resmi Belge, Kıbrıs Türk Federe Devleti döneminde veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti döneminde yurttaş olanlara verilen kimlik kartını veya polis kimlik kartını veya Kıbrıs Türk Federe Devleti veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti pasaportunu veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti sürüş ehliyetini anlatır.

HALKIN SESI 24/04/2004

KKTC ve Rum Kesimi’nde halk Annan Planı’ın oylamak için sandık başına gitti. Kesin olmayan resmi sonuçlara göre Ada’nın iki tarafındaki oy oranları şöyle:

KKTC
EVET: yüzde 64.9
HAYIR: yüzde 35.1

RUM KESİMİ
EVET: yüzde 24.2
HAYIR: yüzde 75.8
KKTC Yüksek Seçim Kurulu’ndan alınan bilgiye göre, KKTC genelindeki 563 sandığın tamamı açıldı. Seçmenlerin yüzde 64.91’inin plana “evet”, yüzde 35.09’unun da “hayır” dediği belirlendi.
Annan Planı için düzenlenen referanduma katılım oranı, KKTC’de yüzde 84.35 oranında oldu.
Rum kesiminde ise Seçim Kurulu Başkanı Kiryakos Triyandafilidis, kesinleşen “hayır” oranının yüzde 75.83, “evet” oranının ise yüzde 24.17 olduğunu açıkladı.
Triyandafilidis, Rum kesiminde 313 bin 704 seçmenin “hayır”, 99 bin 976 seçmenin ise “evet” dediğini ve referanduma katılım oranının yüzde 96.53 olduğunu söyledi.
Sonuçların alınmasının ardından KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş referandumu ‘olumlu’ olarak tanımladı ve “Devletimizi kurtardık. İstifa etmek için neden yok. Görevimin başındayım” dedi. KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat ise yeni dönemde Denktaş’ın yeri olmadığını söylereyek Cumhurbaşkanı’nı dolaylı olarak istifaya davet etti.

Herkesin kararına saygılı olacaklarını ifade eden Gül, şöyle konuştu:

''Herkesin kararına saygı duyarım ama herkes oyunu verirken çok dikkatli olmalı. Alternatifleri düşünür, bu imkanlara iyi bakarlarsa kazanılanlara iyi bakarlar ve ona göre kararlarını verirler. Küçük ayak oyunlarına itibar etmezler inşallah. Referandum sonrası her türlü ihtimale karşı biz, tabii ki her türlü hazırlığı ve çalışmayı yapıyoruz. Referandumdan sonra geniş bir değerlendirmede bulunacağız. Bugün söylemediklerimi o gün söylerim.''

HALKIN SESI 24/04/2004

İki tarafta da referandum sonuçları kesinleşti. KKTC’de yüzde 64.9 oranında ‘evet’, yüzde 35.1 oranında ‘hayır’ oyu kullanıldı. Güneyde ise sandıklardan yüzde 75.8 oranında ‘hayır’, yüzde 24.2 oranında ‘evet’ çıktı.

KKTC ve Rum kesiminde halk dün Annan Planı’ın oylamak için sandık başına gitti. Kesin olmayan resmi sonuçlara göre Ada’nın iki tarafındaki oy oranları şöyle:

KKTC
EVET: yüzde 64.9
HAYIR: yüzde 35.1

RUM KESİMİ
EVET: yüzde 24.2
HAYIR: yüzde 75.8
Sonuçların alınmasının ardından KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş referandumu ‘olumlu’ olarak tanımladı ve “Devletimizi kurtardık. İstifa etmek için neden yok. Görevimin başındayım” dedi. KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat ise yeni dönemde Dentktaş’ın yeri olmadığını söyleyerek Cumhurbaşkanı’nı dolaylı olarak istifaya davet etti.

YENIDUZEN 25/04/2004

Başbakan Mehmet Ali Talat sonuçların açıklanmasından sonra düzenlediği basın toplantısında referandum sonucunun Kıbrıstürk tarafı açısından memnun edici olmasına rağmen toplamda üzdüğünü, hedefin sorunun bitmesi olduğunu, Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti’ni kurmak olduğunu ancak bunun olmadığını ifade etti. Kıbrıslılar olarak bu görevin başarılmadığını ancak Kıbrıstürkü’nün bu görevi yerine getirdiğini söyleyen Talat, ‘artık uluslararası toplumun bundan sonraki adımlarla ilgili bir değerlendirme yapma zamanı gelmiştir’ dedi. Türk tarafı olarak çözüm misyonunu değiştirmediklerini açıklayan Talat, ‘hükümet olarak halkı temsil eden bir kurum olarak öncü rolü oynayacağız, bugüne kadar halkımızı uzlaşmaz ilan eden politikalardan uzak tutacağız’ şeklinde konuştu.

BM’nin hazırladığı Planı reddederek AB’ye giren Rum tarafına rağmen Planı kabul ederek Avrupa dışında kalan Kıbrıs Türk tarafıyla ilgili ortaya çıkan haksız durumun AB’ye anlatılacağını söyleyen Talat, bu süreçte katkı koyan çeşitli uluslararası kurum ve sivil toplum örgütlerine teşekkür etti. Bundan sonraki diplomatik atağın da çok büyük katkıya ihtiyacı olduğunu, bu aşamada Kıbrıs sorununun çözülemediğini, bundan sonraki dönemin yine zorlu bir dönem olacağını ve mutlaka toplumsal birliğe ihtiyaç olduğunu ifade eden Başbakan Talat, gazetecilerden gelen soruları da yanıtladı.

‘Hükümet krizi ortaya çıkar mı’ şeklindeki bir soruyu yanıtlayan Talat; ‘Beni ilgilendiren kriz hükümet krizinden çok Cumhurbaşkanı krizidir’ dedi. Talat, %65 evet oyu çıkarken ‘hayır’ kampanyası yürüten Cumhurbaşkanı’nın Kıbrıs Türk halkından çok ciddi bir yanıt aldığını ama Denktaş’ın sonuçlardan sonra yaptığı açıklamanın insan aklının yorumlayamayacağı bir açıklama olduğunu kaydetti. Bundan sonraki diplomatik atağın da hükümet tarafından yürütüleceğini vurgulayan Talat, ortaya çıkan sonucu hükümetin sağladığını, bundan sonraki görevi de hükümetin yerine getireceğini açıkladı. Talat, hükümet krizi çıkma durumunu da ‘umarım çıkmaz ama olursa da olur, dünyanın sonu değil, demokrasi içinde çare buluruz’ şeklinde yanıtladı

YENIDUZEN 25/04/2004

Planda, KKTC’yle hava bağlantısı kurulması öngörülüyor. Ayrıca ihracat imkanı sağlanması da önlemler arasında yer alıyor.

Kıbrıs referandumlarında Rum kesiminden ‘hayır’, Türk tarafından ‘evet’ yanıtı çıkmasının ardından, ABD’nin daha önce hazırladığı bir planı devreye sokacağı belirtiliyor.
NTV’nin Amerikan kaynaklarında aldığı bilgiye göre, bu çerçevede ilk aşamada Kuzey Kıbrıs ile hava bağlantısının kurulması planlanıyor. Ayrıca AB ile koordinasyon içinde Kıbrıs Türk tarafının mallarının dünyada satılmasına olanak sağlanması da öncelikli önlemler arasında öngörülüyor.
Kuzey Kıbrıs’ta ‘evet’ kampanyasına önderlik eden Başbakan Mehmet Ali Talat’ın da yakın zamanda Batı ülkelerinde temaslar yapması bekleniyor.

YENIDUZEN 25/04/2004

Verheugen, yaptığı yazılı açıklamada, AB dışişleri bakanlarının bu konuyu Pazartesi günü değerlendireceğini kaydetti.

Kıbrıs’taki referandumların sonuçlarının duyulmasının ardından, Avrupa Konseyi’nden gelen ilk tepki de “hayalkırıklığı” oldu. Konsey çevreleri Kıbrıslı Türklerin ‘evet’ oyunu memnuniyetle karşılarken, Rumların ‘hayır’ oyunun hayalkırıklığı yarattığını söyledi.
Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Walter Scwimmer’in sonuçlar üzerine yarın sabah bir açıklama yapması bekleniyor. Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM) Başkanı Peter Schieder ise Pazartesi sabahı Strasbourg’da başlayacak AKPM bahar toplantılarında açıklama yapacağını duyurdu.

YENIDUZEN 25/04/2004

Referandum sonuçları Kıbrıs'ın kuzeyinde buruk bir sevinçle karşılanırken, retçi Rumlar güneyde "hayır" sonucu için sokaklara dökülerek kutlamalar yaptı.

Bu tabloya göre, referandumdan ezici bir çoğunlukla "evet" sonucu çıkaran ve sandıktan büyük bir zaferle çıkan Kıbrıs Türkü AB'ye giremedi ancak plana çok büyük bir çoğunlukla "hayır" diyen Rumların AB üyeliği garantide. Bir başka deyişle Kıbrıslı Türklerin çözüm yolunda ortaya koyduğu büyük irade AB üyeliğine yetmezken, Rum halkının bu yöndeki iradesizliği AB üyeliğiyle ödüllendirilmiş oldu.

KKTC'de 77 bin 646 seçmen "evet" oyu (yüzde 64.91) kullanırken, 41 bin 973 seçmen de "hayır" oyu (yüzde 35.09) verdi.

Buna göre Lefkoşa'da 26 bin 907 seçmen "evet" oyu (yüzde 70.74) verirken, 11 bin 129 seçmenin oyu (yüzde 29.26) "hayır"a gitti.

KADEM'in 70 yerleşim biriminde 1815 kişilik örneklem grubuyla yaptığı kamuoyu yoklamasından çıkan sonuç ile referandum sonuçlarını karşılaştırdığımız zaman, KADEM'in başarısı da ortaya çıkmış oluyor.

Boş: 3676 (%0.96)

Güney Kıbrıs'ın Lefkoşa ilçesinde 197 bin 704 kayıtlı seçmenden 174 bin 942'si oy kullandı. Seçmenin yüzde 11.51'i sandığa gitmedi.

Limasol ilçesinde ise 135 bin 043 kayıtlı seçmenden 121 bin 444'ü oy kullandı. Yüzde 10.07 oranında seçmen sandığa gitmedi.

Oy oranına vurulduğunda en fazla "hayır" oyu Baf'tan çıktı. 42 bin 023 kayıtlı seçmenden 37 bin 118'i oy kullandı. Seçmenin yüzde 11.67'si sandığa gitmedi.

Mağusa ilçesinde 14 bin 204 seçmen "hayır" oyu kullandı. Bu rakam, Mağusa ilçesindeki seçmenin yüzde 62.94'üne denk geliyor.

Triandafillidis, oylamaya katılım oranında gözlemlenen küçük orandaki azalmayı, yurtdışında bulunan Rum öğrencilerin referandum için Rum tarafına gitmemiş olmalarına bağladı.

15 HAMİTKÖY 282 246 244 2 186 58

35 DEĞİRMENLİK-BALIKESİR 277 235 235 0 127 108

47 GÖNYELİ-GÖNYELİ MAH 294 259 256 3 186 70

52 GÖNYELİ-GÖNYELİ MAH 312 279 267 12 211 56

58 GÖNYELİ-GÖNYELİ MAH 287 235 232 3 160 72

64 GÖNYELİ-YENİKENT MAH 299 233 233 0 167 66

70 LEFKOŞA-AYYILDIZ MAH 225 188 184 4 113 71

75 LEFKOŞA-GÖÇMENKÖY MAH 277 240 240 0 189 51

81 LEFKOŞA-GÖÇMENKÖY MAH 273 228 225 3 170 55

92 LEFKOŞA-KIZILAY MAH 275 232 227 5 166 61

98 LEFKOŞA-KÖŞKLÜÇİFTLİK MAH 289 252 251 1 168 83

103 LEFKOŞA-KUMSAL MAH 282 241 239 2 176 63

108 LEFKOŞA-KÜÇÜK KAYMAKLI 288 274 274 0 196 78

114 LEFKOŞA-KÜÇÜK KAYMAKLI 300 257 255 2 212 43

119 LEFKOŞA-KÜÇÜK KAYMAKLI 284 237 236 1 148 88

124 LEFKOŞA-KÜÇÜK KAYMAKLI 261 211 196 15 137 59

130 LEFKOŞA-MARMARA MAH 299 265 262 3 201 61

136 LEFKOŞA-ORTAKÖY MAH 301 231 230 1 181 49

141 LEFKOŞA-ORTAKÖY MAH 276 218 218 0 162 56

147 LEFKOŞA-TAŞKINKÖY MAH 270 238 238 0 166 72

152 LEFKOŞA-TAŞKINKÖY MAH 303 262 260 2 198 62

158 LEFKOŞA-YENİŞEHİR MAH 253 202 202 0 151 51

163 LEFKOŞA-YENİŞEHİR MAH 298 248 243 5 167 76

14 MALLIDAĞ 175 152 150 2 105 45

42 GAZİMAĞUSA-ANADOLU MAH 276 257 256 1 143 113

48 GAZİMAĞUSA-BAYKAL MAH 276 228 224 4 168 56

53 GAZİMAĞUSA-CANBULAT 253 202 202 0 125 77

59 GAZİMAĞUSA-CANBULAT 271 231 228 3 141 87

64 GAZİMAĞUSA-ÇANAKKALE MAH 272 202 201 1 122 79

69 GAZİMAĞUSA-DUMLUPINAR MAH 265 229 229 0 160 69

75 GAZİMAĞUSA-KARAKOL MAH 262 227 225 2 159 66

80 GAZİMAĞUSA-LALA MUSTAFA PAŞA MAH 273 220 218 2 147 71

84 GAZİMAĞUSA-NAMIK KEMAL MAH 241 185 184 1 106 78

89 GAZİMAĞUSA-PİYALE PAŞA MAH 297 252 235 17 105 130

95 GAZİMAĞUSA-SAKARYA MAH 287 227 225 2 168 57

100 GAZİMAĞUSA-SURİÇİ MAH 248 201 195 6 125 70

106 GAZİMAĞUSA-TUZLA MAH 263 197 196 1 141 55

111 GAZİMAĞUSA-ZAFER MAH 237 212 212 0 87 125

117 İNÖNÜ-DÖRTYOL 257 230 228 2 72 156

124 PAŞAKÖY-PAŞAKÖY 283 259 250 9 137 113

141 YENİ BOĞAZİÇİ-MORMENEKŞE 249 216 216 0 142 74

146 YENİ BOĞAZİÇİ-YENİ BOĞAZİÇİ 293 240 234 6 169 65

4 ALEMDAĞ 67 66 65 1 44 21

12 BOĞAZKÖY 227 189 188 1 130 58

29 MALATYA/İNCESU 89 77 77 0 60 17

36 ŞİRİNEVLER 237 206 203 3 156 47

62 DİKMEN-Y.DİKMEN MAH 212 192 188 4 100 88

68 GİRNE-AŞ.GİRNE MAH 301 228 228 0 131 97

74 GİRNE-KARAMAN MAH 169 138 138 0 85 53

85 GİRNE-YUKARI GİRNE MAH 307 246 245 1 173 72

96 GİRNE-YUKARI GİRNE MAH 319 260 246 14 170 76

13 GAZİVEREN 316 282 282 0 216 66

21 YEŞİLIRMAK 286 229 229 0 137 92

28 GÜZELYURT-AŞ.BOSTANCI 250 209 202 7 148 54

33 GÜZELYURT-İSMETPAŞA MAH 295 239 237 2 157 80

38 GÜZELYURT-İSMETPAŞA MAH 289 259 248 11 154 94

43 GÜZELYURT-PİYALE PAŞA MAH 304 265 261 4 173 88

48 GÜZELYURT-PİYALE PAŞA MAH 301 246 246 0 139 107

72 LEFKE-YEDİDALGA MAH 218 179 178 1 125 53

14 ERGAZİ 198 166 163 3 79 84

45 DİPKARPAZ-ERSİNPAŞA MAH 340 266 262 4 101 161

51 İSKELE-İSKELE MERKEZ 300 224 219 5 155 64

57 MEHMETCİK-MEHMETCİK 240 195 194 1 136 58

62 YENİ ERENKÖY-YENİ ERENKÖY 306 258 257 1 156 101

Büyük çoğunluğunu gençlerin oluşturduğu kalabalığın herhangi bir organizasyon olmamasına karşın kendi istemleri doğrultusunda İnönü meydanına buluşmasında “Denktaş İstifa”, “Kıbrıs’ta Barış Engellenemez”, “Denktaş, Güneye” sloganları atılırken hep bir ağızdan “45 sene oldu. Senin süren doldu. Yeter artık Denktaş, artık istifa, artık istifa” diye tempo tutuldu.

İnönü Meydanı’nda ellerindeki parti bayrakları, evet flamaları ve meşalelerle renkli görüntüler oluşturan kalabalığın bir grubu, bir ara Cumhurbaşkanlığı’na yöneldi. Cumhurbaşkanlığı’na koşanlar yine kutlamalara katılanlar tarafından engellendi. Dikenli telle yolu kesen polise gerek olmadan durdurulan kalabalık, daha sonra CTP-BG Genel Sekreteri Ferdi Sabit Soyer’in çağrı ve çabasıyla tekrar meydana döndü.

Kutlamaya katılanlar, dağılmalarının 10 dakika öncesinde, Saray Otel’deki Basın Merkezi’ne gitmek üzere kalabalığın arasından yaya olarak geçmeye çalışan DP Genel Başkanı, Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Serdar Denktaş’a da tepki gösterdi.

KIBRIS 25/04/2004

Kıbrıs Türk halkının görevini yaptığını, bundan sonrasının uluslararası toplumun işi olduğunu söyleyen Başbakan Talat, şöyle dedi:

Referandum sonuçlarını NTV'ye de değerlendiren Başbakan Mehmet Ali Talat, yeni dönemde Cumhurtbaşkanı Denktaş'a yer olamayacağını söyledi.

Başbakan Mehmet Ali Talat, TAK muhabirine yaptığı açıklamada da, Annan Planı'nın ekinde dün referandumla onaya sunulan deniz hukukuyla ilgili (47) numaralı federal yasanın İsviçre'deki müzakerelerde taraflara sunulduğunu, Türkiye'nin konuyla ilgili itirazını ise iki gün önce dile getirdiğini belirterek, "Türkiye'nin yasayla getirilen düzenlemeyi sakıncalı bulması doğal karşılanabilir ama bana göre sakıncası yok" dedi.

Yasa ne getiriyor...

Başbakan Mehmet Ali Talat, Annan Planı'nın ekinde yer alan yasalardan biri olan (47) numaralı deniz hukukuyla ilgili federal yasanın, "Kıbrıs karasularından geçecek nükleer yakıtlı, zararlı ve tehlikeli yakıt taşıyan gemiler ile savaş gemilerine, Kıbrıs'ın ilgili otoritesi olarak Başkanlık Konseyi'ne önceden bildirim" şartı getirdiğini belirterek, bu düzenlemenin sadece ve Türk gemilerini değil, tüm gemileri kapsadığını kaydetti.

"Diğer yasalarla birlikte bu yasa da adada da teknik komitelerde hazırlandı. Ancak İsviçre'de Rumlar'ın itirazını dikkate alan BM, uzlaşma olması için ekleme yaptı. Orada belgeler taraflara verildi ve dolayısıyla herkesin bu belgeden haberi vardı. O gün bir itiraz da konmadı. Türkiye iki gün önce itiraz etti, bu da sakıncanın büyük boyutlu olmadığının göstergesidir diye düşünüyorum..."

"Uluslararası hukuka aykırı olmamasına rağmen Türkiye'nin bu düzenlemeye itiraz etmesi doğal bir tutum belirlemesidir. Ancak bir endişe olarak belirtilen bildirim yapma zorunluluğu Annan Planı'nın kötü bir plan olduğunu göstermez. Bana göre bağımsız bir devlet olarak kurulacak ve askerden arındırılacak olan Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti'nin karasularından geçiş yapacak bu türden gemilerin bildirim yapmaları bir sakınca taşımaz."

Mehmet Ali Talat, Rum tarafındaki hayır oranının yüksekliğinin sorulması üzerine ise, oranın hiçbir farkının olmayacağını, sonuçta çözümün reddedildiğini ifade ederek, "ama artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacak" dedi.

"Biz izalasyonun, ambargoların kaldırılmasını, Kıbrıs Türkü'nün temsil ettiğini, Rumlar'ın Kıbrıs Türk'ü adına konuşamayacağını iddia ediyoruz.

KIBRIS 25/04/2004

Cumhurbaşkanı Denktaş, görevinden istifa etmesi yönünde Başbakan Mehmet Ali Talat'ın yaptığı çağrıyı da yanıtlayarak, "Sayın Talat, bu netice nedeniyle benim artık istifa etmem gerektiğini söylemiştir. Annan Planı kabul edilmiş olsaydı doğrudur. Ben, devleti kurtarmak için harekete geçtim ve devlet kurtarılmıştır. Dolayısıyla istifa için bir neden yoktur" dedi.

"Rum tarafına 'hayır' dediğiniz taktirde Türk tarafı da 'evet' derse tanınmaya kadar açık, limanların ambargodan kurtarılması, havayollarının açılması, Türk tarafının 40 yıllık izolasyondan kurtarılması vaat edilmiştir. Bu, Rumlar için bir tehditti, dinlemediler, takmadılar, 'hayır' dediler. Bizim için çok önemli açıklamalardı. 40 yıl ambargo altında yaşayan insanlara, bu sözler senetti, istenilen bir şeydi, 'evet' demişlerdir. Ve böylelikle, bu sözleri verenlere, 'buyurun sözünüzü yerine getiriniz' demek hakkını kazanmış bulunmaktayız. Dolayısıyla, bizim 'hayır kampanyamız' maksadına ulaşmıştır. Annan Planı ortadan kalkmıştır."

Halkın bilmediği 9 bin sayfalık bir "mahkumiyet belgesine" mahkum edilmediğini de belirten Denktaş "Bu, bizim için alınmış olan iyi bir sonuçtur" dedi.

"Türk Hükümeti'nin sözü bizim için milli senettir"

KIBRIS 25/04/2004

Erdoğan, Kıbrıs'taki referandumların sonuçlarına ilişkin, "Güney Kıbrıs bana göre kaybetmiştir" dedi.

Türkiye'nin "masada her zaman olumlu bir tavır sergileyen, çözüm arayan bir ülke" olduğunu ispatladığını belirten Erdoğan, şöyle devam etti:

"Hükümetin bu konularda nasıl bir çalışma yaptığını herkesin bildiğini" kaydeden Erdoğan, şunları söyledi:

"Tavrımızı hepiniz biliyorsunuz ve bundan sonra bu tavır aynı şekilde devam edecektir. Uluslararası camianın beklediği tabii ki bu netice değil, farklı bir netice idi. Fakat demokrasilerde halkların iradesine saygı duymak da, demokrasilerin zaten vazgeçilmez bir gereğidir. Ben, uluslararası camiada artık Kıbrıs Türklerine bugüne kadar yapılan tecrit politikalarının, bugünden itibaren bittiğine inanıyorum. Altını çizerek söylemek istediğim budur. Artık bundan sonra uluslararası camiada, inanıyorum ki Kuzey Kıbrıs Türkleri artık bir tecrit politikasına tabi tutulamaz.

Bir gazetecinin, "ABD ve AB'de KKTC'ye yönelik ambargonun hafifletilmesi, havaalanının uluslararası uçuşlara açılması, KKTC'ye götürülen malların dışarıya satılması konusunda bazı açılımların olabileceği yönünde değerlendirmeler yapıldığına ilişkin bilgiler var. Bu konuyu nasıl değerlendiriyorsunuz. Bu yolda size gelen bir mesaj oldu mu?" şeklindeki sorusu üzerine Erdoğan, referandum öncesi süreçte zaten dünyanın değişik ülke liderlerinin ve dışişleri yetkililerinin açıklamaları olduğunu hatırlattı.

"Benim Sayın Denktaş'a saygım var. Fakat şu ana kadar bu referandum sürecindeki uygulamalarla ilgili kanaatlerimi açıkladım. KKTC halkı ortaya bir kanaat koydu. Bu kanaati Sayın Denktaş nasıl değerlendirir, onu ben bilemem. Bu konuda herhangi bir karar verme yetkim yok. Fakat Sayın Denktaş bu süreçte bir iddiada bulundu. Kuzey Kıbrıs halkı da bu iddiaya karşı bir değerlendirme yaptı. Benim değerlendirme yapmama gerek yok."

KIBRIS 25/04/2004

Rumlar çözüm istemedi

Erdal Güven

Güney, Kıbrıs'ın birleşerek AB'ye girme fırsatını tepti

Kıbrıs'ın kaderinin oylandığıreferandum,Annan Planı temelinde bir anlaşmaya Rumların korkulanın üstünde 'Hayır', Türklerin ise umulanın üstünde 'Evet' demesiyle sonuçlandı.
Bundan sonrasını çok konuşacağız. Bugün itibarıyla öncelikle referandum sonuçlarının ne anlama geldiğini ele almakta yarar var.
Kıbrıs bu kez Rumların tercihi nedeniyle yeniden birleşme yolunda en güçlü ve en iyi fırsatı kaçırdı. Adanın bölünmüşlüğü bizzat Rumların eliyle pekiştirildi. Böylelikle Kıbrıs, tüm dünyanın beklediği gibi, yeniden birleşmiş olarak AB'ye girme şansını kaybetti. ABD, BM ve AB'nin çabaları boşa çıktı.
Rumlar 40 yıl sonra dahi Kıbrıs'ı siyasi, ekonomik ve ticari olarak Türklerle paylaşmaya hazır olmadığını ortaya koydu. Rumlar mevcut devletlerine sarılmayı, Kıbrıslı Türklerle ortak eşitlik üzerine dayalı ortak bir devlet kurmaya yeğ tuttu. Bu uğurda BM, ABD ve AB'nin gazabını çekmeyi de göze aldılar. Papadopulos referandumdan ne kadar güçlenerek çıktıysa, Denktaş o kadar zayıflayarak çıktı. 'Hayır' kampanyasının başını Rum tarafında Papadopulos, Türk tarafından Denktaş çekmişti. Partisi DİKO'nun oy oranı yüzde 15 civarında seyreden, başkanlık seçiminde AKEL'in desteğiyle halkın yüzde 55'inin oyunu alan Papadopulos, halktan yüzde 75'i aşan bir destek buldu.

'Evet'çi Rumlar mağlup
'Hayır' kararı alan AKEL Güney Kıbrıs'ta belirleyici parti olduğunu ortaya koyarken 'Evet' kampanyasının başını çeken DİSİ partisi, kendi seçmeninin bile oylarını alamadı tam olarak. DİSİ'nin son genel seçimlerdeki oy aranı yüzde 34'tü. Oysa referandumda diğer küçük partiler de dahil 'Evet'çilerin oyları yüzde 25'i bile bulamadı.
Erdoğan ile Denktaş arasındaki güç çekişmesi, Denktaş'ın mağlubiyetiyle sonuçlandı. Kıbrıslı Türkler, 'Hayır' isteyen Denktaş'ı değil, 'Evet' çağrısı yapan Erdoğan'ı dinledi. Erdoğan, İsviçre'de, referanduma ilişkin olarak, "Biz bu yola iyi niyetle çıktık, sonucunu da almak isteriz" demişti, istediğini aldı.
Buna karşılık Denktaş'ın halk nezdindeki desteği ilk kez yüzde 30'lara indi. Şunu rahatlıkla söyleyebiliriz: Kıbrıslı Türklerin lideri artık Denktaş değil, Talat. Ancak Denktaş dün akşamki basın toplantısında hiç de sandıktan çıkan mesajı almış gibi görünmüyordu.
Kuzeydeki sonuçta, statükocu partilerin tabanından kaymalar da etkili oldu. 14 Aralık 2003 seçimlerinde Annan Planı temelinde bir çözüm isteyen partilerin toplam oy oranı yüzde 52'ydi. Referandumda ise bu partilerin oy oranı yüzde 65'e tırmandı. Söz konusu tabanın hatırı sayılır bir kısmını oluşturan Türkiyelilerin yoğun olarak yaşadığı Karpaz dahil İskele ilçesinde yüzde 55 oranında 'Evet' çıkması dikkat çekiciydi. Bu ilçede çözüm yanlısı partiler 14 Aralık seçimlerinde yüzde 30'u bile bulamamıştı.
Bu tablo CTP ve BDH'yı Kıbrıslı Türklerin en güçlü partileri haline getirirken UBP ve DP'yi iyice geriletti. Böylelikle Kuzey Kıbrıs'ta CTP-DP hükümetinin yıkılıp CTP-BDH ortaklığında yeni bir hükümet kurulması da gündeme geldi.

Türkiye rüştünü kanıtladı
Türkiye New York mutabakatıyla başlattığı akılcılığa, iyi niyete ve siyasi iradeye dayalı manevranın sonucunu aldı. Kıbrıslı Türkler, Türkiye'nin çabalarını boşa çıkarmadı. Türk tarafı geç de olsa bir bütün olarak Kıbrıs'ta çözüm isteyen tarafın kendisi olduğunu kanıtladı.
Uluslararası kamuoyunun Türk tarafını çözüm karşıtlığıyla suçlama imkânı kalmadı. Kıbrıs'ta çözümsüzlüğü Türkiye'nin AB yolunda bir engel olarak öne sürmenin, Kuzey Kıbrıs'a yönelik ambargoyu sürdürmenin gerekçesi kalmadı.
Rum tarafındaki 'Hayır' oylarının yüksekliği mevcut Annan Planı temelinde ikinci referandum olasılığını da zora soktu. Rum tarafındaki 'Evet'çilerin beklentisi, en az yüzde 40'lık bir 'Evet' oyu çıkarsa yeni bir referandum için toplumsal ve siyasi baskı ortamı oluşabileceği yönündeydi. Ancak 'Hayır'ların oranı, başta DİSİ olmak üzere çözümcü partilerin de şevkini kırdı.
Kıbrıslı Türkler sandığa yalnızca Denktaş'ı ve statükocu partileri değil, Türkiye'deki destekçilerini de gömdü. Muhalefet zaaflarını Kıbrıs davasına sarılarak örtmeye çalışan, referandum öncesinde Kuzey Kıbrıs'a çıkarma yapan partilere Türkiye seçmeninden sonra bir darbe de Kuzey Kıbrıs seçmeni vurdu.
Kıbrıslı Türkler demokratik rüştlerini yine ortaya koydu. Referandum süreci boyunca, 'ithal unsurlar'ın kışkırtmaları dışında tek bir kaydadeğer vaka yaşanmadı.
Buna karşılık Rum tarafı, Verheugen ve De Soto gibi isimlere sansür uygulamakla doruğa çıkan antidemokratik eylemleriyle uluslararası alanda puan kaybetti, AB üyeliğine uygunlukları bizzat Verheugen gibi isimlerce sorgulanmaya başladı.

Denktaş yenik ama istifa etmiyor

Annan Planı'na ezici çoğunlukla 'Evet' diyen Kıbrıslı Türkler, dünyaya 'Bizi tanımalısınız' çağrısı yapmaya başladı. Denktaş, 'Hayır' kampanyasına sadece yüzde 35'lik destek alsa da, 'Devletimizi kurtardık' derken, Talat ve muhaliflerinin istifa çağrılarını reddetti

RADİKAL - LEFKOŞA - Kıbrıslı Türkler dünkü tarihi oylamada son süzünü ezici çoğunlukla 'Evet' yönünde kullanırken KKTC'nin gündemi, Annan Planı'na şiddetle direnen Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın istifası yönündeki tartışmalara ve Türk tarafının artık izolasyondan kurtarılması taleplerine yöneldi.
Başbakan Mehmet Ali Talat, Denktaş'ın referandumdan çıkan sonuç karşısında istifa etmesi gerektiğini söylerken, "Denktaş'ın önümüzdeki dönemde KKTC'nin politikasında yeri yok" ifadesini kullandı. Rum tarafındaki
'Hayır' sonucuna üzüldüğünü belirtirken barışa 'Evet' diyen KKTC'nin durumunun uluslararası alanda yeniden gözden geçirilmesi gerektiğine vurgu yapan Başbakan Talat, "Evet diyen AB'nin dışında kalıyor, reddeden ise diğer toplumu da temsil iddiasıyla AB'ye giriyor. Bu düşünülemez. Sanıyorum, uluslararası toplumun çözümlemesi gereken, tarihte ilk kez olan bu garip ve çelişkili durumdur" açıklamasında bulundu.
Yenilgiye uğrayan Denktaş ise ortaya çıkan tabloyu, "Bizim için alınmış çok iyi bir sonuçtur" diye değerlendirirken, istifa çağrısına cevabı,
"Annan Planı kabul edilmiş olsaydı, doğrudur. Ben devleti kurtarmak için harekete geçmiştim ve devlet kurtarılmıştır. İstifam için gerekçe yok, istifa etmeyeceğim" oldu. Kıbrıs Türk halkının Annan Planı'nı bilmeden
'Evet' dediğini savunan KKTC lideri, "Bütün uğraşımız Kıbrıs Türk halkını devletimizi ortadan kaldırılacak Annan Planı'ndan kurtarmaktı. Bu başarılmıştır. 'Evet' diyen insanlarımızın çoğu Annan Planı'nın ne olduğunu bilmiyordu ve planın devletini ortadan kaldıracağına da inanmamıştı. Herkes kendi açısından bir nedenle 'Evet'ini kullanmıştır" ifadelerini kullandı.

'Maksadımıza ulaştık'
Denktaş, Rumları 'Evet' demeye ikna etmek için uluslararası toplumun KKTC'ye uygulanan ambargonun kaldırılması vaadinde bulunduğunu hatırlatarak, "Bu, Rumlar için bir tehditti, dinlemediler, takmadılar,
'Hayır' dediler. Bizim için de çok önemli açıklamalardı. 40 yıldır ambargo altında yaşayan insanlara bu sözler senetti, istenilen bir şeydi, 'Evet' demişlerdir. Bu sözleri verenlere, 'Buyrun sözünüzü yerine getiriniz' demek hakkını kazanmış bulunmaktayız. Dolayısıyla, bizim hayır kampanyamız maksadına ulaşmıştır" diye konuştu. Denktaş, Türkiye'nin, Rumların hayırına karşılık Kıbrıs Türklerine 'Evet' dedikleri takdirde Annan Planı'nın ortadan kalkacağını ve tanınma yollarının açılacağını' söylediğini belirterek Ankara'ya, "Bu söz bizim için milli bir senettir. Ümit ederiz ki bunun peşini bırakmayacaklardır" diye seslendi.

'Baba-oğulla yürümez'
Barış ve Demokrasi Hareketi (BDH) lideri Mustafa Akıncı da, sadece Denktaş'ın değil, referandumda 'Hayır' oyu veren iktidar ortağı Demokrat Parti (DP) lideri Serdar Denktaş'ın siyasi arenadan çekilmesi gerektiğini dile getirerek "KKTC'de işler artık baba-oğul Denktaşlarla yürüyemez" dedi.

'Hayırcı' Rumlar zorda

'Çözüme değil Annan Planı'na 'Hayır' dedik' diyen Papadopulos, uluslararası toplumu yatıştırma derdine düştü

YORGO KIRBAKİ
LEFKOŞA - Kıbrıslı Rumlar dün Annan Planı'nı toprağa gömdü. Mezartaşına da kalın harflerle 'Hayır' diye yazdı. Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti'nin 1 Mayısda AB üyesi olması vizyonuna son noktayı koyan Rum halkı uluslararası baskılara ve gelecek tepkilere rağmen planı ve dolayısıyla çözümü istemediklerini gösterdi.
Ancak 'Hayır' için gözyaşı dökmekten de çekinmeyen Rum Yönetimi lideri Tasos Papadopulos, sonucun ortaya çıkmasının ardından Kıbrıs'ta çözüme karşı olmadıklarını, sadece Annan Planı'na karşı olduklarını söyleyerek tepkileri yatıştırmaya çalıştı. Papadopulos, "Kazanan da kaybeden de olmadı" diye konuştu.

'Yarın dünden daha zor olacak'
'Hayır' sonucunda büyük rolü olan komünist AKEL'in lideri ve Rum parlamento başkanı Dimitrios Hristofyas'ın ilk yorumu 'yarının dünden daha zor olacağı' şeklindeydi. Ancak Hristofyas, Rumların referandum ertesinde karşılacakları zorluklardan paniğe kapılmamalarını ve mağlup psikolojisi içinde olmalarını istedi. Hristofyas, Annan Planı'nın ölmediğini ve çözüm fırsatlarının çıkacağını savunarak, her şeyden önce Rum Yönetimi'nin ne istediğinin belirlenmesi için Papadopulos ve siyasi parti liderlerinin bir araya gelmesini istedi. Hristofyas Kıbrıslı Türklere de seslenerek "Hayır dediğimiz için bizi aforoz etmeyin" derken, Türkiye'ye "Rum tarafından hayır sonucu çıktı diye sorumluluklarından kurtulduğunu düşünmesin" mesajını yolladı.
'Evet' cephesinin başını çeken DİSİ'nin lideri Nikos Anastasiadis ise Papadopulos yönetiminin ertesi güne hazır olmadığını belirtti. Partisinden yükselen istifa seslerine kulak vermeyen Anastasiadis "Bundan sonra Annan Planı'nın değişitirileceğini söyleyenler yine halkı kandıracaklar" dedi. DİSİ lideri, Papadopulos'un halka gerçekle ilgisi olmayan bir Annan Planı anlattığını da vurguladı.

Güneyde kutlamalara engel
Rum Yönetimi'ni şimdi AB, BM ve ABD'den gelecek tepkilerle nasıl yüzleşeceği korkusu aldı. Sonuçların açıklanmasıyla Papadopulos ve Hristofyas taraftalarının sokaklara çıkıp 'Hayır'ı kutlamalarını önlemeye çalıştı. Bu nedenle de Papadopulos'un bulunduğu başkanlık sarayının çevresi gösteri düzenlenmemesi için polis kordonu altına alındı. Rum bir yetkili "Annan Planı'na 'Hayır' deyişimizi bir de kutlasaydık
uluslararası alanda daha da güç pozisyona düşerdik" dedi. Ancak yine de yer yer 'Hayırcıların' referandum sonucunu kutladıkları görüldü.
Referandumdan istediğini alan, ancak uluslararası toplumdan gelecek tepkilerin hesabını yapan Papadopulos, çarşamba günü yeni durumu Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis ile görüşmek üzere Atina'ya gidecek. AB, ABD ve BM'den tepkileri püskürtme planları yapan Rum lider için Karamanlis'in tavrı da önemli. Karamanlis, Kıbrıs'taki referandumun sonucundan bağımsız olarak Türk-Yunan ilişkilerinin gelişmesini desteklediğini ve Türkiye'nin AB gayretinde yanında yer alacağını açıklamıştı.

Atina hem Rumların hem çözümün yanında

ATİNA - Yunanistan hükümeti, adadaki referandumda ezici çoğunlukla 'Hayır'
oyu veren Kıbrıslı Rumların her zaman yanında yer alacağını yinelerken çözüm çabalarının da devam edeceğini açıkladı.
Yunan hükümet sözcüsü Theodoris Rusopulos "Kıbrıs halkının kararına herkes saygı göstermelidir. AB çerçevesinde, herkesin menfaati için, Kıbrıslı Rumlar ve Türkler arasındaki yakınlaşma çabası devam etmeli. Atina her zaman olduğu gibi, Kıbrıs (Rum) hükümetinin yanında olmaya devam edecek ve desteğini verecek. Kıbrıs (Rum) hükümeti ile işbirliği içinde, Kıbrıs sorununun çözümü yönündeki çabalarımızı sürdüreceğiz" acıklamasını yaptı.

'Ağır diplomatik bedel'
Siyasi partiler ise referandumdan 'Hayır' çıkmasının AB içinde tepki çekeceği uyarısını yaptı. İktidardaki Yeni Demokrasi Partisi'nin merkez komitesi sekreteri Evangelos Meimarakis, Kıbrıs Türklerinin 'Evet' oyundan güç olarak 'tanınma' için daha çok bastıracağını belirtirken "Bu amacın gerçekleşmesini durdurmaya çalışacağız. Güçlüklerle karşılacağız ama buna hazırız" ifadelerini kullandı.
Eski Dışişleri Bakanı ve PASOK partisi üyesi Andreas Loverdos ise
"Kıbrıslı Türklerin, Avrupa'da artık 'işgalci' ya da 'çözümü engelleyen taraf' olarak görülmesini bekleyemeyiz. Artık başkaları 'engel' olarak görülecek. Annan Planı'na 'Hayır' demenin ödenmesi gereken diplomatik bir bedeli olacak" yorumunu yaptı. Sinaspismos (Sol Koalisyon) Partisi lideri Nikos Kostandopulos da,yeni bir dönemin başladığını vurguladı: "Kıbrıs halkının kararına saygı duyuyoruz.
Bu yeni dönemde çözüm arayışı sürmeli ve derhal yeni girişimlerde bulunulmalı. Hedef birleşmiş bir Kıbrıs'tır".
(Radikal, afp)

Rumlar Annan Planı'nı gömdü

Kıbrıs'ın birleşmiş halde AB'ye girmesi umutlarını söndüren Rum halkı oldu. Rumlar Annan Planı'na yüzde 25'lik 'Evet' oyuna karşılık yüzde 75 oranıyla 'Hayır' dedi. Kıbrıslı Türkler ise plana yüzde 35 'Hayır'a karşı yüzde 65 oranında 'Evet' yanıtını verdi

YORGO KIRBAKİ, HİLAL KÖYLÜ
LEFKOŞA - Kıbrıs'ta Türk ve Rum taraflarının birleşerek AB'ye girmesi için düzenlenen referandum, adadaki bölünmüşlüğü keskinleştirdi. 30 yıllık bölünmüşlüğü sona erdirecek 'tarihi fırsat' diye nitelenen Annan Planı'na, Rumların beklenenden bile çoğu, yüzde 75.83'ü 'Hayır' derken, 'Evet' oranı yüzde 24.17'de kaldı. Kuzeydeki manzara ise tam tersiydi: Yüzde 64.91
'Evet', yüzde 35.09 'Hayır.' Rumlar uluslararası toplumun desteklediği planı reddederek dünyaya kafa tutarken, 'Evet' sonucunun uluslararası tecriti sona erdireceğini umut eden Türkler sokaklara dökülerek sevinç gösterileri yaptı.
Referanduma katılım oranı, 479 bin 551 seçmenin bulunduğu güneyde yüzde 96.53, 143 bin 638 seçmenin bulunduğu kuzeyde yüzde 84.35'i buldu. Rumlar 'Hayır' posterlerinin arasından geçerek oylarını kullandı. Memur Yorgos Savva, "Hayır'ın nedenleri herkesin malumu" diyerek sıraladı:
"Güvenlik endişesi, Türk askerinin adada kalacak olması, Rum ordusunun tasfiyesi..." 30 yıl önce Türk güçlerine esir düştüğünü anlatan Savva, ailesinin Girne'deki büyük toprak parçasının üçte birini geri alacak olmasının bile oyunu değiştirmediğini belirtti. Aslen Girneli olan muhasebeci Antonios Antoniou da, "'Evet' çıkarsa, burası da Kosova'ya döner" görüşündeydi.
Yunanistan ve Rum Kesimi'nde yayın yapan Mega televizyonunun anketine göre, Rumların yüzde 75'i Annan Planı'na güvenlik endişesiyle 'Hayır' dedi. Nadir rastlanan 'Evet'çilerden olan bilgisayar uzmanı Hasikos Savvas, "Plan o kadar da kötü değil. Sorun siyasilerimizin hazır olmaması. Toplumumuz da çok iç içe ve Türkleri kucaklamaya hazır değil" görüşündeydi. 'Evet'çi Rumlar, ikinci bir referandum düzenlenmesi umudunu dile getirdi.
Türkler ise ailece sandığa koştu. Serbest meslek sahibi Niyazi Dalınç, heyecanını Başbakan Mehmet Ali Talat'ın sloganıyla açıkladı: "Dünyaya bağlanma zamanı geldi. Çocuklarımız için yeni bir gelecek istiyoruz. Onları dünyaya bağlamak için 'evet' dedik." Üniversite öğrencisi Mehmet Kanizi, heyacanını "Gençler, geleceklerinin barışta olduğunu biliyor. Kalbimiz 'Evet'le attı" sözleriyle dile getirirken, ülkücülerin de 'doğru yolu' bulacağına inandığını belirtti. Arkadaşı Osman Ünal, "Biz barışın gençleriyiz" dedi.

'Değişiklik istemiyoruz'
Konfeksiyon işçisi Muzaffer Özateş, sandık başında Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın uyarılarının hafife alındığını anlatmak büyük çaba sarf etti, ama gençlerin kulak asmadığını görünce kızdı: "Siz, gelecek neymiş görürsünüz. Tabii ki 'Hayır' diyeceğim. Evimden, köyümden çıkmayacağım." Diğer 'Hayır'cılar ise, "Hayatımızda değişiklik istemiyoruz. Daha nesini açıklayalım" diyerek evlerinin yolunu tuttu. Denktaş'ın sandığında oy kullanan 116 kişiden 66'sı 'Hayır', 50'si 'Evet' dedi.
Referandum sorusu şöyleydi: 'Kıbrıs'ın AB'ye birleşik gireceği yeni düzeni hayata geçirecek kuruluş anlaşması ve tüm eklerini; Kıbrıs Türk (Rum) Devleti'nin anayasasını ve yürürlükte olacak yasalara ilişkin hükümleri onaylıyor musunuz?' Kuzeyde 563 sandık 08.00'de açılıp 18.00'de kapanırken, güneyde bir saatlik öğle arası nedeniyle 1075 sandık 07.00'de açıldı. Rum çalışanlar işyerlerinin saat 16.00'da kapanmasıyla sandığa gitti.

BM, Kıbrıs'taki ofisini kapatıyor

AA - LEFKOŞA - BM, Genel Sekreter Kofi Annan'ın beş yıldır üzerinde çalıştığı çözüm planının Kıbrıs'taki referandumda Rumlar tarafından reddedilmesine ilk misillemede bulundu. Annan'ın Kıbrıs Özel Temsilcisi olan ve 'arabulucu' sıfatıyla beş yıldır taraflar arasında mekik dokuyan Alvaro de Soto, çözüm misyonlarının sona erdiğini, BM bürosunu kapatıp gideceklerini söyledi.
Dün akşam referandumun ardından ara bölgede basın toplantısı düzenleyerek Annan'ın sonuçlara yönelik değerlendirmelerini aktaran De Soto, hayal kırıklığına uğrayıp uğramadığı sorusunu şöyle yanıtladı: "Kıbrıs halkına kendi geleceklerine ilişkin değerlendirme fırsatı verildiği için memnunum. Önümüzdeki günlerde bir dizi veda görüşmesi yapacağım. Daha sonra New York'a dönüp Genel Sekreter'e raporumu sunacağım. Gelecek haftalarda burada kurulan büromuz da kapatılacak. Ben ve arkadaşlarımın Kıbrıs'ta çalışmaktan mutluluk duyduğumuzu aktarmak isterim."
De Soto, planın yeniden müzakere edilip edilmeyeceğinin sorulması üzerine, Rum Kesimi'nin zaman içinde derin bir değerlendirme yapacağına ilişkin Genel Sekreter'in görüşlerini hatırlattı. Perulu diplomat, kendisinin bu konuda başka bir yorum yapamayacağını söyledi.

'Tecrit siyaseti artık süremez'

AA - İSTANBUL - Başbakan Tayyip Erdoğan, artık uluslararası camiada, Kuzey Kıbrıs Türklerinin bir tecrit politikasına tabi tutulamayacağını söyledi. Erdoğan, Türkiye'nin, garantör ülke olarak uluslararası diplomaside iyi niyetini ortaya koyduğunu söylerken "Bundan sonra kimsenin Türkiye hakkında olumsuz bir yaklaşım gösterme hakkı kalmamıştır" dedi.
Garantör ülke Yunanistan dahil herkesin iyi niyetini ortaya koyduğunu belirten Erdoğan, artık bundan sonraki sürecin çok daha açık ortaya konulması gerektiğini kaydetti. Demokrasilerde halkların iradesine saygı duymak gerektiğini de vurgulayan Erdoğan, şöyle dedi: "Ben, uluslararası camiada artık Kıbrıs Türklerine tecrit politikalarının, bugünden itibaren bittiğine inanıyorum. Artık bundan sonra uluslararası camiada, inanıyorum ki Kuzey Kıbrıs Türkleri artık bir tecrit politikasına tabi tutulamaz. Olması gereken nedir? Dünya, yıllardır tecrit ettiği KKTC halkına, inanıyorum ki artık gönlünü açacaktır. İnsan hakları noktasında, hukukun üstünlüğü noktasında, eğitimde, sanatta, tarihte, turizmde, ne gerekiyorsa bunu paylaşarak gerçekleştirmesi gerekir, diye düşünüyorum."

'Bu iş boyacı küpü değil'
"Güney Kıbrıs bana göre kaybetmiştir" diyen Erdoğan, "Güney, bana göre adil ve kalıcı bir çözümün oluşmasına katkıda bulunmamak suretiyle, atılmış olan bu iyi niyet adımını heba etmiştir. Biz böyle bir sonuç olsun istemezdik" ifadelerini kullandı. Başbakan, güneyde yeni bir referandum olasılığını, "Bu konular artık bir boyacı küpü değil. Bu bir kere yapılır ve biter. Kaldı ki BM Genel Sekreteri, 'Bundan sonra zaten böyle bir şeyin içerisinde olmam' demek suretiyle noktayı koymuştur" diyerek dışlayan Erdoğan, dünyadan artık KKTC'ye yönelik yeni açılımlar beklediklerini de vurguladı. Ancak Erdoğan, KKTC'nin tanınması konusunu konuşmak için henüz erken olduğunu belirtti.

'Nasıl değerlendirir bilmem'
Erdoğan, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'a saygısı olduğunu söylese de istifasından yana olduğunu da şu sözlerle ortaya koydu: "Bu referandum sürecindeki uygulamalarla ilgili kanaatlerimi açıkladım. KKTC halkı ortaya bir kanaat koydu. Bu kanaati Sayın Denktaş nasıl değerlendirir, onu ben bilemem. Bu konuda herhangi bir karar verme yetkim yok. Fakat Sayın Denktaş bu süreçte bir iddiada bulundu. Kuzey Kıbrıs halkı da bu iddiaya karşı bir değerlendirme yaptı."

Ankara harekete geçiyor

Rumların Türk tarafını suçlama siyasetinin iflasını ilan eden Gül, kuzeye tecritin bitmesini istedi: Referandum halkların kendi kaderini tayiniyle sonuçlanarak yeni bir durum yarattı

RADİKAL - ANKARA - Kıbrıs referandumunun sonucunu değerlendiren Ankara, çözüm sağlanamadığı için sonucu üzüntüyle karşıladı, ancak çözümsüzlüğün nedeninin Rum Kesimi olduğunun kanıtlanması nedeniyle 'kötünün iyisine' razı oldu. Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, adadaki halkların kendi kaderlerini tayin ettiğine dikkat çekerek, bundan sonra çözümden yana irade ortaya koyan Kıbrıs Türklerine uygulanan izolasyona son verilmesi gerektiğini söyledi.
Kıbrıs'taki referandumda oy kullanmasının tamamlanmasının ardından Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, müsteşar Uğur Ziyal ve ilgili bütün diplomatlar bakanlığa geldi. Burada ilk sonuçlardan itibaren açıklama metni yazıldı.

'Üzgünüz'
Gül, açıklamasına BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın önerisinin Rum tarafınca reddedilmesinden üzüntü duyduklarını belirterek başladı ve "Böylece Rum tarafının gerçekleri çarpıtarak Türk tarafını ve Türkiye'yi uzlaşmazlıkla suçlama politikası da iflas etmiştir" dedi. Kıbrıs Rumlarının bugüne kadar ortaya koyduğu en kapsamlı ve ciddi çözüm planını reddettiğini anımsatan Gül, Rumların önemli bir fırsatın yitirilmesine neden olduğunu ifade etti.

'Karar ayrı yaşamak'
Referandum sonucunun Rum tarafının yeni bir ortaklığa ve Kıbrıslı Türklerle beraber yaşamaya ve uzlaşmaya hazır olmadığını gösterdiğini belirten Gül, 30 yıldır ilk kez yapılan referandumun halkların kendi kaderini tayin etmesiyle sonuçlandığına ve yeni bir durum yarattığına dikkat çekti. Rum tarafındaki yüksek hayır oyunun Türk tarafı ile birlikte yaşamak istemediklerinin göstergesi olduğunu söyleyebileceğini belirten Gül, "En azından Türk tarafının temsilcisi olduklarını söylemekten vazgeçtiler" dedi.

'Plan fiilen bitti'
Gül, taraflardan birinin 'Hayır' dediğini ve bu nedenle planın ortadan kalktığını belirterek Annan'ın da bunu daha önce anımsattığını söyledi. Soruları da yanıtlayan Gül, "Annan söyledi. 'Defter kapandı' dedi" ifadesini kullandı.

AB için çelişkili manzara
Avrupa açısından ortaya çelişkili bir durumun ortaya çıktığını vurgulayan Gül, "(AB) Çözüme ve adayı birleştirmeye 'Hayır' diyen tarafı üyeliğe kabul etmekte, buna karşın sorunun çözülüp adanın birleşmesini arzulayan tarafı da ortada bırakmaktadır. AB davet ettiği taraflardan 'Hayır' diyeni alırken, 'Evet' diyen tarafı dışarda bırakıyor. AB kendi prensiplerini gözden geçirip bu adaletsizliğe son verecektir" diye konuştu.
Gül, AB'nin Rum Kesimi ile imzaladığı üyelik tüzüğünün değişmesini istediklerini belirterek, AB üyelerinden bu istekle ilgili güçlü destek aldıklarını anlattı.

'Herkes gereğini yapsın'
Rum siyasi liderliğinin ve uluslararası toplumun, Kıbrıs Türk halkına uyguladığı ambargo ve kısıtlamalardan vazgeçmesini beklediklerini söyleyen Gül, Kıbrıs Türk halkını uluslararası alanda daha fazla tecrit etmeye kimsenin hakkı olmadığını belirtti. Gül, "Uluslararası camia, insan haklarına saygılı ve çoğulcu bir demokratik yapı içinde yaşamakta olan Kıbrıs Türk halkına karşı sorumluluklarını artık üstlenmek durumundadır" diye konuştu.
Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın istifa etmesi gerekip gerekmediğine ilişkin soruyu ise "Bu KKTC'nin iç meselesidir" diyerek yanıtlamaktan kaçındı.

Atina'ya çağrı
Gül, yeni dönemde Türkiye'nin AB'ye tam üyeliği de temel bir stratejik hedef olarak belirlediğini anımsattı. Dışişleri Bakanı, bu doğrultuda Yunanistan'la ilişkilerin daha da ileriye götürülmesine gayret edeceklerini anlattı. Gül, Yunanistan'ın da adada çıkan bu yeni durumu gerektiği şekilde değerlendirmesini ve tutarlı yapıcı tutum benimsemesini istedi. İki ülkeye de yeni sorumluluklar düşeceğini belirten Gül, AB'nin de Kıbrıs konusunda elinden geleni yapması gerektiğini söyledi.

Straw aradı
Gül, basın toplantısına gelmeden önce Britanya Dışişleri Bakanı Jack Straw'un kendisini aradığını ve sonucu değerlendirdiklerini açıkladı. Gül, Straw'dan Kıbrıs Türklerinin tecritin sona ermesi için gerekenlerin yapılmasını istediklerini açıkladı.

AB kuzeyin imdanına yetişecek

GÜVEN ÖZALP
BRÜKSEL - AB, Kıbrıs'taki referandumda 'Evet' diyen Türk tarafının tecritten kurtarılması için kolları sıvadı. Avrupa Komisyonu'nun da getireceği önerilerle birlikte yarınki AB dışişleri bakanları (AB Konseyi) toplantısında, Rum tarafına misilleme niteliği taşıyan Türk tarafına yönelik açılımlar değerlendirilecek.
Avrupa Komisyonu'nun yazılı açıklamasında, Rumların kapsamlı çözüme onay vermemesinden 'derin üzüntü' duyulduğu vurgulanarak, "Uzun zamandır süren Kıbrıs sorununa çözüm getirecek yegâne fırsat kaçırıldı" denildi. Kıbrıslı Türkleri 'Evet' dedikleri için içtenlikle kutlayan ve "Bu, toplumun adanın sorununu çözüme kavuşturma yolundaki net isteğini ortaya koymaktadır" saptamasını yapan Komisyon, Türk tarafına şu açılımı yaptı: "Kuzeyin ekonomik gelişmesini artıracak yöntemleri değerlendirmeye hazırız. Ortaya çıkan yeni duruma ilişkin iç değerlendirme çalışması başlattık. Bu çerçevede ortaya çıkacak görüşler, yarın AB Konseyi'ne sunulacak."

'Türkiye işgalci değil'
Komisyon'un yarın Lüksemburg'da toplanacak dışişleri bakanlarına sunacağı öneriler, Britanya'nın başını çektiği bir grup ülke tarafından gündeme getirilen açılımlarla koşut olacak. Komisyon'un açıklamasında atıf yapılan ve Radikal'in önceki gün duyurduğu açılımlar, öncelikle adadaki Türk güçlerinin AB'yi işgal eder konumuna dair geçmiş söylemin bir kenara bırakılmasını ve 'Adada birleşmenin sağlanamamış olması, Türkiye'nin AB'ye katılımı önünde bir engel teşkil etmez' yaklaşımın benimsenmesini öngörüyor. Öneriler arasında öne çıkan diğer unsurlar şunlar:
Komisyon'un normalde iki taraftan da 'Evet' çıkması şartına bağladığı 300 milyon euro'luk paketin kuzeye verilecek olan 259 milyon euro'luk bölümünün serbest bırakılması.
Kuzeydeki limanların ticarete açılmasına olanak sağlanması. Benzer yönde bir uygulamanın kuzeydeki havalimanlarından biri için de yürürlüğe sokulması.
Kuzeyin AB'nin yapısal fonlarından yararlandırılması.
AB sınırlarında Schengen sisteminin adadaki Yeşil Hat'tan itibaren devreye sokulması.

Atina belirleyici olacak
Bu önerilerin hayata geçirilebilmesi için tüm bakanların onayı gerekiyor. Ancak Yunanistan'ın Britanya'nın başını çektiği önerilere sıcak bakmamasından ötürü, yarınki toplantı çok tartışmalı geçecek. Bu önerilerin kabul edilmesi sürecinde Atina'nın tavrı belirleyici olacak. Britanya'nın ilk tavrının ise, Komisyon tarafından mart başında hazırlanan ve Yeşil Hat'tı AB'nin iç sınırı kabul eden yönetmeliği reddetmek olması bekleniyor. AB diplomatlarına göre, Britanya, işi eski yönetmeliği veto etmeye kadar vardırabilir.

Verheugen'den takdir
Avrupa Parlamentosu Dışişleri Komisyonu (AFET), KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat'ı referandum sonuçlarını değerlendirmek üzere Brüksel'e davet etti. Oturuma Avrupa Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu üyesi Günter Verheugen'in de katılması bekleniyor. Günter Verheugen Rumların tutumundan duyduğu üzüntüyü dile getirerek, "Son gelişmelerden sonra Rumların kararı şaşırtıcı değil. Rumların birleşme konusunda böyle olağanüstü bir fırsatı kaçırmaları hayal kırıklığı yaratmıştır. Kıbrıslı Türklerin aldığı karar ise memnuniyet vericidir. Kıbrıslı Türklerin birleşmeyi onaylayarak Avrupa yönünde karar vermeleri takdire değer" dedi.

Flori: AB çabuk olsun
Verheugen'in sözcüsü Jean Christoph Filori de, Komisyon'un kuzeyde ekonomik gelişmeyi ilerletmenin yollarını arayacağını ve yarınki AB Konseyi toplantısında Kıbrıs Türk toplumuna yardımcı olmak için isteklilik görmeyi umduklarını belirtti. "Kıbrıslı Türklerin yaptırım uygulamalarıyla cezalandırılması son derece adaletsiz olacaktır. Böyle olmasını istemiyoruz. AB'nin çok hızlı biçimde bu topluma yardımcı olmasını bekliyoruz" diyen Flori, kuzey için finansal açıdan hayata geçirilebilecek, ticareti kolaylaştıran ve turizmi artıran bir önlemler paketi hazırlanabileceğini belirtti.
İkinci bir referandum olasılığı için "Annan Planı artık devrede değil, tamamen reddedildi. BM'nin başka şey ortaya çıkarmak niyetinde olacağını sanmıyorum. Sayın Annan da bunu söyledi" diyen Flori, bu sonuçlardan sonra Türkiye'nin üyelik müzakere tarihi almasına kolaylık gösterilecek mi sorusunu şöyle yanıtladı: "Kıbrıs'ta Türk tarafından son derece yapıcı bir izlenim aldığımız şüphe götürmez. Bu kesinlikle göz önüne alınması gereken bir durum. Türkiye'nin siyasi kriterleri karşılama açısından reformları uygulamaya devam etmesini öneriyoruz. Her şey böyle gider ve komisyonun değerlendirmesi olumlu olursa, o zaman müzakerelere başlanabilir."

Dananın kuyruğu koptu işte

İsmet Berkan

Evet, Kıbrıslı Rumlar, ezici kabul edilebilecek bir çoğunlukla adayı yeniden birleştirmeyi reddettiler. Neden reddettiler? Çeşitli sebepleri olabilir, var da zaten ama şu anda nedenler değil sonuç önemli: Rumlar, oylarıyla adadaki bölünmüşlüğü onayladılar.
Referandumun bu sonucunun Türkiye açısından sonuçlarını iki kategoride ele almakta fayda var: 1. KKTC'nin ve Kıbrıs'ın geleceği; 2. Türkiye'nin Avrupa Birliği ile ilgili geleceği.
Birinci kategoriden başlayalım...
Eğer referandumda iki taraf da evet oyu vermiş olsaydı, en geç 30 Nisan gecesi KKTC ortadan kalkacaktı. Ama Rum tarafı planı reddettiğine göre Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti varlığına devam edecek demektir.
Devam edecek ama KKTC'yi Türkiye dışında tanıyan yok, Birleşmiş Milletler KKTC'nin varlığını kabul etmiyor.
Şimdi KKTC'nin geleceği için ilk bakmamız gereken yer Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nin kendisi olacak. Genel Sekreter, önümüzdeki günlerde referandum sonuçlarıyla ilgili raporunu Güvenlik Konseyi'ne sunacak. Acaba burada ne diyecek Genel Sekreter?
Kendi adıma, KKTC'nin devlet olarak varlığının kabul edilmesini pek beklemiyorum. Çünkü uluslararası toplum açısından Kıbrıs sorunu var olmaya, dolayısıyla çözüm beklemeye devam edecek.
Bu aşamada beklenti, yıllardır KKTC'ye uygulanan ambargoların kaldırılması ya da hafiflemesi. Burada en önemli ambargo konularının başında sivil havacılık, ticaret yasağı ve seyahat belgeleri geliyor.
Bu üç temel konuda ciddi bir yumuşamanın çok kısa zamanda gerçekleşmesi beklenmeli. Burada sembolik olarak en önemli konu bence seyahat belgeleriyle ilgili. Yakın zamanda, devlet olarak KKTC tanınmasa bile KKTC pasaportlarıyla Avrupa'ya seyahat etmek mümkün olabilecek. Yani KKTC vatandaşları kısa zaman içinde AB'nin seyahat özgürlüğünden yararlanmaya başlayabilir.
Ancak bunların tamamı olsa dahi, Kıbrıs Türkü açısından durum ancak kısmen değişebilir. Dün verilen oylarla da bir irade açıkça ortaya çıktı ki, Kıbrıslı Türkler bütün haklarıyla AB üyesi olmak istiyorlar. O yüzden adada gözler AB'nin üzerinde olacak. Bakalım Avrupa, kendi yarattığı büyük haksızlığı gidermek için neler yapacak?
KKTC'nin geleceğinde daha pek çok belirsizlik var ama bence en önemliler az önce saydıklarımdı. O yüzden isterseniz gelelim ikinci kategoriye, yani Türkiye'nin AB ile geleceğine...
Şunu unutmayalım: Aralık ayında Türkiye'yle müzakerelerin başlamasına ya da başlamamasına karar verecek olan zirvede Kıbrıslı Rumlar da olacaklar; Türkiye ile ilgili karar onların da iki dudağının arasında olacak.
Her ne kadar AB, iki yıl önce Kopenhag'da Rumların (ve bütün öteki yeni üyelerin) elinden 'Türkiye'ye engel olmayacaklarına' dair imzalı bir kâğıt aldıysa da, bu belgenin hukuki geçerliği tartışmalı.
O yüzden en azından Rumlar, bu karar yetkisini Türkiye ile Annan Planı'nı yeniden müzakereye açmak ve ikinci bir referandum düzenlemek için bir silah olarak kullanmak isteyeceklerdir.
Yıllardır Yunanistan'ın şantajlarına boyun eğen AB'nin büyüleri acaba
bu kez de adalı Rumların şantaj girişimine meydan verecek mi?
Alman Der Spiegel dergisinin haberine göre AB Komisyonu'nun Türkiye ile ilgili raporu son derece olumlu olacakmış. Eğer öyleyse, normal şartlarda Türkiye'nin müzakerelere bir an önce başlaması gerekir. Ama görüyorsunuz, buna rağmen aslında Türkiye'nin durumu belirsiz.
Geçmişe dönüp suçu kendimizde ve Rauf Denktaş'ta aramamız mümkün. Hatta bana kalırsa bu belirsizliğin sorumlusu, Kıbrıs konusunun önemini geçen yıl mart ayında kavrayamayan AKP hükümeti ve onları parmağının ucunda oynatan Rauf Denktaş.
Ama şimdi zaman bunları tartışma zamanı değil. Olan oldu, geleceğe bakmak lazım. Gelecek ise, söylemeye çalıştığım gibi hayli belirsiz...

Hata nerede başladı?

Murat Yetkin

Zorlama ve adaletsizlik üzerine kurulu her politika er geç çökmeye mahkûm

Kıbrıs'ta tarihi referandum güneyde 'Hayır', kuzeyde 'Evet' çıkmasıyla sonuçlandı. Bu Türk tarafının beklediği en iyi ikinci sonuç olsa da tek anlamı var: Annan Planı geçerliliğini yitirdi, Kıbrıs'ta kalıcı çözüm bir başka bahara kaldı.
Kıbrıs sorununun bu noktaya gelmesinde Türkiye'nin izlediği politikaların neden sonuç alamadığı çok tartışıldı. Avrupa Birliği'nin bir hafta sonra ithal etmek zorunda kalacağı Kıbrıs sorununda yaptığı hataların nereden başladığı ise daha az tartışıldı.
Türkiye'nin üyesi olduğu kurumlardaki etki gücü bile eleştiri konusuyken, AB gibi içinde olmadığı yapılardaki kararları değiştirme gücünün çok az olduğu ortada. Bir kurumun kararını etkilemeniz için ya gücünüz ondan fazla olacak, ya da içinde yer alacaksınız. Ancak bu gerçek, geldiğiniz noktada geriye dönük değerlendirme yapmanızaa engel değil.
2002 Kopenhag zirvesi öncesi Ankara'ya gelen Danimarka Başbakanı Anders Fogh Rasmussen, sorumuz üzerine AB'nin Kıbrıs'ı bu sorunlu haliyle
üye almak istemediğini söylemişti. AB modern tarihin en başarılı barış ve kalkınma projesi idi. Ülkeler AB'ye sınır, toprak gibi en temel sorunlarını halletmiş, kendi vatandaşları ile barışmış olarak geliyorlardı. Bir kez Birliğe girdikten sonra sınır, toprak, iç göç gibi sorunlar yaşayan bir üye hiç görülmemişti. Oysa Kıbrıs'ta bunların hepsi vardı. Uluslararası planda Kıbrıs Cumhuriyeti adıyla tanınan Rum hükümeti, 1974'ten bu yana Türk askerince korunan kendi sınırlarında yaşayan, 1983'ten bu yana da Türkiye dışında bir ülke tarafından tanınmasa da kendi devletini kuran, bu devletin yönetimi için serbest seçimler yapan Kıbrıs Türklerinin kendi egemenliği altında olduğunu öne sürüyordu. Bir yandan Avrupa hukukunun açık noktalarını istismar ederek Kuzey'i ekonomik, siyasi ve sosyal ambargo altında tutuyor ve AB'nin bu hali kabul etmesini istiyordu.

AB'nin en büyük hatası
Türkiye'nin üye adayları arasında sayılmadığı 1997 Lüksemburg AB zirvesi bu hatalı kararın alınması ile sonuçlanan tartışmalara sahne oldu.
AB Komisyonu ve üye ülke liderleri 1997 Aralık ayında şu değerlendirmeyi yaptılar: Birliğin önünde iki sorun vardı. Birincisi ve daha büyük olanı, 1991'de Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla yeniden egemenliklerine kavuşan Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin Batı siyasi sitmi içine alınmasıydı. 1975'te Helsinki Nihai Senedi'nin ilanı ve ABD ile SSCB arasında
(SSCB'nin dağılmasıyla sonuçlanan) yumuşama politikasına zemin oluşturan nükleer silahların sınırlandırılması (SALT) anlaşmasının imzalanmasıyla başlayan süreç son aşamasına gelecekti. (Bu ülkelerin AB entegrasyonu bir hafta sonra 1 Mayıs 2004'te, NATO entegrasyonu da 30 Haziran 2004'te İstanbul'daki NATO zirvesi ile tamamlanmış olacak) AB'nin çekirdeğini oluşturan Almanya ve Fransa, Polonya, Macaristan ve Çek Cumhuriyeti'nin bir an önce birliğe dahil edilmesi, Avrupa'nın Rusya ile sınırının kesinleştirilmesi için bastırıyordu.
AB'nin 1997 sonu gündemindeki diğer sorun da Güneydoğu Avrupa ve Akdeniz entegrasyonunun tamamlanması idi. Bu da Türkiye, Malta ve Kıbrıs'ın üyelik sürecine alınıp alınmamasıyla ilgiliydi. Malta küçük ve sorunsuz bir ülke olması açısından fazla pürüz çıkarmıyordu. 1997 Türkiye'si hâlâ siyasi reformlar konusunda en basit adımları bile atmamış, siyasi çalkantıların durulmadığı bir görüntüdeydi. Kıbrıs ise hâlâ bölünmüş durumdaydı ve bu haliyle üye alınması düşünülmüyordu. Oysa Yunanistan 1997'de Kıbrıs Rum hükümeti Kıbrıs Cumhuriyeti adıyla, Türk tarafını da temsilen üye kabul edilmediği sürece Polonya, Macaristan ve Çek Cumhuriyeti'nin adaylığına onay vermeyeceğini ilan etmişti.

Yunanistan'ın direnişi kırılamadı
AB liderleri önce daha büyük olan sorunu çözmeye, diğerini ertelemeye karar verdiler. Geleceğini belirsiz gördükleri Türkiye'yi dışarıda tutarak Kıbrıs'ın üyelik süreci başlatıldı. Bu sorunun üyelik aşamasına gelindiğinde halledileceğine inanılıyordu.
Türkiye'nin sert tepki göstererek AB ile siyasi ilişkilerini kesmesi, gerçi 1999'da Helsinki zirvesinde üye adaylığının tesciliyle sonuçlandı. Ancak Yunanistan adaylığı onaylama karşılığında Kıbrıs ve Ege konularının belgeye dolaylı da olsa eklenmesini başardı.
Gelinen nokta Yunanistan için başarı gibi görünüyor, ancak uzun vadede olmadığı anlaşılacak.
Türkiye'de de örneklerini gördüğümüz gibi zorlama ve adaletsizlik üzerine kurulu her politika er geç çökmeye mahkûm.

Nur Çintay A.

Oylarını sabahtan gidip vermişler. "Saat sekiz gibi sonuçlar belli olur iyice' dedi. 'Akşama annemlerdeyiz yemeğe. Bütün gece televizyona yapışıp oturacağız."
İçimden geçen soru: Ne var annenlerde yemekte?
Ağzımdan çıkan soru: Yüzde kaç olur?
"Valla renk vermeyen çok"
dedi. "Yüzde 70'e kadar çıkar gibi. Oranı ne kadar yüksek olursa o kadar iyi tabii."
"Evet" dedik karşılıklı. "Evet."
Günün anlam&öneminin dışında kalmayayım diye kendi çapımda girişimde bulundum: Kıbrıs'la telefon bağlantısı kurdum.
Özlem, üniversiteden en yakın arkadaşlarımdan biri. Birbirimizde sabahlamışlığımız çoktur.
Etiler'deki evde içtiğimiz şarap ve sigaralar unutulmazdır ama Girne'de yediğimiz bumbar dolmalarının tadı da başkadır.
O yüzden "Akşama annemlerdeyiz yemeğe" cümlesi beni bayağı sarstı!
Özlemler 'normal', hayatı/gidişatı/yeni dünya düzenini bilen,
'tozsuz/küfsüz' tipler oldukları için 'evet'çiler.
Kabaca 17 bin doların 3 bin dolardan fazla olduğunu hesaplayabilecek toplama/çıkartma pratiğinden çok daha fazlasına sahipler. Ailecek politikanın ciddi ciddi içindeler.
Ama bizim kız kıza konuşmamız üçüncü cümle itibarıyla "O ne yapıyor, bu iyi mi, ay çok özledim, gelsenize" civarına kaydı.
"Asıl şimdi gelin" dedi. "Hem bundan sonrası daha kritik. Ne çıkacak, sonra ne olacak... Hava da süper, hadi..."
"Dur bakalım şekerim" dedim, "Hayırlısı..."
"Evetlisi" diye fırça çekti. "Evetlisi."
Evet, yüksek oranda evetlisi, diye umalım.
Ve de sıcak iyice bastırmadan, Memedalibeyli casino ortamlarından ziyade, Bellapais (Beylerbeyi) tarafına, Lawrence Durrell'ın gölgesinde kitap yazdığı 'Tembellik Ağacı'nın altına gitmenin yolunu yapalım.

Ortaçgil ile Teoman
Cuma akşamı Lütfi Kırdar'da, çılgınlar gibi eğlenmelik değil ama kedi gibi kıvrılıp dinlemelik bir konser vardı. Koşturmayan. Yormayan. Sakin. Ama uyutmayan da.
'Tuborg Pilsener Alive' projesi kapsamında, Bülent Ortaçgil ile Teoman birlikte sahne alıp birbirlerinin parçalarını söylediler.
Ortaçgil konseri deseniz değil, Teoman konseri deseniz hiç değil. Ama hoş bir izdivaç olmuş.
Yine de: Müslüm Baba'nın 'Neredesin Firuze' vesilesiyle 'in' ettiği Ortaçgil bestesi 'Sensiz Olmaz'ı Teoman söylerken, ama en çok da daha başlarda Teoman'ın 'Paramparça'sını Ortaçgil seslendirirken, bazı yorumların bazı parçalara nasıl klik/cuk/pat diye oturduğunu düşünmeden edemedim.
Kişisel tercihim 'Paramparça' için 1. Teoman, 2. Müslüm Gürses, 3. Bülent Ortaçgil, 'Sensiz Olmaz' için ise 1. Müslüm Gürses, 2. Bülent Ortaçgil, 3. Teoman yönünde.

KKTC Yüksek Seçim Kurulu (YSK), dün yapılan referandumun resmi sonuçlarını ilan etti.
Kurul'un ilan ettiği sonuçlar bugün Resmi Gazete'de yayımlanmak üzere Devlet Basımevi'ne gönderildi.
YSK'nın ilan ettiği sonuçlar şöyle:
Seçmen sayısı: 143.639.
Oy kullanan seçmen Sayısı: 121.162.
Geçerli oy sayısı: 119.618.
Seçime katılma oranı: yüzde 84.35.
Evet oylarının toplamı: 77.702.
Hayır oylarının toplamı: 41.916.
MILLIYET 25/04/2004

Sefa Karahasan


KKTC'de 143 bin 638 kayıtlı seçmen dün adanın kaderini belirleyecek referandumda Annan Planı'na "güçlü bir evet" dedi. Halkın yüzde 64.91'i oylarını "evet"ten yana kullanırken, "hayır"ın oranı yüzde 35.09'da kaldı. Katılım yüzde 85.35 gibi yüksek bir oranda gerçekleşti.
KKTC halkı 08.00'de açılan ve 18.00'de kapanan 563 sandıkta, üzerinde "Kıbrıs'ın AB'ye birleşik olarak gireceği yeni düzeni hayata geçirecek kuruluş anlaşması ve tüm eklerini; Kıbrıs Türk Devleti'nin Anayasası'nı ve yürürlükte olacak yasalara ilişkin hükümleri onaylıyor musunuz?" diye sorulan oy pusulalarına "evet" veya "hayır" mührü bastı. Sandıkların kapanmasından sonra Rum kesimiyle eşzamanlı olarak oyların sayımına geçildi.
Sayım iki saat gibi kısa bir süre içinde tamamlandı ve referandumun resmi olmayan kesin sonuçlarına göre, Kıbrıs Türk halkının yüzde 64.91'i plana "evet", yüzde 35.09'u "hayır" dedi. Referandumun ardından "evet" yanlıları KKTC çapında sokaklara döküldü.

Denktaş'ın sandığından 'hayır' çıktı
Referandumda, Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın oy kullandığı 125 No'lu sandıktan "hayır" çıktı. Toplam 116 kişi oy verdiği sandığa 66 "hayır", 50 "evet" oyu atıldı.
Referandum öncesinde Türkiye'den adaya gelerek "evet"çilere karşı saldırılar düzenleyen ve gerginliğe neden olan ülkücüler, referandum günü beklenenin aksine taşkınlık çıkarmadı.

Türkiye TV'leri izlenemedi
KKTC'de referandum heyecanı, önceki akşam seçim yasaklarının başlamasıyla doruğa tırmandı. Yüksek Seçim Kurulu, seçim yasakları başladığı andan itibaren referandum yayını yapan Türkiye kanallarının vericilerini kapatarak programların Kıbrıs Türk halkı tarafından seyredilmesine engel oldu.
KKTC'deki günlük gazeteler manşetlerinden verdikleri referandum haberlerinde, "çözüm için oy verilmesi" yönünde birleşti. Kıbrıs, "Kader günümüz"; Ortam, "Sandıktayız"; tam sayfa Başbakan Erdoğan'ın resmini basan Kıbrıslı, "Referandum anısına"; Yeni Düzen, "Geleceğimiz için"; Afrika, "Tarihe esir olma tarih yaz"; Cumhuriyet, "Hayırlısı olsun" ve Vatan, "Kader günü" manşetleriyle çıktı.
MILLIYET 25/04/2004

Başbakan Erdoğan, adil ve kalıcı bir çözümün oluşmasına katkıda bulunmayan Rumların, atılan iyi niyet adımını heba ettiğini belirterek, "Güney Kıbrıs bana göre kaybetmiştir" dedi. Erdoğan, Güney Kıbrıs'ta yeni bir referandum yapılıp yapılamayacağı konusunda, da "Bu boyacı küpü değil. Bu bir kere yapılır ve biter. Kaldı ki BM Genel Sekreteri Annan, 'Bundan sonra zaten böyle bir şeyin içerisinde olmam' diyerek noktayı koydu" diye konuştu. KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'a saygısı olduğunu söyleyen Erdoğan, "Ama, Denktaş bu süreçte bir iddiada bulundu. KKTC halkı da bu iddiaya karşı bir değerlendirme yaptı. Bu kanaati Denktaş nasıl değerlendirir, onu ben bilemem" dedi.
Erdoğan, AB, ABD, dost ülkeler ve BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın, çözüm konusunda Türkiye'nin iyi niyetine bizzat şahit olduklarını kaydederek sözlerini şöyle sürdürdü: "Uluslararası camiada artık Kıbrıs Türklerine bugüne kadar yapılan tecrit politikalarının, bugünden itibaren bittiğine inanıyorum."

Gül'den Annan gibi cevap
Kıbrıs'ta önemli bir fırsatın yitirildiği belirten Dışişleri Bakanı Abdullah Gül de ikinci referandum tartışmalarını "Bunun cevabını Annan, 'Reddedilirse defter kapanır' diye vermişti" sözleriyle değerlendirdi. Gül, bundan sonraki beklentilerinin ise, KKTC'ye uygulanan haksız ambargo ve kısıtlamalardan vazgeçilmesi olduğunu ifade etti.
MILLIYET 25/04/2004

KKTC Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş, AKP'nin açıklamalarına tepki nedeniyle "hayır" oyu kullandığını söyledi.
Denktaş, bugünün milat olduğunu ve pazartesiden itibaren Kuzey Kıbrıs'ta hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağını, çok farklı bir döneme girileceğini belirterek, "Kıbrıs Türk halkı bütün iyi niyetine ve kendi iradesine rağmen, komşunun iradesi nedeniyle yine çözüme ulaşamayacak. Ama bu bir son değildir. Çözüm arayışları sürecektir" dedi.
Ulusal Birlik Partisi lideri Derviş Eroğlu da, Gazimagosa'da oyunu kullandıktan sonra yaptığı açıklamada, "KKTC devletini ortadan kaldırmaya yönelik bir referandum yasası yapılması, anayasanın amir hükümlerine aykırıdır" diye konuştu.

'Her şey değişecek'
Barış ve Demokrasi Hareketi (BDH) lideri Mustafa Akıncı ise, Lefkoşa Şehit Ertuğrul İlkokulu'nda oyunu kullandıktan sonra, sonuç ne olursa olsun, Kıbrıs'ta hiçbir şeyin aynı kalmayacağını, siyasi yapılanmada yeni şekillenmelerin olacağını söyledi.
MILLIYET 25/04/2004

Yorgo Kırbaki


Kıbrıslı Rumlar, referandumda ezici bir şekilde "hayır" dedi. 485 bin 165 kayıtlı seçmenden yüzde 96.53'ü, 1075 sandıkta oy kullandı. Sandıktan yüzde 75.83 "hayır", yüzde 24.17 "evet" çıktı.
Rum Yönetimi Seçim Kurulu Başkanı Kiryakos Triyandafilidis, sandıkların saat 18.00'de kapanmasından yaklaşık iki saat sonra, 313 bin 704 seçmenin plana "hayır", 99 bin 976'sının ise "evet" dediğini açıkladı.
İlk sonuçların belli olmasıyla birlikte sokağa dökülen Rumlar, başta komünist AKEL Partisi yönetiminin engelleme çabalarına rağmen "zafer" kutlamaları yaptı. Lefkoşa'nın Rum kesiminde, Rum ve Yunan bayrakları taşıyan araçlar, konvoylar oluşturarak coşkulu bir şekilde tur attı.

DİSİ'nin tabanı belirleyici oldu
Sonuç, iyimser "hayır"cıların bile beklentisinin üstünde oldu. Referandumda çıkan sonuçta "evet"çi merkez - sağcı DİSİ partisinin seçmenlerinin tavrı önemli rol oynadı. Son milletvekili seçimlerinde oyların yüzde 34'ünü alan DİSİ taraftarlarının yüzde 60'i "hayır" oyu kullanarak, parti yönetiminin kararına uymadı. Rum Yönetimi lideri Tasos Papadopulos, referandumun sonunda Güney Kıbrıs'ta oyunun tek hâkimi haline geldi. Papadopulos ve "hayırcı" komünist AKEL partisinin lideri Dimitrios Hristofyas taraftarlarının, sokaklara çıkıp "hayır"ı kutlamaları önlenmeye çalışıldı. Bu nedenle de Papadopulos'un Başkanlık Sarayı'nın çevresi gösteri düzenlenmemesi için polis kordonu altına alındı. Rum bir yetkili, "Annan Planı'na 'hayır' deyişimizi bir de kutlasaydık, uluslararası alanda daha da güç pozisyona düşerdik" dedi.

Tepkiler korkutuyor
Bu arada Rum yönetimi, ABD ve BM'den gelecek tepkilerin boyutlarını hesaplamaya çalışıyor. Sonucun Papadopulos'un kabinesinde de karışıklığa yol açabileceği, Rum liderin kendisini destekleyen AKEL partisi ile çatışmaktan kaçınamayacağı da söyleniyor. Papadopulos, çarşamba günü Atina'ya geçerek Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis ile görüşecek. Atina, Kıbrıs sorununu artık Türk - Yunan ve Türkiye - AB ilişkileri kapsamı dışında tutmak istiyor. Karamanlis, Kıbrıs'taki referandumun sonucundan bağımsız olarak Türk - Yunan ilişkilerinin gelişmesini desteklediğini ve AB üyeliği çabalarında Türkiye'nin yanında yer alacağını açıklamıştı.

Yunanistan hükümet sözcüsü Theodoris Russopulos, Kıbrıs'ta çözüm için hâlâ umutlu olduklarını belirterek, "Çözüm için Güney Kıbrıs'la ortaklaşa çalışmayı sürdüreceğiz" dedi. Yunan partileri de Yunanistan ve Rum kesimine AB'den gelecek tepkilere hazır olma uyarısında bulundu. Yeni Demokrasi Partisi Merkez Komite Sekreteri Evangelos Meimakaris, Kıbrıs Türklerinin "evet" diyerek uluslararası platformda ayrı devlet olarak tanınmaya çalıştıklarını belirtti.
PASOK üyesi Andreas Loverdos da Rum tarafından çıkan "hayır" kararının diplomatik bir bedelinin olacağını vurguladı.
Sol Koalisyon Sinaspismos Partisi'nin lideri Nikos Kostandopulos da, çözüm için bir an önce yeni girişimlerde bulunulması gerektiğini söyledi.
Rum Yönetimi'nin eski AB koordinatörü Takis Hacidimitriou da, Rumların 'hayır'ının taraflar arasında daha büyük gerileme yol açacağını, Kıbrıs'ın AB içinde tecrit edileceğini söyledi.

• Reuters: "Rumlar, birleşme planını öldürdü" başlığıyla verdiği haberde, "Uluslararası baskılara karşı çıkan Rumlar, fakir Kuzey'in yüzüne AB kapısını çarptı. Birleşme umudu kalmadı" dedi.
• Associated Press: Rumlar, planı ezici bir şekilde hezimete uğrattı. Kıbrıs AB'ye bölünmüş girecek. AB'nin de nimetlerinden sadece Rumlar faydalanacak.
• AFP: Rumlar, planı reddederek, Kuzey'in AB üyeliğini engellediğini ve birleşmeyi belirsiz bir tarihe erteledi.
• France 3 Televizyonu: Rumlar, AB üyeliğinden emin oldukları için referandumda 'hayır' dedi. KKTC'ye yönelik ambargo kalkabilir.
• BBC: Rumların dörtte üçünden fazlası BM planını reddetti. Sonuç, Türklerin 'retçi' imajını değiştirdi. n DIŞ HABERLER SERVİSİ
MILLIYET 25/04/2004

YORGO KIRBAKİ Lefkoşa/Rum kesimi

Rum Yönetimi lideri Tasos Papadopulos, Rumların çözüme ve Kıbrıs'ın birleşmesine değil, sadece Annan Planı'nın mevcut versiyonuna "hayır" dediğini söyledi.
Sonuçtan duyduğu memnuniyeti dile getiren Papadopulos, "Halkın hür iradesine ve kararına herkes saygı göstermelidir. Üzgünüm ama bu planı kabul edemezdik. Kıbrıslı Türk yurttaşlarımızın bize anlayış göstermelerini bekliyoruz. Eğer düş kırıklığına uğradılarsa üzgünüm" dedi.

'Türklere sırt çevirmiyoruz'
Türkiye'nin değil, Kıbrıslı Türklerin çıkarlarına hizmet eden bir çözüm istediklerini de savunan Papadopulos, "Halkın referandumda verdiği karardan kimse şüphe edemez. Gelecek nesillere güvenli bir çözüm bırakmak istiyoruz. Biz 'evet' dediğimizde, bu Kıbrıslı Türklerin de çıkarına olacaktır" diye konuştu.
Kıbrıslı Türklere sırt çevrilmediğini, AB'de birlikte ilerleneceğini kaydeden Papadopulos, şunları söyledi: "İyi niyetimizi, açıklayacağımız yeni teşvik tedbirleriyle göstereceğiz. Kıbrıslı Türklerin çözüm olmuş gibi AB'nin avantajlarından yararlanmasına çalışacağız."
MILLIYET 25/04/2004

YORGO KIRBAKİ Lefkoşa / Rum kesimi


Rum kesiminde Paralimni mevkiinde tekerlekli sandalyeyle sandık başına gelerek oy kullanan kalp hastası Andonis Kakuris, oyunu kullandıktan sonra kalp krizi geçirerek onlarca seçmenin gözü önünde hayatını kaybetti.
• Referandumu 100'den fazla yabancı basın kuruluşu izledi. Referanduma Çin ve Japonya'dan ilgi gösteren gazeteciler de oldu. En kalabalık grupları Türkiye'den ve Yunanistan'dan gelen gazeteciler oluşturdu.
• Referandum arifesinde Rumlar hafta sonu eğlenme âdetlerinden vazgeçmediler. Pavillion ve Tzellari gibi Yunan tavernalarını dolduran Rumlar sabaha kadar eğlendi.
• Cuma gecesi eğlencesi etkisini referandum günü gösterdi. Rum gençleri öğleden sonra sandık başına gitti. Sabah saatlerinde genellikle yaşlılar oy kullandı.
• Türklerin ve Rumların birlikte yaşadıkları BM kontrolündeki Pile köyünde iki ayrı sandık kuruldu. Türkler KKTC, Rumlar da Güney Kıbrıs için oy kullandı.
• KKTC'de yaşayan Rumların da Kızılhaç otobüsleriyle Güney'e getirilerek oy kullanmaları sağlandı.
MILLIYET 25/04/2004

Yasemin Çongar


ABD yönetimi, Kıbrıs referandumlarından çıkan sonuca şaşırmadı, ancak güneydeki "hayır" oylarının yüksekliğinden "büyük hayal kırıklığı" duydu. KKTC halkının, çözüme yüzde 65 oranında "evet" demesini memnuniyetle karşılayan ABD'li yetkililer, güneydeki sonucu "Rum liderlerin tarihi hatası" olarak değerlendirdi. Rumların kararını "Adada çözüm yönünde oy kullananların ve uluslararası topluluğun umutlarına bir darbe" olarak değerlendiren ABD Dışişleri Sözcüsü Richard Boucher, "Planın onaylanması yönünde oy kullanan herkesi, özellikle Kıbrıs Türklerinin önemli bir çoğunluğunu, cesaretlerinden dolayı takdir ediyoruz" dedi.

"Raporunu bekliyoruz"
Çözüm yönündeki çabaları nedeniyle BM Genel Sekreteri Kofi Annan, Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro De Soto ve tüm ilgili BM personeline takdirlerini de bildiren Boucher, "Annan'ın BM Güvenlik Konseyi'ne sunacağı raporu bekliyoruz" diyerek, Washington'un Kıbrıs konusundaki yeni yaklaşımlarını bu rapordan sonra açıklayacağının işaretini verdi. Boucher, "Türk ve Yunan hükümetlerinin, BM planına verdikleri desteği memnuniyetle karşılıyoruz" ifadesini de kullandı.
Bir başka diplomatik kaynak da "Kıbrıs Türkleri, çözümden yana tavır alarak, uluslararası kamuoyuna çok güçlü bir mesaj verdi. Türkiye hükümetini ve KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat'ı, bu sonucun alınmasındaki çabalarından dolayı kutluyoruz" şeklinde konuştu.
Aynı kaynak, ABD'nin bu sonucun ardından Kıbrıs politikasını yeniden gözden geçireceğini vurgulayarak, Kuzey Kıbrıs'a bazı açılımlar başlatılabileceğini söyledi. Bu açılımların neler olabileceği konusunda görüş bildiren çevreler de, ticaret ve turizm alanında adanın kuzeyi ile ABD arasında doğrudan işbirliğinin başlaması, KKTC havaalanlarına Amerikan şirketlerinin uçak seferleri düzenlemesi, KKTC yetkilileri ile ABD'li yetkililer arasında yeni ve üst düzey bir diyalog açılması üzerinde duruyor. Ayrıca IMF ve Dünya Bankası'nın da KKTC'ye fon aktarması konusunda Washington tarafından teşvik edileceği belirtiliyor.

Denktaş devre dışı
ABD'li bir kaynak da, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın referandum sonucuna rağmen görevinde kalmasını "Kendi toplumuna ters düştüğü sandıkta kanıtlanan bir liderin tercihi" diye nitelendirdi. Aynı kaynak, KKTC ile bundan böyle kurulacak yeni diyalog kanallarında Denktaş'ın "birinci derecede muhatap alınacağını sanmadığını" vurguladı.
MILLIYET 25/04/2004

BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro De Soto, Annan Planı'na "evet" oyu veren Kıbrıs Türklerinin, kendi hatası olmayan bir durumun bedelini ödememesi gerektiğini belirterek, "Uluslararası toplum bunun için çaba göstermeli" dedi.
Ledra Palas'ta düzenlediği basın toplantısında, Annan'ın referandum sonuçlarına ilişkin görüşlerini aktaran De Soto, Genel Sekreter'in her iki kesimin kararına da saygılı olduğunu söyledi. Son birkaç yıldır devam eden çabaların bir hedefi olduğunu, ancak bu hedefe ulaşılamadığını kaydeden De Soto, "Tarihi bir fırsat kaçırıldı. Bu sonuç ile adanın bölünmüşlüğü, askerlerin varlığı sürecektir" diye konuştu. Plana "evet" diyen Türk tarafının, AB'ye katılımın faydalarını paylaşamıyor olmasından üzüntü duyduklarını da kaydeden De Soto, "Kıbrıs halkına kendi geleceklerine ilişkin değerlendirme fırsatı verildiği için memnunum. Önümüzdeki günlerde bir dizi veda görüşmesi yapacağım. Daha sonra New York'a dönüp Annan'a raporumu sunacağım. Burada kurulan büromuz da kapatılacak. Ben ve arkadaşlarımın Kıbrıs'ta çalışmaktan mutluluk duyduğumuzu aktarmak isterim" şeklinde konuştu.
MILLIYET 25/04/2004

SAMİ KOHEN Güney Kıbrıs


Kıbrıs'ta, referandumda "hayır" diyen Rum kesiminin 1 Mayıs'ta AB'ye girmesinin ardından "Yeşil Hat"tan geçenleri, Rum makamları kontrol edecek hatta bu geçişleri kısıtlayabilecek.
Rumların "hayır" demesiyle adanın birleşmesi suya düşüyor ve "Yeşil Hat" fiilen bir sınır oluyor. Rum kesimi Kıbrıs Cumhuriyeti adı altında AB üyesi olunca Kuzey'den gelecek Türk ziyaretçileri sıkı bir şekilde kontrol edecek. Rum hükümet Sözcüsü dün bize verdiği demeçte, "Bu konuda bazı sorunlar çıkacak" dedi. Sözcüye göre, Schengen'e girince kontroller sıkılaştırılacak. Kıbrıs Rum pasaportu taşıyanlar için sorun çıkmayacak, ancak Türkiye'den gelip yerleşenler ve Kıbrıs Rum pasaportu bulunmayanlar Schengen kurallarına tabi tutulacak, yani Güney'e geçişleri için vize almaları gerekecek. AB, Avrupa ülkelerine gidip çalışmak veya yerleşmek isteyen Türk vatandaşlarının ve Asyalıların Kıbrıs'ı "transit" olarak kullanmasından kaygı duyduğu için Güney Kıbrıs yönetimi AB'ye girdikten sonra sınırda tedbir almak zorunda kalacak. KKTC'nin geçen yıl 23 Nisan'da geçişleri serbest bırakmasından bugüne kadar bu haktan toplam 3 milyon Rum ve Türk yararlandı.
MILLIYET 25/04/2004

Utku Çakırözer


Kıbrıs'taki tarafları 40 yıllık aradan sonra birleştirecek plana Türk tarafının "evet", Rum tarafının "hayır" demesi, tarihi referandumla hedeflenenin tam tersine, adadaki bölünmüşlüğü güçlendirdi. Referandum sonucuyla AB yolundaki en önemli engeli aşan Türkiye, ilk hedef olarak "KKTC'ye uygulanan ambargoların kaldırılmasını" belirledi.
Türkiye'nin diplomatik atağı eşliğinde AB ve BM'nin Kıbrıs Türklerinin haklarına yönelik adımları, Ankara'nın AB'ye üye olacak Rumları "sadece Güney'i temsil ettikleri" koşuluyla tanımasına zemin hazırlayacak.
Referandumla çıkan görüntü, Türkiye, KKTC, AB ve Rumlar açısından şu sonuçları doğuracak:

Türkiye kârlı çıktı
• Kârlı çıkan taraf, müzakarelerin başlamasını sağlayıp süreci dünkü referanduma kadar ulaştıran Türkiye oldu.
• 1974 müdahalesinin gerekçelerini dünyaya anlatmakta güçlük çeken ve "işgalci" damgası yiyen Türkiye, 30 yıl sonra, barış için çaba gösteren taraf olduğunu kanıtladı. Referandum, 1974 müdahalesinin ana sebebi olan "Rumların Türklerle eşit koşullarda yaşamak istemediği" gerekçesinin doğruluğunu da gözler önüne serdi.

AB yolu rahatladı
• AB'nin Türkiye ile tam üyelik müzakerelerine başlamak için 1999'dan bu yana öne sürdüğü "Kıbrıs sorununun çözümü" gerekçesi artık Ankara'nın önünde engel olmaktan çıktı. Ankara, 1 Mayıs'ta AB'ye üye olacak Rumların Türkiye'nin üyeliğini veto etmesine birliğin izin vermemesini bekliyor.

Asıl 'uzlaşmaz' Rumlarmış
• Rauf Denktaş ve önceki Türk hükümetlerinin sert tutumları nedeniyle suçlanan Kıbrıs Türkleri, asıl uzlaşmaz tarafın Rumlar olduğunu kanıtlayarak, ambargolar ve tanınmama sorunlarını çözme yolunda adım attı. BM ve AB'den çıkacak olumlu kararlarla uluslararası şirketlerin KKTC liman ve havaalanlarını kullanmasının ve Kuzey'e turist gelmesinin önü açılacak.
• Rumlar, "hayır" diyerek yıllardır karşı çıktıkları "taksim"i (adanın ikiye bölünmesini) kendi elleriyle resmileştirmiş oldular. Türkiye, KKTC Türklerinin tanınma ve hak taleplerini, Rumların "hayır" oyuna bağlama şansını yakaladı.

AB'nin tezi çöktü
• "Rumları tek başlarına üye kabul edersek Türkleri çözüme razı ederiz" tezi çöken AB, kendi benimsediği birleşme planını reddeden Rumları 1 Mayıs'ta üye yapmak zorunda kalacak. AB, "Rumlar adanın tümünü temsil eder" anlayışını, Türklerin "evet"ini dikkate alarak değiştirmek zorunda kalacak.

Diplomatik atak başlıyor
Türkiye ve KKTC'nin, başlatacağı diplomatik atakta, AB, BM ve İKÖ'ye verilecek mesajlar ve masaya konulacak talepler şöyle:
• Rumların, AB'de adanın tamamını temsil iddiası bitmeli. AB, "yeşil hat"ı sınır ilan etmeli. Türk tarafının ödüllendirilmesi için izolasyon ve ambargo politikası bitmeli. KKTC, sivil toplum düzeyinde de olsa AB fonlarından faydalandırılmalı.
• Türkiye'nin AB üyeliği sürecindeki "Kıbrıs engeli" artık masaya getirilmemeli.
• Rumların olumsuz tavrını vurgulayan BM Güvenlik Konseyi kararı çıkarılmalı, KKTC'ye ambargo kararı kaldırılmalı. İslam Konferansı Örgütü, KKTC'yi tam üye yapmalı.
Bu arada, referandum öncesi yaşanan kutuplaşma KKTC'nin geleceğini de etkileyecek. KKTC Cumhurbaşkanı Denktaş'ın ardından Başbakan Talat'ın Cumhurbaşkanı ve toplum lideri olması gündeme gelebilir.

Ankara, adadaki Türk varlığının uluslararası meşruiyetini sağlamak için şu adımları atacak:
• Türkiye KKTC'nin tanınmasını kısa vadede birinci önceliği olarak görmeyecek. Ancak uluslararası platformlarda elde edilecek kazanımlar sonrasında orta vadede Pakistan, Azerbaycan ve Bangladeş gibi Türk dostu ülkelerden bu yönde hareket etmeleri istenebilecek. Bu durumda ABD ve AB'nin, geçmişteki gibi bu tanınmaya karşı çıkması beklenmiyor.
• KKTC birçok ülkede temsilcilik açarken, Rum tarafında büyükelçilikleri bulunan birçok devletin de KKTC'ye temsilcilik açması gündeme gelecek.

Avrupa Birliği'nin ve Birleşmiş Milletler 'in Kuzey'deki Türk varlığının meşruiyetini güçlendirecek kararlar almaları Türkiye'nin Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile olan ilişkilerinin kolaylaşmasına da yardımcı olacak. Türkiye'nin 1 Mayıs'ta AB üyesi olacak Rum Yönetimi'ni sadece "Kıbrıs'ın güneyinde egemen devlet" sıfatıyla tanıması gündeme gelecek. Bu çerçevede Rumların Ankara'da büyükelçilik açmasına izin verilebilecek. Rum gemilerinin ve uçaklarının Türk liman ve havaalanlarını kullanması da mümkün olabilecek. Türkiye, bu süreç eşliğinde KKTC'yi tanıdığını da sürekli olarak hatırlatacak.

AB'nin Türkiye ile ilgili kararını vereceği aralık ayından önce Rumların, planda istedikleri değişiklikleri yaparak referandumu yeniden gündeme getirmesi bekleniyor. Ankara'da ise "yeni planla ikinci referandum" fikrine karşı çıkılması benimsendi. Ankara'nın sadece Rum tarafında "aynı planın oylanmasına" olumlu bakabileceği dile getirildi. Avrupalı diplomatlar "referandumun tekrarlanması" konusunun AB açısından risk içerdiğini, kararda Rumların "hayır" oylarının oranının etkili olacağını vurguladılar. AB diplomatları, Rumların Türkiye'yle müzakerelerin başlaması kararını veto etme şantajlarına birlik içinde sıcak bakılmayacağının altını çizdiler.
MILLIYET 25/04/2004

SEFA KARAHASAN Lefkoşa


Kıbrıs'taki iki tarafın da Annan Planı'na onay vermesi durumunda köyleri Rumlara bırakılacağı için evlerini terk etmek zorunda kalacak Türklerin büyük bölümü referandumda "evet" oyu kullandı.
Plana göre, topraklarının yarısından fazlasını Rumlara vermesi gereken Güzelyurt bölgesi halkının yüzde 64.21'i plana "evet" dedi. Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın "hayır" kampanyası için gittiği ancak protestolarla karşılandığı Yeşilırmak'ta da "evet" oyları "hayır"a fark attı. Planda Rumlara bırakılması tasarlanan köylerde şu sonuçlar alındı.

EVET'ÇİLER
• Yeşilırmak: 137 evet, 92 hayır
• Yenierenköy: 500 evet, 205 hayır
• Akıncılar: 273 evet, 35 hayır
• Akdoğan: 1090 evet, 359 hayır
• Alayköy: 751 evet, 674 hayır
• Paşaköy: 416 evet, 339 hayır
• Beyarmudu: 503 evet, 193 hayır

HAYIR'CILAR
• Güvercinlik: 146 evet, 300 hayır
• Dörtyol: 200 evet, 430 hayır

KENTLER
• Lefkoşa: Yüzde 70.74 evet, yüzde 29.26 hayır
• Gazimagosa: Yüzde 63.2 evet, yüzde 36.77 hayır
• Girne: Yüzde 63.00 evet, yüzde 37.00 hayır
• Güzelyurt: Yüzde 64.21 evet, yüzde 35.79 hayır
• İskele: Yüzde 55.14 evet, yüzde 44.86 hayır
• Dipkarpaz: Yüzde 56 evet, yüzde 44 hayır
MILLIYET 25/04/2004

ANKARA Milliyet
Kıbrıs'taki referandum sonuçlarının, kuzeyde "işgalci" olarak görüldüğü için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde (AİHM) dava edilen Türkiye'nin savunmasını güçlendireceği belirtildi. AİHM Özel Yargıcı Prof. Dr. Feyyaz Gölcüklü, KKTC'nin tanınması durumunda Türkiye'nin Loizidu benzeri davalardan kurtulacağını söyledi. Türkiye, Annan Planı'yla ilgili müzakerelerin sonuna kadar, KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat'ın verdiği rakamlara göre yaklaşık 4 bin davanın dondurulmasını sağladı. Reddedilen Annan Planı'nda, Rumların 1974'ten bu yana Türk tarafında bulunan mülkleri için açtıkları ve açacakları davaların Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti'ne yönlendirilmesi öngörülüyordu. Plan reddedildiği için davaların muhatabanın tekrar Türkiye olabileceği, ancak başka gelişmeler de yaşanabileceği kaydedildi. Milliyet'e değerlendirmede bulunan AİHM yargıçlarından Prof. Dr. Feyyaz Gölcüklü, KKTC'nin tanınması durumunda Türkiye'nin Loizudu benzeri davalarda muhatap olmaktan çıkacağını belirtti. Gölcüklü, KKTC'nin tanınması durumunda adanın güneyi ve kuzeyi arasındaki mal - mülk sorununun ise taraflarca kabul edilecek mülkiyet rejimi ile çözümleneceğini belirtti.
MILLIYET 25/04/2004

GÜVEN ÖZALP Brüksel


Avrupa Birliği (AB), referanduma ilişkin tepkisini Komisyon aracılığıyla verdi. Komisyon, ortaya çıkan sonuç doğrultusunda yaklaşımını gözden geçirmek için çalışma başlattı. Kuzeydeki ekonomik gelişmeye katkı yapılması konusundaki somut öneriler, yarın Lüksemburg'da bir araya gelecek olan AB dışişleri bakanlarına sunulacak.
AB Komisyonu'nun resmi açıklamasında, Rumların kapsamlı bir çözüme onay vermemelerinden "derin üzüntü" duyulduğu vurgulanırken, "Uzun süredir devam eden Kıbrıs sorununa çözüm getirecek yegâne fırsat kaçırıldı" denildi. Kıbrıslı Türklerin "evet" kararı nedeniyle içtenlikle kutlandığı açıklamada, "Bu, toplumun adanın sorununu çözüme kavuşturma yolundaki net isteğini ortaya koymaktadır" denildi.

'Değerlendirmeye hazırız'
Açıklamada, "Komisyon, kuzeyin ekonomik gelişmesini artıracak yöntemleri değerlendirmeye hazır" ifadesi de kullanıldı. Komisyon'un yeni duruma ilişkin bir iç değerlendirme çalışması başlattığına dikkat çekilerek, bu çerçevede ortaya çıkacak görüşlerin yarın Lüksemburg'da toplanacak AB Konseyi'ne sunulacağı belirtildi.
Komisyon açıklamasında atıf yapılan ve Milliyet'in okuyucularına manşetten duyurduğu açılımlar, öncelikle yarın sabah toplanacak olan, daimi temsilcilerden oluşan COREPER tarafından ele alınacak. Kuzey'den "evet" Güney'den "hayır" çıkması hesaplanarak gündeme getirilen önerilerin başını İngiltere çekiyor. İngiltere'nin yarınki toplantıda ilk tavrını, daha önce Komisyon tarafından hazırlanan ve Yeşil Hat'ı AB'nin iç sınırı olarak kabul eden yönetmeliğe muhalefet ederek göstermesi bekleniyor. AB diplomatları İngiltere'nin yaklaşımını eski yönetmeliği vetoya kadar götürebileceğine dikkat çekiyor.
Dışişleri bakanlarının ele alacağı yeni açılımlar arasında, her şeyden önce AB'nin, "Türk güçlerinin AB toprağını işgal eder" konuma düşecek olması yönündeki eski söylemini bir kenara bırakması ve "adada birleşme sağlanamamış olması Türkiye'nin AB'ye katılımı önünde bir engel teşkil etmez" yönündeki yaklaşımın benimsenmesi yer alıyor.
Diğer öneriler şu şekilde sıralanıyor:
• Komisyon'un normalde iki taraftan da "evet" çıkması şartına bağladığı 300 milyon euro'luk paketin, kuzeye verilecek olan 259 milyon euro'luk bölümünün serbest bırakılması.
• Kuzeydeki limanların ticarete açılmasına olanak sağlanması. Uygulamanın, havalimanlarından biri için de yürürlüğe sokulması.
• Adanın kuzeyinin birlik yapısal fonlarından yararlandırılması.
• Schengen sisteminin Yeşil Hat'tan itibaren devreye sokulması.
Önerilerin hayata geçirilebilmesi için tüm bakanların onayı gerekiyor. Yunanistan'ın bu önerilere sıcak bakmadığı biliniyor. Komisyon'un paralel nitelikte önerileri gündeme getirmesine kesin gözüyle bakılması, yarınki toplanıtın çok tartışmalı geçme olasılığını yükseltiyor.

2. referandum zor
Referandumun sonuçları, ikinci referandum olasılığını da zora sokuyor. AB kaynakları, her şeyden önce referandum ve Annan Planı'nın Birleşmiş Milletler'in yetkisinde olduğuna dikkat çekerek, "Genel Sekreter, planın kabul edilmemesi halinde BM'nin devreden çıkacağını ilan etti. Çıkan oy oranları da kısa ve orta vadede yeni bir referandum sürecinin başlatılmasını olanaksız hale getiriyor" diyor.

'Yardım yapılır'
AB'nin genişlemeden sorumlu üyesi Günter Verheugen, Kıbrıs Rum Kesimi'nde ortaya çıkan tablonun "son derece tatsız bir durum" yarattığını belirterek "Kuzey'in ekonomik yalıtılmışlığının ortadan kaldırılmasına yönelik olarak Kuzey'deki Türk tarafına ekonomik yardımlar yapılması umuluyor" dedi. Bu arada KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat, Avrupa Parlamentosu tarafından Brüksel'e davet edildi.

'Yalnızlık bitiyor'
Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Walter Schwimmer, Kıbrıs'taki referandumların sonucunun, artık Kıbrıslı Türkler'in siyasi yalnızlığının da sonu olarak görülmesi gerektiğini bildirdi. Türkler'in, AB'ye birleşik Kıbrıs olarak girme iradesini açıkça gösterdiğini kaydeden Schwimmer, bu sonucun olumsuz faturasının, mağdur olan tarafa yüklenmemesi için gerekli çalışmaların başlatılması çağrısında bulundu.
MILLIYET 25/04/2004

Sıtkı Uluç bildiriyor
Belçika Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Louis Michel, Kıbrıslı Rumların Annan planını reddetmelerini ''ciddi bir aksilik'' olarak nitelendirdi.
Michel, referandum sonuçlarını değerlendirmek üzere yaptığı yazılı açıklamada, ''Ciddi bir aksilik söz konusudur. Bizim rüyamız, 1 Mayıs'ta birleşmiş Kıbrıs'ın AB'ye girmesiydi'' dedi.
''Avrupa fikri, tamamen uyum ve birleşme unsurları üzerinde temel almıştır. Zaten bu nedenle Avrupa'ya (birlik) ismi verildi'' diyen Michel, açıklamasında özetle şu ifadelere yer verdi:
''Şimdi iyi veya kötü puanlar dağıtmaya başlamanın anlamı olacağını düşünmüyorum. Yapabileceğimiz tek şey, adanın birleşmesine Rumların hayır, Türklerin evet dediğini tespit etmektir. Bu tespiti dikkate almak durumundayız. Ancak daha da önemli tespit, iki toplumun bu müzakere sürecinde birbirine yakınlaştığıdır. Biz şimdi bu olumlu tespit temelinde yapıya devam etmeliyiz. Avrupalı meslektaşlarımla birlikte, adanın birleşmesi projesi üzerinde çalışmaya devam etmekte kararlıyım.

MILLIYET 25/04/2004

Dilek Kocabaş bildiriyor

İngiliz basını, Kıbrıs'ta dün yapılan referandumlarla ilgili olarak, Rum kesiminde BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın planının reddedilmesini eleştirdi.
The Observer gazetesi, ''Rumların barış planını torpillediğini, planı ellerinin tersiyle ittiğini, böylece tarihi bir fırsatın kaçırıldığını'' yazdı.
Haberde, ''sonucun büyük çoğunlukla alındığı, bu yüzden diplomatik çevrelerin ikinci bir referandumun imkansız olduğuna inandıkları'' belirtildi.

AB'nin korktuğunun başına geldiği kaydedilen haberde, ''Kıbrıs'ın 1 Mayıs'ta 'bölünmüş' bir ülke olarak AB'ye gireceği'' hatırlatıldı.
Haberde, Türk tarafının ise büyük çoğunlukla planı onayladığı'' kaydedildi ve ''Türk tarafına uygulanan uluslararası ambargoların kalkması yolunun açıldığı'' ifade edildi.

HAYAL KIRIKLIĞI

The Sunday Times gazetesi, ''AB'nin, Rumların Kıbrıs'ın birleşmesi için hazırlanan planı reddetmesinden hayal kırıklığına uğradığını'' yazdı.
''Rumların, Cumartesi günü yapılacak AB'nin genişleme törenlerine gölge düşürdüğü'' belirtilen haberde, ''hayır oylarının oranının, AB'nin bölünmüş adayı üye kabul etmesiyle doğacak problemlerin çoğalmasına yol açacağı'' kaydedildi.

İNGİLİZLERİN EVLERİ

KKTC'de çok sayıda İngilizin evi bulunduğunu hatırlattı ve ''Rumların bu kişileri de, 'sizleri evlerinizden çıkaracağız' diye tehdit ettiklerini'' yazdı.
''Rumların, 1974'ten sonra verilen tapuların geçersiz olduğuna dair mahkeme kararı çıkartabilecekleri'' kaydedilen haberde, ''yaklaşık 50 Rumun geçen hafta eski köyleri Karmi'ye geldikleri, burada yaşayan İngilizlere göre, Rumların son derece saldırgan davrandıkları'' belirtildi.
Haberde, ''Rumların bilerek bahçelere zarar verdikleri, referandum sonucu ne olursa olsun, 1 Mayıs'ta gelip evlerini geri alacakları tehditleri savurdukları'' ifade edildi.
MILLIYET 25/04/2004

Kıbrıs'ta dün yapılan referandumlardan Rum kesiminden ''hayır'' sonucunun çıkması, Alman basınında eleştirildi.
Der Tagesspiegel am Sonntag gazetesinin bir yorumunda, ''Kıbrıs'ın 1 Mayıs'ta birleşmiş olarak AB'ye girme ümitlerinin kaybolduğuna'' işaret ederek, ''Kıbrıs'ın birleşmesi güneydeki siyasi liderlerin dar görüşlülüğünden ve çoğu Rumun korkularından dolayı başarısız kaldı. Herhalde Türklere güvenmiyorlardı. Ancak Rumlar ve politikacıları hayırları için yüksek bir bedel ödeyecekler'' görüşü dile getirildi.
Uluslararası topluluğun bugüne kadar Rumlarla dayanışma gösterdiği ve KKTC'yi tanımadığı hatırlatılan yorumda, ''Rumlar artık bu sermayelerini kaybetti. Artık hiç kimse, Rumlar 'Türk işgalinden' ya da adanın 'bölünmüşlüğünden' şikayetçi olduklarında kendilerini dinlemeyecek. Sempati Kıbrıslı Türklere doğru kayıyor. AB bu durumda Kıbrıslı Türklere yönelik siyasi ve ekonomik izolasyonu hızlı şekilde sona erdirmeli. Kıbrıslı Türkler Rum 'hayır'ının rehinesi olarak kalmamalı'' denildi.
Focus dergisinin internet sayfasında ''Tüm dünyada hayal kırıklığı'' başlığıyla verilen haberde de, ''AB ve ABD'nin Kıbrıs'ın birleşmesinin gerçekleşmemesinden duydukları üzüntüyü dile getirdikleri, AB Komisyonu'nun genişlemesinden sorumlu üyesi Günter Verheugen'in Alman 1. televizyonuna yaptığı açıklamada, 'Siyasi zarar çok büyük' şeklinde konuştuğu'' belirtildi.

KIBRIS BÖLÜNMÜŞ KALIYOR

Alman Haber Ajansı (DPA) da, Rumların ''keçi gibi inatçı'', genelde muhafazakar olduklarını ve Kıbrıs'ın birleşmesi durumunda daha fazla vergi ödemekten de endişe ettiklerini bildirdi.
Berliner Morgenpost gazetesi, ''Kıbrıs bölünmüş kalıyor'' başlığıyla verdiği haberde, ''Rumların BM planını reddetmelerinden sonra Türkiye'nin KKTC'ye yönelik ambargonun kaldırılmasını talep ettiğini'' kaydetti.
Welt am Sonntag gazetesi de, ''Kıbrıs'ın yeniden birleşmesi başarısız oldu'' başlığıyla verdiği haberde, ''Rumların yaklaşık yüzde 75'inin birleşmeye 'hayır', Kıbrıslı Türklerin ise yaklaşık yüzde 60'ının 'evet' dediği'' hatırlatıldı.
MILLIYET 25/04/2004

Fransa referandum sonuçlarına üzüldü

Rahmi Gündüz bildiriyor

Fransa, Kıbrıs'ta yapılan referandumların sonucundan üzgün olduğunu açıkladı.
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Herve Ladsous, yaptığı açıklamada, ''Fransa'nın, referandumlardan, taraflardan birinin adanın birleşmesi için hazırlanan planı reddettiği sonucunun çıktığını not ettiğini'' belirtti.
Fransa'nın, ''Birleşik Kıbrıs'ın AB'ye girmesine izin vermeyen bu sonuçtan üzüntü duyduğunu'' ifade eden sözcü, ''Fransa'nın, Kıbrıslı Türklerin ekonomik kalkınması ve AB'ye yakınlaşması için AB Komisyonu'nun somut öneriler getirmesini arzu ettiğini'' açıkladı.
Sözcü, BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın Kıbrıs sorununun çözümüne ilişkin iyi niyet misyonunun devam etmesi çağrısında bulundu.
Ladsous, ''Kıbrıs'ın 1 Mayıs'ta AB'ye üye olması, ancak adanın birleşmesi halinde gerçekten önem kazanacak'' dedi.
MILLIYET 25/04/2004

Kıbrıs'taki referandumların sonuçlarını değerlendiren Belçika gazeteleri, uluslararası kurumlarda ve Avrupa başkentlerinde hayal kırıklığı yaşandığını yazdılar, Yunanistan'ı ve Kıbrıs Rum kesimini AB bünyesinde sıkıntılı günlerin beklediğini savundular.
''La Derniere Heure'' gazetesi, ''Kıbrıslı Rumların, tüm uluslararası baskılara rağmen, 1 Mayıs'ta 30 yıllık sorunu çözerek birleşmiş bir adanın AB'ye girmesini engellediklerini, AB'nin kaçırılan bir fırsattan söz ettiğini, Türkiye'nin ise derhal tepki göstererek Kuzey Kıbrıs'a ambargonun kaldırılması çağrısında bulunduğunu'' yazdı.
Annan planının reddedilmesinin, Rumların tek başlarına AB'ye girmeleri sonucunu getirdiğine dikkat çeken gazete, ''Yeşil Hat, AB'nin güney sınırı haline geliyor'' diyerek, AB'nin genişlemeden sorumlu üyesi Günter Verheugen'in, ''Kötü bir durum'', ''AB, bünyesine dikenli Kıbrıs sorununu ithal ediyor'' gibi değerlendirmelerine yer verdi.
Muhafazakar ''La Libre Belgique'' gazetesi, ''Sonuç Atina'yı savunma durumuna getiriyor'' başlıklı haberinde, Rum kesimi lideri Tasos Papadopulos'u açıkça destekleyen Yunanistan'ın şimdi bu olumsuz havayı değiştirmek için çaba harcaması ve büyük diplomatik manevralar yapması gerekeceğini kaydetti.
''Le Soir'' gazetesi de, Kıbrıslı Rumların, olumsuz tavırları nedeniyle AB'de uzun süre sıkıntı yaşayacaklarını, AB'nin, Rum kararı ile AB dışında kalmaya mahkum edilen Kıbrıslı Türklerin umut mesajını uzun süre görmezden gelemeyeceğini belirtti.
MILLIYET 25/04/2004

Fransa'da pazar günleri çıkan Journal du Dimanche gazetesinin başmakalesinde, ''Avrupa Parlamentosu seçimleri öncesi bazı partilerin Türkiye karşıtı tavırlarının yabancı düşmanlığı açısından endişe verici'' olduğu yorumu yapıldı.
Seçimler öncesi siyasi partilerin kampanyalarında Türkiye konusuna geniş yer vermelerine değinilen başmakalede, ''Bazı partilerin bu konudaki tavırlarının yabancı düşmanlığı koktuğu'' görüşü savunuldu.
Marianne dergisinde geçen hafta çıkan kamuoyu araştırmasında Fransızların yüzde 51'inin Türkiye'nin üyeliğine sıcak baktığı ifade edilen makalede, bazı siyasi partilerin bu tür araştırma sonuçlarını hiçbir biçimde dikkate almayarak, oy kazanmak için Türklere sert bir biçimde karşı çıkması eleştirildi.

TÜRKİYE'YE KARŞI ÇIKANLAR CAHİL
Türklerin, Osmanlı Padişahı Kanuni Sultan Süleyman'dan bu yana Avrupa ile yakın ilişkiler içinde olduğu ifade edilen başmakalede, ''Museviler İspanya'dan kovulduğu zaman Avrupa'da onları sadece Türkiye kabul etti'' denildi.
Türk hükümetinin reform çalışmalarından övgüyle bahseden Fransız gazetesi, Galatasaray'ın Avrupa Şampiyonu olması, Eurovision Şarkı Yarışması'nın bu yıl Türkiye'de düzenlenecek olmasından örnekler vererek, ''Ankara'ya karşı çıkan iktidar partisinin yandaşları, Türkleri Arap sanıp, Truva atının bile Türkiye'de olduğunu bilemeyecek kadar cahil'' denildi.
Türkiye'nin genç ve dinamik bir nüfusa sahip olduğu ve ekonomik sorunlarını aşmak üzere önemli başarı elde ettiğini yazan gazete, ''Fransa'da, Türkiye sanki hemen AB üyesi olacakmış gibi davranıp, sadece seçimlerde daha fazla oy alabilmek için yapay bir biçimde olumsuz hava yaratılmasının doğru olmadığı'' ifadesine yer verdi.

KIBRIS'TAKİ REFERANDUMLAR
Journal du Dimanche gazetesinde, Kıbrıs'taki referandumlarla ilgili yer alan haberde, AB'nin, Rumların BM planına ''hayır'' demesine tepki gösterdiği belirtildi.
AB Komisyonu'nun Kıbrıslı Türklerin ekonomik kalkınması için çalışmalar başlatacağını yazan gazete, ilk adım olarak KKTC'ye 260 milyon euro'luk yardım yapılmasını planlandığına işaret etti.
Gazetede, Kıbrıs ile ilgili hazırlanan bir araştırmada da ''Rumların üyeliğinin AB için sorun yaratacağı'' görüşü savunuldu.
''Kıbrıs: Avrupa İçin Kaktüs'' başlığıyla çıkan araştırmada, bu sorunun AB için, ''ciddi bir biçimde başağrısı yaratmaya devam edeceği'' kaydedildi.
MILLIYET 25/04/2004

Kamil Erdoğdu

Çin Uluslararası Radyosu'nda, Kıbrıs'taki referandumlarla ilgili olarak yayınlanan yorumda, adada birleşme için ''tarihi bir fırsatın kaçırıldığı'' belirtildi.
38 dilde yayın yapan radyodaki yorumda, referandumların, hem Kıbrıs'ın bir bütün olarak AB'ye katılması, hem de Kıbrıs sorununun çözümü için ''bir şans'' olduğu, ortaya çıkan sonucun ise AB'nin 1 Mayıs'taki tarihi genişlemesi için ''bir eksiklik yaratacağı'' dile getirildi.
Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos'un Annan planını önce desteklediği, sonra ise ''hayır'' çağrısı yaptığı hatırlatılan yorumda, bu durum bir ''aldatmaca'' olarak nitelendi. Bunun, Rum kesimi ile AB arasındaki ilişkilerde gelecekte belirsizlik ve zorluklar yaratacağı belirtildi.
Referandumların sonuçlarının uluslararası toplumun arabuluculuk girişimlerini askıya almasına yol açacağı ifade edilen yorumda, Kıbrıs Rum ve Türk tarafı, Yunanistan, Türkiye, AB ve uluslararası toplumun daha uzun süre Kıbrıs sorunuyla karşı karşıya bulunacağı görüşü savunuldu.

TÜRK KESİMİ OLUMLU PUAN TOPLADI

Öte yandan, Çin'in resmi Yeni Çin Haber Ajansı (Şinhua) tarafından, Kıbrıs'taki referandumların sonuçlarıyla ilgili yayınlanan yorumda, Kıbrıs'ta Türk kesiminin, AB'ye katılamasa da ''referandumdaki olumlu tutumuyla siyasi açıdan puan topladığı'' görüşü dile getirildi.
Yorumda, AB ve ABD'nin ekonomik açıdan Türk kesimine daha esnek davranmalarının beklendiği ve uygulanan yaptırımların adım adım kaldırılması olasılığının büyük olduğu kaydedildi.
Rum kesiminin ise bu sonucun haklılığı için AB'yi ikna etmekte zorlanacağı belirtilen yorumda, Rum kesiminde hükümette bulunan partiler arasındaki ilişkilerin yeniden gözden geçirilmesi gerektiği savunuldu.
MILLIYET 25/04/2004

Rumlar, AB'deki gelişmelerden endişeli!

Senem Yazıcı

Kıbrıs'ta dün yapılan referandumlarda Annan planına yüksek oranda ''hayır'' diyen Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, bu kararın AB içinde getirebileceği bazı sonuçlardan endişeli.
Rum kesimindeki gazetelerin büyük bölümü, dün ve bugün yaptıkları değerlendirmelerde, Brüksel'deki ortamın ''olumsuzluğuna'' dikkat çekerek, Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos'un kısa süre içinde önemli sorunlarla karşılaşabileceğini belirtti.
Rum kesiminde yapılan analizler çerçevesinde, ''Papadopulos'un üstesinden gelmesi gerektiği belirtilen sorunlar'', ana başlıklar halinde şöyle:
-AKEL ile işbirliğinin geleceği: Annan planının değerlendirilmesi aşamasında, AKEL ile Papadopulos arasında ideolojik çatlakların oluştuğuna işaret eden uzmanlar, Papadopulos'un, AKEL ve aşırı sağ ile olan işbirliğinde denge araması gerekeceğini kaydediyorlar.
-Kıbrıslı Türklerle ilişkiler: AB'nin KKTC'ye yönelik bazı açılımlar hazırlığında olduğunu bilen Papadopulos'un, bu önlemlerin önüne geçebilmek amacıyla, yeni önlemler paketi ilan edeceği belirtiliyor.
-Kıbrıs sorununa ilişkin inisiyatifin geleceği: Uzmanlar, Papadopulos'un Annan planına ''hayır'' denmesinin müzakerelerin biteceği anlamına gelmediğini söylediğini, ancak bundan sonrası için nasıl bir strateji izleneceği konusunda da net tavır sergilemediğini ifade ediyor. Papadopulos'u bekleyen bir diğer ''engel'' de uluslararası toplumun ilgi ve sempatisini tekrar Kıbrıs konusuna çekebilmek.
-AB ile ilişkiler: Uzmanlar, Rum yönetimi ile AB arasındaki ilişkilerin ciddi şekilde zedelendiğini kaydediyor ve yarın yapılacak AB dışişleri bakanları toplantılarıyla birlikte, Rum kesiminin AB içinde çok sayıda eleştiriye maruz kalacağını belirtiyor.
-Yunanistan ile ilişkiler: Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis, Yunanistan-Türkiye ilişkilerinin Kıbrıslıların referandumda neye karar vereceklerinden bağımsız olarak ilerleyeceğini açıklamıştı. Öte yandan uzmanlar, Annan planında otonom politika takip eden Papadopulos'un, ''Yunanistan'ın, Kıbrıs sorunu ve Türkiye ile ilişkileri birbirinden ayırmasına alışması gerekeceği'' fikrini savunuyor.
-ABD ile ilişkilerde çatlak: Papadopulos'un geçmişten bu yana kötü olan ABD ile ilişkileri, Rusya'nın BM Güvenlik Konseyi karar tasarısını veto etmesinden sonra daha da kötüleşmiş gibi görünüyor. ABD'nin, Rum yönetimi hükümetinin perde arkasından müdahale ettiğini düşündüğünü belirten uzmanlar, ilişkilerdeki güven bunalımının aşılması için adımlar atılması gerektiğine işaret ediyor.
-Yeşil hattın yönetimi: Uzmanlar, yeşil hattın 1 Mayıs'tan sonra AB'nin sınırı olarak belirlenmesinin, ''adanın bölünmesinin tescili'' olarak değerlendirilebileceğine dikkat çekiyor.
-BM Barış Gücü: Uzmanlar, bu konuya ilişkin görüşlerini şöyle değerlendiriyorlar; ''Papadopulos, Annan planını reddederek, BM Genel Sekreteri ile, bürokrasiyle, uluslararası örgütlerle ve Güvenlik Konseyi'nin en önemli üyeleriyle karşı karşıya geldi. Kıbrıs sorununa ilişkin argümanların yıllardır dayandığı BM kararlarının ciddiyeti azalacak, Kıbrıs'taki BM Barış Gücü'nün (UNFICYP) Kıbrıs'tan gitmesi olasılığı doğabilecek.'' -Ekonomi: Rum kesiminin ekonomisi, son yıl içinde, pek çok temel göstergeye göre, Maastricht kriterlerinin altında seyrediyor. Irak savaşı nedeniyle şu ana kadar düşük seyreden turizm gelirleri, geçen yılki düzeyin yüzde 20 altında. Uyum maliyeti, AB'nin baskısı ve yaratılan kötü ortam nedeniyle 1974'ten beri ilk kez ciddi bir ekonomik kriz tehlikesi oluşuyor. Rum gazeteleri ve strateji uzmanları, diğerleriyle karşılaştırıldığında, Papadopulos'un en büyük zorluğu, ekonomi alanında yaşayabileceğini belirtiyor.
MILLIYET 25/04/2004

Japon basını: Rumlar tek başına AB'ye girecek

Selma Kürün bildiriyor

Kıbrıs'ta dün yapılan referandumların sonuçları Japon basınında geniş yer buldu.
Ülkenin en yüksek tirajlı gazetesi Yomiuri Şimbun'un haberinde, ''Kıbrıs'ın birleşmesini öngören BM planı için dün yapılan referandumlarda Rum kesiminde 'hayır' sonucunun çıktığı'' belirtildi ve ''Buna göre, birleşme olmayacak ve sadece Rum kesimi AB'ye üye olacak'' denildi.
''Referandumların, 1974'ten beri süren adadaki bölünmüşlüğün devam edip etmeyeceğini belirlemesinden dolayı seçmenlerin ilgisini çektiği'' görüşü dile getirilen haberde, ''Türk kesiminde AB üyeliğine duyulan arzu nedeniyle yüzde 61'lere varan oranda evet'e karşılık, Rum kesiminde, plana karşı duyulan memnuniyetsizlik ve Türk tarafına güvensizlikten dolayı, yüzde 78 gibi yüksek bir düzeyde hayır sonucu çıktığı'' savunuldu.
Asahi Şimbun'un, ''Kıbrıs'ın birleşmesine Güney'den hayır. AB'ye bölünmüş olarak üyelik'' başlığıyla verdiği haberde de, ''bölünmüşlüğü 30 yıldır süren Akdeniz adası Kıbrıs'ta, birleşimin olup olmayacağını belirleyecek referandumlarda, Güney kesiminden hayır sonucunun çıktığı, Kuzey kesiminde ise evet oylarının yüzde 65'i geçtiği'' kaydedildi.
Haberde, ''Kıbrıs'ın bölünmüşlük durumunun devam edeceği kesinleşti. Bu sonuçla Güney Kıbrıs tek başına 1 Mayıs'ta AB'ye üye olacak'' denildi.
''AB ve BM'nin, planının kabul edilmesi yönünde telkinlerine rağmen Rum kesiminin planı reddiyle AB'nin bölünmüş bir devleti bünyesine alma durumunda kalacağı'' ifade edilen haberde, ''bundan sonra, Kıbrıs'ı güvenlik açısından önemli gören ABD'nin ve Kuzey Kıbrıs'ın hamisi durumundaki Türkiye'nin, KKTC'nin tanınması için uluslararası topluma çağrıda bulunmasının beklendiği'' belirtildi.
Mainiçi Şimbun ise ''Kıbrıs'ın birleşimi. Rum kesimi karşı. BM'nin diplomatik gayretlerinde başarısızlık'' başlığıyla okuyucularına duyurduğu haberinde, ''bölünmüş durumdaki Kıbrıs'ın yeniden birleşimi için yapılan referandumların'' Türk ve Rum tarafındaki sonuçlarına yer verdi.
Haberde, ''AB üyeliği zaten kesinleşen Güney kesiminde halk, Kuzey ile müzakerelere tepki göstermiş ve (Rum kesimi lideri Tasos) Papadopulos da hayır oyu verilmesi yönünde çağrıda bulunmuştu'' ifadesi kullanıldı.
Tokyo Şimbun da, ''Bölünmüşlüğün çözümü zorda. Güneyin reddi kesinleşti'' başlıklı haberinde, Rum kesiminden hayır çıkmasıyla 1 Mayıs'ta Rum kesiminin AB'ye tek başına üyeliğinin kesinleştiği kaydedildi.
MILLIYET 25/04/2004

Yunanistan'da ana muhalefet partisi PASOK'un lideri Yorgo Papandreu, Kıbrıs'daki referandum sonuçlarının uluslarası toplumu birleşmiş Kıbrıs hayalinin son bulduğu kanaatine götürmemesi gerektiğini söyledi.
Papandreu, referandum sonuçları ve Kıbrıs'ta soruna çözüm getirilmesi yönündeki çabaları konu alan açıklamasında, ''Helenler olarak sonuçları değerlendirmeli ve bir sonraki adımlarımızı belirlemeyiz. Bu, Yunanistan ile Kıbrıs (Rum kesimi) arasında ciddi ve samimi bir diyalogla olmalıdır'' şeklinde konuştu.
''Biz ilk andan itibaren Kıbrıslıların (Rumların) yanındayız ve onların seçimlerine saygı duyuyoruz'' diyen Papandreu, ''Hiçbir Yunanlı Kıbrıs konusunun kapandığını kabul edemez. Kıbrıs sorununun çözülebileceğine ve işgale son verilebileceğine inanıyorum'' ifadesini kullandı.
Papandreu, ''Kıbrıs'ın dış politikanın merkezinde olduğunu'' kaydetti ve ''Türk-Yunan ilişkilerinin şu veya bu şekilde Kıbrıs konusundan etkileneceğini'' vurguladı. Papandreu, Kıbrıs sorununun çözümü yolunda verilecek mücadeleyi destekleyeceğini de belirtti.
Öte yandan, Yunanistan Komünist Partisi'nden (KKE) yapılan açıklamada, ''KKE, Kıbrıs'ta adil bir çözüm bulunması yönündeki çabaları desteklemektedir. Kıbrıslı Rumlar ile Türklerin yanında olmaya devam edeceğiz'' denildi.
MILLIYET 25/04/2004

Verheugen: Kıbrıslı Rumların AB üyeliğine gölge düştü

Avrupa Birliği Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu üyesi Günter Verheugen, Kıbrıslı Rumların AB üyeliğine gölge düştüğünü söyledi.
Verheugen, Almanya'daki ARD televizyonuna yaptığı açıklamada, ''Siyasi hasar büyük. Şimdi Kıbrıs'ın (Rum kesimi) üyeliğine gölge düştü'' dedi.
Günter Verheugen, referandum sonucunun AB'nin Türkiye ile ilişkilerini gereksiz yere güçleştireceğini de söyledi.
Adanın birleşmesi için kısa süre içinde yeni bir girişim olmasını beklemediğini belirten Verheugen, ''Kanımca Birleşmiş Milletler'in yeni bir girişimi olmayacak. Müzakereler için başka olasılık, müzakerelere öncülük edecek birisini ve hepsinin ötesinde başka muhtemel uzlaşma görmüyorum. Masadaki, en iyi olası sonuçtur'' dedi.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin (KKTC) ayrı bir devlet olarak tanınmasını beklemediğini söyleyen Verheugen, bunun BM kararı gerektireceğini ve Rusya'nın böyle bir girişimi muhtemelen veto edeceğini belirtti.
MILLIYET 25/04/2004

LEFKOŞA

Kıbrıs'ta referandum sonuçlarını KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, makamında izledi. Dün saat 19.00 sularında KKTC'den evet, Güney Kıbrıs'tan hayır ağırlıklı sonuçlar gelmeye başladıktan hemen sonra Cumhurbaşkanı Denktaş'la makamında görüştük. Denktaş'ın ilk yorumu şu oldu:
"Bizim amacımız devletimizi ayakta tutmaktı. Bu sonuçla KKTC ayakta kalmıştır. Önemli olan sonuçtur. Rumların hayır demeleri bizi Annan Planı gibi bir felaketten kurtarmıştır."
KKTC Cumhurbaşkanı, Kıbrıs Türklerinin evet demesi sonucunda istifa etmesi gerektiğini söyleyen Başbakan Mehmet Ali Talat'ın sözlerini anımsattığımızda ise şu karşılığı verdi:
"Benim istifam Annan Planı'nın kabul edilmesi halinde sözkonusu olabilirdi. Eğer iki taraftan da evet çıksaydı o zaman KKTC ortadan kalkmış olacaktı. Ben de bu durumda istifa edecektim. Ama şimdi devletimiz ayakta kalmış, Annan Planı kabul edilmemiştir. Bu durumda benim de istifam sözkonusu olmayacaktır. Devletimiz kaldığına göre Cumhurbaşkanı da görevinde demektir. Ben bundan sonra hükümetle ve halkımla Kıbrıs Türkünün çıkarları için çalışmaya ve özellikle de KKTC'nin tanınması için elimden gelen gayreti Türkiye ile de birlikte göstereceğim."

Cumhurbaşkanı Denktaş, bu sonuçtan sonra Türkiye'nin ve KKTC'nin ne yapması gerektiği yönündeki sorumu ise şöyle yanıtladı:
"Türkiye Başbakanı Sayın Erdoğan, dün (önceki gün) akşam seçim yasaklarına rağmen, televizyondan halka seslendi ve eğer Kuzey'den evet, Güney'den hayır çıkarsa KKTC'nin tanınması için harekete geçeceğiz, Rumların tavırlarıyla vakit öldürmeyeceğiz, mesajı verdi. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı'nın sözü milli senet. Ben şimdi Sayın Başbakan'dan verdiği bu milli senetin gereğini yapmasını beklerim. Vakit geçirmeden KKTC'nin tanınması için harekete geçmelidir."

KKTC Cumhurbaşkanı Denktaş, bu sonuçlardan sonra Avrupa Birliği'nin de Türkiye'ye ve Kıbrıs Türklerine verdiği sözleri tutması gerektiğini vurguladı. Ve şu değerlendirmeyi yaptı:
"Avrupa Birliği bu süreçte Kıbrıs Türklerine evet dedirtmek için çok büyük baskı uyguladı ve önemli vaadlerde bulundu. Şimdi sözlerini tutsunlar. Nedir verdikleri sözler? Kuzey evet, Güney hayır derse KKTC'nin tanınmasından ambargonun kaldırılmasına, Ercan Havaalanı'nın uluslararası uçuşlara açılmasından Kuzey Kıbrıs limanlarındaki ambargonun sona erdirilmesine kadar birçok söz vermişlerdir. Şimdi, Türkiye'nin ve KKTC'nin, Avrupa Birliği'nden bu sözleri yerine getirmesini istemek ve beklemek haklarıdır. Özellikle, Kuzey'de evet oyu kullanan vatandaşlarım, bu sözlere güvenmişlerdir, bu sözler doğrultusunda beklentilere girmişlerdir. Avrupa Birliği de evet dedirtmek için bu sözleri vermiştir. Şimdi, yerine getirilmesini bekliyorlar."
Denktaş, referandum sonuçlarının Rumlar açısından da şöyle değerlendirilmesi gerektiğini belirtti:
"Rumlar, yüksek bir hayır oyuyla Türklerle bir arada yaşamak istemediklerini, Avrupa Birliği üzerinden Kıbrıs'ın tamamına sahip olma amaçlarının değişmediğini göstermişlerdir. Rumlar açısından sonuçlara böyle bakmak gerekir. Ayrıca, Kuzey'de evet derseniz Birleşik Kıbrıs'ı yaratacaksınız, kendi devletimiz de yücelecektir, şeklinde yapılan propagandanın da doğru olmadığı anlaşılmıştır. Avrupa Birliği'ne girmeyi garanti eden Rumların, Türklerle bir ortaklık kurmak istemedikleri artık belli olmuştur."

KKTC Cumhurbaşkanı, bu sonuçlardan sonra referandumun tekrarlanmasının da mümkün olmadığını kaydederek, bu yöndeki çabalarla ilgili olarak, "Kabul etmemiz mümkün değildir" diye konuştu:
Denktaş, referandumun tekrarlanması konusunda şu değerlendirmeyi yaptı:
"Rum tarafındaki oylar göstermiştir ki, bir ortaklık kurmaya niyetleri yoktur. Halkımız evet diyerek, iyi niyetle, propagandalara kanarak bu sonucu vermiştir. Ama Rum tarafından gelen sonuç bunun mümkün olmadığını gösteriyor. Bundan sonra Annan Planı'nın tekrar referanduma götürülmesini kabul etmemiz mümkün değildir. Annan Planı, bu sonuçla ortadan kalkmıştır. Eğer, Türklerle Rumlar arasında eşitliğe, adalete uygun bir ortaklık kurulması isteniyorsa artık Türk varlığının kabul edilmesi iki ayrı toplum, iki ayrı demokrasi, iki ayrı kesim olduğunun bilinmesi ve kabullenilmiş olması gerekir. Egemenliğimizin kabul edilmiş olması gerekir. Annan Planı'nın tekrar gündeme getirilmesi sözkonusu olmamalıdır. Türkiye de Başbakan Erdoğan'ın belirttiği gibi KKTC'nin tanınması konusunda ağırlığını koymalı, aynı planın tekrar referanduma sunulmasını kabul etmemelidir. Rumların 40 yıllık politikalarının değişmediği açığa çıkmıştır. Siyasi hedefleri, Kıbrıs'ı Yunan adası yapmaktır. Referandum sonuçları da bunu ispat etmiştir."
Denktaş'ın sözlerinden, bundan sonrası için KKTC'nin tanınması yolunda politika izleyeceği, görevinde kalarak, Erdoğan ve Talat hükümetlerini bu politikayı desteklemeye çağıracağı anlaşılıyor.
MILLIYET 25/04/2004 FIKRET BILA

Keşke evet - evet çıksaydı. Olmadı. Ama hiçbir şey dünyanın sonu değil. Yeni bir umut yolculuğuna çıkacağız. Çünkü umut etmeden yaşanmıyor
Referanduma doğru Kıbrıs - 9 / LEFKOŞA

Keşke evet-evet çıksaydı! Ama hiçbir şey dünyanın sonu değil. Hayat devam ediyor. Referandum sonrası da farklı olmayacak. İnsanoğlunun iyi yanına olan güvenimizi, barışa dönük tutkumuzu ve yaşama sevincimizi yitirmediğimiz sürece, hiç kuşkunuz olmasın, tarih defterine daha çok güzel sayfalar yazılacak.
Kıbrıs için de bu böyle olacak.
Bu sabahtan itibaren yeni bir umut yolcuğuna çıkacağız. N'apalım, umut etmeden yaşanmıyor. Kıbrıs'ın önünde yeni bir dönem açılıyor.
Dokuz gündür Kıbrıs'tayım.
Bu satırları dün akşam vakti 24 Nisan referandumunun sonuçlarını aldıktan sonra yazıyorum. İlk değerlenrirmelerim satır başlarıyla şöyle:
(1) Kuzey'de yüzde 65, Güney'de ise yüzde 25 evet... Türkler içtenlikle çözüm yanlısı olduklarını hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak biçimde sergilediler. Rumlar ise yüzde 75 hayırla Türkleri eşit ortak olarak görmediklerini, iki kesimliliği kabul etmediklerini, Elenizm'den kurtulamadıklarını, Türkler'i hâlâ azınlık olarak görmek istediklerini kanıtladılar.

(2) Kuzey'deki yüzde 65 evet oyu, bir yandan KKTC'ye dönük ambargoların kaldırılmasını hızlandıracak, öbür yandan Türkiye'nin hem bu konuda hem kendi AB takvimi ile ilgili olarak elini güçlendirecek olumlu bir gelişmedir.
(3) Güney'de ezici hayır, Kuzey'de ezici evet çıkması, bir çelişkiyi olanca çıplaklığıyla gözler önüne sermiş oldu. Rumlar AB'nin kabul ettiği bir plana hayır derken ödüllendiriliyor, yani 1 Mayıs'ta AB'ye giriyorlar. Buna karşılık Türkler AB'nin sonuna kadar sahip çıktığı bir plana evet dedikleri için cezalandırılacaklar: Çünkü AB'nin dışında kalıyorlar.
(4) Bu haksızlığın giderilmesi şart. Bu haksızlık, bu mağduriyet yok edilmeden, bir başka deyişle Kıbrıs Türkleri ödüllendirilmeye başlamadan, Kıbrıs'ta günün birinde yine çözüme giden yolun açılması mümkün değildir. Ankara bu açıdan kararlı davranacağı dün akşam, Dışişleri Bakanı Gül'ün açıklamalarında da dikkati çekiyordu. Ankara hem AB'nin hem de BM ve ABD'nin verdikleri sözlerin yerine getirilmesi konusunda takipçi olacak.
(5) Ankara'da hükümet bir yandan KKTC'ye dönük ambargoların kaldırılması ve Kıbrıs Türklerinin artık cezalandırılması değil ödüllendirilmesi yolunda yürümeye başlarken, aynı zamanda dikkatini kendi AB takvimi üzerinde tutmaya devam edecek. Güney'deki hayır yüzünden işbirliği ve diyalog kanallarını torpilleyecek, negatif bir rota değişikliği beklenmiyor Erdoğan - Gül ikilisinden...
(6) Bunun anlamı, Türk hükümetinin yine AB ile işbirliği içinde yola devam etmesi, bugüne kadar Kıbrıs'la ilgili olarak elde edilen pozitif puanları korumaya ve bir adım önde politikası ile negatif değil yine çözüm üretici diplomasi uygulamasıdır.
(7) Güney'den hayırla birlikte Türkiye'nin farklı, negatif bir diplomasi atağı başlatmasını isteyenler de var. KKTC Cumhurbaşkanı Denktaş ve yakın çevresindeki danışmanları, Türkiye'nin artık KKTC ile ilgili olarak kendi başının çaresine bakması gerektiğini düşünüyorlar. Türkiye'yle 'özel ilişkiler'in resmiyete dökülmesi, Gümrük Birliği'nin başlatılması, savunma anlaşmalarının yapılması gibi... Böylece Kuzey'deki fiili durumun meşrulaştırılması yolunda adımların atılmasını bekliyorlar Türk hükümetinden...
(8) Bu yol farklı bir yol. 'AB ile işbirliği'ne sırtını dönebilecek bir yol. Pozitif değil negatif bir diplomasi yolu. Buna KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat'ın da, Erdoğan - Gül ikilisinin de sıcak bakmadıkları malum...

(9) Rauf Denktaş'ın durumuna gelince... Kendi halkı tarafından yüzde 65 oyla reddedildi. Ama yine koltuğuna yapışmakta kararlı. Kendisini oraya seçen halk artık kendisine güvenmiyor. Halkın seçtiği hükümetin Başbakanı Talat da kendisine güvenmiyor. Türkiye'de, hükümetle, Erdoğan - Gül ikilisi de kendisine güvenmiyor. Uluslararası toplum, BM'si, AB'si, ABD'si de kendisine güvenmiyor. Bütün bu nedenlerle -Denktaş, yeni diplomatik dönemde, negatif bir unsur... Ama sayın Denktaş yine de demokrasilerde istifa diye bir kurumun varlığını hâlâ aklına getiremiyor.
Yazık! Geçelim.
Yazımın başında belirttiğim gibi:
Keşke evet-evet çıksaydı.
Ama hayat devam ediyor.
Ve umut etmeden de yaşanmıyor.
Kuzey'de Türkler, yüzde 65'le, hem kendilerini dünyaya bağlayacak çok kritik bir dönemeci başarıyla geçtiler hem de Tür-kiye'nin elini Kıbrıs ve AB takvimi konusunda güçlendirdiler.
İyi pazarlar.
MILLIYET 25/04/2004 HASAN CEMAL

LEFKOŞA RUM KESİMİ

Kıbrıs'taki referandumda beklenen oldu: Türk kesimi "evet", Rum kesimi "hayır" dedi.
Rum tarafında sürpriz, "ohi"lerin büyük sayısı. Referandum öncesi tahminler, "evet"lerin yüzde 25 - 30 arası olacağı yönünde idi. Oysa "hayır" hareketi, yüzde 70'in çok üstünde bir düzeye ulaşarak, "evet"leri ezdi, geçti...
Analistlere göre, Cumhurbaşkanı Tasos Papadopulos'un DİKO'sunun yanı sıra, son olarak "ret cephesi"ne katılan AKEL'in yandaşları, kitle halinde "hayır" dedi. Buna karşılık, "evet" demesi beklenen en güçlü parti DİSİ'den "ohi" diyen epey seçmen oldu.
Bu sonuç, halkın dörtte üçünün Annan Planı'nı reddettiğini gösteriyor. İlginç olan bir husus da, 18 - 24 yaşlarındaki gençler ve 65 üstü yaşlılar arasında bu oranın çok daha yüksek (yüzde 85 civarında) olmasıdır.
* * *
Bu sonuç tabii burada "hayır" diyen çevreleri coşturdu. Basın merkezinde bile ilk sonuçlar ilan edildiğinde alkış koptu.
Ancak, öylesine güçlü bir "ohi"den sonra, ne olacağı şimdiden ciddi bir tartışma (ve kaygı) konusu.
Her ne kadar Papadopulos ve yandaşları (ve de AKEL liderleri) bunun çözüm yolunun açılmasına engel olmayacağını, hatta yeni bir sürecin başlatılabileceğini söylüyorlarsa da (ki bunu dün sandık başında tekrarladılar) çoğu gözlemci buna imkan görmüyor. Klerides, Vasiliu gibi "evet" yanlısı siyasiler, birçok yabancı gözlemcinin şu görüşüne katılıyor: Artık müzakere veya çözüm çabalarının başlaması hayal. Fiili durum pekişecek, adanın bölünmüşlüğü (yani taksim) artık kalıcı olacak...
Bu bağlamda buradaki bazı yabancı diplomatlar da, iki kesimdeki referandum sonuçlarını "Türk tarafı için bir başarı", "Rum tarafı için ise bir trajedi" olarak nitelendiriyorlar.
* * *
Kıbrıs'ta yapılan bu ilk referandumun Rum toplumunu böldüğü ve hatta cepheleştirdiği açık. Aslında "evet" veya "hayır"ın arkasında çeşitli Rum kesimlerinin temel pozisyonları yatıyor.
"Hayır" diyenler, Annan planının kendi açılarından tüm negatif yanlarını ön planda tutanlardır. Kimi, Kuzey'deki evlerine dönme hakkının verilmemesine, kimi KKTC'ye Türkiye'den gelip yerleşenlerin önemli kısmına Kıbrıs vatandaşlığının verilmesine karşı oldukları, kimi de bu anlaşmanın Türkiye'nin baskısı ile gerçekleştirildiği ve ileride Ankara'nın sözünü tutmayacağı endişesini taşıdıkları için "hayır" dediler... Açıkçası birçoğu da "bilinmeyenin riski" yerine "statüko"yu tercih ettikleri için, önerilen çözümü reddettiler...
Pek çok gözlemcinin ve deneyimli Rum politikacılarının görüşü de şu: "Eğer Papadopulos'un yerine bir başkası (örneğin Klerides veya Vasiliu gibi) iktidarda olsaydı durum çok farklı olurdu... Ve eğer AKEL son dakikada "hayır"dan yana bir tavır almasaydı, büyük olasılıkla sandıktan "evet" çıkardı...
"Evet" diyenlerin çoğu, Annan planını kabul etmenin "ehveni şer" olduğu, reddetmenin ise cidi sorunlar yaratacağı kanısında. Onların korkusu da "hayır"dan sonra Rum tarafının büyük baskılara uğrayacağı, tecrit edileceği ve sonunda adanın taksime doğru gideceğidir...
* * *
KIBRIS'ın iki kesimindeki referandumlardan "çifte evet" çıkabilseydi, bir "Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti" doğacak, iki halk için de "yeni ortak bir gelecek" başlayacaktı. Papadopulos'un "tarihi bir gün" diye nitelendirdiği 24 Nisan referandumu, ne yazık ki böyle bir "gelecek" belirleyemedi...
MILLIYET 25/04/2004 SAMI KOHEN

Lefkoşa'nın Türk kesimindeki Pizza Pronto'nun camekanla çevrelenmiş "bahçesinde" sokağı seyrediyorum.. Dışarıda benzerlerine sadece "tropikal" yerlerde rastladığım türden deli bir yağmur yağıyor. Birisi sanki Kıbrıs'ın geçmişteki bütün kirlerini temizlemek için kovalarca su boşaltıyor gibi..
Referandumun başlamasına artık sadece 12 saat kalmış. Erhan Başay, Ankara'da okuyup kimya mühendisi olmuş ama memleketine döndükten sonra "lokanta işine" girmiş.
Rumların "hayır"ı belli olduğundan beri Türk tarafına geçen Rum sayısında gözle görülür bir azalma olduğunu söylüyor.
Rumlar ya korktukları için ya da "hayır diyecekleri için utandıklarından" olsa gerek artık Kuzey'e daha az geçiyorlar. Referandum sonrasında çözülmesi gereken problemlerden biri de bu sanırım.. İnsanların karşılıklı olarak birbirlerine yeniden güvenmelerini sağlamak gerekecek..
Erhan'a "Rum gazetelerine ilan vermelisin yeniden gelmelerini sağlamak için" diyorum, gülüyor: "Verdim ama hiçbiri yayımlamadı. Politis bile..."
Politis çözüm yanlısı, sol görüşlü bir gazete ama bir küçük lokanta ilanını bile yayımlamaya çekinmesi Rum tarafının kendi içinde çözmesi gereken bazı ciddi problemleri olduğunu gösteriyor.

Sokaklar ıssız, çünkü..
En önemlisinin Kıbrıs'ın Rum kesimindeki eğitim sorunu olduğunu söylüyor Niyazi Kızılyürek..
Niyazi, çok ilginç bir insan..
Kıbrıs'ın Rum kesiminde yaşıyor, üniversitede hocalık yapıyor. Birleşik ve bağımsız Kıbrıs için mücadele ediyor. Yazıyor, film çekiyor, ders veriyor.. Kolayca tahmin edebileceğiniz gibi iki tarafta da sayıları az olmayan "Denktaşgiller" tarafından pek sevilmiyor..
Kıbrıs Rum kesimindeki ders kitaplarında, tarih kitaplarında gerçeklerin çarpıtıldığını, öğrencilerin beyinlerinin faşist öğretmenler tarafından yıkandığını söylüyor.
Hava kararırken Rum Lefkoşa'ya dönüyorum, bu kez Mete Han kapısından..
Artık cuma gecesi başlıyor.. Lefkoşa'nın Rum kesimindeki sokakların gece olunca neden bu kadar sessiz olduğunu girdiğim ilk tavernada daha iyi anlıyorum. Sokaklar ıssız, çünkü herkes "içeride"!

İyice 'araştırdım'...
Burası Çellar isimli bir taverna.. Buzuki oynak havalar çalıyor.. İçeride doğum günü, evlilik yıldönümü kutlayan gençler.. Mumlar üfleniyor, kadehler kaldırılıyor.. İstanbul ve Atina geceleri kadar hareketli değil belki ama bu küçücük adanın da kendine göre bir gece hayatı var..
Garson "grappa"ya benzeyen yerel bir içkiden bir şişe koyuyor masamıza.. Adı Zivana.. 45 derece! Şişeyi bitirecek olursanız "zıvanadan çıkmanız" kaçınılmaz..
"Araştırmacı gazetecilik" ruhum beni dürtüyor, oradan kalkıp bir başka yere gidiyorum. Adı Pavillon.. Sahnede sanki "pop star yarışması" var gibi.. Orkestra yerinde kalıyor ama iki şarkı söyleyen inip, yerini bir başka şarkıcıya bırakıyor..
Ünlü Makariyos Caddesi üzerinde yeni açılmış modern bir kafe - bar var, Mondo..
Tarkan çalıyor bir ara: Kır zincirlerini gel, aşka kanalım bu geceeee..
Kıbrıs zincirlerini ne yazık ki bu kez de kıramayacak..
Gece, İstanbul ve Atina'daki gibi bir çorbacıda sona eriyor. Pirinç lapasının üzerine dökülmüş yavan tavuk suyuna, çorba denilirse tabii!
MEHMET Y. YIMAZ MILLIYET 25/04/2004

Erdoğan: Hiçbir millet ülkesini ucuza kaptırmanın alçaklığını yaşamaz

AK Parti Genel Başkanı ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, ''hiçbir milletin, ülkesini, milletini ucuza kaptırmanın alçaklığını yaşamayacağını'' belirterek, ''Bu böyle biline' dedi.
Erdoğan, parti genel merkezinde düzenlenen il başkanları toplantısında konuştu.
Konuşmasında Erdoğan, Kıbrıs'ta dün yapılan referandum ve Kıbrıs konusu üzerinde durdu.
Kıbrıs'ta yaşayan iki halkın, dün sandık başına giderek Annan Planı hakkındaki hür iradelerini ortaya koyduklarını ifade eden Erdoğan, bugün itibariyle Ada'da Kıbrıslı Türkler'in iradelerini plana ''evet'' yönünde, Rumlar'ın ise ''hayır'' yönünde koyduklarının anlaşıldığını söyledi.
Referandum sonuçlarını, demokratik bir olgunluk içerisinde karşıladıklarını hatta çok daha önceden çıkacak sonucu bu olgunluk içerisinde karşılayacaklarını söylediklerini kaydeden Erdoğan, her iki halkın sandığa yansıyan iradesine de saygı duyduklarını dile getirdi.
Erdoğan, bu sonuçların Kıbrıs için olumlu neticeler doğurduğuna inandığını belirterek, şöyle konuştu:
''Burada bir gerçeğin de altını çizmek istiyorum. Yaklaşık 1-1.5 aydır bu konu çok konuşuldu, bizler bu konuda çok çalışmalar yaptık. Bu yola iyi niyetle çıktık. Samimiydik, bu samimiyetimizin neticesini de yine ben inanıyorum ki olumlu bir şekilde aldık.
Referandum sonuçlarına saygı göstermekle birlikte, beklentinin dışında, bundan farklı bir sonucun ortaya çıkması yönünde bir netice beklediğimizi de açıkça ifade etmek istiyorum. Bunu gizlemenin bir anlamı yok. Ada'da yaşayan her iki halk da Ada'da kalıcı ve adil bir barışa zemin hazırlasın, Annan Planı'na da 'evet' desin, bunu isterdik. Ama bu olmadı. Bu noktada Kıbrıs Türk halkının iyi niyetli ve barıştan yana tavrının, bütün dünya tarafından hakkaniyet çerçevesinde değerlendirileceğinden hiç kuşku duymuyorum. Son Annan Planı ile ilgili müzakerelerin başından sonuna kadar Türk tarafının Kıbrıs'ta çözüm isteyen, yapıcı ve aktif taraf olduğu su götürmez bir gerçektir. Bu tavrımızın, meselenin yıllara dayalı, alışılmış dengelerini değiştirdiği ve yıllar yılı -buranın altını çiziyorum- çözümden kaçan taraf olmakla suçlanan Türk tarafının imajını tamamen değiştirdiği dünya kamuoyunun ortak fikridir.
Şimdi yapılması gereken, gerek Türkiye'nin, gerek KKTC'nin barış yolunda attığı bu büyük adıma, uluslararası camianın, aynı sıcak yaklaşımla karşılık vermesidir. Rum tarafının, Annan Planı'na 'hayır' demesinin, Türk tarafının baştan beri ortaya koyduğu yapıcı gayreti görülmez hale getirmesi mümkün değildir. Artık Kıbrıs'ta taşlar yerinden oynamıştır. Ve bugünden sonra Kıbrıs hakkında söz söyleyecek herkesin, bu yeni tabloyu hesaba katarak konuşması gerekecektir. Lehimize şekillenen bu yeni tabloyu diplomasimiz açısından son derece önemli ve ileri bir adım olarak görüyoruz.''

''AB ZEMİNİNDE HAK ETTİĞİ KARŞILIK''

Erdoğan, AB ile müzakerelerin doğrudan şartı olmayan bu önemli konuda Türk tarafı olarak atılan pozitif adımların Türkiye hanesine yeni artı puanlar yazdırmasını beklediklerini vurgulayarak, AB'nin sahip olduğu öz değerler açısından Türkiye'nin son dönemde ortaya koyduğu yaklaşımın, daha önceki dönemlerle farkını netleştirmenin bir şart ve yükümlülük haline geldiğini söyledi.
Bu beklentilerin AB zemininde hak ettiği karşılığı bulacağına inançlarının tam olduğunu dile getiren Erdoğan, Kıbrıs müzakerelerinde emeği geçen Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül, Dışişleri bürokratları, KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat, Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş ve KKTC Dışişleri yetkililerine teşekkür etti.
New York sürecinin başlamasında KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın da katkısı olduğuna işaret eden Erdoğan, konuşmasını şöyle sürdürdü:
''Fakat bir gerçeği söylemeden de edemeyeceğim. Lütfen bu yanlış anlaşılmasın, hiçbir zaman kişisel bazı sıkıntıların kaynağı Türkiye Cumhuriyeti hükümeti olmamıştır. Bunu böyle gösterme gayreti içinde olanlar olmuştur. Biz hiçbir zaman karalama kampanyası içine girmedik. Türkiye Cumhuriyeti hükümeti ve temsil ettiği Türkiye, çok büyük bir devlettir de onun için. Böyle bir şeye de zaten giremezdik. Böyle bir şeye de gerek yoktu.
Fakat zaman zaman görüyorum ki, bazı böyle haddi tecavüz eden ifadeler kullanılıyor. Bunlar çok çirkin, bunlar yakışıksız. Zaman, Türkiye Cumhuriyeti'nin 58. ve 59. hükümetlerinin bu konularda ne kadar isabetli, ne kadar olumlu adımlar attığını gösterecektir. Tarihe artık bir kayıt olarak da düşülmüştür. Öyle zannediyorum ki çok partili dönemi kapsayan son 50 yılda özellikle Türkiye'nin diplomaside yaşadığı en başarılı olay olarak bunu gösterecektir. Peki bu süreç bitti mi? Netice alındı mı? Hayır. Bu süreç devam ediyor. Biz şu ana kadar nasıl Kıbrıslı kardeşlerimizin yanında olduysak, bundan sonra da yanında olacağız. Yalnız bırakmadık, bırakmayacağız.''

''HAMASİ SÖYLEMLERİN ARKASINA GİZLENME KURNAZLIĞI''

Erdoğan, Kıbrıs sorununun çözümü konusunda gösterdikleri yaklaşımı benimsemeyen, böyle demokratik bir süreçte centilmenlik dışı davranışlar sergileyen çevrelerin referandum sonucundan gerekli dersi almış olmalarını ümit ettiğini kaydetti.
Toplumsal iradeye ipotek koymanın, ''ya sev, ya terket'' mantığı ile ülkesinde yaşayan insanları değerlendirmenin, hiçbir zaman insani bir yaklaşım olmadığını vurgulayan Erdoğan, ''Hiç kimseyi vatanından, sevmek veya terk etmek ikilemiyle karşı karşıya bırakamazsınız'' dedi.
Demokrasiye tahammül edemeyen ve halk iradesini içine sindiremeyenlerin, maksatlarını, hamasi söylemlerin arkasına gizleme kurnazlığını bırakmaları gerektiğini ifade eden Erdoğan, Kıbrıs Türk halkının sandığa yansıttığı iradenin, özellikle yıllar yılı, çözümsüzlüğü çözüm bilen zihniyetler tarafından iyi değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

''BİRLİĞİNİZİ, BERABERLİĞİNİZİ BOZMAYINIZ''

''Hiçbir millet, ülkesini de milletini de ucuza kaptırmanın alçaklığını yaşamaz. Bu böyle biline'' diyen Erdoğan, kimsenin bu noktada kendisini milletin üstünde kabul etmemesi gerektiğini belirtti. Erdoğan, şunları kaydetti:
''Bir taraftan, 'egemenlik kayıtsız şartsız milletindir' diyeceğiz, ondan sonra da 'hayır bu böyle değil, şöyledir' diyeceksiniz, olmaz. Biz o iradeyi dikkate alıyoruz, milletin iradesini demokrasinin tartışılması mümkün olmayan temel değeri olarak görüyoruz. İşte bu anlayışımızdır ki Türkiye'yi ve KKTC'yi, uluslararası camia nezdinde, pozitif taraf haline getirmiştir. Ben referandum ile birlikte açılan yeni sayfanın olumlu sonuçlar getireceğine inanıyorum. Bir şeyin altını da çizmem gerekiyor. Ada'da yeni ortaya çıkan bu durum sebebiyle inanıyorum ki Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, bir fırsatı kaçırmıştır. Ben yine inanıyorum ki, artık Ada'da yeni bir durum ortaya çıkmıştır. Uluslararası camia, artık bunu gerektiği şekliyle değerlendirecek ve bugüne kadar uluslararası bütün aktivitelerde, bütün insani, insan hakları açısından, hukukun üstünlüğü açısından tecrit ve dışlama politikasının uygulandığı KKTC'ye karşı bu politikalar son bulacaktır. Türkiye'nin başbakanı olarak her durumda ve her şart altında Kıbrıslı kardeşlerimizin yanında olacağımızı ve davalarını, davamız bileceğimizi bir kere daha ifade ediyorum. Buradan, seslenerek bir şeyi daha rica ediyorum: Birliğinizi, beraberliğinizi bozmayınız. O birlik, size güç katacaktır. Bu bir referandumdu, oldu ve bitti. Demokratik hakkınızı ve iradenizi en güzel şekliyle ortaya koydunuz ama bundan sonra birbirimizi KKTC'de bugüne kadar nasıl olduysa, aynı sevgi içerisinde, aynı saygı içerisinde karşılayacak, sevecek ve hep birlikte KKTC için diyeceğiz. Birimiz hepimiz, hepimiz birimiz anlayışıyla, yaklaşımımızı sürdüreceğiz.''
MILLIYET 25/04/2004

Referandum sonuçları KKTC basınında manşetlerde...

Annan çözüm planı çerçevesinde KKTC ve Kıbrıs Rum kesiminde dün eşzamanlı olarak yapılan referandumların sonuçları KKTC basınında manşetlerden verildi.
Sonuçlarla ilgili haberleri birinci ve iç sayfalarından geniş şekilde okuyucularına aktaran gazeteler, Kıbrıslı Türklerin, ''Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti''ne evet, Rumların ise hayır dediğini yazdı.
Artık söz sırasının uluslararası toplulukta olduğuna ve KKTC'nin tanınması gerektiğine işaret eden gazeteler, referandumda, KKTC'de yaşayan Türkiye kökenli nüfusun büyük oranda ''evet'' oyu kullandığına dikkat çekti.
Başbakan Mehmet Ali Talat'ın, Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın istifa etmesi gerektiği sözlerini ve Cumhurbaşkanı Denktaş'ın da ''İstifa etmeyeceğim'' ifadelerini öne çıkaran gazeteler, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül'ün referandum sonuçlarıyla ilgili açıklamalarına da geniş yer verdi.
Gazeteler, BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro De Soto'nun, ''BM'nin Kıbrıs'taki bürosunun kapatılacağı'' açıklamasına da dikkat çekti.
KKTC'de günlük yayımlanan gazetelerden Kıbrıs gazetesi, ''Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti'ne Türklerden evet, Rumlardan hayır'' başlıklı haberinde, hayırcıların sandıklarda varlık göstermediğini yazdı. Gazete, Türkiye kökenlilerin ''büyük bir başarı gösterdiğini'' ve Türkiye kökenlilerin yaşadığı bölgelerden büyük oranda ''evet'' sonucu çıktığını yazdı.
''Evet'' yanlılarının sevinç gösterilerine de geniş yer veren gazete, ''Statüko çöktü'' başlığını kullandı.
Halkın Sesi Gazetesi, ''Halk 'evet' dedi'' , Vatan Gazetesi, ''Söz sırası uluslararası toplulukta'' başlıklarını kullandı. Volkan Gazetesi de, ''verilen sözlerin tutulması, ambargoların kaldırılması ve devletin güçlendirilmesi'' gerektiğini belirterek, ''KKTC tanınmalı'' başlığını kullandı.
Kuzey Kıbrıs Cumhuriyet Gazetesi, ''Kuzey'den evet, Güney'den hayır'' başlığının yanı sıra Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş'ın, ''Bugün bir milattır'' sözünü öne çıkardı. Birlik Gazetesi, ''Annan planı artık yok'' başlıklı haberinde, ''Güney Kıbrıs'ın Türklere yaşam hakkı vermek istemediği, adanın tamamına egemen olmak istediği bir kez daha ortaya çıktı'' diye yazdı.
''Türk tarafı evet, Rum tarafı hayır'' başlığını kullanan Afrika gazetesi, ilk sayfadan şu yorumu yaptı:
''Çözüm ve AB hedefi gerçekleşmedi. Türk tarafından ezici bir evet çıkarken, Rum tarafından da daha ezici bir hayır çıktı. Rum tarafı 1 Mayıs Cumartesi günü tüm adayı temsilen Kıbrıs Cumhuriyeti olarak AB'ye girmeyi bekliyor, Türk tarafı ise evetinin karşılığında ödüllendirilmeyi... Referandum 'zaferini' ilk sahiplenen Rauf Denktaş oldu! Anlaşılan kendi halkını Rum halkı ile karıştırdı!'' Yeni Düzen Gazetesi, ''Uzatın ellerinizi öpecek var'', Kıbrıslı Gazetesi, ''Halkın zaferi'', Ortam Gazetesi, ''Buruk sevinç'' başlıklarını kullandı.
MILLIYET 25/04/2004

AB Ortak Dış Politika ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Javier Solana, Kıbrıslı Rumların dünkü referandumda Annan planına ''hayır'' diyerek, tarihi bir fırsatı kaçırdığını söyledi ve plana ''evet'' diyen Kıbrıs Türklerinin ''cesaretini'' övdü.
Solana, sözcüsü aracılığıyla yaptığı açıklamada, ''AB'nin, birleşik Kıbrıs'ın AB'de yer alabilmesi amacıyla adadaki sorunun çözümü için çalışmayı sürdüreceğini'' belirtti.
''Kıbrıslı Rumların, yıllardır uğraştıkları bir sorun için çözüm fırsatını kaçırdıklarını'' ifade eden Solana, ''Bu tercihten üzüntü duyduğunu'' kaydetti.
Referandumda KKTC'den yüzde 65 oranında ''evet'' çıkmasından memnuniyet duyduğunu söyleyen Solana, ''Kıbrıs Türklerinin cesur bir seçim yaptığını ve gelecek ile çözüme doğru açık bir pencere bıraktıklarını'' ifade etti.
Solana, ''BM Genel Sekreteri Kofi Annan ile Kıbrıs temsilcisi Alvaro De Soto'nun eşsiz çalışmasının şimdilik boşa gitmesinin üzücü olduğunu'', Annan ve De Soto ile Kıbrıs konusunda ilerleme kaydedilmesi için temasta olacaklarını belirtti.
MILLIYET 25/04/2004

Yasemin Çongar


ABD yönetimi, Kıbrıs referandumlarından çıkan sonuca şaşırmadı, ancak güneydeki "hayır" oylarının yüksekliğinden "büyük hayal kırıklığı" duydu. KKTC halkının, çözüme yüzde 65 oranında "evet" demesini memnuniyetle karşılayan ABD'li yetkililer, güneydeki sonucu "Rum liderlerin tarihi hatası" olarak değerlendirdi. Rumların kararını "Adada çözüm yönünde oy kullananların ve uluslararası topluluğun umutlarına bir darbe" olarak değerlendiren ABD Dışişleri Sözcüsü Richard Boucher, "Planın onaylanması yönünde oy kullanan herkesi, özellikle Kıbrıs Türklerinin önemli bir çoğunluğunu, cesaretlerinden dolayı takdir ediyoruz" dedi.

"Raporunu bekliyoruz"
Çözüm yönündeki çabaları nedeniyle BM Genel Sekreteri Kofi Annan, Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro De Soto ve tüm ilgili BM personeline takdirlerini de bildiren Boucher, "Annan'ın BM Güvenlik Konseyi'ne sunacağı raporu bekliyoruz" diyerek, Washington'un Kıbrıs konusundaki yeni yaklaşımlarını bu rapordan sonra açıklayacağının işaretini verdi. Boucher, "Türk ve Yunan hükümetlerinin, BM planına verdikleri desteği memnuniyetle karşılıyoruz" ifadesini de kullandı.
Bir başka diplomatik kaynak da "Kıbrıs Türkleri, çözümden yana tavır alarak, uluslararası kamuoyuna çok güçlü bir mesaj verdi. Türkiye hükümetini ve KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat'ı, bu sonucun alınmasındaki çabalarından dolayı kutluyoruz" şeklinde konuştu.
Aynı kaynak, ABD'nin bu sonucun ardından Kıbrıs politikasını yeniden gözden geçireceğini vurgulayarak, Kuzey Kıbrıs'a bazı açılımlar başlatılabileceğini söyledi. Bu açılımların neler olabileceği konusunda görüş bildiren çevreler de, ticaret ve turizm alanında adanın kuzeyi ile ABD arasında doğrudan işbirliğinin başlaması, KKTC havaalanlarına Amerikan şirketlerinin uçak seferleri düzenlemesi, KKTC yetkilileri ile ABD'li yetkililer arasında yeni ve üst düzey bir diyalog açılması üzerinde duruyor. Ayrıca IMF ve Dünya Bankası'nın da KKTC'ye fon aktarması konusunda Washington tarafından teşvik edileceği belirtiliyor.

Denktaş devre dışı
ABD'li bir kaynak da, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın referandum sonucuna rağmen görevinde kalmasını "Kendi toplumuna ters düştüğü sandıkta kanıtlanan bir liderin tercihi" diye nitelendirdi. Aynı kaynak, KKTC ile bundan böyle kurulacak yeni diyalog kanallarında Denktaş'ın "birinci derecede muhatap alınacağını sanmadığını" vurguladı.
MILLIYET 25/04/2004

KIBRIS’ın kader referandumunda Türk ve Rum kesimlerinde taban tabana zıt sonuçlar alındı. Türkler yüzde 64.91 oranında ‘Evet’ dedi, Rum kesiminde ise yüzde 75.83 düzeyinde ‘Hayır’ çıktı. Türk kesiminde katılım oranı yüzde 84.34 oldu. Rum kesiminde ise katılım oranı yüzde 96.53’e ulaştı.

Her 3 Türk seçmenden 2’si Annan Planı’na ‘Evet’ diyerek Kıbrıs’ın tek parça halinde AB’ye girmesini destekledi. KKTC’de ‘Hayır’ oyları yüzde 35.09 olarak gerçekleşti. Ancak her 4 Rum seçmenden 3’ü ‘Hayır’ oyu kullanarak çözümü engelledi.

Böylece 1 Mayıs’ta Güney Kıbrıs’ın tek başına AB üyeliği kesinleşti. Türk tarafından yüksek ‘Evet’ oyu ile çözüme destek çıkması sayesinde KKTC’ye dönük ambargonun yumuşaması ihtimali arttı.

KATILIM YÜKSEKTİ

Kıbrıs’ta Türk ve Rumlar dün 30 yıllık Kıbrıs sorununa çözüm bulmak amacıyla sandık başına gitti. KKTC’de 143 bin, Rum kesiminde ise, 480 bin seçmen Annan Planı’na evet ya da hayır oyu kullanarak Kıbrıs tarihinde de ilk kez kendi geleceklerini belirledi. Referandum her iki tarafta da sakin geçti. KKTC’de yüzde 84’e ulaşan katılım oranı beklenenden yüksek oldu.

RUMLARA SİESTA

Kıbrıs’ın geleceğini belirleyen referandumda Rumlar ‘siesta’larından vazgeçmedi. KKTC’de oy verme işlemi aralıksız devam ederken Rumlar saat 12.00 ile 01.00 arasında sandıkları kapattı ve tüm görevliler öğle tatiline gitti. Lefkoşa’da ise belediye önceki geceyi binaların üzerlerine yazılan ve BM’ye küfredilen yazıları silmekle geçirdi.

MEYDANDA DEV EKRAN

Geniş güvenlik önlemleri altında yapılan referandumu, her iki tarafta da yüzlerce Türk, Rum ve yabancı gazeteci izledi. KKTC halkı ve dünya medyası, YSK’nın başkent Lefkoşa’daki Atatürk Meydanı’na yerleştirdiği dev ekrandan referandum sonuçlarını takip etti. Saray Oteli’nin en üst katında oluşturulan basın merkezi, özellikle Rum medyasının stüdyosu haline geldi.

YEŞİLIRMAK EVET DEDİ

KKTC Cumhurbaşkanı Denktaş’ın ‘hayır’ oyu istemeye gittiği ve protesto edildiği Lefke’nin Yeşilırmak köyünde 137 evet oyuna karşılık, 92 hayır çıktı.

İstedikleri oldu

KIBRISLI Türkler, kadını erkeği, yaşlısı genci, erken saatlerden başlayarak sandık başlarına koştular. Yeni bir başlangıç, yeni umutlar, yeni hayatlar için. Sandıklardan ‘Evet’ çıktıktan sonra sokaklara dökülüp büyük bir sevinç içinde bunu kutladılar.

Evet’çiler ‘Denktaş istifa’ diye yürüdü

KKTC’de referandum sonuçlarının açıklanmasının ardından, çözüm için evet oyu kullanan Kıbrıslı Türkler sokaklara dökülerek sevinç turuna çıktılar. Annan Planı’nın onaylanmasını kutlayan gruplar, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş’ın ikametine doğru ‘Denktaş istifa’ sloganları atarak yürürken polis tarafından engellendiler.

KKTC’deki 5 seçim bölgesi sonuçları

LEFKOŞA

Evet: Yüzde 71

Hayır: Yüzde 29

Gazimağusa

Evet: Yüzde 64

Hayır: Yüzde 36

Girne

Evet: Yüzde 63

Hayır: Yüzde 37

Güzelyurt

Evet: Yüzde 64

Hayır: Yüzde 36

İskele

Evet: Yüzde 55

Hayır: Yüzde 45

HURRIYET 25/04/2004

AB’den davet, Avrupa Parlamentosu Dış İlişkiler Komisyonu İnsan Hakları ve Ortak Güvenlik ve Savunma Komitesi üzerinden geldi. Komite Başkanı Elmar Broke önceki gün gönderdiği davet mektubunda, Talat ile referandum sonuçlarını değerlendirme toplantısı yapmak istediklerini belirtti.

VERHEUGEN’LE GÖRÜŞECEK

Talat, Hürriyet’e AB’nin Genişlemeden Sorumlu Komiseri Günter Verheugen başta olmak üzere birçok AB yetkilisi ile biraraya geleceğini söyledi. Talat, uygulanan ambargoların derhal kaldırılmasını isteyeceğini vurgulayarak, ‘Kıbrıs’ın kuzeyinde ‘evet’ çıktıktan sonra artık ambargoları sürdürmenin makul bir nedeni kalmamış olacaktır. Ambargoları kaldırmak AB’nin birinci görevidir’ dedi.

Talat, AB’nin talep ettiği ve destek verdiği Annan Planı’na Türk tarafı olarak onay verildikten sonra yeni duruma göre önlemlerin de alınması gerektiğini ve AB’den, ticari ve siyasi ambargoların kaldırılmasını şiddetle isteyeceğini kaydetti.

NELER TALEP EDECEK

Talat, şöyle konuştu: ‘En önce ticaretle ilgili, ihracat ve ithalat serbest bırakılmalı. Dolaşım, ve seyahatle ilgili kısıtlamalar kaldırılmalı. Uçaklar KKTC’ye inip kalkabilmeli. Çoğu ülkenin temsilciliği var zaten. Uluslararası tanınma konusunda ise, BM Güvenlik Konseyi’nin daha önce almış olduğu tanınmayacağı kararı durduğu sürece zor. O noktada ne yapabiliriz değerlendirme yapacağız. Uluslararası ilişkiler bağlamında devletlerin tanıma isteklerini ortaya koymaları lazım.’

PLAN GÖRÜŞÜLMEZ

Annan Planı’nın tekrar gündeme gelmesinin de zor olduğuna dikkat çeken Talat, ‘Bu iş oyuncak değil, Annan Planı tekrar müzakere masasına gelemez’ diye konuştu. Talat, Brüksel’e beraberinde kimleri götüreceği konusunu ise daha sonra belirleyeceklerini sözlerine ekledi.

HURRIYET 25/04/2004

BAŞBAKAN Tayyip Erdoğan, Rum kesiminin iyi niyet adımını heba ettiğini belirterek, ‘Güney Kıbrıs bana göre kaybetmiştir’ dedi. Erdoğan, Annan Planı ile ilgili referandumun resmi olmayan sonuçlarını değerlendirirken şöyle konuştu:

BU SONUCU İSTEMEZDİK

‘İşin başından itibaren her iki tarafta da ‘evet’ oyunun çıkmasıyla yeni bir dönemin farklı başlangıcı ‘1 Mayıs’tan itibaren başlasın’ istikametindeydi. Tabii bu olmadı. Güney Kıbrıs, bana göre adil ve kalıcı bir çözümün oluşmasına katkıda bulunmamak suretiyle, atılmış olan bu iyi niyet adımını heba etmiştir. Biz böyle bir sonuç olsun istemezdik ve bu netice alma gayretlerine yönelik bu adımda da esasen Güney Kıbrıs bana göre kaybetmiştir. Türkiye uluslararası diplomaside, bir garantör ülke olarak iyi niyetli olduğunu ortaya koymak, masada olumlu tavır sergilemek suretiyle çözüm arayan bir ülke olduğunu ispatlamış. Bundan sonra kimsenin Türkiye hakkında olumsuz bir yaklaşım gösterme hakkı kalmamıştır. KKTC de, Türkiye ile siyasi iradeyi paylaşmış ve tavrını ortaya koymuştur. Fakat Güney Kıbrıs’taki demokratik irade, farklı şekilde tecelli etmiştir.’

TECRİTE SON VERİLSİN

‘Uluslararası camiada artık Kıbrıs Türklerine yapılan tecrit politikalarının, bugünden itibaren bittiğine inanıyorum. Altını çizerek söylemek istediğim budur. Olması gereken nedir? Dünya, yıllardır tecrit ettiği KKTC halkına, inanıyorum ki artık gönlünü açacaktır.’

HURRIYET 25/04/2004

HURRIYET 25/04/2004

ABD: Türkleri kutlarız

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Richard Boucher, Kıbrıs’taki referandumda Rumlar’ın ezici bir şekilde ‘Hayır’ demesinden ötürü Amerikan Yönetimi’nin düş kırıklığı yaşadığını söyledi, Türk tarafının gösterdiği ‘cesareti’ ise övdü. Boucher, ‘Plana evet diyenleri, özellikle de Kıbrıslı Türkler’in büyük çoğunluğunu cesaretlerinden, barış ve uzlaşmaya oy vermiş olmalarından ötürü kutlarız’ dedi.

HURRIYET 25/04/2004

GÜNEY Kıbrıs’taki referandumdan hayır sonucu çıkması üzerine BM Genel Sektereri Kofi Annan’ın adıyla anılan barış planı artık tarihe karışırken, Annan’ın Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro De Soto da dün gece Ada’ya veda edeceğini açıkladı. De Soto dün sonuçların belli olmasından sonra yaptığı açıklamada, ‘Kıbrıs’taki büromuzu önümüzdeki haftalarda kapatıyoruz. Bu hafta başından itibaren veda telefonlarına başlayacağım’ dedi

HURRIYET 25/04/2004

DIŞİŞLERİ Bakanı Abdullah Gül Kıbrıs’ta çözüm konusunda Türk tarafının üzerine düşeni yaptığını belirterek, bu sonuçtan sonra KKTC’ye uygulanan ambargoların kaldırılması gerektiğini söyledi. Gül, ayrıca Rum tarafının ‘Hayır’ demesi ile Annan Planı’nın da rafa kalktığını vurguladı ve bu durumda Türk askerinin Ada’dan çekilmeyeceğini bildirdi. Gül ayrıca, bu sonucun Türk-Yunan ilişkilerini etkilemeyeceğini, ancak Yunanistan’ın da üzerine düşeni yapması gerektiğini söyledi. Gül, dün akşam düzenlediği basın toplantısında, bu sonuçlar sonrasında Kıbrıs Türk halkının barıştan ve çözümden yana olduğunu ortaya koyduğunu belirtti. Gül, şöyle konuştu:

‘Ulaşılan aşamada Rum siyasi liderliğinin ve uluslararası camianın Kıbrıs Türk halkına herhangi bir meşruiyeti bulunmayan haksız ambargo ve kısıtlamalar uygulamaktan vazgeçmesini beklemekteyiz. Kıbrıs Türk halkı bu referandum ile dünya ile bütünleşmek arzusunu ortaya koymuştur. Kıbrıs Türk halkını uluslararası alanda hem siyasi hem de ekonomik olarak kimsenin daha fazla tecrit etmeye hakkı yoktur.’

Referandumda Rum tarafından yüksek bir oranda hayır çıkması nedeniyle Kıbrıs’ta birleşmenin gerçekleşmemesinden dolayı Türkiye’nin üzüntü duyduğunu belirten Gül, sonuçların belil olmasından kısa bir süre sonra İngiltere Dışişleri Bakanı Jack Straw ile telefonla görüştüğünü söyledi. Gül, Straw’a da KKTC’ye yönelik izolasyonun kaldırılması gerektiği mesajını verdi

HURRIYET 25/04/2004

HURRIYET 25/04/2004

HURRIYET 25/04/2004

HURRIYET 25/04/2004

KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat,eşi Oya Talat’la birlikte oyunu kullandı. Sonuçlar belirlendikten sonra konuşan Talat, KKTC Cumhurbaşkanı Denktaş’ın referandumda çıkan sonuç karşısında istifa etmesinin doğru olacağını belirterek, ’Cumhurbaşkanı’nın önümüzdeki dönem yeri yok’ dedi. Talat, bu sonucun alınmasını sağlayan KKTC halkına, Türkiye hükümeti ve bütün kurumlarına teşekkür ettiklerini belirterek, ’Biz görevimizi yaptık’ dedi. Talat, şöyle konuştu: ‘AB’nin destek verdiği plana evet diyen taraf AB’nin dışında kalıyor, bu planı reddeden toplum ise diğer toplumu da temsil iddiasıyla AB’ye giriyor. Bu düşünülemez.’

HURRIYET 25/04/2004

Nur Batur

RUM halkı Annan Planı’na rekor düzeyde ‘Ohi-Hayır’ dedi. Dün yapılan referandumda Rumlar sandıkta herkesi şaşırtan oranda ‘Hayır’ oyu kullandılar. Katılım oranı yüzde 96.53’e ulaşırken, yüzde 75.83 ‘Hayır’, yüzde 24.17 ‘Evet’ çıktı.

Makarios’un doğduğu Baf yüzde 84.71 oranında hayır diyerek rekor kırdı. Güzelyurt’a geri dönecek Rum göçmenlerin yaşadığı Amostos’ta ise hayır oyları yüzde 64.69’la en düşük düzeyde oldu. Lefkoşe ve diğer şehirlerde ise ‘Hayır’ oylarının oranı yüzde 74-yüzde79 arasında oldu.

Bir Rum diplomat, hayır oylarının rekor düzeye ulaşmasını son 3 gün içinde ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell, BM Genel Sekreteri Kofi Annan, AB Komiseri Günter Verheugen’in yaptığı ağır baskıya sert tepki olarak yorumladı. Aynı diplomat Hürriyet’e ‘Her halükarda Rum halkı hayır diyecekti. Rumlar çözüm istiyor, ama bu planı çözüm olarak görmüyor. Neden l Mayıs öncesinde çözüm için baskı yaptılar? Baskı yapmayın dedik’ diye konuştu.

NİYE HAYIR DEDİLER

Türkiye’nin asker çekiminin 3 yıl sonra başlayacağını duyunca şok oldular. Türk askerinin sonsuza kadar adada kalmasını kabul edemediler.

30 yıl boyunca Kuzey’deki topraklara dönecekleri vaadini dinlediler. Ama geri dönüşün sınırlı bir bölgede ve 3 yıl sonra başlayacağını duydular. İstedikleri yerde mülk alıp yerleşmek için ise 15 yıl beklemeleri gerektiğini anladılar.

30 yıl boyunca bütün dünyanın tandığı devletlerinden vazgeçemediler.

AB üyeliği hedefiyle birlikte hep Almanya modelinin uygulanacağını duydular. Yani nasıl önce Batı Almanya AB’ye üye olup Doğu Almanya onun içinde eridiyse, Kıbrıslı Türklerin de Kıbrıs Cumhuriyeti çatısı altında gireceklerini düşündüler.

Hem devletlerinden vazgeçip hem de Kuzey’e geçmek için 15 sene bekleyeceklerini düşündüler.

Zengin oldukları için çözümün bütün mali faturasını ödeyeceklerini düşündüler.

Türkiye’nin Kıbrıs politikasındaki değişime ve Türk ordusunun çekilme kararına inanamadılar.

1 Mayıs AB’ye girdikten sonra Kıbrıs Cumhuriyeti olarak bütün adayı temsil edip, Kıbrıslı Türkleri zaman içinde bu çatı altında birleşmeye ikna edeceklerine inandılar.

Ada bölünecek olsa da Türklerle yeniden yaşamak istemediler. Kamuoyu yoklamaları, 1974’den sonra doğanların yüzde 55’inin Türklerle yaşamak istemediğini gösterdi.

30 yıldır kurulan ve iyi işleyen düzenlerinin bozulmasını istemediler.

Dünyanın KKTC’yi tanıyacağına fazla ihtimal vermediler.

Ortodoks kilisesi ve milliyetçi kesimin yıllarca işlediği fikre yani Kıbrıs’n Yunan adası olduğuna öylesine inandılar ki, Türklerle paylaşmayı bir türlü kabul edemediler.

1974’de Türkiye’ye askeri açıdan yenildiklerini ve Annan Planı’nın bir barış anlaşması olduğunu bir türlü kabul edemediler.

Son dakikaya kadar ‘Evet’

BAHÇE kapısından Eski Cumhurbaşkanı Yorgos Vasiliu ile birlikte giriyoruz. Bürgenstock’ta da konuştuğum Vasiliu bu kez neşesiz. ‘’Bu bizim yıllardır beklediğimiz gündü. Bu adayı birleştirme günü. Geleceğe umutla bakmak için evet demeliyiz’’ diyor. ‘’Fazla iyimser değil misiniz? Herkes ohi diyor’ diye takılıyorum. Vasiliu zoraki gülümsüyor. ‘’Olsun. Görevim son ana kadar evet demek’’ diye ısrar ediyor.

Klerides yorgun ve üzgün

BAHÇEYİ dolduran kalabalıktan alkışlar yükseliyor. Gelen Eski Cumhurbaşkanı Glafkos Klerides, eşi İrini ve kızı Keti Klerides oldukça yorgun ve üzgün. Referandum günü Klerides’in de 85. yaş günü. Rum gazeteciler yaşgününü kutluyor. Klerides de ‘’Bir zamanlar yaşlı bir hanıma 100 yaşına kadar yaşamasını dilemiştim. O da bana ‘Sadece 5 yıl daha mı yaşamamı diliyorsun’ demişti.’’ diye gazetecilere takılıyor. Klerides ailesi 14 nolu sandıkta ‘Evet’ oylarını kullandıktan sonra gazetecilere veda ediyorlar.

HURRIYET 25/04/2004

"Çözüm ve AB hedefi gerçekleşmedi. Türk tarafından ezici bir evet çıkarken, Rum tarafından da daha ezici bir hayır çıktı. Rum tarafı 1 Mayıs Cumartesi günü tüm adayı temsilen Kıbrıs Cumhuriyeti olarak AB'ye girmeyi bekliyor, Türk tarafı ise ‘evet’inin karşılığında ödüllendirilmeyi... Referandum 'zaferini' ilk sahiplenen Rauf Denktaş oldu! Anlaşılan kendi halkını Rum halkı ile karıştırdı!"

HURRIYET 25/04/2004

"Kıbrıslı Rumların, yıllardır uğraştıkları bir sorun için çözüm fırsatını kaçırdıklarını" ifade eden Avrupa Birliği Ortak Dış Politika ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Solana, bu tercihten üzüntü duyduğunu kaydetti. "BM Genel Sekreteri Kofi Annan ile Kıbrıs temsilcisi Alvaro De Soto'nun eşsiz çalışmasının şimdilik boşa gitmesinin üzücü olduğunu" vurgulayan Solana, AB'nin, birleşik Kıbrıs'ın AB'de yer alabilmesi amacıyla adadaki sorunun çözümü için çalışmayı sürdüreceğini" söyledi.

Avrupa Birliği Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu üyesi Günter Verheugen de referandum sonuçlarını, "Siyasi hasar büyük. Şimdi Kıbrıs'ın (Rum kesimi) üyeliğine gölge düştü" sözleriyle değerlendirdi. Alman ARD televizyonuna konuşan Verheugen, referandum sonucunun AB'nin Türkiye ile ilişkilerini gereksiz yere güçleştireceğini de söyledi.

‘RUMLAR YÜKSEK BEDEL ÖDEYECEK’

Uluslararası topluluğun bugüne kadar Rumlarla dayanışma gösterdiği ve KKTC'yi tanımadığı hatırlatılan yorumda, ''Rumlar artık bu sermayelerini kaybetti. Artık hiç kimse, Rumlar 'Türk işgalinden' ya da adanın 'bölünmüşlüğünden' şikayetçi olduklarında kendilerini dinlemeyecek. Sempati Kıbrıslı Türklere doğru kayıyor. AB bu durumda Kıbrıslı Türklere yönelik siyasi ve ekonomik izolasyonu hızlı şekilde sona erdirmeli. Kıbrıslı Türkler Rum 'hayır'ının rehinesi olarak kalmamalı'' görüşüne yer verildi.

Welt am Sonntag gazetesi de, ''Kıbrıs'ın yeniden birleşmesi başarısız oldu'' başlığıyla verdiği haberde, ''Rumların yaklaşık yüzde75'inin birleşmeye 'hayır', Kıbrıslı Türklerin ise yaklaşık yüzde 60'ının 'evet' dediği'' hatırlatıldı. RUMLARI AB'DE SIKINTILI GÜNLER BEKLİYOR

La Derniere Heure gazetesi, Kıbrıslı Rumların, tüm uluslararası baskılara rağmen, 1 Mayıs'ta 30 yıllık sorunu çözerek birleşmiş bir adanın AB'ye girmesini engellediklerini, AB'nin kaçırılan bir fırsattan söz ettiğini, Türkiye'nin ise derhal tepki göstererek Kuzey Kıbrıs'a ambargonun kaldırılması çağrısında bulunduğunu yazdı.

La Libre Belgique ise "Sonuç Atina'yı savunma durumuna getiriyor başlıklı haberinde, Papadopulos'u açıkça destekleyen Yunanistan'ın şimdi bu olumsuz havayı değiştirmek için çaba harcaması ve büyük diplomatik manevralar yapması gerekeceğini kaydetti.

Le Soir gazetesi de, Kıbrıslı Rumların, olumsuz tavırları nedeniyle AB'de uzun süre sıkıntı yaşayacaklarını, AB'nin, Rum kararı ile AB dışında kalmaya mahkum edilen Kıbrıslı Türklerin umut mesajını uzun süre görmezden gelemeyeceğini belirtti. ULUSLARARASI UMUTLARA BÜYÜK DARBE

Referandum sonuçlarını uluslararası umutlara büyük bir darbe olarak nitelendiren Amerikan Washington Times ise, "Rumların oyu, toplumun Avrupa Birliği'ne girişini lekeleceği ve uluslararası toplum ile ilişkilerine zarar vereceği kesindir. ABD, Avrupa Birliği ve bazı bölgesel güçler, BM planını stratejik ve kırılgan bir bölgedeki uzun bir süreden iltihaplanmış anlaşmazlığa son vermek için bir şans olarak görüyordu" yorumunu yaptı.

(Hürriyetim)

HURRIYET 25/04/2004

Uluslararası toplumun gelişmeleri değerlendirdikten sonra yeni bir çözüm imkanı olup olmadığına bakacağına inandığını söyleyen Papadopulos, "Şimdi sahnede AB de var. Çözüme olan ihtiyaç ortadadır ve bu ihtiyaca yanıt bulunacaktır. Bu çerçevede yeni bir hareketlenme ve girişim olacağı kanısındayım" dedi.

Kıbrıslı Türklerin AB'nin nimetlerinden faydalanmaları için "imkanlar ve kurallar" çerçevesinde tüm çabayı göstereceklerini de belirten Papadopulos, "Bu konu, yarın Lüksembourg'da yapılacak AB genel işler toplantısında ele alınacak. Bu çerçevede şimdiden benim açıklama yapmam doğru olmaz, ancak kuzeyin ekonomik açıdan güçlendirilmesi ve Kıbrıs Türklerinin rahatlatılması, bizim açımızdan doğru bir politikadır. Kıbrıslı Rumlar sırtlarını Kıbrıslı Türk vatandaşlarına dönmüyorlar. Kıbrıslı Türklerin, ülkelerinin AB'ye girişinin nimetlerinden yararlanmaları için elimizden geleni yapacağız" dedi.

"Bu durumun farkındayız, ancak herkese, referandumda hayır dememizin kötü niyetimizden kaynaklanmadığını anlatacağız. Bu tutumumuzu aktarmak için büyükelçilerimiz ve görevlendireceğim özel temsilciler çalışacaktır. Umarım dünya basını 'iyi adam-kötü adam' nitelemesi kolaylığına düşmeden bizim görüşlerimizi de aktarır. Onun dışında AB'de ne olacak? Devlet yemeğinde bana servis yapmayacaklar mı?"

Papadopulos, "Bu plan söylediğim gibi ortadan kaybolmayacaktır. Bizim arzumuz, Kıbrıslı Türklerin herhangi bir hakkını ihlal etmeden, plan üzerinde gerekli değişiklikleri yapmaktır. Bizim talebimiz bu. Türk tarafından adada iki ayrı devletin söz konusu olduğu biçiminde açıklamalar yapıldığı için üzgünüm. Çözüm çabası sürecektir" diye konuştu.

'TALEPLERİMİZ DİKKATE ALINMADI'

Referandumda hayır sonucu çıkmasının, Rum tarafının "haklı isteklerinin dikkate alınmamasından kaynaklandığını" savunan Papadopulos, bu isteklerin Annan planının ruhuna uygun olduğunu, BM'nin kendisini teyit etmiş olmasına rağmen, Türk taleplerinin karşılanması gerektiği yoluna gidildiğini söyledi. Papadopulos, şöyle devam etti:

"Türkiye Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Uğur Ziyal'in sunduğu 11 öneri, ki özellikle AB çerçevesinde olanlar, hemen tamamıyla kabul gördü. Bizim taleplerimiz ise dikkate alınmadı. Burgenstock'ta benim dışımda hiç kimsenin ciddi müzakere çabası yoktu. Herkes bir an önce sonuç aşamasına varmak için zaman geçiriyor gibi görünüyordu. Sonuçta, görüşmelere katılan herkesin Türkiye'yi tatmin etmek ve Kıbrıs Türklerinin evet demesini sağlamak çabası içinde olduğunu gördük. Fakat bu arada, çok daha büyük Rum toplumunun da plana evet demesi için ikna edilmesi gerektiği unutuldu."

(aa)

HURRIYET 25/04/2004

Kıbrıs'ta dün yapılan referandumlarda Annan planına yüksek oranda "hayır" diyen Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, bu kararın AB içinde getirebileceği bazı sonuçlardan endişeli.

Rum kesimindeki gazetelerin büyük bölümü, dün ve bugün yaptıkları değerlendirmelerde, Brüksel'deki ortamın "olumsuzluğuna" dikkat çekerek, Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos'un kısa süre içinde önemli sorunlarla karşılaşabileceğini belirtti.

- AB ile ilişkiler: Uzmanlar, Rum yönetimi ile AB arasındaki ilişkilerin ciddi şekilde zedelendiğini kaydediyor ve yarın yapılacak AB dışişleri bakanları toplantılarıyla birlikte, Rum kesiminin AB içinde çok sayıda eleştiriye maruz kalacağını belirtiyor.

- Yeşil hattın yönetimi: Uzmanlar, Yeşil Hat'tın 1 Mayıs'tan sonra AB'nin sınırı olarak belirlenmesinin, "adanın bölünmesinin tescili" olarak değerlendirilebileceğine dikkat çekiyor.

- BM Barış Gücü: Uzmanlar, bu konuya ilişkin görüşlerini şöyle değerlendiriyorlar; "Papadopulos, Annan planını reddederek, BM Genel Sekreteri ile, bürokrasiyle, uluslararası örgütlerle ve Güvenlik Konseyi'nin en önemli üyeleriyle karşı karşıya geldi. Kıbrıs sorununa ilişkin argümanların yıllardır dayandığı BM kararlarının ciddiyeti azalacak, Kıbrıs'taki BM Barış Gücü'nün (UNFICYP) Kıbrıs'tan gitmesi olasılığı doğabilecek."

-ABD ile ilişkilerde çatlak: Papadopulos'un geçmişten bu yana kötü olan ABD ile ilişkileri, Rusya'nın BM Güvenlik Konseyi karar tasarısını veto etmesinden sonra daha da kötüleşmiş gibi görünüyor. ABD'nin, Rum yönetimi hükümetinin perde arkasından müdahale ettiğini düşündüğünü belirten uzmanlar, ilişkilerdeki güven bunalımının aşılması için adımlar atılması gerektiğine işaret ediyor.

- Yunanistan ile ilişkiler: Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis, Yunanistan-Türkiye ilişkilerinin Kıbrıslıların referandumda neye karar vereceklerinden bağımsız olarak ilerleyeceğini açıklamıştı. Öte yandan uzmanlar, Annan planında otonom politika takip eden Papadopulos'un, "Yunanistan'ın, Kıbrıs sorunu ve Türkiye ile ilişkileri birbirinden ayırmasına alışması gerekeceği" fikrini savunuyor.

-Ekonomi: Rum kesiminin ekonomisi, son yıl içinde, pek çok temel göstergeye göre, Maastricht kriterlerinin altında seyrediyor. Irak savaşı nedeniyle şu ana kadar düşük seyreden turizm gelirleri, geçen yılki düzeyin yüzde 20 altında. Uyum maliyeti, AB'nin baskısı ve yaratılan kötü ortam nedeniyle 1974'ten beri ilk kez ciddi bir ekonomik kriz tehlikesi oluşuyor. Rum gazeteleri ve strateji uzmanları, diğerleriyle karşılaştırıldığında, Papadopulos'un en büyük zorluğu, ekonomi alanında yaşayabileceğini belirtiyor.

(aa)

AKP il başkanları toplantısı öncesinde konuşan Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, yıllardır Kuzey Kıbrıs’ın çözümden yana taraf olmamakla suçlandığını belirterek “Şimdi durum tamamen değişti. Artık Kıbrıs’ta taşlar yerinden oynadı” dedi.
Avrupa Birliği müzakerelerinde Kıbrıs’ın doğrudan koşul olmadığını hatırlatan Erdoğan, ancak Türkiye’nin Kıbrıs konusundaki tavrının pozitif haneye yazıldığını vurguladı. Başbakan Erdoğan, KKTC’ye uygulanan uluslararası tecrit politikasının da yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini söyledi.

DENKTAŞ’A MESAJ
Erdoğan, Rauf Denktaş’a yönelik mesajlar da verdi. Denktaş’ın New York sürecine katkılarının altını çizerek, eleştirilerini sıralayan Başbakan Erdoğan, “Hiçbir zaman kişisel bazı sıkıntıların kaynağı Türkiye Cumhuriyeti olmadı, karalama kampanyası içine girmedik. Haddini aşan, tecavüz eden ifadeler kullanıldı. Bunlar çok yakışıksız ve çirkin” dedi.
Referandum öncesinde Kıbrıs’ta yaşyanan gergin havaya da değinen Başbakan, “Ülkeni ya sev ya terk et” mantığının yalnış olduğunu vuruglayarak “Hiçbir millet devletini ucuza kaptırmanın alçaklığını yapmaz” diye konuştu.

Rum tarafının “hayır”, Türk tarafının ise “evet” dediği referandum sonuçları yarın başkentin en önemli gündem maddesi olacak. Ortaya çıkan yeni durum önce sabah saatlerinde toplanacak olan Bakanlar Kurulu’nda ele alınacak. Kurul’da bundan sonra atılacak adımların da görüşülmesi bekleniyor.
MGK ise, saat 14.00’te Çankaya Köşkü’nde toplancak. Kurul’da, “Kıbrıs’la ilgili yeni yol haritası ne olacak?” sorusuna yanıt aranacak. Bu toplantıların ardından hafta içinde KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat ile de bir durum değerlendirmesi yapılabileceği belirtiliyor.

Annan planının Kıbrıs’ta soruna çözüm getirilmesi için son şans anlamı taşıyıp-taşımadığı ve BM’nin bundan sonraki girişiminin ne olacağına ilişkin soru üzerine Erdoğan, “Türkiye, Kıbrıs sorununun BM çerçevesinde çözülebileceğine daima inandı. BM Genel Sekreteri Kofi Annan’ın sunduğu plan, gerek Rum gerekse Türk tarafını tam olarak tatmin etmiyor, ancak Genel Sekreter’in de ifade ettiği gibi, ‘kaçınılmaz uzlaşma’ anlamı taşıdığı gibi, iki tarafın isteklerinin dengelenmesi için çaba içeren unsurlardan oluşuyor” diye konuştu.

‘AB’Yİ HER FIRSATTA UYARMIŞTIK’
Erdoğan, Uluslararası toplumun da buna inandığını vurguladı ve “Uzun zaman için yeni bir girişimde bulunulacağına inanmak zor. Annan, referandumlardan ‘hayır’ çıkması halinde planın ‘geçersiz’ sayılacağını söylemişti. Bu koşullar altında yeni bir referanduma gidilebileceğine inanmıyorum” dedi.
Başbakan Erdoğan, Kıbrıs Rum Kesimi’nin 1 Mayıs’ta AB’ye girmesi ve bunun adada çözüm çabalarını ne yönde etkileyebileceğine ilişkin olarak, “Rum Kesimi’nin, tatmin edici bir anlaşmaya varılmadan, ‘Kıbrıs’ adı altında tek taraflı olarak AB’ye girmesinin, Kıbrıs’ta kabul edilebilir bir çözüm bulunması çabalarına yardımcı olmayacağını, uluslararası toplum ve özellikle AB’ye her fırsatta vurguladık” diye konuştu. Erdoğan, “Öte yandan unutmayalım ki, Rum kesiminin tek taraflı adaylığı 1959 ile 1960 anlaşmalarını çiğnemektedir. Bu anlaşmalara Yunanistan da imzasını koymuştur” dedi.
Kıbrıs sorununun çözülememiş olması ve bunun Türkiye’nin AB sürecine etkisine ilişkin soruyu da yanıtlayan Erdoğan, Kıbrıs sorunuyla Türkiye’nin AB sürecinin temelde birbiriyle bağlantısız konular olduğunu söyledi.

YUNANİSTAN’DAN ‘EVET’ BEKLİYORUZ
Erdoğan, Yunanistan’ın Türkiye’nin AB sürecine ilişkin tutumuna ilişkin soru üzerine de Türkiye’nin, aralık ayında Yunanistan’dan kesin bir ‘evet’ demesini beklediğini söyledi. Erdoğan, “Yunanistan ile Türkiye, AB çerçevesinde sıkı işbirliğindedirler. Yunanistan çeşitli vesilelerle Türkiye’nin AB sürecini desteklediğini resmi olarak açıklamıştır. Kostas Karamanlis de 21 Nisan’da Saraybosna’da görüşmemizde bunu bir kez daha tekrar etti” diye konuştu.

BAŞBAKAN MAYIS AYINDA ATİNA’DA
Mayıs ayında Atina’yı ziyaret edeceğini de belirten Erdoğan, “Hükümetlerimiz, karşılıklı ilişkilerin ve varolan işbirliğinin geliştirilmesi sorumluluğunu aldılar. İki ülke arasında, askıda kalmış konularda karşılıklı kabul görecek adil ve kalıcı çözümün bulunabileceğine inanıyoruz” diyerek, Türk-Yunan ilişkilerinin geliştirilmesi yönünde var olan ortamın aynı kalacağından şüphesi olmadığını vurguladı.

‘İLİŞKİLERİME GÖLGE DÜŞMEZ’
Kıbrıs’taki referandum sonuçlarının Türk-Yunan ilişkilerini ne şekilde etkileyebileceğine ilişkin soru üzerine de Erdoğan, şunları söyledi: “Türkiye ile Yunanistan arasında 1999’dan bu yana gelişmekte olan diyalog ve işbirliği var. Bu dönem sayesinde, karşılıklı güvensizlik ve gerilim yaşanan uzun bir süreci arkamızda bıraktık. Bugün ülkelerimiz arasında varolan ilişkilerimizi geliştirme ve derinleştirme konusundaki düşünce birliği ortamına, Rum kesiminin verdiği olumsuz kararın gölge düşürmeyeceğinden şüphem yok. Yunanistan’ın, Rum kesiminin Annan planını onaylamama kararına rağmen, Kıbrıs Türk halkının yalnız bırakılmışlıktan çıkma çabalarına katkıda bulunacağını ümit ediyorum.”

Başbakan Talat Brüksel yolcusu

Mehmet Ali Talat, referandum sonuçlarının ortaya çıkmasının ardından, Kıbrıs Türk tarafının izolasyonuna son verecek diplomatik atakta bulunulacağını ve bu konudaki çalışmaların sürdüğünü kaydetti.
Mehmet Ali Talat, Avrupa Birliği Dış İlişkiler Komitesi toplantısına katılmasına yönelik daveti, referandum tarihinden bir gün önce aldığını belirtti.
Talat, komitenin, salı günü yapılacak toplantıların ardından Avrupa Parlamentosu’na yönelik bir tavsiye kararı üreteceğini ve bu toplantıya büyük önem verdiklerinin söyledi.

Demokrat Parti’nin Genel Başkanı Serdar Denktaş, görüşmede diğer konuların yanında hükümet ortaklığına devam edilip edilmemesi konusunu ele aldıklarını belirtti.
“Birbirimizden daha iyi ortak bulamayacağız” ifadesini kullanan Serdar Denktaş, “Görüşmeden devam kararı çıktı” dedi.

DE SOTO’DAN VEDA ZİYARETİ
Bu arada, Serdar Denktaş, Talat ile birlikte, yarın saat 16.00’da Başbakanlığı ziyaret edecek Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro De Soto ile bir araya geleceklerini bildirdi.
De Soto’nun ilk kez başbakanlığı ziyaret edeceğine dikkat çeken Serdar Denktaş, “Herhalde veda ziyaretinde bulunacak” dedi.

Referandumdan bir gün sonra yabancı basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Papadopulos, Rumların kendi endişelerini dikkate almayan bir planı kabul etmediklerini, Kıbrıslı Rumların etnik ve fiziki bölünmeyi engellemek için Annan Planı’nı reddettiğini söyledi.
“Kıbrıslı Türkler, onlara arkamızı döndüğümüzü sanmasın” diyen Papadopulos, “Yarından itibaren, Avrupa Birliği muktesebatı çerçevesinde, Kıbrıslı Türklere yönelik yeni açılımlar hazırlayacaklarını” kaydetti.

‘AMBARGOLAR KALKAMAZ’
KKTC’nin tanınmasının sözkonusu olmadığını anlatan Papadopulos, ambargonun da AB Adalet Divanı’nın bir kararı olduğunu, siyasi bir karar olmadığını ve tüm üye ülkeleri bağladığını ifade etti. Papadopulos, böylece, KKTC’ye yönelik ambargoların kaldırılmasına karşı çıkacaklarının işaretini verdi.

TÜRKİYE’NİN ÖNÜNÜ KESME SİNYALİ
Öte yandan Kıbrıs Rum Yönetimi, referandumda Rumların ‘hayır’ diyerek çözümü engelleyen taraf olmasının dünya çapında yarattığı olumsuz tabloyu değiştirmek amacıyla harekete geçti.
Rum Yönetimi Dışişleri Bakanı Yorgo Yakovu, “Türkiye’nin AB üyesi Kıbrıs Cumhuriyeti’ne karşı “yükümlülüklerini” yerine getirmesini istedi. Yakovu, “Türkiye 1 Mayıs’tan sonra Kıbrıs Rum bandıralı gemilerin Türk karasularından geçişine ve uçaklarının Türk hava sahasından geçmelerine izin vermekle yükümlüdür. Türkiye Kıbrıs Rum kesiminin haklarına saygı göstermek zorundadır” dedi.
Yakovu, Rumların, Türkiye’ye AB’den üyelik müzakerelerinin başlaması için tarih verilmesine hemen “evet” demeyeceklerini de ima etti. Yakovu, AB’nin, Kıbrıs Türkler için ekonomik yardım yapılması dışında başka hiçbirşeyi kabul etmek niyetinde olmadıklarını da kaydetti.

Rum kesiminde yapılan analizler çerçevesinde, Papadopulos’un üstesinden gelmesi gerektiği belirtilen sorunlar, ana başlıklar halinde şöyle:
AKEL ile işbirliğinin geleceği: Annan planının değerlendirilmesi aşamasında, AKEL ile Papadopulos arasında ideolojik çatlakların oluştuğuna işaret eden uzmanlar, Papadopulos’un, AKEL ve aşırı sağ ile olan işbirliğinde denge araması gerekeceğini kaydediyorlar.
Kıbrıslı Türklerle ilişkiler: AB’nin KKTC’ye yönelik bazı açılımlar hazırlığında olduğunu bilen Papadopulos’un, bu önlemlerin önüne geçebilmek amacıyla, yeni önlemler paketi ilan edeceği belirtiliyor.
Kıbrıs sorununa ilişkin inisiyatifin geleceği: Uzmanlar, Papadopulos’un Annan planına ‘hayır’ denmesinin, müzakerelerin biteceği anlamına gelmediğini söylediğini, ancak bundan sonrası için nasıl bir strateji izleneceği konusunda da net tavır sergilemediğini ifade ediyor.
Papadopulos’u bekleyen bir diğer engel de, uluslararası toplumun ilgi ve sempatisini tekrar Kıbrıs konusuna çekebilmek.
AB ile ilişkiler: Uzmanlar, Rum yönetimi ile AB arasındaki ilişkilerin ciddi şekilde zedelendiğini kaydediyor ve yarın yapılacak AB dışişleri bakanları toplantılarıyla birlikte, Rum kesiminin AB içinde çok sayıda eleştiriye maruz kalacağını belirtiyor.
Yunanistan ile ilişkiler: Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis, Yunanistan-Türkiye ilişkilerinin Kıbrıslıların referandumda neye karar vereceklerinden bağımsız olarak ilerleyeceğini açıklamıştı.
Öte yandan uzmanlar, Annan planında otonom politika takip eden Papadopulos’un, ‘Yunanistan’ın, Kıbrıs sorunu ve Türkiye ile ilişkileri birbirinden ayırmasına alışması gerekeceği’ fikrini savunuyor.
ABD ile ilişkilerde çatlak: Papadopulos’un geçmişten bu yana kötü olan ABD ile ilişkileri, Rusya’nın BM Güvenlik Konseyi karar tasarısını veto etmesinden sonra daha da kötüleşmiş gibi görünüyor. ABD’nin, Rum yönetimi hükümetinin perde arkasından müdahale ettiğini düşündüğünü belirten uzmanlar, ilişkilerdeki güven bunalımının aşılması için adımlar atılması gerektiğine işaret ediyor.
Yeşil hattın yönetimi: Uzmanlar, yeşil hattın 1 Mayıs’tan sonra AB’nin sınırı olarak belirlenmesinin, “adanın bölünmesinin tescili” olarak değerlendirilebileceğine dikkat çekiyor.
BM Barış Gücü: Uzmanlar, bu konuya ilişkin görüşlerini şöyle değerlendiriyorlar; “Papadopulos, Annan planını reddederek, BM Genel Sekreteri ile, bürokrasiyle, uluslararası örgütlerle ve Güvenlik Konseyi’nin en önemli üyeleriyle karşı karşıya geldi. Kıbrıs sorununa ilişkin argümanların yıllardır dayandığı BM kararlarının ciddiyeti azalacak, Kıbrıs’taki BM Barış Gücü’nün Kıbrıs’tan gitmesi olasılığı doğabilecek.”

EN BÜYÜK ZORLUK EKONOMİDE OLACAK
Ekonomi: Rum kesiminin ekonomisi, son yıl içinde, pek çok temel göstergeye göre, Maastricht kriterlerinin altında seyrediyor. Irak savaşı nedeniyle şu ana kadar düşük seyreden turizm gelirleri, geçen yılki düzeyin yüzde 20 altında. Uyum maliyeti, AB’nin baskısı ve yaratılan kötü ortam nedeniyle 1974’ten beri ilk kez ciddi bir ekonomik kriz tehlikesi oluşuyor.
Rum gazeteleri ve strateji uzmanları, diğerleriyle karşılaştırıldığında, Papadopulos’un en büyük zorluğu, ekonomi alanında yaşayabileceğini belirtiyor.

“Referandum sonuçlarına saygı göstermekle birlikte, beklentinin dışında, bundan farklı bir sonucun ortaya çıkması yönünde bir netice beklediğimizi de açıkça ifade etmek istiyorum. Bunu gizlemenin bir anlamı yok. Ada’da yaşayan her iki halk da Ada’da kalıcı ve adil bir barışa zemin hazırlasın, Annan Planı’na da ‘evet’ desin, bunu isterdik. Ama bu olmadı. Bu noktada Kıbrıs Türk halkının iyi niyetli ve barıştan yana tavrının, bütün dünya tarafından hakkaniyet çerçevesinde değerlendirileceğinden hiç kuşku duymuyorum. Son Annan Planı ile ilgili müzakerelerin başından sonuna kadar Türk tarafının Kıbrıs’ta çözüm isteyen, yapıcı ve aktif taraf olduğu su götürmez bir gerçektir. Bu tavrımızın, meselenin yıllara dayalı, alışılmış dengelerini değiştirdiği ve yıllar yılı -buranın altını çiziyorum- çözümden kaçan taraf olmakla suçlanan Türk tarafının imajını tamamen değiştirdiği dünya kamuoyunun ortak fikridir.

Şimdi yapılması gereken, gerek Türkiye’nin, gerek KKTC’nin barış yolunda attığı bu büyük adıma, uluslararası camianın, aynı sıcak yaklaşımla karşılık vermesidir. Rum tarafının, Annan Planı’na ‘hayır’ demesinin, Türk tarafının baştan beri ortaya koyduğu yapıcı gayreti görülmez hale getirmesi mümkün değildir. Artık Kıbrıs’ta taşlar yerinden oynamıştır. Ve bugünden sonra Kıbrıs hakkında söz söyleyecek herkesin, bu yeni tabloyu hesaba katarak konuşması gerekecektir.

Bu beklentilerin AB zemininde hak ettiği karşılığı bulacağına inançlarının tam olduğunu dile getiren Erdoğan, Kıbrıs müzakerelerinde emeği geçen TC Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül, Dışişleri bürokratları, Başbakan Mehmet Ali Talat, Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş ve Dışişleri yetkililerine teşekkür etti.

“Fakat bir gerçeği söylemeden de edemeyeceğim. Lütfen bu yanlış anlaşılmasın, hiçbir zaman kişisel bazı sıkıntıların kaynağı Türkiye Cumhuriyeti hükümeti olmamıştır. Bunu böyle gösterme gayreti içinde olanlar olmuştur. Biz hiçbir zaman karalama kampanyası içine girmedik. Türkiye Cumhuriyeti hükümeti ve temsil ettiği Türkiye, çok büyük bir devlettir de onun için. Böyle bir şeye de zaten giremezdik. Böyle bir şeye de gerek yoktu.

“Bir taraftan, ‘egemenlik kayıtsız şartsız milletindir’ diyeceğiz, ondan sonra da ‘hayır bu böyle değil, şöyledir’ diyeceksiniz, olmaz. Biz o iradeyi dikkate alıyoruz, milletin iradesini demokrasinin tartışılması mümkün olmayan temel değeri olarak görüyoruz. İşte bu anlayışımızdır ki Türkiye’yi ve KKTC’yi, uluslararası camia nezdinde, pozitif taraf haline getirmiştir. Ben referandum ile birlikte açılan yeni sayfanın olumlu sonuçlar getireceğine inanıyorum. Bir şeyin altını da çizmem gerekiyor. Ada’da yeni ortaya çıkan bu durum sebebiyle inanıyorum ki Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, bir fırsatı kaçırmıştır. Ben yine inanıyorum ki, artık Ada’da yeni bir durum ortaya çıkmıştır. Uluslararası camia, artık bunu gerektiği şekliyle değerlendirecek ve bugüne kadar uluslararası bütün aktivitelerde, bütün insani, insan hakları açısından, hukukun üstünlüğü açısından tecrit ve dışlama politikasının uygulandığı KKTC’ye karşı bu politikalar son bulacaktır. Türkiye’nin başbakanı olarak her durumda ve her şart altında Kıbrıslı kardeşlerimizin yanında olacağımızı ve davalarını, davamız bileceğimizi bir kere daha ifade ediyorum. Buradan, seslenerek bir şeyi daha rica ediyorum:

HALKIN SESI 26/04/2004

Başbakan Mehmet Ali Talat, referandum sonuçlarının ortaya çıkmasının ardından Kıbrıs Türk tarafının izolasyonuna son verecek diplomatik atakta bulunulacağını açıkladı.

Komite’nin yapılacak toplantıların ardından Avrupa Birliği parlamentosuna yönelik bir tavsiye kararı üreteceğini ve bunun etkisini de dikkate alarak bu toplantıya büyük önem verdiklerinin altını çizen Başbakan Talat, Birleşmiş Milletler ile de daha önce uyum konusunda başlatılan çalışmalar bulunduğunu, bunların da Brüksel’de değerlendirileceğini ve bu çalışmaların da sürdürülmesi için girişimlerine devam edeceklerini belirtti.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin tanınmasının Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından şiddetle yasaklandığına da dikkati çeken Talat, bunun dünya ile uyumlu bir adım olup olmadığının da ayrıca değerlendirilmesi gerektiğine işaret etti. Başbakan Talat, bunların yerine Kıbrıs Türklerinin izolasyondan kurtulması vizyonunu ile çözüm ve Avrupa Birliği’ne bütünleşme isteğini ön plana çıkarmanın daha doğru olacağı inancı içerisinde olduğunu ifade ederek, geri tepebilecek ve yakalanan ivmenin yitirilmesine yol açacak politikalar yerine, kabul edilebilir ve Avrupa Birliği değerleriyle uyumlu politikaların gündeme getirilmesinin doğru olacağını kaydetti.

Gelinen sürecin Türkiye ile işbirliği içerisinde götürüldüğünü belirten Talat, Kıbrıs Türk halkının 40 yıldan sonra ilk kez önemli bir öncülük alarak, dünyada onay ve destek gördüğünü ifade etti.

Başbakan Talat, referandum sonuçları açıklanmasının hemen öncesi ve sonrasında Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan ile Dışişleri Bakanı Abdullah Gül ile görüş alış verişinde bulunarak durum değerlendirmesi yaptığını anlattı ve Kıbrıs Türkü’nün izolasyondan kurtulması için atılacak adımlarla ilgili olarak önümüzdeki günlerde birlikte bir istişarede bulunmayı beklediğini söyledi. “Bunun avantajını kullanmamız ve diplomatik bir atak başlatmamız gerekiyor” şeklinde konuşan Talat, ancak bu atak içerisinde “Cumhurbaşkanı Denktaş gibi çözümsüzlük yanlısı olduğu ve çözümsüzlüğü savunduğu belli olan birisinin” baş rol oynayamayacağını söyledi.

Hiçbir şeyin çözümün yerini tutamayacağının altını çizen Talat, büyük bir avantaj elde edildiğini ve bundan yararlanarak günlük yaşamdaki diğer bazı unsurların iyileştirilebileceğini, ancak bunun çözümün yerini tutamayacağını söyledi. “Biz evet diyerek sözümüzü tuttuk. Şimdi uluslar arası topluma ve Avrupa Birliği’ne görev düşüyor” diyen Talat, Rum tarafından çıkan hayır sonucuyla ilgili “Rumlar Türklerle yaşamak istemiyor” yönündeki yorum için erken olduğunu ifade etti.

Başbakan Talat, yaşanan son gelişmelerin ardından, Rum tarafının 1 Mayıs’ta AB’ye üyeliğinin zorluklar yaşayacağını da ifade ederek, gerekli hazırlıkları yapmakta olduklarını ve sonraki sürecin de Rumlar için zor olacağını kaydetti. Bunun uyumu sağlanmış bir hükümetle mümkün olabileceğine işaret eden Başbakan Talat şöyle devam etti:

Serdar Denktaş ve partisini tamamen hayır cephesi içerisinde görmenin yanlış olduğunu kaydeden Talat, hükümet krizi olabileceğini, ancak bunun nedeninin DP’nin hayır demesi değil, parti içinde yaşanan bazı sorunlardan kaynaklanabileceğini kaydetti.

Mecliste son derece sınırlı ve zayıf olarak nitelendirilebilecek bir çoğunlukları olduğuna işaret eden Başbakan Mehmet Ali Talat, hükümetin zorda kalabileceği gelişmelerin her an için mümkün olduğunu dile getirdi. Talat, DP’de bugün söz konusu olan iki milletvekilinin uzaklaştırılması durumunun gerçekleşmesi ihtimalini göz önünde bulundurarak, hükümette herhangi bir krizin yaşanmayacağını söylemesinin mümkün olmadığını belirtti.

HALKIN SESI 26/04/2004

Konseyi kararı çerçevesinde olduğunu belirtti. Papadopulos, ''Kıbrıs'ta topluluklar arasında diyalog olduğunu, bu diyalogun sürmesini arzu ettiklerini, ancak çözüm gibi karmaşık bir konuda BM gibi bir uluslararası kuruluşa ihtiyaç duyulduğunu'' söyledi.

Kıbrıslı Türklerin AB'nin nimetlerinden faydalanmaları için ''imkanlar ve kurallar'' çerçevesinde tüm çabayı göstereceklerini de belirten Papadopulos, ''Bu konu, yarın Lüksembourg'da yapılacak AB genel işler toplantısında ele alınacak. Bu çerçevede şimdiden benim açıklama yapmam doğru olmaz, ancak kuzeyin ekonomik açıdan güçlendirilmesi ve Kıbrıs Türklerinin rahatlatılması, bizim açımızdan doğru bir politikadır. Kıbrıslı Rumlar sırtlarını Kıbrıslı Türk

13 Haziran'da yapılacak Avrupa Parlamentosu seçimlerine de değinen Papadopulos, Rum siyasi partilerine Türk adayları da listelerine almaları için çağrıda bulunduğunu belirtti.

''Bu durumun farkındayız, ancak herkese, referandumda hayır dememizin kötü niyetimizden kaynaklanmadığını anlatacağız. Bu tutumumuzu aktarmak için büyükelçilerimiz ve görevlendireceğim özel temsilciler çalışacaktır. Umarım dünya basını 'iyi adam-kötü adam' nitelemesi kolaylığına düşmeden bizim görüşlerimizi de aktarır. Onun dışında AB'de ne olacak? Devlet yemeğinde bana servis yapmayacaklar mı?''

''Türkiye Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Uğur Ziyal'in sunduğu 11 öneri, ki özellikle AB çerçevesinde olanlar, hemen tamamıyla kabul gördü. Bizim taleplerimiz ise dikkate alınmadı. Burgenstock'ta benim dışımda hiç kimsenin ciddi müzakere çabası yoktu. Herkes bir an önce sonuç aşamasına varmak için zaman geçiriyor gibi görünüyordu.

saat içinde adaya tankıyla topuyla bir tugay indirebilecek durumdadır'' diye konuştu.

HALKIN SESI 26/04/2004

Diplomasi atağı!

vizyonlara da yer olmayacak.

Başbakan Talat, Avrupa Birliği Savunma ve Güvenlik Komitesi tarafından referandumlardan çıkan sonucu değerlendirmek üzere bir davet aldığını ve bu toplantıya katılarak sonuçların değerlendirmesine katkı yapacaklarını söyledi.

Başbakan Talat, Kıbrıs Türklerinin izolasyondan kurtulması vizyonunu ile çözüm ve Avrupa Birliği’ne bütünleşme isteğini ön plana çıkarma peşinde olacaklarını belirterek; geri tepebilecek ve yakalanan ivmenin yitirilmesine yol açacak politikalar yerine, kabul edilebilir ve Avrupa Birliği değerleriyle uyumlu politikaların gündeme getirilmesinin doğru olacağını kaydetti.

Başbakan Mehmet Ali Talat, referandum sonuçlarını değerlendirmek üzere yarın Brüksel’e gidiyor.

"Diplomatik atağın neleri kapsadığına, Türkiye’ye bağlanmanın gündeme gelip gelmeyeceğine” ilişkin bir soruyu da yanıtlayan Başbakan Mehmet Ali Talat, Türkiye’ye bağlanma politikalarının dünya gerçeklerine uymadığını, bunun olamayacağının ortaya çıktığını belirterek “Bu anlayış tarihe mal oldu” dedi.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin tanınmasının Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından şiddetle yasaklandığına da dikkati çeken Talat, bunun dünya ile uyumlu bir adım olup olmadığının da ayrıca değerlendirilmesi gerektiğine işaret etti. Başbakan Talat, bunların yerine Kıbrıs Türklerinin izolasyondan kurtulması vizyonunu ile çözüm ve Avrupa Birliği’ne bütünleşme isteğini ön plana çıkarmanın daha doğru olacağı inancı içerisinde olduğunu ifade ederek, geri tepebilecek ve yakalanan ivmenin yitirilmesine yol açacak politikalar yerine, kabul edilebilir ve Avrupa Birliği değerleriyle uyumlu politikaların gündeme getirilmesinin doğru olacağını kaydetti.

YENIDUZEN 26/04/2004

“Annan planının Kıbrıs’ta soruna çözüm getirilmesi için son şans anlamı taşıyıp-taşımadığı ve BM’nin bundan sonraki girişiminin ne olacağına” ilişkin soru üzerine Erdoğan, “Türkiye, Kıbrıs sorununun BM çerçevesinde çözülebileceğine daima inandı. BM Genel Sekreteri Kofi Annan’ın sunduğu plan, gerek Rum gerekse Türk tarafını tam olarak tatmin etmiyor, ancak Genel Sekreter’in de ifade ettiği gibi, ‘kaçınılmaz uzlaşma’ anlamı taşıdığı gibi, iki tarafın isteklerinin dengelenmesi için çaba içeren unsurlardan oluşuyor” diye konuştu.

YENIDUZEN 26/04/2004

SANDIĞA YANSIYAN İRADEYİ İYİ DEĞERLENDİR: Başbakan Erdoğan, demokrasiye tahammül edemeyen ve halk iradesini içine sindiremeyenlerin, maksatlarını, hamasi söylemlerin arkasına gizleme kurnazlığını bırakmaları gerektiğini söyledi ve Kıbrıs Türk halkının sandığa yansıttığı iradenin, özellikle yıllar yılı, çözümsüzlüğü çözüm bilen zihniyetler tarafından iyi değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti

Kendilerinin bu iradeyi dikkate aldığının altını çizen Erdoğan, "Hiçbir millet, ülkesini de milletini de ucuza kaptırmanın alçaklığını yaşamaz. Bu böyle biline" diye de sert çıktı.

Referandum sonuçlarına saygı göstermekle birlikte, beklentinin dışında, bundan farklı bir sonucun ortaya çıkması yönünde bir netice beklediğimizi de açıkça ifade etmek istiyorum. Bunu gizlemenin bir anlamı yok. Adada yaşayan her iki halk da adada kalıcı ve adil bir barışa zemin hazırlasın, Annan Planı'na da 'evet' desin, bunu isterdik. Ama bu olmadı. Bu noktada Kıbrıs Türk halkının iyi niyetli ve barıştan yana tavrının, bütün dünya tarafından hakkaniyet çerçevesinde değerlendirileceğinden hiç kuşku duymuyorum. Son Annan Planı ile ilgili müzakerelerin başından sonuna kadar Türk tarafının Kıbrıs'ta çözüm isteyen, yapıcı ve aktif taraf olduğu su götürmez bir gerçektir. Bu tavrımızın, meselenin yıllara dayalı, alışılmış dengelerini değiştirdiği ve yıllar yılı -buranın altını çiziyorum- çözümden kaçan taraf olmakla suçlanan Türk tarafının imajını tamamen değiştirdiği dünya kamuoyunun ortak fikridir.

Şimdi yapılması gereken, gerek Türkiye'nin, gerek KKTC'nin barış yolunda attığı bu büyük adıma, uluslararası camianın, aynı sıcak yaklaşımla karşılık vermesidir. Rum tarafının, Annan Planı'na 'hayır' demesinin, Türk tarafının baştan beri ortaya koyduğu yapıcı gayreti görülmez hale getirmesi mümkün değildir. Artık Kıbrıs'ta taşlar yerinden oynamıştır. Ve bugünden sonra Kıbrıs hakkında söz söyleyecek herkesin, bu yeni tabloyu hesaba katarak konuşması gerekecektir.

Bu beklentilerin AB zemininde hak ettiği karşılığı bulacağına inançlarının tam olduğunu dile getiren Erdoğan, Kıbrıs müzakerelerinde emeği geçen TC Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül, dışişleri bürokratları, Başbakan Mehmet Ali Talat, Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş ve dışişleri yetkililerine teşekkür etti.

Haddi tecavüz eden ifadeler...

"Fakat bir gerçeği söylemeden de edemeyeceğim. Lütfen bu yanlış anlaşılmasın, hiçbir zaman kişisel bazı sıkıntıların kaynağı Türkiye Cumhuriyeti hükümeti olmamıştır. Bunu böyle gösterme gayreti içinde olanlar olmuştur. Biz hiçbir zaman karalama kampanyası içine girmedik. Türkiye Cumhuriyeti hükümeti ve temsil ettiği Türkiye, çok büyük bir devlettir de onun için. Böyle bir şeye de zaten giremezdik. Böyle bir şeye de gerek yoktu.

"Hiçbir millet, ülkesini de milletini de ucuza kaptırmanın alçaklığını yaşamaz. Bu böyle biline" diyen Erdoğan, kimsenin bu noktada kendisini milletin üstünde kabul etmemesi gerektiğini belirtti. Erdoğan, şunları kaydetti:

"Bir taraftan, 'egemenlik kayıtsız şartsız milletindir' diyeceğiz, ondan sonra da 'hayır bu böyle değil, şöyledir' diyeceksiniz, olmaz. Biz o iradeyi dikkate alıyoruz, milletin iradesini demokrasinin tartışılması mümkün olmayan temel değeri olarak görüyoruz. İşte bu anlayışımızdır ki Türkiye'yi ve KKTC'yi, uluslararası camia nezdinde, pozitif taraf haline getirmiştir. Ben referandum ile birlikte açılan yeni sayfanın olumlu sonuçlar getireceğine inanıyorum. Bir şeyin altını da çizmem gerekiyor. Adada yeni ortaya çıkan bu durum sebebiyle inanıyorum ki Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, bir fırsatı kaçırmıştır. Ben yine inanıyorum ki, artık adada yeni bir durum ortaya çıkmıştır. Uluslararası camia, artık bunu gerektiği şekliyle değerlendirecek ve bugüne kadar uluslararası bütün aktivitelerde, bütün insani, insan hakları açısından, hukukun üstünlüğü açısından tecrit ve dışlama politikasının uygulandığı KKTC'ye karşı bu politikalar son bulacaktır. Türkiye'nin başbakanı olarak her durumda ve her şart altında Kıbrıslı kardeşlerimizin yanında olacağımızı ve davalarını, davamız bileceğimizi bir kere daha ifade ediyorum. Buradan, seslenerek bir şeyi daha rica ediyorum:

KIBRIS 26/04/2004

Türk tarafı, büyük bir diplomatik seferberlik başlatıyor. Başbakan Talat, bugün Brüksel'e, ardından da Ankara ve Washington'a gidiyor... Gündem, ambargoların kaldırılması ve Kıbrıslı Türklerin dünyadan izolasyonuna son verilmesi...

TALAT, KIBRIS'A KONUŞTU: Talat, "Kıbrıs Türk halkına yapılan haksızlığı her platformda dile getireceğiz. Brüksel'de, Rumların ödüllendirilmesi ve Türklerin cezalandırılması noktasında gerekli girişimleri yapacağız" dedi. Talat, Annan Planı'ndaki mülkiyet rejiminin uygulanmasına yönelik öneriler bulunduğunu ama bir karar alınmadığını belirtti

KIBRIS'a konuşan Başbakan Talat, "Kıbrıs Türk halkına yapılan haksızlığı her platformda dile getireceğiz. Brüksel'de Rumların ödüllendirilmesi ve Türklerin cezalandırılması noktasında gerekli girişimleri yapacağız" dedi. Talat, Annan Planı'ndaki mülkiyet rejiminin uygulanmasına yönelik öneriler bulunduğunu ama bir karar alınmadığını belirtti.

"Brüksel'de Avrupa Parlamentosu Dışilişkiler, İnsan Hakları, Savunma ve Güvenlik Komisyonu'nun referandum sonuçlarını tartışılacağı toplantısına katılıyorum. Orada Kıbrıs Türk halkına yapılan haksızlığı dile getirerek, referandumda evet diyen tarafın açıkta bırakılırken hayır diyen Rum tarafının AB'ye katılmasının haksızlığını aktarıp izolasyonun ortadan kaldırılması için AB'nin desteğini isteyeceğim. Aynı şekilde AB'nin üye ülkelerin dışişleri bakanlarından oluşan genel işler konseyinin gündeminde bulunan çözüm olmaması durumunda malların dolaşımı konusunda hazırladığı kuralların söz konusu gelişme karşısında yeniden ele alınması ve çözümsüzlüğü sağlayan tarafın ödüllendirilmemesi hususunda destek isteyeceğiz."

Öneri var, karar yok

"Annan Planı'nın mülkiyetle ilgili kısmının uygulamaya konulmasına ilişkin öneri mi hazırlıyorsunuz?" sorusuna Başbakan Talat, "Bu hususta herhangi bir öneri hazırlığı söz konusu değil. Bu konuda benim de tanık olduğum bir fikir jimnastiğinde öneri yapılmıştır. Konu bunun dışında henüz gündeme gelmedi" yanıtını verdi.

KIBRIS 26/04/2004

CTP Genel Başkanı Başbakan Mehmet Ali Talat ve Serdar Denktaş, dün öğleden sonra bir araya gelerek, önceki günkü referandumun sonucunu ve hükümetin durumunu değerlendirdi.

KIBRIS 26/04/2004

AB Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu üyesi Günter Verheugen, Kıbrıslı Türk yetkililerle işbirliği yapacaklarını, AB Dışişleri Bakanlarının Kıbrıslı Türklerin ekonomik izolasyonunun sona erdirilmesi gereğini kabul ettiklerini bildirdi.
Reuters ajansının haberine göre, Lüksemburg'da düzenlenen AB Genel İşler Konseyi toplantısı sırasında basın toplantısı düzenleyen Verheugen, ''Kuzeydeki yetkililerle işbirliği yapmak zorundayız'' dedi.
Verheugen, bunun AB'nin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni tanıma anlamına gelmediğini kaydetti.

Türkiye çok yapıcı bir rol üstlendi

AB Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu üyesi Günter Verheugen, Türkiye'nin Kıbrıs sorununun çözümü konusunda ''çok yapıcı'' bir tutum sergilediğini belirtti.
AB Genel İşler Konseyi toplantısı sırasında basın toplantısı düzenleyen Verheugen, ''Türkiye Kıbrıs sorununun çözümü konusunda çok yapıcı bir tutum sergiledi ve uluslararası bütün yükümlülüklerini yerine getirdi'' dedi.
Verheugen, bir soru üzerine, Türkiye'nin bu tavrının AB Komisyonu'nun hazırlayacağı rapora da yansıyacağını bildirdi.
Kıbrıslı Türklerin referandumdan sonra ekonomik açıdan izolasyonunun önüne geçebilmek için AB Komisyonu'nun gerekli çabayı göstereceğini belirten Verheugen, AB Dışişleri Bakanlarının bugün yaptığı toplantıda da, bu konuda cesaret verici kararlı bir tutum sergilendiğini kaydetti.
Verheugen, Kıbrıslı Türklerin referandumdan sonra cezalandırılmaması için gerekli tedbirlerin alınacağını, ekonomik desteğin yanı sıra adada iki toplumu birbirine yakınlaştıracak sosyal ve kültürel projelere de AB'nin destek vereceğini bildirdi.
Bir gazetecinin sorusu üzerine Verheugen, Kıbrıslı Türklere yapılacak yardımın ille de BM kanalıyla yapılmasına gerek olmadığını belirtti ve bu konuda zaten BM'nin altyapısının olmadığını söyledi.
Referandum sonucunun olumsuz çıkmasına üzüntü duyduklarını belirten Verheugen, ''Sonuçta iki toplum demokratik tercihlerini yaptılar. Kararlarına saygı duymamız gerekir. Bu, dünyanın sonu değil. AB'nin siyasi iradesi hala birleşik Kıbrıs'ı Birlik içinde görmek. Bu ne zaman, nasıl olur bilemem'' dedi.
Verheugen, AB'nin daha önce aldığı, Kıbrıs'ta çözümsüzlüğün Rum kesiminin üye olmasına engel olmayacağı kararının hata olup olmadığına ilişkin bir soruyu, ''Bu, kötü bir tercih, kötü bir alternatif değildi'' diye yanıtladı.

AB Dışişleri Bakanlarının KKTC'ye yönelik mali yardımı serbest bıraktıkları bildirildi.
AB Genel İşler Konseyi toplantısı Lüksemburg'da devam ederken, AB dönem başkanı İrlanda tarafından hazırlanan ve üye ülkelerin da onay verdikleri bildirilen bildiride, ''AB içinde yer alma konusunda açık bir irade gösteren'' Kıbrıslı Türklerin ekonomik kalkınmasına destek olunmasında kararlılık dile getirildiği öğrenildi.
Henüz resmen yayınlanmayan bildiride, Kıbrıs'ta çözüm halinde KKTC için ayrılan 259 milyon euro'luk mali yardımın serbest bırakılması tavsiye ediliyor ve bu konuda projeler geliştirilmesi için AB Komisyonu'ndan gerekli çalışmaların başlatılması isteniyor.
Dışişleri Bakanları toplantısı devam ediyor. Bildiri metni üzerinde hararetli tartışmaların yaşandığı öğrenildi.
MILLIYET 26/04/2004

MGK bildirisi: ''KKTC'ye yönelik kısıtlamalar kaldırılsın''

Milli Güvenlik Kurulu toplantısında, Kıbrıs'ta kapsamlı çözüm planına olumsuz yanıt veren Rum tarafının, 1 Mayıs 2004'te AB'ye girecek olmasına karşılık, plana olumlu yanıt veren Kıbrıs Türk tarafının dışarıda bırakılmasının çelişkili ve adaletsiz bir durum yarattığının saptandığı bildirildi.
Milli Güvenlik Kurulu toplantısının ardından yayınlanan bildiride, şöyle denildi:
''Toplantıda, Kıbrıs'ta adil ve kalıcı bir çözüme ulaşılması amacıyla Türkiye tarafından başlatılan müzakere süreci sonucunda; BM, ABD ve AB tarafından desteklenen 24 Nisan 2004 gününde Ada'da referanduma sunulan Annan Planı'nı Rum tarafının reddetmesi nedeniyle ortaya çıkan yeni durum ayrıntılı biçimde değerlendirilmiştir.
Bu sonuç ile Kurul, BM ve AB'nin dengeli ve yaşayabilir olarak nitelendirdiği kapsamlı çözüm planına büyük bir çoğunlukla olumsuz yanıt veren Rum tarafının, 1 Mayıs 2004 gününde AB'ye girecek olmasına karşılık, plana olumlu yanıt veren Kıbrıs Türk tarafının dışarıda bırakılmasının çelişkili ve adaletsiz bir durum yarattığını saptamıştır.
Referandumda, Türkiye'nin ve Kıbrıs Türk halkının, çözüm yönünde ortaya koyduğu iradenin, uluslararası kuruluşlar ve devletler tarafından dikkate alınmasının ve referandum öncesi böyle bir sonucun çıkması durumunda, 'KKTC'ye uygulanan kısıtlamaların kaldırılması; siyasi, ekonomik ve sosyal içerikli bazı iyileştirilmelerin yapılmasına' yönelik vaatlerin yerine getirilmesinin gerekliliği dile getirilmiştir.
Kurul, referanduma yönelik çalışmalar sırasında sergilenen tutumları, doğruyu bulma çalışmaları olarak değerlendirmiş ve Türkiye'nin KKTC'ye karşı sorumlulukları ile Türk halkının birlik, beraberlik ve dayanışmasının, bugün daha çok önem kazandığını bir kez daha vurgulamıştır.''
MILLIYET 26/04/2004

KKTC'de koalisyon hükümetinin küçük ortağı Demokrat Parti'de (DP), ''hizipçilik yaptıkları ve parti organlarını çalıştırmadıkları'' gerekçesiyle geçen hafta Disiplin Kurulu'na verilen 2'si milletvekili 10 partili, parti Genel Başkanı, Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş'a sert eleştirilerde bulunarak istifa etti.
DP'den istifa eden Gazimağusa Milletvekili Ahmet Kaşif ile Girne Milletvekili Ünal Üstel, bağımsız kalacaklarını ve bu aşamada başka bir partiye katılmalarının söz konusu olmadığını açıkladı.
''Konjonktür ve tabanın istenci ne ise o olacak'' diye kapıyı da açık bırakan milletvekilleri, hükümete dıştan destek vermelerinin söz konusu olmadığını belirtti.
Koalisyon ortağı Demokrat Parti'nin Parti Meclisi'nin önerisiyle geçen hafta Disiplin Kurulu kararıyla görevden uzaklaştırılan ve bu akşam haklarında karar verileceği açıklanan 10 kişi, bir grup partiliyle birlikte Cumhuriyet Meclisi'nde basın toplantısı düzenledi.
Basın toplantısında Disiplin Kurulu kararıyla görevlerinden uzaklaştırılan Gazimağusa Milletvekili Ahmet Kaşif, Girne Milletvekili Ünal Üstel, Genel Sekreter Kemal Havalı, Genel Sekreter Yardımcısı ve Parti Meclisi Üyesi Aslan Bıçaklı, Genel Sekreter Yardımcısı ve MYK Üyesi Fuat Zor, Parti Meclisi üyeleri Ergün Vehbi ile Türkmen Sencer, MYK üyeleri Turgay Eroğul, Fikri Ataoğlu ile İbrahim Uysal'ın istifa gerekçeleri 2 sayfalık metinle açıklandı.
Açıklamada, 10 kişiyle birlikte bazı parti üyelerinin de istifa edeceği belirtildi.

''TUTARSIZLIK KAN KAYBETTİRDİ''

Milletvekili Ahmet Kaşif tarafından okunan istifa yazısında, Demokrat Parti'de uzun süreden beri ''tek adam'' yönetiminin hakim olduğu, partinin ''baba çiftliği gibi'' yönetildiği ve organların devre dışı bırakıldığı öne sürüldü.
Partinin referandumdaki tutumu ve Genel Başkan Serdar Denktaş'ın aksi açıklamasına rağmen ''hayır'' mitingine katılması örnek gösterilerek, ''tutarlı politikalar izlenmemesi nedeniyle partinin giderek kan kaybettiği ve halka güven veremediği'' savunulan açıklamada, ''bu gidişatı durdurmak amacıyla Genel Başkan Serdar Denktaş'a uyarı niteliğinde gönderilen yazının da dikkate alınmadığı'' kaydedildi.
Partiden istifa eden 10 kişinin imzasını taşıyan yazıda, özetle şunlar kaydedildi:
''Mektubumuzda bir hakaret, bir suç, bir istifaya çağrı ya da istifa tehdidi yoktu. Buna karşın, tek adam yönetimini kanıtlarcasına, hukuk dışı, organ kararı almadan, tüzük ve yönetmeliklere kökten aykırı, talimata dayalı bir yöntemle üstelik en önemli ülke sorunlarında, hatta Kıbrıs sorununa çözüm arayışlarında bile kararsızlığıyla ün yapan partimizde, görülmemiş bir sürat ve kararlılıkla Disiplin Kurulu'na sevk edildiğimiz bildirildi. Demek ki 'parti, üyelerinin, kitlelerin değil, benim baba çiftliğimdir, istediğim kararı alır, istediğimi bozarım. Demokrasi, hak, hukuk önemli değil' mantığı sürdürülecek, sesini yükseltme cesareti gösterenler kesilecek, atılacaktır. Bu düşünce biçimi, partinin yüzde otuzlardan önce yirmilere, son olarak da yüzde onlara düşüşünün, giderek marjinalleşmesinin en tipik kanıtıdır.'' Demokrat Parti'nin referanduma yönelik tutumunun, ''Bir dernekten bile zayıf, hazin bir durum'' olarak nitelendiği açıklamada, Genel Başkan Serdar Denktaş, katılmayacağına ilişkin açıklamasına rağmen referandumdan iki gece önce ''hayır'' mitingine katılmakla ve sandık başındaki ''AKP hükümetine kızgınlığım nedeniyle oyum hayır'' sözleri nedeniyle de eleştirildi.
Partideki bu gelişmelerin ''tuluat oyunlarına'' benzetildiği açıklamada, istifa gerekçeleri şöyle sıralandı:

DAHA FAZLA PİYON OLMAYACAĞIZ!

''Hak, hukuk ve demokrasi olmayan, tek adam yönetiminin ısrarla sürdürüleceği anlaşılan bir partide daha fazla güdümlü piyon olmayacağımızdan, halkımızın açık biçimde uzun süredir deklere ettiği barış istencine karşı durmak ve Anavatan yöneticilerine haksız saldırılara alet olmak istemediğimizden, toplumun referandumda aldığı parlak sonuç önünde 'takoz' olmamak ve tersine barış adımlarına rahatça katkı koymak istediğimizden, Parti Genel Başkanı'nın etrafına topladığı üç-beş kişiyle oluşturduğu organ dışı bu hiziple uğraşarak gücümüzü harcamaya niyetli olmadığımızdan, DP'de erime, yok olma sürecini durdurma olanağı kalmadığından, yalan ve haksız biçimde bizi makam istemekle suçlayan Sayın Serdar Denktaş'ın makamı bırakmamak için her yolu denemeye niyetli olduğu anlaşıldığından, kendi hür irademizi ve demokratik hakkımızı kullanarak Demokrat Parti'den istifa ediyoruz. Bundan sonra da kalıcı barış için Anavatanımızla birlikte atılacak adımları destekleyeceğiz.''

''BARIŞ GİRİŞİMLERİ DESTEKLENECEK''

İstifa eden 10 kişi adına soruları da yanıtlayan Gazimağusa Milletvekili Ahmet Kaşif, ''Beyaz bir sayfa açıyoruz'' dedi.
Başka bir partiye katılıp katılmayacaklarına veya yeni bir oluşumun gündemde olup olmadığına ilişkin ısrarlı sorulara karşılık ise Kaşif, ''Herhangi bir partiyle temas ve bağlantımız yok. Ne organik, ne inorganik bağlantımız yok'' karşılığını verdi. Ancak Kaşif, ''Ülkeye kalıcı bir barış getirmek için her türlü girişimi destekleyeceğiz'' ifadesini ısrarla tekrarladı ve ''Konjonktür ile halkın, tabanın istenci ne ise o olacak'' diye konuştu Kaşif, hükümete dıştan destek vermeyeceklerini de ekledi ve partiden istifaların devam edeceğinin sinyalini verdi.
Demokrat Parti'den 2 milletvekilinin istifasıyla Demokrat Parti'nin milletvekili sayısı 7'den 5'e, CTP-DP koalisyon hükümetinin sandalye sayısı da 50 kişilik Meclis'te 24'e düştü.
Kaynaklar, hükümet krizinin, meclisten iki milletvekilinin DP'ye transfer edilmesiyle aşılmasının gündemde olduğunu kaydettiler. Cumhuriyet Meclisindeki sandalye dağılımı şöyle oluştu:
Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP): 19, Ulusal Birlik Partisi: 18, DP: 5, Barış ve Demokrasi Hareketi (BDH): 5, Toplumcu Kurtuluş Partisi: 1, bağımsızlar: 2.
MILLIYET 26/04/2004

KKTC Başbakan Yardımcısı ve Demokrat Parti lideri Serdar Denktaş, partisinden istifa eden milletvekilleri için böyle bir gündem içinde istifa etmelerinden ötürü ''milletin vekilliğinden de istifa etmeleri gerektiğini'' söyledi.
Serdar Denktaş'a da Demokrat Parti'den (DP) iki milletvekilinin istifası soruldu.
''Çok yoğun bir gündemle çalıştıkları bu dönemde, bu tip olayların meydana gelmesinden üzüntü duyduğunu'' dile getiren Denktaş, gelişmeleri habercilerden öğrendiğini, Partiye gidince durum değerlendirmesi yapacağını söyledi.
''Demokrasilerde çare tükenmez'' diyen Denktaş, söz konusu iki milletvekilinin böyle bir gündem içinde istifa etmelerinden ötürü ''milletin vekilliğinden de istifa etmeleri gerektiğini'' kaydetti.
Başbakan Talat ise kendisine DP'den istifalar konusunda yöneltilen soruları yanıtsız bıraktı.

De Soto: Talat ileri görüşlü bir lider
BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro De Soto, KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat'ın ''toplumunu birleşme yönünde motive eden ileri görüşlü bir lider'' olduğunu söyledi.
De Soto, Talat'a Başbakanlık binasında veda ziyaretinde bulundu. KKTC Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş'ın da hazır bulunduğu görüşme, yaklaşık bir saat sürdü.
Talat'a nezaket ziyaretinde bulunmak istediğini, son dönemde Talat ve Serdar Denktaş ile yakın çalıştığını anlatan De Soto, ''Talat, ilgili, modern, ileri görüşlü ve halkını birleşme yönünde motive eden, bu isteklerini yansıtan, ileri görüşlü bir lider'' diye konuştu.
De Soto, ikinci kez referanduma gidilmesinin söz konusu olup olamayacağının sorulması üzerine de, ''Şimdi, biraz geriye çekilip, referandum sonuçlarını gözden geçirme zamanı'' dedi.
KKTC Başbakanlık makamına ilk kez gelmesinin bir mesaj taşıyıp taşımadığı sorulan De Soto, daha önce BM Genel Sekreteri'nin Siyasi İşlerden Sorumlu Yardımcısı Kieran Rendergast ile birlikte Başbakanlığa geldiklerini hatırlattı.
MILLIYET 26/04/2004

KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, 24 Nisan Cumartesi günü KKTC ve Rum kesiminde yapılan referandumların sonuçlarını değerlendirdiğinde, ''üzerinden büyük bir yük kalktığını'' söyledi.
Denktaş, referandumların ardından duygularının sorulması üzerine, ''Yorgun değilim, üzgün değilim. Üzerimden büyük, çok büyük bir yük atmış olmanın verdiği huzur içerisindeyim'' diye konuştu.
Denktaş, referandum sonucunun ardından KKTC'de bazı çevrelerin kendisini istifaya davet ettiğinin hatırlatılması üzerine, ''Referandumu Denktaş'ın referandumu şeklinde yorumlayıp'' kendisini istifaya davet etmenin doğru olmadığını belirterek, şöyle konuştu

''AB bugüne kadar hep beni çözümün önündeki engel olarak gördü. Rumları ben bildim, onlar bilemedi. AB, Rum tarafının kendilerini hayal kırıklığına uğrattığını söylüyor, beni hayal kırıklığına uğratmadılar.
KKTC'yi ortadan kaldıracak bir anlaşma olacaksa benim gitmem lazım. KKTC varolduğu sürece ve benim de yeminimin süresi gelinceye kadar, benim KKTC'yi koruyacak bir anlaşma yapma görevim var.''

VERİLEN SÖZLER

Denktaş, Rum tarafından sonucun olumsuz çıkması durumunda KKTC'ye yönelik bazı açılımlar yapılabileceğine dair açıklamaların hatırlatılması üzerine, ''Bu sözlerin 24, 48, 72 saat sonra denenmiş olacağını'' kaydetti. Denktaş, ''40 yıldır cezaya tutulmuş bir halkı hala cezalandırmaya devam edecekler mi?'' diye konuştu.
Rum kesiminin son ana, imza aşamasına gelindiğinde geri çekildiğini tüm dünyanın gördüğünü ifade eden Denktaş, ''Çünkü alıp kaçtıkları ve tüm dünyanın kendilerine bahşettiği Kıbrıs Cumhuriyeti unvanı altında Kıbrıs'ın bütününe sahip çıkmayı, bizimle ortaklığa yeğliyorlar'' dedi.
Denktaş, ''Rum yönetiminin, Türkiye'yi AB içinde vetolarla yıldırmayı ve bugün alamadıklarını Türkiye'den yarın almayı planladıklarını'' belirtti.

AK PARTİ HÜKÜMETİ SAMİMİYETİNİ GÖSTERMİŞTİR

''Türkiye, uzlaşmak için elinden geleni yaptı, ümit ederim ki, dünya ve AB bunu böyle değerlendirecektir'' diyen Denktaş, şöyle devam etti:
''Bize şekerlemeleri, tatlıları vaat edenlerin samimiyeti, doğruluğu, güvenilirliği, çok kısa bir zamanda ispat edilmiş olacaktır. Vaatlerin doğru olmadığı meydana çıkarsa o zaman bunların ipine asılıp hiçbir kuyuya inmek gerekmez.
AK Parti hükümeti, rolünü çok iyi oynamıştır, samimiyetini göstermiştir. Bizimle bazı konularda ters düşme pahasına bildiğini yapmıştır. İyi yapmıştır, öyle anlaşılıyor ki, iyi bir manevra olmuştur.'' Denktaş, Türkiye ve KKTC'nin, vaat edilenlerin yerine getirilmesi konusu üzerinde yoğunlaşması gerektiğini de kaydetti ve ''Rum kesiminin 'görüşürüz ama anlaşmayız' politikasını sürdürme girişimlerine'' dikkat çekerek, ''Bu oyuna gelmemek lazım'' dedi.

KUMAR OYNANDI

Denktaş, ''olmazsa olmazların yerine getirilmeyeceğinin'' izlenimini Lefkoşa'da edindiklerini, ancak görüşmelerin burada kesilmesi durumunda kendilerinin uzlaşmaz olarak gösterilebileceğini belirtti ve şöyle devam etti:
''Sonuçta bu sonuca varılması olumlu olmuştur, ancak kumar oynadık. Rum evet demiş olsaydı bu kumarda öyle bir kaybedecektik ki, bir daha kendimize gelemeyecektik. Büyük riziko alınmıştır. Netice iyi olduysa bizim marifetimiz nedeniyle değil, Rumların kabızlığı nedeniyle çıkmıştır.''

ANNAN PLANI

Denktaş, ''Annan planı öldü mü?'' sorusu üzerine, Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül'ün de bu planın artık söz konusu olamayacağına yönelik kesin bir ifade kullandığını hatırlattı.
''Annan planını bir defa öldürmüştüm, tekrar Hz İsa gibi canlandırdılar. İkinci defa olmaz diye düşünüyorum'' diyen Denktaş, ikinci bir referandumun söz konusu olup olamayacağına ilişkin soruya da ''Yok öyle şey'' yanıtını verdi.
Masasının yan bölümündeki klasörleri ve Annan planının tam metnini gösteren Denktaş, yarın bunların hepsinin depoya kaldırılması talimatını vereceğini belirtti. Denktaş, planın bir kopyasını hatıra olarak saklamayı düşünmediğini de kaydetti

MILLIYET 26/04/2004

Valinakis: Kıbrıs'ta hedefimiz kadife ayrılık değil, Avrupai bir izdivaç

Yunanistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Yannis Valinakis, Kıbrıs sorununun çözüme ulaşması yönündeki çabaların sürdürüleceğini söyledi.
Valinakis, Atina'da yayımlanan Apoyevmatini gazetesine verdiği demeçte, Kıbrıs'ta referandum sonuçları ve bunlar sonrasında izlenecek politika hakkında değerlendirmede bulundu.
Valinakis, ''Hedefimiz her zaman kalıcı ve işler bir çözüme ulaşmaktı. Şu anda, belki herkes yeni bir başlangıç için hazır olmayabilir. Ancak barış ve işbirliği çabaları durmamalıdır. Ada'nın yeniden birleşmesi düşüncesinden vazgeçemeyiz. Amacımız 'kadife bir ayrılık değil, Avrupai bir izdivaçtır'' dedi.
Kıbrıs'ın AB üyeliğiyle tüm Ada üzerinde bir güvenlik şemsiyesi açıldığını kaydeden Valinakis, şunları kaydetti: ''Uluslararası toplumun sahip olduğu tüm imkanları, hepimiz için ortak hedef olan, Ada'nın biran önce birleşmesi ve bunun toplumların karşılıklı güven ve işbirliği çerçevesinde olması için kullanacağız.'' Valinakis, KKTC'nin tanınması olasılığı konusundaysa bunun çözümü kolaylaştıracağına zorlaştıracağı yorumunda bulundu.
Türk-Yunan ilişkilerine de değinen Valinakis, Hükümetin referandum sonucu ne olursa olsun bunun Türk-Yunan ilişkilerini etkilemeyeceğini açıkladığını hatırlatarak, şöyle dedi:
''Kıbrıs konusu dış politikamızın rafına kaldırılamaz. Türkiye ile ilişkilerimize gelince, birkaç gün önce 24'üncü İştikşafi görüşmeler gerçekleştirildi. Her iki hükümet de, ikili ilişkilerin daha da geliştirilmesini hedef alıyor. Bu iyi ortamın Sayın Erdoğan'ın (Başbakan Recep Tayyip Erdoğan) Atina ziyaretiyle daha da gelişeceğine inanıyorum.''
MILLIYET 26/04/2004

Kıbrıs referandumu İngiliz basınında...

Dilek Kocabaş

İngiltere'de yayımlanan gazeteler, Kıbrıs'ta geçen Cumartesi yapılan referandumun sonuçlarını başyazılarında değerlendirdi.
The Guardian gazetesi, ''Kayıp Düşler Adası'' başlıklı makalede, referandumdan önce Rum kesimindeki Ortodoks Kilisesi'nin ''Evet diyen cehenneme gider'' şeklinde uyarıda bulunduğunu, bu uyarının AB'ye girmek üzere olan ve Batı değerlerini kabul ettiği varsayılan bir ülkenin durumunu açıkça ortaya koymaya yettiğini kaydetti.
Gazetenin makalesinde, ''bir Ortodoks piskoposun da, sonucu EOKA savaşçısı olan dostlarıyla kutlamak için buzdolabına şampanyalar doldurduğu'' belirtildi ve ''Dinozorlar Kıbrıs'ta (Rum kesiminde) son 30 yılın en iyi birleşme fırsatının kayboluşunu kutlarken, vizyonu daha geniş olan Rumlar referandumun maliyetini hesaplamaya başladılar bile. Artık masada onlar için hazırlanmış yeni bir anlaşma metni, arabulucular olmayacak'' denildi.

BÖLÜNME SONSUZLAŞACAK
''Dikenli tellerle, mayınlarla, insansız alanlarla sağlanan bölünmenin sonsuzlaşacağı'' kaydedilen makalede, ''Belki Annan planı Rumlar için çok adil değildi. Ancak hiçbir şeyden iyiydi. Şimdi gelinen noktada, Rumlar için AB'ye girmenin olabilecek en kötü yolu yaşanıyor ve AB de Rumları kabul ettiği güne yanıyor olmalı'' ifadeleri yer aldı.
The Time gazetesinin başyazarı da, Rumların referandumunda ''hayır'' demesinin ''bir felaket olduğu'' değerlendirmesinde bulundu. Bir yandan 30 yılın en büyük fırsatının kaçırıldığını, diğer yandan da dünya kadar diplomatik çabanın boşa gittiğini belirten yazar, ''Rumlar son derece kısa görüşlü biçimde oy kullandılar. Ya hep, ya hiç anlayışıyla, Kıbrıslı Türkler açısından kabul edilebilir olan her şeyin kendilerine karşı olduğunu düşündüler. Sorumsuz liderleri de, onların bu kaygılarını gidermek, sağduyu telkin etmek yerine, popüler duygularını körüklemeyi tercih ettiler'' diye yazdı.
Rum liderlerinin Annan planının yeniden görüşülebileceği şeklindeki sözlerini ''boşboğazlık'' olarak niteleyen Times başyazarı, Rum liderlerini BM ile, ''ikinci el araba satan tüccarlar'' gibi pazarlık yapmakla suçladı.

TÜRK TARAFI ÖDÜL TOPLAMAYA BAŞLAYACAK
Yazar, Türk tarafının ise gösterdiği cesaretin ödülünü yakın zamanda toplamaya başlayacağını ve uluslararası tecridin sona ereceğini belirtti ve ''Belki KKTC hemen tanınmayacak, ama diplomatik bağlar kurulacak, yardımlar yapılacak ve hatta belki AB'nin eski Doğu Almanya'ya yaptığı gibi bir yarım kabul bile söz konusu olabilecek'' ifadelerini kullandı.
Başyazısını ''Kıbrıs Bölünmüş Kaldı'' başlığıyla yayımlayan The Daily Telegraph da, Rumların ''hayır'' kararını kötü niyetli bir karar olarak niteledi ve AB'nin Rum tarafını ''çözümü şart olarak dayatmadan'' üyeliğe kabul ederek, ona fedakarlık yapmak için bir neden bırakmadığını belirtti.
Yazıda, ''Kıbrıslı Rumların anlaşsalar da anlaşmasalar da AB'ye alınma kararının ardından, Rumlar anlaşma fikrine olan bütün ilgilerini kaybetti'' denildi.
Bu şartlarda AB'nin de ihanete uğramaktan şikayet edemeyeceğini belirten başyazar, ''Kıbrıslı Rumlar rasyonel bir hesap yaptı ve hayır demekle kaybedecekleri hiçbir şey olmadığı sonucuna vardı. Mantıken, AB buna Kuzey Kıbrıs'ı uluslararası toplumun bir parçası haline getirmek için oylama yaparak tepki göstermeli. Ambargolar sona erdirilmeli, hava köprüsü yeniden kurulmalı ve Kuzey Kıbrıs'a de facto bir 'tanıma' sağlanmalı'' diye yazdı.

GENİŞLEME SÜRECİNİN İLK BÜYÜK KRİZİ
Independent gazetesi ise konuyla ilgili haber-yorumunda, AB'nin genişleme sürecine Kıbrıs gölgesi düştüğünü, referandum sonucunun, genişleme sürecinin ilk büyük krizi olduğunu belirtti.
Gazete, Avrupa'da Rumlara karşı büyük bir öfke yaşandığını, genişleme süreciyle ilgili törenler sırasında Rum lideri Tasos Papadopulos'u soğuk bir karşılamanın beklediğini kaydetti.
Financial Times gazetesi de, Avrupa'nın genişleme sevincinin yarattığı kutlama havasının referandum sonucuyla gölgelendiğini kaydetti ve diplomatik çevrelerin referandum sonucuyla ortaya çıkan Kuzey Kıbrıs'a karşı yumuşama havasını olumlu bulmalarına rağmen, uygulamada güçlükler yaşanacağına işaret ettiklerini yazdı.
MILLIYET 26/04/2004

Kıbrıs'ta yapılan referandumun sonuçlarını değerlendiren Japon basını, ''KKTC'nin Tayvan gibi ekonomik gelişme gösterebileceği'' ve ''Türkiye'nin AB üyeliği için avantaj elde ettiği'' şeklinde yorumlarda bulundu.
Japonya'nın en yüksek tirajlı gazetesi Yomiuri Şimbun, Kıbrıs'ın yeniden birleşmesi için yapılan referandumun Rum kesimindeki sonucunun, BM planına destek veren Türkiye'yi hayal kırıklığına uğrattığını yazdı. Gazete, Türkiye'nin, Türk kesiminden ''evet'' çıkması ve Kıbrıs'ta barışa katkı yönünde saf ettiği çabalardan dolayı AB üyeliği için olumlu puan aldığını düşündüğünü kaydetti.
Gazetenin Atina mahreçli başka bir haberinde ise yapılan referandumun, 1974 yılında Türkiye'nin Kıbrıs'ın kuzeyine asker çıkarmasından bu yana adanın 30 yıldır devam eden bölünmüşlüğüne çözüm getirecek tarihi bir fırsat olduğu kaydedildi.
Kıbrıs'ın yeniden birleşme konusunun, Türkiye'nin AB'ye üyelik müzakereleri için tarih belirlenme safhasında bir kez daha gündeme gelebileceğini, ancak yeniden birleşme ihtimalinin ''biraz uzak gibi göründüğünü'' kaydeden gazete, ''BM planı çerçevesinde iki kesim arasında sürdürülen müzakerelerin geçen ay sonunda kesilmesi üzerine, BM'nin (boşlukları doldurarak) iki tarafa sunduğu referandum konusunda, aceleci davranan dış müdahalecilerin yanlış hesap yaptıkları inkar edilemez'' görüşünü savundu.

''KKTC'YE TAYVAN MODELİ''

Asahi Şimbun'un haberinde ise Güney Kıbrıs'ın reddiyle ortadan kalkan BM planının yeniden gündeme gelmesinin zayıf bir olasılık olduğu belirtilerek, ''Böylece, 30 yıldır süren bölünmüşlük durumu hemen hemen sabitleşmiş görünüyor'' denildi.
Türk kesiminin ise bundan sonra uluslararası toplumdan tanınma talebinde bulunmasının beklendiği ifade edilen haberde, ''Kuzey Kıbrıs'ın hamisi durumundaki Türkiye bu sonuçla AB'ye üyelik girişimleri için koz elde etmiş oldu'' görüşü dile getirildi.
Asahi Şimbun, ABD'nin Ortadoğu ve Kuzey Afrika'ya yakın Kıbrıs'ta istikrarı önemli gördüğü için birleşmeye destek verdiğini, Güney kesiminden ''hayır'' sonucunun çıkması üzerine ABD yönetiminden ''Hayal kırıklığına uğradık'' açıklamasının geldiğini kaydetti.
Avrupa Komisyonu'nun da KKTC'de çıkan olumlu sonuçtan ''memnuniyet duyduğu'' açıklaması yaptığını belirten gazete, ''Bu açıklamayla bugüne kadar ki uygulamaların gözden geçirileceği umuluyor'' ifadesine yer verdi.
Gazetede, KKTC'nin tamamen Türkiye'ye bağımlı durumda olduğu ifade edilerek, ''Devlet olarak tanınmasının belirli bir zaman alacağı, diğer ülkelerle ekonomik ilişkilerini güçlendirerek, Tayvan gibi ekonomik gelişme gösterme ihtimali olduğu şeklinde görüşler de öne sürülüyor'' denildi.

''TÜRKİYE'NİN AB ÜYELİĞİ İÇİN AVANTAJ''

Mainiçi Şimbun'daki haberde ise Kuzey Kıbrıs'ın BM planına ''Evet'' demesinin ardında, uluslararası izolasyondan kurtulma arzusu ve AB üyesi olmak isteyen Türkiye'nin güçlü desteği bulunduğu belirtildi.
Güney kesiminin planı reddetmesiyle, yeniden birleşme yolu kapandığı kaydedilen haberde, ''Fakat BM ve AB'ye karşı gösterdiği uzlaşmacı tutumuyla Kuzey kesimi, uluslararası toplumun bir üyesi olma yolunda oldukça büyük bir adım attı'' denildi.
KKTC'nin tutumunun AB'ye üyelik için ''sabırsızlanan'' Türkiye açısından adeta ''ölüm-kalım savaşı'' olduğu belirtilen haberde, ''AB tarafından üyelik şartı olarak öne sürülen yeniden birleşme konusunda işbirliğini yerine getiren Türkiye, Kuzey Kıbrıs Cumhurbaşkanı (Rauf) Denktaş'ın plana karşı çıkmasına rağmen, Kuzey Kıbrıs halkına 'evet' demesi yönünde çağrıda bulundu'' denildi.
Türkiye ile üyelik müzakerelerinin başlama tarihinin Aralık ayında belirlenip belirlenmeyeceğinin henüz belli olmadığını kaydeden gazete, ''Kuzey Kıbrıs'ta çoğunluğun 'evet' demesinin, Türkiye için avantaj sağlayacağı kesin'' ifadesini kullandı.
MILLIYET 26/04/2004

Maliye Bakanı Unakıtan: 'Evet'ler Kuzey Kıbrıs'ın önünü açıyor

Deniz Arslan bildiriyor

Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, referandumda Kıbrıs Türk tarafının verdiği ''evet'' oylarının, Kuzey Kıbrıs'ın ekonomik olarak kalkınmasının önünü açtığını söyledi.
Ohio State Üniversitesi'nde bir konferansa katıldıktan sonra, IMF ve Dünya Bankası ilkbahar toplantıları çerçevesinde temaslarda bulunan ve 10 üyeli Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (ECO) toplantısına iştirak eden Kemal Unakıtan, Washington'da bir grup gazeteciye, temaslarıyla ilgili bilgi verdi.
Referandum sonrası Kıbrıs'taki durumu değerlendirmesi istenen Unakıtan, referandumdaki oylamanın, daha önce anketlerin bildirdiği şekilde sonuçlandığını belirterek, ''Kıbrıs Türk halkının evet oyları, Kuzey Kıbrıs'ın önünü açıyor. Türkiye için de, Avrupa Birliği'ne girişte kati surette Kıbrıs önümüze konmayacak.
Tahminim, Kuzey Kıbrıs'ın ekonomik hayatında da gelişme göreceğiz'' dedi. Unakıtan, Kuzey Kıbrıs'ın kalkınmasının, Türkiye'ye olan ekonomik ihtiyacını da azaltacağını da kaydetti.

SADDAM'IN MALVARLIĞI

Kemal Unakıtan, Irak'ın devrik lideri Saddam Hüseyin'in Türkiye'de mal varlığı bulunup bulunmadığı yönündeki bir soruya karşılık, ''Çıkmadı. Ben böyle bir şey bilmiyorum'' yanıtını verdi.
Vergi borcu olup yurt dışına kaçanlara ilişkin bir soru üzerine Unakıtan, en büyük borçlunun Uzanlar olduğunu söyledi. Unakıtan, Uzanlar'ın, sadece İmarbank'tan 6.5 katrilyon TL borçları olduğunu belirtti.
MILLIYET 26/04/2004

Hazineden sorumlu Devlet Bakanı Ali Babacan, Türkiye'nin Kıbrıs'ta çözüm yönünde çok büyük çaba sarfettiğini ve Kıbrıs Rum tarafının ''hayır'' oyu dolayısıyla Ada'da çözüme ulaşılamadığını belirterek, ''Artık KKTC'ye uygulanan tavır gözden geçirilmeli, kısa zaman içinde KKTC bu çemberden çıkarılmalı'' dedi.
IMF ve Dünya Bankası'nın ilkbahar toplantılarına katılmak üzere Washington'da bulunan Babacan, basın toplantısı düzenledi.
Babacan, Cumartesi gecesi, ABD Hazine Bakanı John Snow'un, G-7 ülkeleri bakanları, Ortadoğu ülkeleri bakanları ve özel davetli olarak Türkiye için bir yemek verdiğini belirtti. Kıbrıs'taki referandumdan sonra gelişmeleri bu yemekten önce değerlendirme fırsatı bulduğunu anlatan Babacan, ''Herkes Türkiye'nin Kıbrıs konusunda çok yapıcı yaklaştığının, çözüm için siyasi irade koyduğunun farkında. Türk hükümetinin girişimleri alkış topladı. KKTC'de artık hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağına inanıyoruz. Burada görüştüğümüz çevrelerde ve uluslararası kuruluşlarda da aynı görüş kabul buluyor'' dedi.
Babacan, kısa zaman öncesine kadar çözümsüzlüğün sebebinin Türk tarafı olarak görüldüğünü ve referandum sonrası dünya kamuoyunun gerçeklerle tanıştığını belirtti. Babacan, ABD ve AB'nin, KKTC'ye ambargoyu hafifletme yönünde ne gibi adımlar atacağına ilişkin bir soruya karşılık, ''Daha konu çok yeni. Ne ABD, ne de AB'nin, yapacaklarını açıklaması olası değil. Ancak ben, mevcut durumun devam etmesinin doğru, adil olmayacağı yönünde önemli bir görüş birliği gözlemledim'' dedi.
Türkiye'nin, Dışişleri Bakanlığı kanalıyla bu yönde girişimlerde bulunacağına işaret eden Babacan, ''bu hissiyatın somut adımlara dönüştürülmesine çalışılacak'' ifadesini kullandı.

''ZAMAN ALACAK''

Ali Babacan, ''Referandum sonucundan üzüntü duyduk. Çünkü çözüm yönünde büyük çaba sarfettik. Kıbrıs Rum tarafının ''hayır'' oyu vermesiyle çözüme ulaşılamadı. Artık KKTC'ye karşı alınan tavır gözden geçirilmeli. Kısa zaman içinde uygulamaların rahatlatılması, bu çemberden KKTC'nin çıkarılması gerek. Ancak 1-2 günde somut adım atılmasını beklemek gerçekçi olmaz. Bunlar zaman alacak. Bu sorun onyıllardır devam eden bir sorun'' dedi.
Babacan, ''Artık AB, problemin bir tarafı haline geldi. Kıbrıs'a üyelik tarihi vermekle çok akıllıca davranmadıklarının farkına vardılar diye düşünüyorum. Ancak bunun geri dönüşü yok. Böylece AB içine, ciddi bir sorunu taşımış oluyorlar. Çözümsüzlük, artık AB'nin çözümsüzlüğü haline geldi'' diye konuştu.
Kıbrıs konusundaki gelişmenin Türkiye'nin AB'den müzakere tarihi almasına katkısının sorulması üzerine Babacan, Türkiye'nin önüne bazı siyasi kriterler konulduğunu ve bunların yerine getirmesi ve uygulamada problem olmaması durumunda AB'nin tarih verme sözü bulunduğunu söyledi. Babacan, Türkiye'nin uygulama yönünde adımlar atacağını kaydetti.

BÜYÜK ORTADOĞU

ABD'nin ''Büyük Ortadoğu Projesi''nde (BOP) Türkiye'nin hedef ülke olmadığını belirten Babacan, ABD ile çalışma ortağı konumunda bulunduğunu belirterek, ''Bölgede değişim kaçınılmaz'' dedi.
Babacan, bu değişim sürecinde, ülkelerin yönetimlerinin değişimi sahiplenmesinin gerektiğini belirtti. Ali Babacan, ''Değişimin nasıl olacağı önemli. Zorlamayla, yaptırımla olmaz. Bu ülkelerin hissetmesi, sahiplenmesi önemli. Türkiye, bölgeye hem AB'den, hem de ABD'den daha yakın. Türkiye'nin önemli rolü tartışılmaz. Müslüman nüfusu, işleyen demokrasisi ile bir başarı örneği olarak Türkiye öne çıkıyor'' diye konuştu. Babacan, bu çerçevede Türkiye'nin AB üyelik yolunda yürümesinin öneminin de iyice algılandığını kaydetti.
Babacan, Washington'daki temasları sırasında, İngiltere Maliye Bakanı Gordon Brown ve ABD'nin ekonomiden sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Alan Larson ile biraraya geldiğini, Türk-Amerikan Dernekleri Asamblesi ve TÜSİAD yetkilileriyle görüştüğünü kaydetti.
Bakan Babacan, IMF Başkan Vekili Anne Krueger'in, IMF Avrupa Birinci Bölge Direktörü Michael Deppler ve IMF Türkiye Masası Şefi Rıza Moghadam'ın da katıldığı Türkiye'ye özel bir yemek verdiğini ve bu yemeğe, Maliye Bakanı Kemal Unakıtan'ın da katıldığını belirtti.
Ali Babacan, bugün New York'a geçerek Amerikan-Türk Toplumu adlı kuruluşta bir konuşma yapacağını ve Salı günü de Türkiye'ye döneceğini kaydetti

MILLIYET 26/04/2004

Kıbrıs'ta yapılan referandumların ardından, "birleşik biçimde AB'ye girmeyi" kabul eden KKTC için, Rum tarafından "hayır" oyu çıkması üzerine, tanınması dışında, ekonomik açıdan yapılabilecek iyileştirmeler konusunda harekete geçildi.
Batı basınının önde gelen gazeteleri, KKTC'nin tanınmasının çok uzak bir olasılık olduğunda ancak, yıllardır süren ekonomik ambargoların, "yasal düzenlemelerin elverdiği ölçüde" hafifletilmesi için AB'nin çalışmalara başladığını yazdılar.

THE GUARDIAN: OLUMSUZ OY RUMLAR İÇİN YIKICI OLACAK

İngiltere'nin etkili gazetelerinden The Guardian, AB'nin Kıbrıs Türkleri'ni ödüllendireceğini yazdı. Gazeteye göre, Lüksemburg'da bugün toplanan AB Dışişleri Bakanları, Türkler'e ekonomik ambargonun kaldırılmasına hazırlanıyorlar. Türk tarafından çıkan "evet" oyu Türkiye'nin uzun zamandır beklediği AB üyeliği müzakereleri için ortaya koyduğu değişimleri de güçlendirebilir. Rum tarafından çıkan "hayır" oyu, AB'nin, aralarında Rum tarafınında bulunduğu, 10 ülkeyi kapsayan genişlemesi üzerinde büyük bir gölge oluşturacak. AB diplomatlarına göre, "hayır" oyunun etkileri, Rum tarafı için yıkıcı olacak.

FT:"TÜRKİYE HÜKÜMETİ 'TANIYIN' ÇAĞRISINI KESMELİ"

İngiliz Financial Times ise, AB, BM ve ABD'nin, Kıbrıslı Türkler'i ödüllendirirken, Rumlar'a ceza vermeye niyetli olduklarını kaydetti. Gazeteye göre, diplomatlar, Ada'nın kuzeyinde kullanılan kimlik belgeleri tanınmaksızın, ticaret, hava ulaşımı ve spor alanlarında mevcut bulunan BM ambargolarının hafifletilmesinin çok zor olacağını savunuyorlar. Geçen hafta BM güvenlik Konseyi'nde oylanan Kıbrıs tasarısını veto eden Rusya, Rum kesimiyle bağlarının yanısıra, kendi içindeki sorunlu bölgelerin olası yararlanma isteğine karşı, ambargoların kaldırılmasını da veto edebilir. Fransa ise, hükümet içindeki Türk karşıtı unsurlar nedeniyle ambargonun kaldırılması önerisini reddedebilir.
Gazetede Türkiye hükümetinin de, KKTC'nin tanınması için yapmakta olduğu çağrıların "kısa kesilmesi" gerektiği de öne sürüldü. Konuyla ilgili yetkililere dayanarak, böylesi girişimlerin "verimlilik açısından ters etki" yapabileceğine dikkat çekildi.

BBC: "AMBARGONUN TAMAMEN KALDIRILMASI ZOR"

İngiliz yayın kuruluşu BBC de, Kıbrıslı Türkler'e yönelik olarak yapılması planlanan ekonomik iyileştirmelerin, Ada'nın kuzeyini tatmin edip etmeyeceğinin kesin olmadığını belirtti. Avrupa Adalet Divanı'nın kararlarına göre, ambargonun tamamen kaldırılmasının zor olduğuna dikkat çekilirken, Rum tarafının, Ada'yı kendilerinin temsil ettiği yaklaşımına ters düşecek herhangi bir girişimle sert biçimde mücadele edeceği de ifade edildi.

INDEPENDENT:"RUM HÜKÜMETİ ACIMASIZ TAKTİKLER KULLANDI"

"Kıbrıs AB'nin Genişlemesine Gölge Düşürdü" başlığını kullanan İngiliz The Independent gazetesi, AB diplomat ve yetkililerinin Rumların tutumu ve liderleri Tasos Papadopulos'a öfkeli olduklarını belirtti. Rum hükümetinin kullandığı, sansür gibi "acımasız" taktiklere öfke duyulduğunu ifade eden gazete, bir İngiliz yetkilisinin "Rumlara açık bir sinyal göndermeliyiz" sözlerine yer verdi.
Buna karşın gazete, "Ancak AB'nin Rumlar üzerinde yeterli baskı yapıp yapamayacağı belli değildir. Tüzük konusunda anlaşma sağlanamazsa Rumlar'ın çıkarlarına zarar vermeyebilecek bir hukuki belirsizlik yaratılır" diye yazdı.

TELEGRAPH: "ÖFKELİ BM KIBRIS'TAN ÇEKİLİYOR"

İngiliz The Telegraph gazetesi, "BM Aracıları Kıbrıs'ı Terkediyor" başlıklı yazısında Rumların referandumda büyük bir çoğunlukla "hayır" oyunu kullanmalarına "öfkeli" BM müzakerecilerinin referandumdan bir gün sonra Kıbrıs'a çekilmeye başladığına dikkat çekti.

LE FIGARO: "ANNAN İÇİN KİŞİSEL BAŞARISIZLIK"

Fransız gazetesi Le Figaro da, AB'nin genişlemesine bir hafta kala Rumlar'ın Annan Planı'nı reddettiğine işaret ederek bu gelişmeyi BM Genel Sekreteri Kofi Annan için "kişisel bir başarısızlık" olarak nitelendirdi. Gazete, Türkiye'nin KKTC'ye uygulanan ambargonun kaldırılmasını istediğini de belirtti.

ABC: "İHANETİN ÖDÜLÜ"

İspanya'nın önde gelen gazetelerinden ABC de, "Rum Şantajı" başlıklı başyazısında referandumda "hayır" diyenler AB'ye girerken, "evet" oyu kullananların dışarda kalmasını "ihanetin ödülü" olarak nitelendirdi. Gazete, "AB'nin genişlemesini bencil çıkar oyunları olarak görenler, Rum vakasında çok iyi bir cephane bulacak" yorumunu yaptı.

LA VANGUARDIA: AB STRATEJİ DEĞİŞİKLİĞİNİ GÖRÜŞÜYOR

Diğer bir büyük İspanyol gazetesi La Vanguardia da, Rumların reddinden rahatsızlık duyan Brüksel'in, Kıbrıslı Türkler'i ödüllendirmek için bir strateji değişikliğini görüştüğünü belirtti. AB'nin Kıbrıslı Türkleri ödüllendirmek için KKTC'nin tanınmasının dışında pek çok önlem alabileceğini de yazan gazete, referandumun sonucunun AB'nin Türkiye ile olan ilişkilerin parametrelerini değiştirebileceği yorumunu da yaptı. La Vanguardia, Kıbrıs'taki bölünmüşlüğün sürmesinin AB'de "hukuki" bir başağrısı yaratacağını da öne sürdü.
MILLIYET 26/04/2004

KKTC halkı yüzde 65 oranda evet dedi. Kutluyorum. Çünkü Denktaş bile, KKTC için yeni ufukların açıldığını itiraf ediyor!
Belli ki, ambargo önemli ölçüde kalkacak. Hava, deniz seferleri, turizm ve ticaretin gelişmesi mümkün olacak. Tanınma da gündeme gelebilir.
Denktaş, Rum kesiminin hayır diyeceği kesinleştiği zaman bile "Madem plan Rum oylarıyla reddedilecek, benim halkım 'evet'lerin yaratacağı fırsatları kazansın" diye düşünmedi maalesef.
Cumhurbaşkanı olarak ağırbaşlı davranamadı, bir parti lideri gibi sert bir "hayır" kampanyası yürüttü! BM ile, ABD ile, AB ile kavgalı oldu, Ankara ile dahi çatıştı.
Şimdi, "evet"lerin yarattığı fırsatları gerçekleştirmek için yapılacak uluslararası girişimlerde böyle bir Denktaş olumlu bir rol oynayabilir mi?!
İstifa etmeliydi, ama madem etmiyor, artık Ankara ile uyumlu çalışmalı, KKTC'de inisiyatifi halkın Talat hükümetine verdiğini kabul etmelidir.
***
KIBRIS Türklerinin hem kendi aralarında hem Ankara ile kuvvetli bir dayanışma içinde olmaları, "evet"in meyvelerini toplamak için şarttır. Aynı şekilde, KKTC halkında ortaya çıkan vahim "kimlik bölünmesi"ni aşmak için de şarttır.
"Kıbrıs Türkü" kimliği bir süredir "Kıbrıslı" ve "Türk" diye bölünüyor!
Denktaş yönetiminde geçen 30 yıl içinde yaşanmış sıkıntılar, Denktaş'ın iktidar gücünün etrafında bir 'çevre' oluşmasının yarattığı huzursuzluk, dünyadan soyutlanmanın doğurduğu bunaltı ve çözümsüzlük duyguları Denktaş'a karşı toplumsal bir tepki yarattı.
Denktaş ile Türkiye yapışık gözüktüğü için bu tepki Türkiye'nin imajını da olumsuz etkiledi.
Türk bayraklarının Denktaş mitinglerindeki bolluğu ile, "evet" mitinglerindeki yokluğu bu vahim kimlik bölünmesinin acı fotoğrafıdır!
Rum kesimi ise, geçen otuz yılda dört lider değiştirdi, tanınmanın sağladığı rahata kavuştu, iki tarafın mitinglerinde de Yunan bayrakları var! Bu, Rumları zayıflatmıyor, güçlendiriyor.
***
BAŞBAKAN Mehmet Ali Talat geçmişte Türkiye'ye ağır, hatta kırıcı eleştiriler yöneltiyordu. Başbakan olarak elini taşın altına koyup uluslararası diplomasi savaşına girince gördü ki, Türkiye ile beraber olmak büyük güçtür ve Türkiye ile el ele olmadan hiçbir şey yapılamaz.
KKTC'de Denktaş'a karşı gittikçe büyüyen muhalefet ile Türkiye ilk defa aynı çizgide buluşmuştur. Bunu hem "evet"lerin meyvelerini toplamak, hem kimlik planında "Kıbrıslı" ve "Türk" ayrışmasının yaratacağı krizlerden kurtulup "Kıbrıslı Türk" kimliğini onarmak için iyi değerlendirmek lazımdır.
Denktaş kamplaşmanın kimlik sorunlarına bile yol açtığını görerek Talat'la uyumlu çalışmalıdır. Talat da Türkiye ile el ele olmanın hayati önemini tecrübeleriyle kavramış bir lider olarak artık "Kıbrıslı Türk" kimliğini 'bayrak' ile de sergilemelidir.
Önümüze açılan fırsatları iyi değerlendirmenin temel şartı, KKTC'de hükümet krizi olmaması, şimdiki hükümetin devamı ve bütün liderlerin dayanışma içinde olmalarıdır, Ankara ile el ele çalışmalarıdır ve bunun ifadesi olarak "Kıbrıslı Türk" kimliğinin güçlendirilmesidir.
TAHA AKYOL MILLIYET 26/04/2004

LEFKOŞA

KKTC'de evet oylarının yüzde 65 oranında çıkmasının iç siyasete ilk yansımaları gerginliğin tırmanması şeklinde oldu.
Başbakan Mehmet Ali Talat'ın Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın istifasını istemesi, Talat yanlısı grupların Cumhurbaşkanlığı önünde gösteri yapması, BDH lideri Mustafa Akıncı'nın hem Rauf Denktaş'ın hem de Serdar Denktaş'ın istifalarını talep etmesi, referandum gecesi Lefkoşa'daki siyasi tansiyonu hızla artırdı. Cumhurbaşkanı Denktaş'ın, istifasına gerek olmadığı yönünde yaptığı açıklama, buna karşılık Başbakan Talat'ın yüzde 65 evet oyuna uygun bir siyasi mekanizma kurulması gerektiğini belirtmesi, siyasette artık Denktaş'a yer olmadığını vurgulaması ilk gece gerginliği doruğa çıkarttı.
Bu gerginlik dün sabah saatleri itibariyle etkisini sürdürüyordu. Demokrat Parti milletvekilleri Ahmet Kaşif ve Ünal Üstel'in istifa edecekleri veya partiden ihraç edilecekleri haberleri gerginliğin hükümet sorununa dönüşeceği beklentisine yol açtı. İki milletvekilinin ayrılmasıyla CTP-DP koalisyonunun bozulacağı ve yerine CTP-BDH koalisyonunun kurulacağı söylentileri çıktı.
Kulislerde bu haberler dolaşırken, dün sabah saatlerinde görüştüğümüz KKTC Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Serdar Denktaş, hükümetin devam edip etmeyeceğine Başbakan Mehmet Ali Talat'ın karar vereceğini belirtti. Talat'ın devam etmeme kararı vermesi halinde partisinin muhalefet görevini üstleneceğini belirten Serdar Denktaş, "Ancak bu aşamada bir hükümet krizi yanlış olur. Hükümeti bozan taraf biz olmayız. Yine Cumhurbaşkanı'nın istifası da doğru olmaz. Gün birbirimizle kavga etmemiz gereken gün değildir. Tam aksine uluslararası girişimlerde bulunmak, Türkiye ve KKTC'nin haklarını talep etmek günüdür. Ben hükümetin devam etmesinin doğru olacağına inanıyorum" dedi.
Serdar Denktaş iki milletvekilinin durumuyla ilgili şu değerlendirmeyi yaptı:
"Şimdilik istifaları söz konusu değil. Bir disiplin kurulu süreci yaşanabilir. Bu sorunların parti içinde çözülmesi gerektiği kanaatindeyim ama kararı verecek olan disiplin kuruludur. Bazı sıkıntılar söz konusuydu. Sadece iki milletvekilimiz değil, 10 kadar arkadaşımızla ilgili bir sıkıntı yaşanıyordu."

Uzlaşma
Dün sabah saatlerinde gözlenen gerginlik akşam saatlerinde Başbakan Mehmet Ali Talat ile Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş'ın görüşmeleri sonrasında değişti. Talat-Serdar Denktaş görüşmesi uzlaşmayla sonuçlandı. Talat ve Serdar Denktaş'ın iç siyasi çekişmeleri bir kenara bırakarak dışarıya dönük ortak girişimlerde bulunma kararı aldıkları öğrenildi. Talat ve Serdar Denktaş'ın bugün ortak bir basın toplantısıyla aldıkları bu kararı açıklamaları bekleniyor. Görüşme sonrasında kısa bir açıklama yapan Serdar Denktaş, "Hükümete devam kararı aldık. Birbirimizle daha uygun ortak bulamayacağımızı kararlaştırdık" diyerek uzlaşmayı doğruladı.
Talat ve Denktaş'ın KKTC'ye uygulanan ambargonun kaldırılması, ticaretin geliştirilmesi, Rum tarafıyla da ticari temaslar kurulması gibi bir seri girişimler içeren ortak bir paket açıklamaları bekleniyor. Talat ve Serdar Denktaş'ın Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'la da temasa geçecekleri ve bu aşamada bir cumhurbaşkanlığı sorunu yaratılmasının doğru olmayacağı yönünde vardıkları kararı iletecekleri öğrenildi.
Başbakan Mehmet Ali Talat'ın, De Soto'nun bugün yapacağı veda ziyaretinden sonra Cumhurbaşkanı Denktaş'a giderek Serdar Denktaş ile birlikte aldıkları kararları Cumhurbaşkanı'na sunacağı kaydedildi.
Referandumun hemen sonrasında ortaya çıkan gerginlik dün akşam saatlerinde yaşanan gelişmelerle giderilmiş gibi görünüyor.
Başbakan Talat'ın yüzde 65'lik evet oyunu, Cumhurbaşkanı Denktaş'ın istifası ve bir erken seçime dönüştürme girişimlerini şimdilik gündemden kaldırdığı veya ötelediği gözleniyor.
Referandum sonrasında oluşan yeni koşullarla Türkiye ve KKTC'nin ihtiyacı da, iç siyasi çekişmelerin geride bırakılıp ortak girişimlerde bulunulmasından geçiyor.
FIKRET BILA MILLIYET 26/04/2004

Atina- Kıbrıs'ta referandum için Gallup'un Yunanistan'da yaptığı araştırmaya göre, Atina'da Yunanların yüzde 44'ü Annan Planı'na HAYIR görüşündeydi. Yüzde 40'ı EVET diyordu. Yüzde 6'sı, kararsızlar ya da görüş bildirmeyenlerdi.
Buna karşılık Kıbrıs Rum kesiminden referandum sonuçları ortada. Aradaki fark çok büyük.
Atina izlenimlerimle bu farkın yorumu:
1- Geçmişin kanlı anıları burada artık unutulmaya yüz tutmuş.
2- Referandum sonucu Kıbrıs'ta EVET çıksaydı, Yunanlılarla, Türkiye Türkleri bir arada yaşayacak, birlikte siyaset yapacak değillerdi.
3- Yunanlıların büyük bölümü, tıpkı Türkiye'deki Türklerin büyük bölümü gibi, artık önlerinde sürekli bir Kıbrıs sorunu olmasından bıkmışlar. Çözüm istiyorlar.
4- Yunanistan'da Sosyalist Parti liderleri hatta komünistler bile EVET'ten yana olduklarını açıklamışlardı. Eski Başbakan Smitis ve Sosyalist Pasok'un Başkanı Papandreu bunu net söylemişlerdi.
İktidardaki Yeni Demokrasi Partisi ise, kararı özgür Kıbrıs devletinin özgür halkının iradesine bıraktığını söylemişti ama, EVET'e biraz daha yakın duruyordu. Liderlerin etkileri nedeniyle de oylama Yunanistan'da yapılsaydı, Gallup'un ortaya koyduğu orandan hayli yüksek EVET çıkabilirdi.
Zaten, HAYIR sonuçları açıklandıktan sonra, Atina'da yaşam, sanki hiçbir şey olmamışçasına "keyifli" sürdü. Kaldığım otel parlamento binasının tam karşısında olduğu için önündeki meydan siyaset gösterilerinin yapıldığı merkez sayılabilir. Saat 20.00 dolaylarında sayıları 300 - 400'ü ancak bulan gençler, sonucu kutlayan bir yürüyüş yaptılar.
"Kıbrıs'ın da ilhakını öngören" ENOSİS sloganları attılar.
Gördüğüm kadarıyla hepsi bu kadar.

Yunan televizyonlarında ünlü gazeteciler, her partiden etkin politikacılar - küçük farklar bir yana bırakılırsa - genelde aynı ortak paydada yer alan yorumlar yaptılar.
Şöyle ki:
1- Kıbrıs Rum kesimi, bu yüksek oranda HAYIR ile Annan Planı'nı protesto etti.
2- Bu yüksek oranda HAYIR'ın bir diğer mesajı Türklerle bir arada yaşamak istemediklerini ortaya koymak olabilir.
18 - 44 yaş grubunun, yani geçmişin kanlı olaylarının travmasını az taşıması gereken genç kesimin en yüksek oranda HAYIR oyu kullanmış bulunması böyle yorumlanıyor. Daha yaşlı kesim, daha düşük oranda HAYIR demiş. Onların da Kuzey'de anıları, malları, beklentileri var.
3- KKTC'nin üzerinde ambargo ve diğer yaptırımlar kalkabilir ya da hafifleyebilir.
4- Türkiye kartlarını iyi oynamıştır. AB'ye, ABD'ye ve tüm dünyaya çözüm için iyi niyetini kanıtlamıştır.
Türkiye'nin AB üyeliğine tarih için artık Yunanistan'ın, Kıbrıs nedeniyle karşı çıkması pek mümkün değildir.
Kıbrıs Cumhurbaşkanı Papadopulos'un veto oyu kullanmak için bir nedeni olamayacak.
5- Yunanistan artık Türkiye ve Kıbrıs politikalarını birbirinden ayırmalıdır.
Türkiye'yle kurulmuş olan iyi ilişkiler sürmelidir. Türkiye'nin Avrupa Birliği üyeliği desteklenmelidir.

Genel ortam bu.
- Toplumun hafızasından kötü kayıtlar giderek silinirken...
Türk düşmanlığı üzerinden siyaset yapmak da, Yunanistan'da artık prim yapmıyor.
- Ekonomik durumu çok yüksek düzeye gelmiş Yunan halkı artık savaş kabusu yaşamak istemiyor.
- Kıbrıslı Rumların, Yunanlıları pek de sevmedikleri hatta Yunanistan'dan bekledikleri siyasi ve askeri desteği bulamamış olmaları nedeniyle kızgın oldukları söyleniyor. İngiltere ve diğer ülkelerdeki Kıbrıs Rum diyasporası oralardaki Yunanlılara soğuk davranıyor. Yunanlıların da onlara çok sıcak baktıkları söylenemez.
Yunanistan'daki Rumcayla Kıbrıs'ta konuşulan Rumca arasında büyük farklar var. Zaman zaman birbirlerini anlamakta bile güçlük çekiyorlar.
- Toplumların ekonomik düzeyleri yükseldikçe kendilerine, uçlara varan ulusal ya da dini tutuculuk duygularıyla avuntu aramaları azalıyor.
GUNERI CIVAOGLU MILLIYET 26/04/2004

Referandumda çözüme 'evet' diyen Kıbrıs Türkleri, 24 Nisan 2004'te bir tür 'milad' yarattılar.
Adanın bölünmüşlüğü, güneydeki yüzde 76'lık 'hayır' ile tescil edildi ve belki görünür gelecek için kalıcılaştırıldı, ancak Kıbrıs Türkleri ve Türkiye, bu bölünmüşlüğün siyasi sorumlusu değil artık.
Kıbrıs Türkleri'nin, 1 Mayıs'ta Rumlar'la birlikte ve onların siyasi eşiti olarak, Avrupa Birliği'ne (AB) girmesinin yolu, Rum oylarıyla kapandı, ama Kıbrıs Türkleri için yine de yepyeni bir başlangıç oluşturdu referandumlar. Bu, adanın kuzeyine yönelik uluslararası tecrit politikasına son verilmesinin başlangıcıdır.

ABD'nin referandumların sonucuna ilk resmi tepkisi, Bush yönetiminin Kıbrıs konusunda bundan sonraki politikasını ve adımlarını belli etmeden önce, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri'ni bekleyeceğini gösterdi.
Genel Sekreter Kofi Annan ve BM Kıbrıs Özel Danışmanı Alvaro De Soto başta olmak üzere, Kıbrıs'ta çözüm için çalışan tüm BM personeline takdirlerini ileten ABD Dışişleri Sözcüsü Richard Boucher, Washington'ın nasıl bir tavır izleyeceğinin işaretini vermeksizin, Genel Sekterer'in BM Güvenlik Konseyi'ne sunacağı raporu beklediklerini vurguladı.
Bu vurgunun anlamını sorduğum bir ABD'li kaynak, Kıbrıs politikasında şimdi "ciddi bazı değişiklikler yapmalarının gerekebileceğini," ama bunun öncesinde, çözüm çabasının durduğunun BM tarafından tescilinin gerektiğini belirtti.
Genel Sekreter'in Rum liderlerin referandum öncesindeki tavrından "çok büyük hayal kırıklığı" duyduğunu da aktaran yetkili, "De Soto, sonuca tepkisi sorulunca, 'Dilimi ısırmam gerekir' diyerek içinden geçeni söylememiş. Biz, rahat konuştuğunda neler söyleyebileceğini gayet iyi biliyoruz" diyordu dün sabah.
Rumlar, BM'ye karşı

ABD'nin, topu Annan'a bırakmasının iki anlamı var.
Birincisi, Rum tarafı, verdiği 'hayır' oyu ile, esasen BM Genel Sekreteri'ne, ona iyiniyet misyonunu veren Güvenlik Konseyi'ne ve onların temsil ettiği uluslararası topluluğa karşı gelmiş oldu. Bugüne dek her zaman, BM kararlarını kendi tezlerinin bir numaralı desteği sayan ve uluslararası toplulukla aynı çizgide olan Rumlar, şimdi tamamen tersi bir konuma düştüler.
İkincisi, Tasos Papadopulos başta olmak üzere Rum liderlerin "Annan planından başka çözüm fırsatları olacaktır. 'Hayır' oyu, çözümsüzlükten yana olmak demek değildir" diye propaganda yapması, Bush yönetiminde de, BM Genel Sekreteryası'nda da tepki yarattı. Washington'daki yetkililer, Rum liderlerin iddiasının aksine, en azından yakın gelecekte yeni bir çözüm fırsatı olmayacağını ısrarla vurguluyorlar. ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell'ın bize geçen hafta söyledikleri de aynı yöndeydi:
"'Hayır' oyunun ertesi günü Genel Sekreter'in veya BM'nin ne yapmasını bekleyebiliriz ki? Kıbrıslılar bir çok yıldır ilk kez ortaya çıkan bir uzlaşma ve çözüm fırsatını reddetmiş olacaklardır. Sanıyorum ve öngörüyorum ki, bu kez reddedilirse, böylesi bir fırsat daha onyıllarca gelmeyecektir."
Şimdi Annan'ın, "Bunca çaba verdiğimiz, taraflara dengeli davranan, uluslararası kabul gören çözüm planı reddedildi. Benden bu kadar" benzeri bir mesaj vermesi bekleniyor. Bu mesaj, Rumlar'ın tercihi olan çözümsüzlüğün, adadaki Türkler'i mağdur etmesini önlemeye yönelik girişimleri meşrulaştıracak.

Washington'daki yetkililer, Kıbrıs'ın kuzeyinin tecridine son verileceği konusunda net konuşuyorlar. Ancak ABD'nin üzerinde durduğu olası açılımların aşamalı bir sürece yayılmasını ve AB ile koordineli yürütülmesini bekleyebiliriz.
AB, adanın kuzeyine altyapı fonları ve mali yardım aktarmaya başladığı anda zaten ambargo rejimi fiilen delinmiş olacak. ABD, bunu özellikle turizmi teşvik edecek bazı girişimlerle, ticari adımlarla ve KKTC yetkilileri ile Washington arasında yeni bir diyalog kanalı kurarak desteklemeye hazır görünüyor.
Washington'da Kıbrıs konusuyla çok yakından ilgili bir yetkilinin bize haftasonunda söyledikleri, ABD'nin de gelinen noktada "tarihi sorumluluk" hissettiğini ortaya koyması bakımından önemli:
"Biz, Kıbrıs'ın AB üyeliğini desteklerken, bu politikanın, o güne dek çözüme isteksiz davranan Türk tarafında tutum değişikliği yapacağını hesaplamıştık. Bu açıdan, haklı da çıktık. Kuzey Kıbrıs halkı ve Ankara, zamanın aleyhlerine işlediğini gördü ve çözüm için ağırlığını koydu. Ancak öngöremediğimiz, çözüm yanlısı davranan Rum tarafının 'AB üyeliği nasıl olsa garanti' diyerek çark etmesiydi."
İşte şimdi Washington, böylesi bir tarihi muhasebeyi AB ile paylaştığı içindir ki, KKTC'nin mağduriyetine son verme sorumluluğunu da hissediyor. Aynı zamanda, çözüme giden yolun günün birinde yeniden açılabilmesinin, Kıbrıs Türk tarafının bu aşamada desteklenmesinden geçtiği de biliniyor.

Bu süreçte, Türkiye'nin izleyeceği politika son derece önemli.
ABD'nin ve uluslararası topluluğun, Türk tarafındaki referandum sonuçlarıyla adı net biçimde konulan 'çözüm yanlısı' tavra verdiği desteğin somut açılımlarla sürmesi, bu desteğin Ankara tarafından doğru okunmasına bağlı.
Washington, taksim fikrini benimsemiyor. Daha uzun süre yeni bir çözüm fırsatı olmayacağını resmen ilan ederken bile, bölünmüşlüğün 'nihai durum' olarak benimsenmesinden yana değil.
ABD ve uluslararası topluluğun diğer üyeleri, Türkiye'nin KKTC ile birleşmek ya da gümrük birliği yapmak, savunma paktı kurmak vb. adımlar atması halinde, buna destek vermeyeceklerdir. Esasen, böylesi girişimlere zemin bırakmamak için de, KKTC ile 'özel bir ilişki' başlatmanın ve adanın kuzeyinin mağduriyetini azaltmanın yolunu arıyorlar.
Washington kaynakları, AKP hükümetinden, Türk Dışişleri'nin kurmaylarından ya da KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat'dan "uluslararası topluluk ile son dönemde sağladıkları armoniyi bozacak herhangi bir adımın işaretini almadıklarını" memnuniyetle belirtiyorlar.
Ancak bir ABD yetkilisinin deyişiyle, "Kendi toplumuna ters düştüğü sandıkta kanıtlanan" KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş ile Türkiye'de giderek daralan yandaş çevresinin yaklaşımları, Washington'da temkinle izlenmeye devam edecek.
ABD başkentinden, önümüzdeki dönemde, Kıbrıs Türk halkının tecridine son verirken, Rauf Denktaş'ı açıkça ve artan biçimde tecrit eden jestler gelirse şaşırmayalım.
YASEMIN CONGAR MILLIYET 16/04/2004

LEFKOŞA, RUM KESİMİ
KIBRIS Rum Cumhurbaşkanı Tassos Papadopulos, dün buradaki bir grup yabancı gazeteciye verdiği demeçte, referandumda Rum kesiminden "hayır" çıktığı halde, çözüm yolunun sonuna gelinmediğini, yeni bir sürecin başlayacağına inandığını söyledi. Rum lider bu konuda Kıbrıs Türklerinin bu yeni girişimlere yardımcı olmasını istedi ve bugün (pazartesi) AB yolu ile Kuzey Kıbrıs halkının kalkınmasını sağlayacak bir ekonomik destek paketini açıklayacağını bildirdi. Papadopulos'a şu iki soruyu sorduk:
1- Türkiye Annan planını artık ölü sayıyor, yeni müzakereler - eğer olacaksa -hangi esaslar üzerinde yapılacak?
2- Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'ün Rumların "hayır" demesinden sonra adanın bölünmüşlüğünün kalıcı hale geldiğine ilişkin sözlerini nasıl değerlendiriyorsunuz?
***
BİRİNCİ soruya yanıtı özetle şöyle: "Daha önce de benzer BM planlarının 'öldüğü' söylenmişti. Oysa, ondan sonraki her yeni planda, eskisindeki birçok unsur aynen yer aldı... Şimdi de istenilen şey, planda Rum tarafına haksızlık eden bazı hususların değiştirilmesidir.
Referandumdan çıkan 'hayır' çözüme değil, sadece planda yer alan olumsuzluklara karşıdır. Müzakareler için yeni bir inisiyatifin başlatılacağına, buna AB'nin de katkıda bulunacağına inanıyorum. Bu hemen başlayacak değil tabii. Biraz zaman alabilir. Ama gene BM çerçevesinde gerçekleşecektir..."
Papadopulos ikinci soruyu yanıtlarken, Gül'ün "taksim"den söz etmesinden üzüntü duyduğunu söyledi ve şöyle devam etti: "Denktaş da hep iki egemen devletten bahsetti. Bu konudaki ısrar, Kıbrıs Rum halkını iki kere dikkatli davranmaya ve planın adayı bölecek olan hükümlerine karşı çıkmaya sevk etti..."
Kısacası Papadopulos, referandumdaki "ohi"nin adadaki statükonun - dolayısıyla bölünmüşlüğün - devamına yol açacağına inanmıyor. Kısa bir süre sonra uluslararası camianın (BM, AB gibi) yeni inisiyatiflere girişip tarafları masaya oturtmaya çalışacağını umuyor. Bu görüş, "hayır" yanlısı diğer partilerin (AKEL dahil) yetkilileri tarafından da paylaşılıyor. Kıbrıs Rum diplomasisi şimdi bu amaca yönelik uluslararası girişimlere hazırlanıyor.
***
PAPADOPULOS'un diğer konularda söyledikleri, bundan sonra izleyeceği politika hakkında bir fikir veriyor:
• KIBRIS TÜRKLERİNE MALİ DESTEK: Lüksemburg'da Kıbrıs Rum Dışişleri Bakanı bugün, Papadopulos'un değindiği "ekonomik paketi" ilan edecek. Rum yönetimi bu şekilde, AB nezdinde, bütün Kıbrıs adına konuşmak olanağını bulacak, Türklere de AB'nin yardım avantajlarını sunmuş olacak...
• AMBARGO: Papadopulos'a göre, bazı uluslararası kuruluşlar (IATA gibi) tanımadıkları KKTC'ye kısıtlamalar uyguluyor. Bazı kısıtlamalar da AB Mahkemesi tarafından konmuş bulunuyor... Eğer şimdi uluslararası camia ambargoyu kaldırmak isterse, Rum yönetimi AB'ye katılınca (önümüzdeki hafta) vetosunu kullanır mı? Papadopulos AB'nin adayı bir bütün olarak kabul ettiğini söylüyor ve zımnen veto ile bir engellemeye gitmeyi düşünmediği mesajını veriyor...
• AB İLE İLİŞKİLER: Rum kesimi, 1 Mayıs'ta Kıbrıs Cumhuriyeti adı altında AB üyesi oluyor. Bu, adanın siyasi coğrafyası açısından bir sorun. Ama Papadopulos yönetimi, "tüm ülke"nin temsilcisi olarak yerini alıyor. AB bu konuda nasıl bir tavır alacak, göreceğiz... Verheugen'in "Papadopulos beni aldattı" şeklindeki demeci Rum liderini üzdü, ama dünkü ifadesi "Bu da unutulur, geçer" anlamını taşıyordu.
Referandumda "ohi" demelerine ve bu nedenle şimdilik dış dünyanın şimşeklerini üzerlerine çekmelerine rağmen, Kıbrıs Rumlarının tutumlarını ısrarla sürdürmelerinin ve bir şey olmamış gibi hareket etmelerinin nedeni de, ("AB faktörü"nün de güçlendirdiği) bu güven duygusu olsa gerek...
SAMI KOHEN MILLIYET 26/04/2004

Hafta sonunda gerçekleşen referandumla Kıbrıs'ta yeni sürece giriliyor. Aslında Annan planının referanduma sunulması kararı alınırken tarafların ve ilgili diğer ülkelerin beklediklerinden farklı sonuç ortaya çıktı. Referandum sürecinde Rum tarafındaki sloganlar ve oylama sonuçları Ada'da toplumların birlikte yaşama konusundaki düşüncelerini ve kimin uzlaşmadan yana olduğunu ortaya koydu. Konu dünya kamuoyuna iyi anlatılırsa Türk tarafının uluslararası camiadaki soyutlanmışlığının azaltılması söz konusu. Ayrıca bu sonucun AB ile müzakerelerde Türkiye'ye önemli hareket alanı sağladığı da haklı olarak ileri sürülebilir. Ancak avantajlardan yararlanmak kolay olamayacak.
Ortaya çıkan sonucun çözüm olmadığı açık. Mevcut statüko da, Türk tarafının çözüm konusundaki istekliliğini net bir şekilde açıklaması ile ortadan kalktı. KKTC'de bir siyasi kriz olasılığı referandum sonrası ortaya çıkan ilk gelişmelerin ortaya koyduğu gibi hiç de az değil. Sonuçta ortada ciddi belirsizlik var.
Rum tarafı bu hafta AB üyesi olarak karar süreçlerinde söz sahibi olacak. AB'ye üyelik sürecindeki Türkiye ile Rum kesiminin ilişkileri uluslararası hukuk ve diplomasi açısından oldukça ilginç örnekler sergileyecek.
Kıbrıs'ta bundan sonra yaşanacak sürecin öncekinden daha kolay olmayacağını düşünüyorum. Hele tüm dünya, Türklerin çözümden yana olduğunu gördü, bütün kapılar bize açılır gibi gerçekçilikten uzak değerlendirmelere kapılarak spekülatif kazançlara çanak tutmak çok yanlış. Gerçek dışı beklentilerle şişirilen balonlar çabuk patlar. Sonuçları da ağır olur. Ekonomik kaygılar müzakerelerde Türkiye'nin yumuşak karnı olur.

Soğukkanlı olmalıyız
Bu aşamada durumumuzu soğukkanlılıkla değerlendirmek gerekiyor. Enflasyon ve büyümedeki başarılara karşın hâlâ borç yükü yüksek ülkeler arasındayız. Son üç yıldaki yapısal reformlarla ekonominin işleyişinde önemli ilerlemeler sağladık. Ancak kamu, mali sektör ve şirketler kesiminde mevcut yönetişim yapıları henüz gelişmiş ülke standartlarının çok gerisinde. Bu zafiyetler geçen yıl uluslararası likidite bolluğu gibi konjonktürel unsurların ve AB sürecinde kaydedilen ilerlemelerin etkisiyle piyasalarca bir ölçüde görmezden gelinmişti. Ancak gelişmiş ülkelerin sürdürülmesi mümkün olmayan para ve maliye politikalarından kaynaklanan, yatırımcıların gelişmekte olan ülkelere ilgisinin bu şekilde devam etmesi mümkün görünmüyor.
Avrupa'da resmi ağızlar Rumlar'dan gelen reddin hayal kırıklığı olduğunu söylüyor. Ancak bunu "özgür Avrupa için iyi, Brüksel komiserleri için kötü haber" diye nitelendiren Avrupalı muhalefet liderleri de var. (Le Monde 24 Nisan 2004) Kıbrıs sorunu son bir yılda mali piyasaların Türk ekonomisi ile ilgili değerlendirmelerinde ön plana çıktı. Önümüzdeki dönemde de Kıbrıs AB ile ilişkilerde sorun olmayı sürdürecek. Bu, aynı zamanda mevcut durumun Türk ekonomisi için hassasiyet kaynağı olmayı sürdüreceğini gösteriyor.
Yatırımcıların risk alma iştahının azalması ve AB ile müzakerelere başlama kararının alınmasına yaklaşıldıkça Avrupa tarafında daha da belirginleşecek farklı görüşlerin, ekonomiye etkisi, çalkantıların artması yönünde olacaktır. Suların durulmasını ekonominin içsel dayanıklılığını artıracak ekonomik politikaların yeniden ön plana çıkarılmasını sağlar. Ekonomide kırılganlık yaratabilecek sorunlara süratle çözüm üretilmesinin ve zamanında ve doğru kararların alınmasının çok önemli olduğu bir döneme giriyoruz. AB'ye üyelik sürecinde şimdi çok daha yoğun çaba göstermek gerekmekte. Ancak bu durumun ekonomide gösterilmesi gereken çabaları ikinci plana itmemesi gerekir. Ekonomik durum, AB sürecinde müzakere gücümüzü belirleyecektir.
FAIK OZTRAK MILLIYET 26/04/2004

RUMLAR, istedikleri kadar "Ohi" desinler, bizimkiler kapı gibi mühürlerini "evet"e basıp, kestirip attılar.
Perşembenin gelişi, geçen çarşambadan belli olduğu için biz, kaç gün, hatta ay önceden "Bu iş bitti, Kıbrıs gitti!" diye yazdık.
Evet, Kıbrıslı Türklerin çoğunluğu "Evet" diyerek Annan planını onayladı.
* * *
BELKİ de dünyada ilk defa böyle bir halkoylaması yapılıyor, "bir halk"tan okumadığı, bilmediği bir plana "evet" ya da "hayır" denmesi isteniyordu.
"Hayır" diyenlerin bir mazereti olabilir, ileride kendilerini savunur, "Okumadığımız, bilmediğimiz bir plana hayır, dedik!" diyebilirler.
Ya "evetçiler" onların mazereti ne?
Okumadan bilmeden bir toplumun kaderini tayin etmek!
* * *
HELE şu halkoylamasının kesin sonucu ilan edilsin, Meclis oylasın, o zaman mahut planda neler olduğunu, nelere "evet" dendiğini göreceğiz.
* * *
"HİÇ öyle şey olur mu?" diyenleriniz hala varsa, onlara cuma günkü Milliyet'te, Utku Çakırözer imzalı haberi okumalarını şiddetle tavsiye ederiz.
"Bundan böyle, Türk savaş gemileri, Kıbrıs hükümetinden izin almadan Kıbrıs karasularından geçemeyecek."
Planda böyle bir madde var, bizim hariciye şaşırmış, böyle bir maddeden haberleri yok! Meğer, bu madde plana bizimkilerin haberi olmadan konmuş, şimdi itiraz etmişler; dinlerlerse!
Türkiye'de anamuhalefet partisi CHP'den bile gizlenen plan ortaya çıksın, kim bilir içine neler konmuş, ne kazıklar atılmış, göreceğiz.
Bekleyin, pek yakında, ya da az sonra!
* * *
KIBRIS'ta "evet" oyu verenlerin, niçin böyle davrandıklarını araştırmak gerek.
Anladık, dış baskı, iç baskı, Avrupa parası, şu, bu, o, hepsi olabilir, ama Kıbrıs'ın yani KKTC'nin iyi yönetilmediği de ortada, ekonomik durum her şeyin aynası...
Kim suçlu?
1974'ten beri Türkiye iyi yönetildi de, Kıbrıs mı kötü yönetildi?
Geçiniz!
Tamam, 1960'lar, 1970'ler, şehitler, dökülen kanlar, kahramanlar, hepsi var ama, adam bugün açsa, adam "Ben Kıbrıslıyım, ben Türk değilim!" diyorsa, ona bunları bugüne kadar anlatamamışsan, bundan sonra da anlatamazdın, anlatamadın da.
Bunu görmezlikten gelebilir miyiz?
* * *
KIBRIS'a bundan sonra barış gelecekmiş...
Kim söylüyor bunu?
Yeni moda barışseverler!
İyi de, Irak'a asker gönderilsin diye malum yerlerinizi yırtarken, Özal gibi "Bir koyup üç alacağınızı" sanırken Türk çocuklarını Irak çöllerine göndermeye çalışırken, Meclis tezkereyi kabul etmeyince "Şimdi yandık!" diye feryat etmek sizin barışın alameti mi?
* * *
NEYSE, olan oldu, bize göre, biten de bitti...
Kıbrıslılar da başlarının çaresine bakarlar.
Bundan sonra, Kıbrıs için bir damla kanımız da olmamalı, bir liramız da...
Anlatabildik mi?
* * *
HAA az kaldı unutuyorduk, Kıbrıslı Türkler Rumlarla bir çatı altında toplanırlarsa "14 Eylül" tarihini asla unutmasınlar.
Çünkü bu tarih, Rumlar tarafından şeref günü olarak ilan edilmiştir.
Nedir, ne olmuş diyeceksiniz.
Biz "9 Eylül"ü, İzmir'in dolayısıyla Anadolu'nun Yunan işgalinden kurtuluşu olarak kutluyoruz, onların da "14 Eylül" gerekçesi şu:
"Kıbrıs halkı, 14 Eylül 1922'de yerlerinden edilen ve soykırıma maruz kalan Küçük Asya Elenlerinin bugününü anı ve şeref günü ilan eder."
Meğer, Kurtuluş Savaşımız, soykırımmış!!!
Anadolu'yu işgal eden, İzmir'i yakıp yıkan, kaçanlar da soykırımın mağdurları...
Kıbrıs ağzıyla:
"Yes, be anem!"
HASAN PULUR MILLIYET 26/04/2004

Kıbrıs'ta Türk ve Rum toplumlarının tek devlet altında AB üyesi olmalarına ilişkin çözüm planı Kuzey'den çıkan 'evet'e karşılık Güney'in 'hayır' oylarıyla tarihin arşivine kalktı.
Böylece Kıbrıslı Rumlara 1 Mayıs'ta AB yolu açıldı.
Aslında bu süreç Lüksemburg zirvesiyle başlamış, 11 Aralık 1999'da Türkiye'nin aday ülke olarak ilan edildiği Helsinki zirvesinde Ecevit hükümetince de teyit edilmişti. Gerçi Başbakan Ecevit bu duruma itiraz etmiş ve itirazlarını AB dönem Başkanı Finlandiya Başbakanı Lipponen'e bir mektupla bildirmişti.
Lipponen de Başbakan Ecevit'e Helsinki Kararı'nın 'resmi eki' niteliğinde bir metin fakslayarak Ankara'nın Kıbrıs'la ilgili itirazı karşısında şu güvenceyi vermişti:
'Kıbrıs'la ilgili paragrafta, görüşmeler sürerken Kıbrıs'ın AB'ye alınacağı kastı yoktur, kastedilen AB'nin o gün koşulları gözden geçireceğidir.'
Helsinki'nin üzerinden dört yıl geçti.
2004 1 Mayıs'ında Güney Kıbrıs, tek başına AB üyesi oluyor. Kuzey'deki Türkler, yüzde 65 'evet' oyuna karşılık durumu buruk bir sevinç, hatta hüzünle izliyorlar.
Çünkü 'Nasıl olsa Rumları tek başına AB'ye almazlar, alsalar bile bu KKTC'nin lehine olur' diye yıllardır ipe un seren 'Denktaşçı çizgi'nin muhalefetine karşın son aylarda görüldü ki, diplomasiyle de zafer kazanılırmış! Denktaş ve ekibi, 2002 Kopenhag zirvesi ve ardından yapılan Lahey görüşmelerinde çözüme 'evet' diyebilseler Rumların 1 Mayıs'a bir hafta kala Kuzey Kıbrıs'ı anlaşmanın dışında bırakma şansları kalmayacaktı.
Annan Planı ile adanın Türklerin elinden alınacağı varsayımı boşa çıktı. Tersine Rumların referandumda 'hayır' demeleri sonucu KKTC ebediyen Türklere bırakıldı!
Ancak bugün avantaj gibi gözüken bu durum 1 Mayıs'tan itibaren AB pasaportu taşıyacak Kuzey'deki Türklerin, giderek Güney'in çekim alanına girmesini sonucunu doğurursa ne olacak?
KKTC'ye uygulanan ekonomik ambargonun kalkmaması durumunda da adadaki refah uçurumu büyüyecek. Kıbrıs asıl o zaman kaybedilmeyecek mi?
Referandum sonucunu davul zurna ile karşılamak yerine, olacakları görmek gerekiyor.
Adada bir siyasi hesaplaşma kaçınılmaz görünüyor. 'Bundan sonraki süreçte Denktaş'a yer yok' diyen Başbakan Mehmet Ali Talat'ın baskısıyla KKTC erken seçim ortamına sürüklenebilir.
Denktaş'ın bu aşamada istifa etmeyeceği anlaşılıyor.
KKTC Cumhurbaşkanı, Kopenhag'dan bu yana izlediği müzakere sürecine inanmayan tutumu sonucunda 1 Mayıs'a kadar direnilebilirse AB'nin Kıbrıs'ta ortak bir çözüme mecbur kalacağına inanıyordu.
Bu plan tutmadı. Hayırcı Rumlar AB üyesi oldu, evetçi Türkler dışarıda kaldı! Kıbrıs'ın geleceğini soğukkanlı tartışmalıyız.
DERYA SAZAK MILLIYET 26/04/2004

Kuzey Kıbrıs'ta "evet" kazandı. Oylamadan bir gün önce, Güney'de "hayır" oylarının çoğunlukta olacağı belli olmuştu. Kuzey'de birçok kişi, sırf Güney'de "hayır" çıkacağını düşündüğü için, bilinçli olarak "evet" oyu kullanıp dünya kamuoyunu kazanmayı yeğledi.
Kıbrıs'ta bir kumar oynandı ama istediğimiz oldu. Hem masadan kaçan tarafın Türkler olmadığı anlaşıldı hem Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne üyeliği yolunda bir iyi niyet gösterisi yapıldı hem de Annan planı reddedilmiş oldu. Alınan sonuç, Türkiye ve Kuzey Kıbrıs için bir başarıdır. Risk alınmış, restimiz görülememiştir.
Kuzey Kıbrıs, bağımsız bir devlet olduğunu kanıtlamıştır. Artık, 150 bin nüfusuna rağmen Kıbrıs'ta her şeyi ile çalışan demokratik bir devlet mekanizması olduğu bütün dünya tarafından anlaşılmıştır. Kıbrıs bu yönüyle de tanınmaya hazırdır.
Şimdi yapılacak şey, referandum nedeniyle doğal olarak oluşan iç çekişmelerin ve gereksiz sorgulamaların unutulmasıdır. Demokrasi hoşgörü rejimidir. Birlik ve beraberliğe ihtiyaç vardır.
Artık Kıbrıs, halkıyla, iktidarı, muhalefeti tüm yöneticileriyle dışa açılmaya odaklanmalıdır. Mümkün olduğu kadar çok sayıda devletin Kuzey Kıbrıs'ı tanıması sağlanmalıdır. Bu da, öncelikle Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği ile yapılacak uzlaşmalar sayesinde gerçekleşir.
Kıbrıs, haçlı seferlerinin vazgeçilmez üssüdür. Filistin, Ortadoğu ve kutsal topraklara giden en engelsiz yol Kıbrıs'tan geçer. Kıbrıs'ı kontrol eden, bu yolu da kontrol eder. Bu nedenledir ki, İngiltere hiçbir zaman buradaki üslerini kapatmayı düşünmemiştir. Güney Kıbrıs'ın zenginliğinin kaynağı da bu yolu kullanabilmiş olmasıdır. Kuzey Kıbrıs'ın dünya tarafından tanınmasıyla aynı olanak bizim elimize de geçecektir.
Kuzey Kıbrıs'ın dünya tarafından tanınması sağlanır sağlanmaz, bir dizi ekonomik yeniliğe ihtiyaç vardır:
a) Bağımsız bir merkez bankası oluşturulmalı ve altı sıfırı atılmış yeni Türk lirası ile eş zamanlı Kuzey Kıbrıs lirası çıkarılmalıdır.
b) Kıbrıs'ta para ve sermaye piyasaları derhal kurulmalı, hemen bir borsa açılmalıdır.
c) Dünya'daki belli başlı uluslararası kuruluşlara üye olunmalı, IMF'nin teknik yardımı istenmelidir.
d) Avrupa Birliği üyeliği nedeniyle bizden istenilen tüm reformlar Kıbrıs'ta da gerçekleştirilmeli, Kuzey Kıbrıs'ın dünya ekonomik sistemine entegre olması sağlanmalıdır.
e) Kuzey Kıbrıs siyasi ve ekonomik heyetler oluşturarak, "Ortadoğu" ülkeleri ile temasa başlamalıdır.
f) Sermaye birikimini sağlayacak, yabancı yatırımcıyı getirecek tedbirler alınmalı; bu konuda ciddi teşvikler verilmelidir.
g) Bankacılıkta ve para hareketlerinin düzenlenmesinde bir dizi yenilik yapılıp, yapılan tüm yenilikler dünyaya duyurulmalıdır.
h) Vergi sistemi uluslararası düzeye getirilmelidir.
* * *
Sıra ekonomide. Yapacak çok şey var. Bunları yapacak bilgi birikimi ve güç de.
YAMAN TORUNER MILLIYET 26/04/2004

Bu referandum sonuçlarının en çarpıcı yönü, Kıbrıs Rumlarının 30 yıldır dünyayı kandırdıklarının ortaya çıkarmasıdır.
Şimdiye kadar sürekli şekilde, Türk kardeşleriyle birlikte yaşamak istediklerini , Türkiye' nin ada' yı haksız şekilde işgal altında tuttuğunu , Kuzeyin Türkiyeli göçmenlerle doldurulduğunu ve Federatif bir çatı altında birleşmeyi düşlediklerini söylerlerdi.
Türkiye 1974 müdahelesinde haklı olduğunu, ada' ya 1960' larda Kıbrıs Rumlarının, ardından da Yunanlı albayların girişimleri nedeniyle adeta zorla müdahele ettiğini dahi anlatamaz ve Rumlar Uluslararası sempatiyi toplarlardı. Başta Ecevit olmak üzere politikacılarının sürekli kaçak politikaları, " Kıbrıs sorunun 1974' te çözüldüğünü, geriye artık çözülecek birşey kalmadığı" şeklindeki yaklaşımları, bizi sürekli bir baskı altına sokmuştu. Türkiye 30 yıldır Uluslararası forumlarda hırpalandı, komplekslendi.
Ancak son iki önemli gelişme bu görüntüyü değiştiriverdi.
İlki, Türk tarafının tutum değiştirip çok cesur bir atılımla, Annan planını kabul etmesi ve KKTC halkının da referandumda yüzde 65 gibi olağanüstü bir oranda bu plana onay vermesidir.
Diğeri de Rumların, kimselerin beklemdiği kadar ezici bir HAYIR ile planı reddetmesidir.
Referandum öncesinde, Güney' deki siyasi liderlerin tutumları, aralarındaki tartışmalar ve referandumun sonucu şu gerçekleri ortaya çıkardı:
Rumlar Türkler ile birlikte yaşamak istemiyorlar. Yanyana, ancak uzakta yaşamayı tercih ediyorlar. Birbirlerini ziyaret etmelerini, ancak akşamları herkesin kendi evine dönmesini istiyorlar. 1977' de Denktaş- Makarios doruğunda saptanan, ogünden bu yana binlerce defa tekrarladıkları,bir çözümün temelini oluşturduğunu ileri sürdükleri, iki toplumlu iki bölgeli Federal bir yapıyı da meğer benimsemiyorlar. Türklere sadece bir azınlık hakkı vermeyi ve Ada' nın tümünü kendi kontrolleri altında tutmayı planlıyorlar.

ANKARA, ANNAN PLANINI KABUL EDEREK BU OYUNU BOZDU
Bu gerçekleri bizler biliyorduk, ancak dünya bilmiyordu. Ne zaman ki Türkiye yaklaşımını değiştirdi, Rumların gerçek niyetleri ortaya çıktı.
Türkiye bu açılardan, HAYIR kampanyası yapan Papadopulos' a teşekkür etmelidir.
Rumlar belki farkında değiller ancak, attıkları bu adımla, adayı kendi elleriyle bölünmeye itmiştir. Türkiye' nin sırtındaki büyük yükü almıştır. Annan planındaki müzakereler sonucunda ,Türkiye' nin 74 hareketinin yasallığı dolaylı şekilde kabul edilmiştir. Rumlar bundan böyle, eskisi gibi Uluslararası kamu oyunun önüne çıkıp göğsünü gererek ne işgalcilikten, ne insan haklarının çiğnenmesinden, ne de göçmenlerden söz edebilirleceklerdir. Söz etseler dahi, inandırıcı olamayacaklardır.
Uluslararası kamu oyu gözünde Türkiye artık suçlu sandalyesinde oturtulamayacaktır. Başta Avrupa Birliği olmak üzere, ABD ve Uluslararası kamu oyu, Rumların reddinden dolayı Türk tarafını cezalandıramazlar. KKTC' nin statüsü normalleştirme çalışmaları gecikmeden başlamalıdır.
Belki Annan planı ölmüştür, ancak ilerde birgün yeniden bir çözüm tartışması yapıldığında, Türk tarafının Annan planının gerisine gitmesini kimse istememelidir.
Referandumda her iki tarafında EVET demesi en ideal çözüm olurdu, ancak bu haliyle dahi, Türk tarafı önemli kazançlar elde etmiştir.
Bu sonuç bana iki deyişi hatırlattı:
Kendi düşen ağlamaz.
Günah bizden gitti.

***

Rum lideri Papadopulos yabana atılmayacak bir politikacı olduğunu ortaya koydu. HAYIR kampanyası açarak, belirli bir risk aldı. KKTC' nin hayatını rahatlatacak gelişmelere yol açacağını, hatta ilerde bir tanınmanın dahi gerçekleşebileceğini, Türkiye' yi Uluslararası kamu oyunda eskisi gibi hırpalayamayacağını bilmesine rağmen , son derece önemli bir siyasi manevra yaptı.
Bence Papadopulos kan kokusu aldı.
Türkiye' den, Annan planıyla elde edemediklerini ilerde çıkartabileceğinin hesabını yaptı.
Unutmayalım ki, Annan planı Papadopulos' un dünya görüşü ve inançları açısından bir felaketti.
30 yıldır üstünde oturdukları Devletleri elden gidiyor, refahlarını Türklerle paylaşıyorlar, Türk askeri ve göçmenleri yasallaştırıyorlar, bütün bunlara karşılık doğru dürüst birşey alamıyorlardı.
Türk tarafı planın nimetlerinden hemen yararlanırken, Rumlar 12 yıl sonra topraklarına geri dönmeye başlayacak( o da çok kısıtlı olarak), mallarının bir bölümünü alabileceklerdi.
Papadopulos bu manzara karşısında, Annan planındaki avantajları cebine koydu ve olayı uzun vadeye yayarak, belki daha fazla bazı ek ödünler elde edebilmenin hesabıyla harekete geçti.
Öncelikle, referandumun sonucundan halkın nabzını iyi tuttuğu anlaşılıyor. Rumlar halkındaki, Türklerle iç içe yaşamamak- Refahı ve Devleti Türklerle paylaşmamak arzusunu iyi kullandı. HAYIR diyerek, hem Devletini kurtardı, hem refahının paylaşılmasını engelledi ve ülkesini AB treninin son vagonuna atıverdi. "Bundan sonrası da biraz AB' nin işi " diyerek, sorunun çözümünü erteledi.
Bütün bunların yansıra da, iç politikada rakipleriyle yarışında ön aldı. AKEL' i bile sarstı, kontrpiye' de bıraktı. Kendini " Son Rum devletini kurtaran lider" konumuna sokmasını bildi.
Ne zamana kadar ?
Türkiye ile AB katılma müzakereleri süreci ve nihayet Ankara' nın tam üyelik aşamasına gelmesine kadar... Papadopulos, Türkiye' ye mutlaka müzakere tarihi verilmesinden yana olacaktır. Zira oyun planına göre, Türkiye AB ile müzakere ettikçe, Rumların ek birşeyler elde edebilme şansları vardır. AB dışında bırakılmış bir Türkiye, tam aksine tehlikeli olur.
Papadopulos ,bütün bu süreçte hep elini deneyecek. Her aşamada, veto hakkını kullanma şantajını yapacak ve Türkiye' den ufak tefek ödünler isteyecektir.
Acaba istediğini elde edebilir mi?
Hiç belli olmaz.
Bakarsınız koşullar değişir ve rüzgarlar Rumlardan yana eser. Bugün yaşananlar unutulur .Türkiye geçmişteki gibi hatalı politikalar uygular, şu anda elde ettiklerinin rehavetine kapılır ve sürekli bir adım önde olması gerektiğini unutur. Sonuçta da, yine kendi kendini Uluslararası baskı altına sokabilir.
Dedik ya, Papadopulos çok riskli, son derece cesur, ancak sonucu kendi açısından bugünkünden daha iyi olabilecek bir süreci başlattı. Tek dikkat edilmesi gereken nokta, artık Türkiye'nin de uyandığı ve oyunu doğru oynamaya başladığı gerçeğidir.
Papadopulos' u küçümsemeyin...
MEHMET ALI BIRAND MILLIYET 26/04/2004

Avrupa Birliği, KKTC'ye ekonomik yardım için 259 milyon euro'luk mali yardımı serbest bıraktı. AB müktesebatının Kuzey Kıbrıs'ta askıya alınmasını öngören yönetmeliğin oylaması da 28 Nisan'a ertelendi.

Avrupa Birliği dışişleri bakanları, bugün yapılan Genel İşler Konseyi'nde, KKTC'nin ekonomik kalkınmasına yardımcı olma kararı aldı.

AB başkanı İrlanda tarafından hazırlanan ve üye ülkeler tarafından onaylanan bildiride, "AB içinde yer alma konusunda açık bir irade gösteren KKTC'nin ekonomik kalkınmasına destek olunması konusunda AB Konseyi'nin kararlı olduğunu" vurguladı.

Bildiride, çözüm halinde KKTC için ayrılan 259 milyon euro'luk mali yardımın serbest bırakılması tavsiye edildi ve bu konuda kapsamlı projeler geliştirmesi için AB Komisyonu'ndan gerekli çalışmaları başlatması istendi.

Bildiride, Komisyonun özellikle adanın ekonomik uyumu ve iki toplum arasında yakınlaşmayı sağlayacak projeler hazırlaması istendi.

AB Konseyi'nin KKTC'nin ekonomik izolasyonuna son verilmesi konusunda kararlı olduğu vurgulanan bildiride, Kıbrıslı Türklerin ekonomik gelişmesine cesaret vererek, adanın birleşmesinin kolaylaştırılmasının arzu edildiği ifade edildi.

AB dışişleri bakanları kararında, Türkiye'nin ve Yunanistan'ın çabalarından memnunluk duyulduğu belirtildi ve gelecekte ada halkının birleşik Kıbrıs vatandaşları olarak AB vatandaşı olmaları konusundaki umut dile getirildi.

Birleşik Kıbrıs'ın AB'ye üye olamamasından büyük üzüntü duyulduğu belirtilen bildiride, BM Genel Sekreteri Kofi Annan ve meslektaşlarının soruna kapsamlı çözüm bulma yolundaki çabalarının takdirle karşılandığı kaydedildi.

Diplomatik kaynaklar, AB tarafından KKTC'ye yapılacak mali yardımın, ekonomik, sosyal ve kültürel alanda sunulacak projelere verilmesi bekleniyor.

KIBRIS TÜZÜĞÜNÜN ONAYLANMASI ERTELENDİ

AB Komisyonu'nun, Rum Kesimi'nin üyeliği halinde, AB müktesebatının adanın kuzeyinde askıya alınmasını öngören Kıbrıs tüzüğünün onaylanması, 28 nisan tarihinde AB'nin büyükelçiler düzeyinde yapılacak toplantısına ertelendi.

AB'nin yayınladığı bildiride, "1 Mayıs'tan önce tüzük konusunda yapılacak toplantıda, Kıbrıslı Türklerin geleceğinin Birleşik Kıbrıs'ta ve AB içinde olmasını cesaretlendirmek için AB Konseyi'nin göndermek istediği işaretin de değerlendirilmeye alınması" istendi.
HURRIYET 26/04/2004

Powell, Washington'da bulunan Danimarka Dışişleri Bakanı Per Stig Möller ile görüşmesinin ardından, gazetecilerin Kıbrıs konusundaki sorularını yanıtlarken, ABD'nin Rum kesimindeki referandum sonucundan büyük hayal kırıklığı duyduğunu belirterek, "Önemli, tarihi bir fırsatın kaçırıldığını düşünüyoruz, ancak halklar konuştu ve halkların iradesini dinlemek gerekiyor" dedi.

Bakan Powell, ABD'nin KKTC'ye ilişkin olası politika değişikliği konusunda, "AB bugün toplanıyor ve sanırım Kıbrıslı Türklere yardıma nasıl devam edecekleri konusunda bazı açıklamalar oldu. Pozisyonumuzu biz gözden geçiriyoruz ve Avrupalı meslektaşlarımızla tutarlı bir şekilde davranmamız için AB'nin hareketlerini de gözden geçireceğiz" diye konuştu.

Danimarka Dışişleri Bakanı Möller de Powell ile aynı görüşleri taşıdığını belirterek, "Bu fırsat Kıbrıslı Türkler ve Rumlarca kullanılmalıydı. Ancak görüyoruz ki Kıbrıslı Türkler AB'ye katılmak istediler ve biz de bundan çok memnunuz, bu yüzden de Kıbrıslı Türklerle iyi ilişkilerimiz olması gerekiyor ve bunu nasıl yapabileceğimize bakıyoruz" dedi.

Möller, "Powell'ın da söylediği gibi, halkların kararına saygı duymalıyız, ancak Kıbrıslı Türklerin AB'ye katılmak istediğini de görmemiz gerekiyor dolayısıyla da buna pozitif bakmamız gerekiyor" dedi.

TALAT HAFTAYA WASHINGTON'A GELİYOR

Öte yandan, Amerikan kaynakları, KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat'ın gelecek hafta Washington'a geleceğini belirttiler.

Talat'ın Washington'da üst düzeyde görüşmeler yapması bekleniyor.

Gözlemciler Talat'ın gezisinin KKTC'nin sıkıntılarının hafifletilmesi amacıyla başlatılan uluslararası girişimin parçası olacağını kaydettiler.
(aa)

HURRIYET 26/04/2004

KKTC'de koalisyon hükümetinin küçük ortağı Demokrat Parti'den iki milletvekili istifa etti. İstifalarla DP'nin milletvekili sayısı beşe, CTP-DP koalisyon hükümetinin toplam milletvekili sayısı da yarıdan bir azalarak 24'e düştü.

Bu taleplerinin mümkün olduğunu ifade eden Talat, Rumların 16 Nisan 2003'de AB üyeliğini imzaladığını anımsatarak, müktesebatın askıya alınmasının mümkün olduğunu dile getirdi. Talat, ''Müktesebat askıya alınabilir, Kuzey'de alındığı gibi. Niye alındı Kuzey'de, çünküuygulanması mümkün değil. Niye mümkün değil, çünkü ada bölünmüştür. Güney Kıbrıs halkı adanın bölünmüşlüğünü tasdik ettiğine göre, desteklediğine göre o zaman Güney'de de askıya alınması çok doğru ve uygundur'' dedi.

Başbakan Talat, ''Çizdiğiniz çerçevede Cumhurbaşkanı Denktaş'la bir görüş ayrılığı söz konusu mu?'' sorusuna karşılık, şöyle dedi:

Başbakan Talat da, Serdar Denktaş'ın sözlerinin ardından, ''Söylenen söylenmiştir. Bundan sonrası bundan sonrasıdır'' ifadesini kullandı.

(aa)

HURRIYET 26/04/2004

Personelin bir bölümünün kısa sürede adadan ayrılacağını ifade eden yetkili, bazı bürokratik işlemlerin tamamlanmasının ardından kalan personelin de yeni görev yerlerine gönderileceklerini kaydetti.

De Soto, 24 Nisan Cumartesi gecesi yaptığı açıklamada, bu hafta ortasında Genel Sekreter Kofi Annan'a raporunu sunmak üzere adadan ayrılacağını, bu arada veda ziyaretlerini tamamlayacağını bildirmişti.

''PAPADOPULOS'UN PLANI SAVUNMAMASINDAN ÜZÜNTÜ DUYUYORUM''

Alvaro de Soto, BM'nin bundan sonra durumu gözden geçirme dönemine gireceğini bildirdi. BM Kıbrıs Özel Temsilcisi, referandumlardan alınan sonucun ardından, BM'nin Kıbrıs'taki bürosunun kapatılmasına karar verildiğini açıklamıştı.

HURRIYET 26/04/2004

Rauf Denktaş: Annan Planı bir daha olmaz

Denktaş, ''Annan planı öldü mü?'' sorusu üzerine, Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'ün de bu planın artık söz konusu olamayacağına yönelik kesin bir ifade kullandığını hatırlattı.

Rum kesiminin son ana, imza aşamasına gelindiğinde geri çekildiğini tüm dünyanın gördüğünü ifade eden Denktaş, ''Çünkü alıp kaçtıkları ve tüm dünyanın kendilerine bahşettiği Kıbrıs Cumhuriyeti unvanı altında Kıbrıs'ın bütününe sahip çıkmayı, bizimle ortaklığa yeğliyorlar'' dedi.

''Türkiye, uzlaşmak için elinden geleni yaptı, ümit ederim ki, dünya ve AB bunu böyle değerlendirecektir'' diyen Denktaş, şöyle devametti:

AK Parti hükümeti, rolünü çok iyi oynamıştır, samimiyetini göstermiştir. Bizimle bazı konularda ters düşme pahasına bildiğini yapmıştır. İyi yapmıştır, öyle anlaşılıyor ki, iyi bir manevra olmuştur.''

Denktaş, ''olmazsa olmazların yerine getirilmeyeceğinin'' izlenimini Lefkoşa'da edindiklerini, ancak görüşmelerin burada kesilmesi durumunda kendilerinin uzlaşmaz olarak gösterilebileceğini belirtti ve şöyle devam etti:

(aa)

HURRIYET 26/04/2004

Verheugen, bunun AB'nin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni tanıma anlamına gelmediğini kaydetti.

''TÜRKİYE YAPICI BİR TUTUM SERGİLEDİ''

AB Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu üyesi Günter Verheugen, Türkiye'nin Kıbrıs sorununun çözümü konusunda ''çok yapıcı'' bir tutum sergilediğini belirtti.

GEREKLİ TEDBİRLER ALINACAK

"İRADE BİRLEŞİK KIBRIS'I BİRLİK İÇİNDE GÖRMEKTEN YANA"

HURRIYET 26/04/2004

MGK: Vaatler yerine getirilsin

''Toplantıda, Kıbrıs'ta adil ve kalıcı bir çözüme ulaşılması amacıyla Türkiye tarafından başlatılan müzakere süreci sonucunda; BM, ABD ve AB tarafından desteklenen 24 Nisan 2004 gününde Ada'da referanduma sunulan Annan Planı'nı Rum tarafının reddetmesi nedeniyle ortaya çıkan yeni durum ayrıntılı biçimde değerlendirilmiştir.

Referandumda, Türkiye'nin ve Kıbrıs Türk halkının, çözüm yönünde ortaya koyduğu iradenin, uluslararası kuruluşlar ve devletler tarafından dikkate alınmasının ve referandum öncesi böyle bir sonucun çıkması durumunda, 'KKTC'ye uygulanan kısıtlamaların kaldırılması; siyasi, ekonomik ve sosyal içerikli bazı iyileştirilmelerin yapılmasına' yönelik vaatlerin yerine getirilmesinin gerekliliği dile getirilmiştir.

HURRIYET 26/04/2004

Bir soruya karşılık, ''Bu mümkün, AB isterse olur'' diyen Talat, bu taleplerinin kabul edilmesi halinde, Kıbrıs'ın resmen AB üyesi olmasına karşın üyeliğin fiilen erteleneceğini kaydetti. Talat, ''Başka bir ifadeyle bu, standartların, kriterlerin uygulanmaması, tekpazarın oluşmaması, üyeliğin dondurulmasıdır'' dedi.

Temasları sırasında, ''Kıbrıs Türklerinin uluslararası topluma verdiği sözleri tuttuğunu, adanın birleşmesi için ciddi bir çaba ortaya koyduğunu ve çözüme 'evet' dediğini, buna karşın Rumların statükoyu ve adanın bölünmüş halinin devamını istediğini'' anlatacağını belirten Talat, ''Biz esas olarak bu şartlarda Rumların AB'ye girerek ödüllendirilmelerinin garipliğini vurgulayacağız'' dedi.

(aa)

HURRIYET 26/04/2004

BASKI YAPMALI

Ankara

Hükümet Sözcüsü ve Adalet Bakanı Cemil Çiçek, Kıbrıs'ta yapılan referandumun ardından çözümsüzlüğün açık kaynağının Rum tarafı olduğunu söyledi. Çiçek, uluslararası camianın, Kıbrıs Rum Yönetimi'nin, Kıbrıs Türk tarafını da temsil ettiği iddiasını sürdürmesine artık izin vermemesi gerektiğini belirterek, Kıbrıs Türk halkına haksız ambargo ve kısıtlamalar uygulamaktan vazgeçmesi çağrısında bulunduklarını bildirdi.

Çiçek, Bakanlar Kurulu Toplantısı'nın ardından yaptığı açıklamada, Kıbrıs ile ilgili gelişmeler üzerinde durulduğunu ifade etti.

BM Genel Sekreteri'nin kapsamlı çözüm önerisi, 1 Mayıs 2004 tarihinden önce Kıbrıs'ta dengeli bir uzlaşıya varılmasını ve Ada'nın yeni bir ortaklık yapısıyla ve bir bütün halinde 1 Mayıs'ta AB'ye tam üye olmasını hedeflemekteydi. Bu, Türkiye'nin ve uluslararası camianın isteği ve beklentisiydi. Referandumun sonucu Rum tarafının yeni bir ortaklığa, Kıbrıslı Türklerle beraber yaşamaya, uzlaşmaya birlikte AB'ye girmeye karşı olduğunu açıkça göstermiştir.

Hükümet olarak, Ada'da referandumun ardından ulaşılan aşamada, Rum siyasi liderliğinin ve uluslararası camianın, öncelikle Kıbrıs Türk halkına haksız ambargo ve kısıtlamalar uygulamaktan vazgeçmesi çağrısında bulunan Çiçek, Kıbrıs Türk halkının referandum ile dünyayla bütünleşme arzusunu ortaya koyduğunu kaydetti.

Uluslararası camia, Kıbrıs Rum Yönetimi'nin, Kıbrıs Türk tarafını da temsil ettiği iddiasını sürdürmesine artık izin vermemelidir.

Bilindiği üzere, uluslararası alanda ve bölgesinde barış ve istikrarın gelişmesine katkıda bulunan Türkiye, AB'ye tam üyeliği temel bir stratejik hedef olarak belirlemiştir. Türkiye, ayrıca komşularıyla ilişkilerinin gelişmesine önem atfeden ve bu yolda ilerleyen bir ülkedir.

YUNANİSTAN İLE İLİŞKİLER

Bu doğrultuda, Yunanistan ile ilişkilerini daha da ileriye götürmek için üzerine düşen samimi gayreti sarf edecektir. Yunanistan'ın da Ada'da çıkan bu yeni durumu gerektiği şekilde değerlendirmesini bekliyoruz. ''

ANNAN VE İLGİLİ ÜLKELERE TEŞEKKÜR

The Guardian gazetesi, ''Kayıp Düşler Adası'' başlıklı makalede, referandumdan önce Rum kesimindeki Ortodoks Kilisesi'nin ''Evet diyen cehenneme gider'' şeklinde uyarıda bulunduğunu, bu uyarının AB'ye girmek üzere olan ve Batı değerlerini kabul ettiği varsayılan bir ülkenin durumunu açıkça ortaya koymaya yettiğini kaydetti.

Gazetenin makalesinde, ''bir Ortodoks piskoposun da, sonucu EOKA savaşçısı olan dostlarıyla kutlamak için buzdolabına şampanyalar doldurduğu'' belirtildi ve ''Dinozorlar Kıbrıs'ta (Rum kesiminde) son 30 yılın en iyi birleşme fırsatının kayboluşunu kutlarken, vizyonu daha geniş olan Rumlar referandumun maliyetini hesaplamaya başladılar bile. Artık masada onlar için hazırlanmış yeni bir anlaşma metni, arabulucular olmayacak'' denildi.

The Times gazetesinin başyazarı da, Rumların referandumunda ''hayır'' demesinin ''bir felaket olduğu'' değerlendirmesinde bulundu. Bir yandan 30 yılın en büyük fırsatının kaçırıldığını, diğer yandan da dünya kadar diplomatik çabanın boşa gittiğini belirten yazar, ''Rumlar son derece kısa görüşlü biçimde oy kullandılar. Ya hep, ya hiç anlayışıyla, Kıbrıslı Türkler açısından kabul edilebilir olan her şeyin kendilerine karşı olduğunu düşündüler. Sorumsuz liderleri de, onların bu kaygılarını gidermek, sağduyu telkin etmek yerine, popüler duygularını körüklemeyi tercih ettiler'' diye yazdı.

Başyazısını ''Kıbrıs Bölünmüş Kaldı'' başlığıyla yayımlayan The Daily Telegraph da, Rumların ''hayır'' kararını kötü niyetli bir karar olarak niteledi ve AB'nin Rum tarafını ''çözümü şart olarak dayatmadan'' üyeliğe kabul ederek, ona fedakarlık yapmak için bir neden bırakmadığını belirtti.

Yazıda, ''Kıbrıslı Rumların anlaşsalar da anlaşmasalar da AB'ye alınma kararının ardından, Rumlar anlaşma fikrine olan bütün ilgilerini kaybetti'' denildi.

Independent gazetesi ise konuyla ilgili haber-yorumunda, AB'nin genişleme sürecine Kıbrıs gölgesi düştüğünü, referandum sonucunun, genişleme sürecinin ilk büyük krizi olduğunu belirtti.

Financial Times gazetesi de, Avrupa'nın genişleme sevincinin yarattığı kutlama havasının referandum sonucuyla gölgelendiğini kaydetti ve diplomatik çevrelerin referandum sonucuyla ortaya çıkan Kuzey Kıbrıs'a karşı yumuşama havasını olumlu bulmalarına rağmen, uygulamada güçlükler yaşanacağına işaret ettiklerini yazdı.

BELÇİKA BASINI: AVRUPA İÇİN PİS DARBE

Le Soir gazetesi, ''Kıbrıs AB'ye tek ayakla giriyor'' başlıklı haberinde, referandum sonuçlarının ''temyizi olmadığını'' yazdı ve Rumların çoğunlukla ''hayır'', Türklerin kararlılıkla ''evet'' dediklerine dikkati çekti.

Referandumların sakin bir havada cereyan ettiğini, Türklerin daha olgun davrandıklarını ve bazı Rum politikacıların ''yeni bir referandum'' beklentisinden söz ettiklerini kaydeden gazete, Rum kesiminde herkesin bu kadar iyimser olmadığını, adanın bölünmüşlüğününteyit edildiğini düşünenlerin de bulunduğunu belirtti.

''Kıbrıslı Rumların en büyük kabusu, KKTC'nin uluslararası alanda tanınması'' diyen Le Soir, bunun ''henüz'' söz konusu olmadığını, ancak KKTC ile dünyanın diğer bölümü arasında ekonomik ilişkilerin başlamasının Rumlar açısından ''şimdiden ciddi bir aksilik'' olduğunu yazdı.

Le Soir, referendum sonuçlarını, ''AB'nin ayağına batan ciddi bir diken'' olarak nitelendirdi ve ''Rumlar, hayır diyerek AB'ye tek başlarına girmeyi, Türkleri dışlamayı kararlaştırdılar'' diye yazdı. Gazete, ''Kıbrıslı Rumlar tarafından tuzağa düşürülen AB, şimdi acilen, 1 Mayıs'tan itibaren karşılaşacağı hukuki ve siyasi sorunlara çözüm aramak durumunda'' ifadesine yer verdi.

Konuya iki tam sayfa ayıran muhafazakar La Libre Belgique gazetesi, artık Ankara'nın kalıcı bir paylaşımdan söz ettiğini, Rumların ise öneri getiremeyecek durumda olduklarını yazdı.

La Libre Belgique gazetesine demeç veren eski Kıbrıs Rum liderlerinden Yorgo Vasiliu, referandum sonuçlarını ''Kıbrıs için trajedi'' olarak nitelendirdi. Papadopulos'un karşı çıktığı Annan Planı'ndan başka bir çözüm olmadığını, halka doğruların söylenmesi gerektiğini belirten Vasiliu, adanın kalıcı bir şekilde paylaşımı seçeneğinin ''tehlike'' olduğunu, bunu engellemek için en kısa zamandabir şeyler yapmak gerektiğini kaydetti.

Vasiliu, ''Doğrusunu isterseniz, Türklerin evet diyeceğini hiç düşünmüyorduk'' dedi ve artık KKTC'ye yönelik ambargoların kaldırılmasının kaçınılmaz olduğunu belirtti. Vasiliu, ''Şimdiye kadar bütün dünyanın sempatisini kazanmış durumdaydık, çünkü işgalin ve Denktaş'ın çözüme karşı çıkmasının kurbanlarıydık. AB'ye girerken en büyük kozumuz, 'Türkler çözüm istemiyor diye bizi cezalandıramazsınız' demekten geçiyordu. AB'nin kabul ettiği bu koz şimdi tersine döndü'' dedi.

La Derniere Heure gazetesi de, ''Avrupa için pis darbe'' başlıklı haberinde, Kıbrıslı Rumların tarihi randevuyu yakalayacak düzeyde olmadıklarını, Türklerin çözümden yana olduklarını kanıtladıklarını yazarak, ''Artık Kıbrıs'ın AB ile bütünleşmesine gölge düşmüştür'' görüşüne yer verdi.

EL PAİS: SONUÇ KKTC'NİN TANINMASI OLABİLİR

İspanya'nın en yüksek tirajlı gazetesi El Pais'in bugünkü yorumunda, ''Kıbrıs'taki referandumların sonucu, KKTC'nin uluslararası tanınmasına neden olabilir'' denildi.

El Pais gazetesinin görüşlerinin yansıtıldığı ''fikir'' adlı sayfasındaki Kıbrıs ile ilgili yorumda, ''Kıbrıs'ın birleşmesine yönelik cumartesi günü yapılan referandumlarda Rum Kesimi'nin 'hayır' demesi içler acısı bir durumdur'' ifadesine yer verildi.

El Pais'te yer alan haberdeyse ''Referandumların sonucu uluslararası bir krize yol açmadan önce, Rum Kesimi yeni bir oylama yapılması için çalışıyor'' iddiasında bulunuldu.

KKTC ve Kıbrıs Rum kesiminde 24 Nisan'da yapılan referandumların sonuçları Azerbaycan kamuoyunda da büyük ilgi uyandırdı.

ANS (Azerbaycan News Service), sonuçlarla ilgili gelişmeleri ''Rumlar'ın dediği oldu, Türkler galip'' ifadesiyle duyurarak, bundan sonraki dönemde KKTC'ye uygulanan ambargoların kaldırılmasının beklendiğini kaydetti.

Muhalefet gazetelerinden ''Rating'' gazetesi de, Azerbaycan'ın KKTC'yi tanıyıp tanımayacağının merak konusu olduğunu vurgulayarak, bunun gerçekleşmesi durumunda Yunanistan'ın da Yukarı Karabağ'daki işgal yönetimini tanıyacağı, böylelikle Kıbrıs'ın dolaylı yoldan Azerbaycan için de sorun olduğu savunuldu.

Rus Vremya Novosti gazetesi, referandumların sonuçlarının Annan planını ''toprağa gömdüğünü'' belirterek, bu durumun AB'nin başarısızlığı olduğunu duyurdu.

Gazetede yer alan yorumda, Türk tarafının Rumların yüzde 75 oranındaki ''hayır'' oyuna yüzde 65'lik ''evet'' ile karşılık verdiği hatırlatılarak, ''Türk tarafının Annan planını desteklediği çok net. Kuzey Kıbrıs sadece daha zengin olan Rum tarafıyla birleşmeyi değil, aynı zamanda AB üyesi olma şansını da yakalamıştı. Oysa bu sonuçla 1 Mayıs'ta sadece Rum Kesimi AB üyesi olacak'' denildi.

Kommersant gazetesi de, Kıbrıs'taki referandumla ilgili ''Rus vetosu, Kıbrıs'ın birleşmesini umutsuz hale getirdi'' başlığıyla verdiği yorum haberde, ''Kıbrıs'taki referandum sonucunda taraflar birlikte yaşama konusunda anlaşabilselerdi, bu eski çatışmalar yüzünden ayrılanların birarada yaşayabileceğine yönelik çok iyi bir model teşkil edecekti'' denildi.

''Referandum başarılı olsaydı AB, eski Sovyet Cumhuriyetleri'ndeki çatışmaların çözümünde Rusya'nın yayılmacı amaçları ve ABD'nin jeopolitik çıkarları nedeniyle ilgilendiğini ileri sürecekti. AB, Rusya ile ABD'nin buralardaki çatışmaların çözümünde tarafsız olmadıkları gerekçesiyle merkezi rol oynayamayacaklarını savunacaktı. Bu role kendileri talip olacaktı. Ancak, Kıbrıs'taki bu referandumun başarısızlıkla sonuçlanması, AB'ye Bağımsız Devletler Topluluğu'ndaki bu çatışmaların çözümündeki merkezi rolü üstlenebilme hakkını da kaybettirdi.''

Kıbrıs'taki referandumda Rumların birleşmeye karşı çıkmalarının, ''özellikle Almanya'da anlayışla karşılanmadığı'' yorumu yapıldı. Berliner Kurier gazetesi, Kıbrıs'ın yeniden birleşmesi konusunda tarihi bir fırsat kaçırıldığını belirterek, ''Rumların 'hayır'ı özellikle bir zamanlar bölünmüş olan Almanya'da anlayışla karşılanmıyor. AB'nin genişlemeden sorumlu komisyon üyesi Günter Verheugen de, bunun Alman halkının yeniden birleşmeye karşı çıkması gibi bir şey olduğunu söylemişti'' şeklinde ifadeye yer verdi.

Gazetede ''Para vizyondan daha önemli'' başlığıyla yapılan yorumda, ''Biz Almanlar için bir ülkede bölünmüşlüğün ortadan kaldırılması yerine daha da kalıcı hale getirilmeye çalışılması anlaşılır gibi değil. Bu bölünmüşlüğün aşılması için yapılan tüm önerileri Rumlar gözardı etti.

Parasal nedenler ve eskilere dayanan nefret Avrupa vizyonundan ağır bastı. Bu nedenle AB'ye sadece Kıbrıs'ın yarısı girecek. Halbuki Avrupa birleştirici olmak ve sınırları aşmak istiyor. Avrupa, Kuzey Kıbrıs'ı teşvik etmekle akıllılık etmiş olacaktır. Hedef, ekonomik eşitlikle birliğin sağlanması olmalı'' denildi.

JAPON BASINI: TÜRKİYE AB ÜYELİĞİNDE AVANTAJLI

Japonya'nın en yüksek tirajlı gazetesi Yomiuri Şimbun, Kıbrıs'ın yeniden birleşmesi için yapılan referandumun Rum kesimindeki sonucunun, BM planına destek veren Türkiye'yi hayal kırıklığına uğrattığını yazdı. Gazete, Türkiye'nin, Türk kesiminden ''evet'' çıkması ve Kıbrıs'ta barışa katkı yönünde saf ettiği çabalardan dolayıAB üyeliği için olumlu puan aldığını düşündüğünü kaydetti.

Kıbrıs'ın yeniden birleşme konusunun, Türkiye'nin AB'ye üyelik müzakereleri için tarih belirlenme safhasında bir kez daha gündeme gelebileceğini, ancak yeniden birleşme ihtimalinin ''biraz uzak gibi göründüğünü'' kaydeden gazete, ''BM planı çerçevesinde iki kesim arasında sürdürülen müzakerelerin geçen ay sonunda kesilmesi üzerine, BM'nin (boşlukları doldurarak) iki tarafa sunduğu referandum konusunda, aceleci davranan dış müdahalecilerin yanlış hesap yaptıkları inkar edilemez'' görüşünü savundu.

Asahi Şimbun'un haberinde ise Güney Kıbrıs'ın reddiyle ortadan kalkan BM planının yeniden gündeme gelmesinin zayıf bir olasılık olduğu belirtilerek, ''Böylece, 30 yıldır süren bölünmüşlük durumu hemen hemen sabitleşmiş görünüyor'' denildi.

Asahi Şimbun, ABD'nin Ortadoğu ve Kuzey Afrika'ya yakın Kıbrıs'ta istikrarı önemli gördüğü için birleşmeye destek verdiğini, Güney kesiminden ''hayır'' sonucunun çıkması üzerine ABD yönetiminden ''Hayal kırıklığına uğradık'' açıklamasının geldiğini kaydetti.

Mainiçi Şimbun'daki haberde ise Kuzey Kıbrıs'ın BM planına ''Evet'' demesinin ardında, uluslararası izolasyondan kurtulma arzusu ve AB üyesi olmak isteyen Türkiye'nin güçlü desteği bulunduğu belirtildi.

KKTC'nin tutumunun AB'ye üyelik için ''sabırsızlanan'' Türkiye açısından adeta ''ölüm-kalım savaşı'' olduğu belirtilen haberde, ''AB tarafından üyelik şartı olarak öne sürülen yeniden birleşme konusunda işbirliğini yerine getiren Türkiye, Kuzey Kıbrıs Cumhurbaşkanı (Rauf) Denktaş'ın plana karşı çıkmasına rağmen, Kuzey Kıbrıs halkına 'evet' demesi yönünde çağrıda bulundu'' denildi.

Türkiye ile üyelik müzakerelerinin başlama tarihinin Aralık ayında belirlenip belirlenmeyeceğinin henüz belli olmadığını kaydeden gazete,''Kuzey Kıbrıs'ta çoğunluğun 'evet' demesinin, Türkiye için avantaj sağlayacağı kesin'' ifadesini kullandı.

''TÜRKLER SORUMLULUĞU RUMLARA DEVRETTİ''

Trud gazetesi de referandum sonuçlarıyla ilgili haberinde, Türk tarafının barıştan yana olduğunu açıkça ortaya koyduğunu belirterek, ''Avrupa, Kıbrıs Türkleri için övgü yağdırıyor'' yorumunu yaptı. Haberde, KKTC'nin artık ambargo ve uluslararası izolasyondan kurtulmasının yolunun açıldığı bildirildi.

HURRIYET 26/04/2004

Kıbrıslı Rumların referandumda ''hayır'' demesinin ''esef verici''olduğunu belirten Ferrero-Waldner, ''Kıbrıslı Türklerin referandumda 'evet' oyu kullandıkları gerçeğinin gözardı edilemeyeceğini ve bu davranışın uluslararası toplum tarafından, hak ettiği şekilde ödüllendirilmesi gerektiğini'' söyledi.

HURRIYET 26/04/2004

Ömer BİLGE / LEFKOŞA

Kuzey’deki mülklerine dönemedikleri için Türkiye’yi dava eden Rum göçmenler, şimdi de, referandumdan çıkan ‘hayır’ sonucundan sorumlu olduğu gerekçesiyle Rum lider Papadopulos’u dava ediyor. Güneye dönemeyen Türkler de dava açsın diyorlar.

AVRUPA İnsan Hakları Mahkemesi’nde (AİHM), mülkiyetlerine dönmelerini engellediği gerekçesiyle Türkiye’ye karşı dava açan yüzlerce Rum, yine aynı gerekçeyle Rum lider Tasos Papadopulos’u mahkemeye vermeye hazırlanıyor. Rumlar önce iç hukuku tüketecek ardından Avrupa mahkemelerine yönelecek. Girne’deki evine dönemediği için AİHM’de açtığı davayı kazanan Rum vatandaşı Titina Loizidu’nun Türkiye’den aldığı 960 bin dolar tazminatı örnek gösteren Rumlar da milyonlarca dolar talep ediyor.

Kıbrıs’ta İngilizce yayınlanan Sunday Mail Gazetesi’ne göre, 1974 sonrasında mülteci durumuna düşmüş yüzlerce Rum göçmen, ‘hayır’ çağrısı yaparak Annan planının reddedilmesini sağlayan Papadopulos’a ateş püskürüyor.

TÜRKLER DE DAVA ETSİN

Rum Magosa Mülteciler Derneği Başkanı Kikis Hıristofides, binlerce Rum mültecinin evlerine dönebilmek için 30 yıl sabırla beklediğine dikkat çekerek, ‘Annan Planı’nın reddedilmesi sabrımızın sonu oldu. Papadopulos ve hükümeti dava edeceğiz, evlerimize gidemediğimiz için tazminat isteyeceğiz’ diye konuştu.

Annan Planı’na göre, Maraş kentine 104 gün içinde yerleşebileceklerini vurgulayan Hıristofides, ‘Sadece Rumlar değil, planın reddedilmesi ile Kıbrıslı Türkler de bu tarafta kalan mallarına sahip olamayacak. Onlar da dava açsın’ dedi.

HURRIYET 26/04/2004

AB Başkanı İrlanda tarafından hazırlanan ve üye ülkeler tarafından onaylanan bildiride, “AB içinde yer alma konusunda açık bir irade gösteren KKTC’nin ekonomik kalkınmasına destek olunması konusunda AB Konseyi’nin kararlı olduğunu” vurguladı.
Bildiride, çözüm halinde KKTC için ayrılan 259 milyon Euro’luk mali yardımın serbest bırakılması tavsiye edildi ve bu konuda kapsamlı projeler geliştirmesi için AB Komisyonu’ndan gerekli çalışmaları başlatması istendi.

AB Konseyi’nin KKTC’nin ekonomik izolasyonuna son verilmesi konusunda kararlı olduğu vurgulanan bildiride, Kıbrıslı Türklerin ekonomik gelişmesine cesaret vererek, adanın birleşmesinin kolaylaştırılmasının arzu edildiği ifade edildi.
Diplomatik kaynaklar, AB tarafından KKTC’ye yapılacak mali yardımın, ekonomik, sosyal ve kültürel alanda sunulacak projelere verilmesi bekleniyor.

KKTC’YE İZOLASYON SONA ERMELİ’
Avrupa Birliği Komisyonu’nun genişlemeden sorumlu üyesi Günter Verheugen, AB dışişleri bakanlarının, Kıbrıslı Türklerin ekonomik izolasyonunun sona erdirilmesi gereğini kabul ettiklerini söyledi.
Verheugen, AB Komsiyonu’nun, Kuzey Kıbrıs’ın ekonomik izolasyonun sona erdirilmesi için her türlü adımı atmaya hazır olduğunu ancak bunun KKTC’nin tanınacağı anlamına gelmediğini vurguladı.

AB, KKTC’DE BÜRO AÇABİLİR İDDİASI
AB Dışişleri Bakanları Genel İşler Konseyi toplantısının yapıldığı Lüksemburg’daki AB yetkililerine dayanılarak Reuters tarafından verilen haberde, “Yetkililer, AB yürütme organının (komisyon) Kuzey Kıbrıs’ta bir büro açabileceğini belirttiler” dedi.

Annan, BM Genel Merkezi’nde yaptığı açıklamada, “hayır” oyu verenlerin bir gün tüm Kıbrıs’ın çıkarı için birleşmenin en iyi şey olduğunu anlamalarını umduğunu söyleyerek, “Belki bu kararlarıyla nereden nereye gittiklerini görürler” diye konuştu.
“Gerçekten onları bu konuda düşünmeye çağırıyorum” diyen Annan, sadece BM değil, AB ve ABD’nin de bu sonuçla hayal kırıklığına uğradığını söyledi.
Kofi Annan, “Umarım, şimdi ne olduğunu anlamışlardır, umarım bu konuda düşünür ve görüşme masasına dönmek için gerekli adımları atarlar” dedi.

Özel Yunan televizyonu Mega’ya açıklama yapan Weston, “Kıbrıslı Türklerin izolasyonuna son verme (kararlılığı gösteren) AB Genel İşler Konseyi’nin kararlarını memnuniyetle karşılıyoruz” dedi.

Özel temsilci Weston, “ABD, ayrıca AB’nin uzman organlarının ve Avrupa Konseyi’nin, Ada’da (Rum Kesimi) siyasi makamları tarafından uygulanan ve kısmen bu trajik sonucun alınmasına yol açan metotların da incelenmesini beklemektedir” dedi.

Lüksemburg
AA NTV 26/04/2004

Avrupa Birliği ‘hayır’cı Rumlara tepkili

Belçika Dışişleri Bakanı Louis Michel, Kıbrıs’ta yapılan referandumda hayır kampanyası yürüten Kıbrıs Rum Kesimi liderliğini sert biçimde eleştirdi. Michel, yaptığı açıklamada, “hayır kampanyası yürütenler, sanırım bunun tüm sonuçlarını hesap edemedi” dedi ve bu tür bir kampanya yürütmenin, “Avrupa’yı aşağılamak” olduğunu belirtti.
Reuters’a açıklama yapan bir diplomat, Lüksemburg’da toplanan AB dışişleri bakanlarının, öğle yemeği toplantısı sırasında, Kıbrıs Rum Kesimi hükümetinin “hayır” kampanyası yürütmüş olmasından ötürü Rum Dışişleri Bakanı’na karşı çok sert ifadeler yönelttiklerini kaydetti.

Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül, AB’nin 28 Nisan’da ele alınması beklenilen Kıbrıs tüzüğünde Türk tarafı lehine değişiklikler beklediklerini söyledi.

Gül, Dışişleri Bakanlığı’na gelişinde gazetecilerin soruları üzerine, söz konusu tüzüğün Türk tarafının istediği gibi çıkması için bugün bazı temaslar yaptığını ve bu çerçevede Almanya, İngiltere ve AB Komisyonu’ndan bazı yetkililerle görüştüğünü kaydetti.
Gül, ambargonun kaldırılması, mali yardım, uçuşların başlaması ve ekonomik ilişkiler konularında iyileştirme beklentilerini bu yetkililere ilettiğini ifade ederek, “Tüzükte Türk tarafının lehine değişiklikler bekliyoruz” dedi.
Abdullah Gül, bir başka soru üzerine de, Rum kesiminin AB üyesi olacağı İrlanda’daki törene hükümetten kimin gideceğinin henüz kararlaştırılmadığını bildirdi.

Powell’ın görüşmede Türk tarafının Kıbrıs konusundaki çabasını desteklemeye devam edecekleri mesajı verdiği belirtilirken Gül’ün ise Powell’a “Uluslararası camia kimin çözümü engellediğini görmeli, KKTC üzerindeki izolasyonun kaldırılması için Washington yönetimi bizi desteklemeli” dediği öğrenildi.

ANKARA KARARDAN MEMNUN
Tüm bu diplomasi trafiğinin ardından AB Genel İşler Konseyi’nin Kıbrıs kararının Türk tarafının kaygılarını dikkate alan bir şekilde çıkması Ankara’yı memnun etti. Diplomatik kaynaklar yarın oylanacak tüzüğün de Konsey’in aldığı karar doğrultusunda çıkmasını bekliyor.

Başbakan Erdoğan, AKP Merkez Yürütme Kurulu (MYK) toplantısı sonrasında, Parti Genel Merkezi’nden ayrılırken gazetecilerin sorularını yanıtladı.
AB, Amerika ve BM’nin üzerlerine düşeni yapacakları yönündeki inancını dile getiren Erdoğan, KKTC’ye uygulanan tecridin kaldırılması ile olumlu uygulamaların başlayacağını söyledi.

DENKTAŞ’A ZEYTİN DALI
Başbakan’a KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş ile ilişkilerin farklı olup olmayacağı soruldu. Erdoğan, Denktaş’a yönelik olumlu mesajlar verdi.
Erdoğan, “Sayın Denktaş ile aramızda herhangi bir kavga gürültü böyle bir şey olmadı. Siyasi yorumdu, tercihti, yaklaşımdı Sayın Denktaş’ın yorumu yaklaşımı o türdü. Bizimki bu türdü.
Bunların hepsinde de ben olanda hayır vardır diyorum bu anlayıştan bakıyorum. Benim saygım sevgim yine aynen devam edecektir.” diye konuştu.
Başbakan Erdoğan, Kuzey Kıbrıs’ta birlik ve beraberliğin asla bir kenara itilemeyeceğini belirtirken yine dayanışma içinde hareket edileceğini söyledi.

Ortaya çıkan sonucun Türkiye’ye diplomatik açıdan üstünlük sağladığını belirten Genelkurmay Başkanı, “Farklı kompozisyonların en hayırlısıdır” diye konuştu.
Özkök bir gazetecinin “Güvenlik kaygıları ortadan kalktı mı?” sorusuna “Bir ülkenin her zaman güvenlik kaygısı vardır. Problemlerden korkmamak endişe duymamak lazım. Bu ülke her şeyin üstesinden gelir” yanıtını verdi.
Özkök “Referandum sonuçları hayırlı oldu diyebilir miyiz?” şeklindeki soru üzerine de “Öyle demeyelim. ben ne söyleyeceğimi söyledim” dedi.

Milli Güvenlik Kurulu toplantısında, Kıbrıs’ta kapsamlı çözüm planına olumsuz yanıt veren Rum tarafının, 1 Mayıs 2004’te AB’ye girecek olmasına karşılık, plana olumlu yanıt veren Kıbrıs Türk tarafının dışarıda bırakılmasının çelişkili ve adaletsiz bir durum yarattığının saptandığı bildirildi.

BİLDİRİ
Milli Güvenlik Kurulu toplantısının ardından yayınlanan bildiride, şöyle denildi:
“Toplantıda, Kıbrıs’ta adil ve kalıcı bir çözüme ulaşılması amacıyla Türkiye tarafından başlatılan müzakere süreci sonucunda; BM, ABD ve AB tarafından desteklenen 24 Nisan 2004 gününde Ada’da referanduma sunulan Annan Planı’nı Rum tarafının reddetmesi nedeniyle ortaya çıkan yeni durum ayrıntılı biçimde değerlendirilmiştir.
Bu sonuç ile Kurul, BM ve AB’nin dengeli ve yaşayabilir olarak nitelendirdiği kapsamlı çözüm planına büyük bir çoğunlukla olumsuz yanıt veren Rum tarafının, 1 Mayıs 2004 gününde AB’ye girecek olmasına karşılık, plana olumlu yanıt veren Kıbrıs Türk tarafının dışarıda bırakılmasının çelişkili ve adaletsiz bir durum yarattığını saptamıştır.

VAADLER YERİNE GETİRİLSİN
Referandumda, Türkiye’nin ve Kıbrıs Türk halkının, çözüm yönünde ortaya koyduğu iradenin, uluslararası kuruluşlar ve devletler tarafından dikkate alınmasının ve referandum öncesi böyle bir sonucun çıkması durumunda, ‘KKTC’ye uygulanan kısıtlamaların kaldırılması; siyasi, ekonomik ve sosyal içerikli bazı iyileştirilmelerin yapılmasına’ yönelik vaatlerin yerine getirilmesinin gerekliliği dile getirilmiştir.
Kurul, referanduma yönelik çalışmalar sırasında sergilenen tutumları, doğruyu bulma çalışmaları olarak değerlendirmiş ve Türkiye’nin KKTC’ye karşı sorumlulukları ile Türk halkının birlik, beraberlik ve dayanışmasının, bugün daha çok önem kazandığını bir kez daha vurgulamıştır.”

BAKANLAR KURULU
MKG toplantısı öncesinde toplanan Bakanlar Kurulu da Kıbrıs’ı ele aldı. Toplantı sonrası Hükümet Sözcüsü Cemil Çiçek, “Referandum öncesi kim ne söz verdiyse onun arkasında dursun” dedi. Hükümet, Rum tarafından Avrupa Birliği üyeliğini istismar etmemesini isterken, Yunanistan’la ilişkileri de geliştirme kararı aldı.
Bakanlar Kurulu’nda çözüm planının Rum tarafınca reddedilmesi ile önemli bir fırsatın kaçırıldığı tespiti yapıldı.
İki saat süren toplantının ardından açıklama yapan Hükümet Sözcüsü Cemil Çiçek, uluslarası camiadan beklentileri dile getirerek, şunları söyledi:
“Kıbrıs Türk halkına haksız ambargo ve kısıtlama uygulamasından vazgeçilmesini talep ediyoruz. Kıbrıs Rum kesimimin kuzeyi de temsil ettiği iddasına artık son verilmelidir. Eğer birileri bu sonucu kabul etmek istemiyorsa bunu açıkça söylemeli. Sonradan şart koşmanın anlamı yok . Biz üzerimize düşeni yaptık. Bu gerçeği herkes kabul etmeli.”

YUNANİSTAN’DAN BEKLENEN
Hükümet, Yunanistanla ilişkileri daha ileri noktalara görürmek konusunda kararlılığını da ortaya koydu. Çiçek, ” Yunasitandan da ada da ortaya çıkan yeni durumu değerlendirmesini bekliyoruz” dedi.
Türkiye’nin, KKTC’nin yanında olmaya devam edeceğini söyleyen Cemil Çiçek, birlik ve beraberlik çağrısı yaptı.

dedi. Verheugen, bunun AB’nin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ni tanıma anlamına gelmediğini kaydetti.

HALKIN SESI 27/04/04

Brüksel'de iki gün temaslarda bulunacak olan Talat'a özel kalem müdürü Yonca Şenyiğit eşlik ediyor. Heyete bugün Başbakanlık AB Uyum Koordinatörü Erhan Erçin de katılacak.

Başbakan Mehmet Ali Talat, "Esas hedefimiz bazı ambargoların kaldırılması değil, Kıbrıs sorununun çözümüdür. Çözüm vizyonumuzu kaybetmiş değiliz" dedi.

Brüksel'de Avrupa Parlamentosu gruplarıyla toplantılar yapacağını belirten Talat, "Kıbrıs'ta başlatılan AB ile uyum sürecini nasıl sürdüreceğimizle ilgili, referandumlardan birinden (hayır) yanıtının çıkmasıyla oluşan bu yeni durumu nasıl ele alacağımızı değerlendireceğiz. BM şemsiyesi altında bir uyum süreci yaşıyorduk. Şimdi bu yeni durumda bunu nasıl yürüteceğimiz, bir yeni değerlendirmeyi gerekli kılıyor" dedi.

"Serdar Denktaş da bana katılacak. Perşembe günü Ankara'da sayın Türkiye Dışişleri Bakanı Gül ve Dışişleri yetkilileriyle çalışmamız olacak. Çabamız, ortak bir politika belirlemek. Daha doğrusu, politikalarımızı uyumlaştırmak yönünde olacak. Bu yeni durumda, elbette ki yeni politikalara ihtiyacımız var. Görüşme sürecinde olduğu gibi, bu yeni dönemde de bunu oluşturmak ve birlikte hareket etmek, başarımız için son derece gereklidir."

"Kıbrıs Türk halkı bir haksızlıkla daha karşılaşmamalıdır. Her halk kendi kaderiyle ilgili karar verebilir. Kıbrıslı Rumların, Kıbrıslı Türklerin geleceğiyle ilgili karar vermesi dünya tarafından da makbul karşılanmamalıdır. Dünyadan ve AB'den anlayış göreceğimize inanıyorum. Çünkü bir yandan AB'nin büyük bir güçle desteklediği planı kabul eden bir halk ve bu halk dünyadan tecrit edilmiş, soyutlanmış, AB'den soyutlanmış, diğer yandan AB'nin kuvvetle desteklediği bir anlaşmayı reddederek AB'ye giren bir başka halk. Bu olabilecek bir şey değil. Mantıklı olay değil. Bu yüzden bununla ilgili tedbirler alınmalıdır."

Mehmet Ali Talat, dün, Avrupa Birliği Genel İşler Konseyi'ne başvuruda bulunduklarını kaydederek, "Malların serbest dolaşımıyla ilgili yönetmelik konusunda Genel İşler Konseyi üyelerine birer mektup göndererek, Kıbrıs Türk halkı adına, Kıbrıs Rum yönetiminin konuşamayacağını, karar veremeyeceğini, öneride bulunamayacağını ilettik. Kıbrıs Türk halkının self-determinasyon hakkını kullanarak referandumda (evet) dediğini, bunun değerlendirilmesi gerektiğini ve Kıbrıs Türk halkının kendi yöneticileri tarafından temsil edilebileceğinin bilinmesini istedik" diye konuştu.

AB dönem başkanı İrlanda başbakanına da bir mektup gönderdiklerini bildiren Talat, şöyle konuştu:

"Kıbrıs'ın bölünmüş olması nedeniyle müktesebatın kuzeyde askıya alınmasının, aynı şekilde güneye de uygulanmasını talep ettik. Bunun haklı bir talep olduğunu, çünkü bölünmüş adanın kuzeyinde müktesebatın geçerli olmamasının ve askıda olmasının sorumlusunun Kıbrıslı Türkler olmadığını, Kıbrıslı Rumlar olduğunu, dolayısıyla ada yeniden bütünleşene kadar bu askının güneyde de geçerli olmasının doğru bir davranış olduğunu vurguladık.

"Esas hedef çözüm"

"Esas hedefimiz bazı ambargoların kaldırılması değil, Kıbrıs sorununun çözümüdür. Çözüm vizyonumuzu kaybetmiş değiliz" diyen Talat, "Ancak bu konuda öneri yapma sırası, uluslararası toplum ve Rum tarafınındır. Önerileri görmemiz lazım. Hangi noktaya gelebileceğimizi görmemiz lazım. Bizden (Peki ne istiyorsunuz?) diye sormalarını değil, bizim onlara sormamızı gerekli kılacak ciddi gelişmeler yaşadık" dedi.

Talat, çalışmalara devam edeceklerini belirterek, "Başarıya ulaşacağımıza inanıyorum. Kıbrıs Türk tarafı dünya dili konuşan bir halk olarak hakkını alacaktır. Bunun mücadelesini hep birlikte vereceğiz. Bu konuda Türkiye'nin bize katkı yapmaya devam ettiğini, Türkiye ile yaptığımız temaslarda da defalarca teyit ettik. Gerek referandum öncesi, gerek sonrası Türkiye yetkilileriyle yaptığımız görüşmelerde uyumlaştırma çalışmalarımızı yaptık ama, bunu daha geniş boyutlarda yapabilmek için perşembe günü Ankara'ya gideceğiz" diye

KIBRIS 27/04/2004

Bakan Powell, ABD'nin KKTC'ye ilişkin olası politika değişikliği konusunda, "AB bugün toplanıyor ve sanırım Kıbrıslı Türklere yardıma nasıl devam edecekleri konusunda bazı açıklamalar oldu. (Kıbrıslı Türklere ilişkin) pozisyonumuzu biz gözden geçiriyoruz ve Avrupalı meslektaşlarımızla tutarlı bir şekilde davranmamız için AB'nin hareketlerini de gözden geçireceğiz" diye konuştu.

Talat, haftaya Washington'a geliyor

KIBRIS 27/04/2004

AB Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu üyesi Verheugen: Kıbrıslı Türk yetkililerle işbirliği yapacağız

dedi. Verheugen, bunun AB'nin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni tanıma anlamına gelmediğini kaydetti.

Bir gazetecinin sorusu üzerine Verheugen, Kıbrıslı Türklere yapılacak yardımın ille de BM kanalıyla yapılmasına gerek olmadığını belirtti ve bu konuda zaten BM'nin altyapısının olmadığını söyledi.

KIBRIS 27/04/2004

Avrupa Birliği dışişleri bakanları, dün yapılan Genel İşler Konseyi'nde, KKTC'nin ekonomik kalkınmasına yardımcı olma kararı aldı

AB başkanı İrlanda tarafından hazırlanan ve üye ülkeler tarafından onaylanan bildiride, "AB içinde yer alma konusunda açık bir irade gösteren KKTC'nin ekonomik kalkınmasına destek olunması konusunda AB Konseyi'nin kararlı olduğunu" vurguladı.

Bildiride, komisyonun özellikle adanın ekonomik uyumu ve iki toplum arasında yakınlaşmayı sağlayacak projeler hazırlaması istendi.

Birleşik Kıbrıs'ın AB'ye üye olamamasından büyük üzüntü duyulduğu belirtilen bildiride, BM Genel Sekreteri Kofi Annan ve meslektaşlarının soruna kapsamlı çözüm bulma yolundaki çabalarının takdirle karşılandığı kaydedildi.

KIBRIS 27/04/2004

Alınan bilgiye göre, Gül, 28 Nisan'da son halini alması beklenen tüzükte Türk tarafının isteklerinin dikkate alınması çerçevesinde, AB Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu üyesi Günter Verheugen, Almanya Dışişleri Bakanı Joschka Fischer, AB dönem başkanı İrlanda'nın dışişleri bakanı Brian Cowen ve iki kez de İngiltere Dışişleri Bakanı Jack Straw ile görüştü.

Ankara AB bildirisinden memnun

Diplomatik kaynaklar, bildiride Kıbrıs'taki referandum sonucundan duyulan üzüntünün açıkça ifade edilmesinin, KKTC üzerindeki izolasyonun sona erdirilmesi gerektiğinin belirtilmesinin ve çözüm olmadığı halde Kıbrıslı Türklere mali yardım yapılmasına yeşil ışık yakılmasının önemli gelişmeler olduğunu kaydetti.

KIBRIS 27/04/2004

Kıbrıs'taki referandumda Rumların "hayır" oy kullanmasından büyük rahatsızlık duyan AB Dışişleri Bakanlarının, Rum Kesimi Dışişleri Bakanı Yorgo Yakovu'yu azarladıkları belirtildi.
Rum basınına göre, Lüksemburg'daki AB Genel İşler Konseyi toplantısı sırasında düzenlenen gayrı resmi öğle yemeği sırasında Rum Kesimi Dışişleri Bakanı Yakovu, AB Bakanlarının ağır eleştirilerine hedef oldu.
Annan Planı'nın Rumlarca büyük bir çoğunlukla reddedilmesinden öfke duyan AB Bakanlarının, Rum hükümetinin "ret" oyu çağrısı yapmasını kınarken Yakovu'yu "pek de olağan" olmayan sözlü bir hırpalanmaya tabii tuttukları kaydedildi.
İngilizce yayın yapan Cyprus Mail gazetesinin, üst düzey bir diplomatın Lüksemburg toplantısına ilişkin tutanağına dayanarak verdiği habere göre, Alman Dışişleri Bakanı Joschka Fischer, Yakovu'ya "Annan Planına karşı kampanyayı yapanları, iki ayrı devleti isteyenlerin emeğine yağ süreceği yönünde her zaman uyardık" dedi.
Fischer'in sözlerine tepki gösteren Yakovo, Türkler arasında taksim isteğinin çok yaygın olduğunu öne sürerek "Her Türkün kafasında tanıma var" karşılığını verdi.
Rum Dışişleri Bakanının bu yanıtı üzerine söz alan İngiltere Dışişleri Bakanı Jack Straw ile Hollanda, Alman ve Lüksemburg Dışişleri Bakanları araya girerek "Onları siz cesaretlendirdiğiniz" diyerek Yakovu'yu suçladılar.
Yakovo'nun da sitemlere "Türkler altı defa barış planını reddetti, skor 6-1" karşılığını vermesi üzerine başta Fischer olmak üzere, bazı bakanların Rum Kesiminin Rusya'yı BM Güvenlik Konseyi'nin Annan Planını destekleyen karar tasarısını veto etmesine sevkeden taktiklerinden duydukları rahatsızlığını dile getirdiler.
Ancak karar tasarısının görüşülmesinden önce Moskova'yı ziyaret eden Yakovo'nun, yine Rusya'nın çıkışı ile herhangi bir ilgisinin olmadığını, kendisi için de sürpriz oluşturduğunu öne sürdü.

VERHEUGEN SANSÜRÜ ŞİKAYET ETTİ

Genişlemeden sorumlu Avrupa Komisyonu Üyesi Günter Verheugen'in de AB'nin Annan Planına ilişkin görüşünü dile getirmek üzere Rum televizyonunda çıkmasının önlenmesinden şikayet ettiği yemek sırasında Fischer'in de tarihi bir fırsat kaçırıldığını belirterek "Koşullar gelecekte neden daha iyi olsun?" dediği belirtildi.
MILLIYET 27/04/2004

Kıbrıs'ta köşe dönüldü...

Kıbrıs'ta referandumlar sonrasında ortaya çıkan yeni durum karşısında, AB'nin, Kıbrıslı Türk yetkililer ile birlikte çalışacağını söylemesinin, "siyasi bir köşenin dönülmesi" anlamına geldiği ifade edildi.
Avrupa ve ABD'nin, 30 yıllık politikalarını değiştirmek konusunda "çetrefilli bir hukuki zorluk" ile karşı kırşıya oldukları yorumu yapıldı.
Kıbrıs'ta geçtiğimiz Cumartesi günü yapılan referandumlar sonrasında ortaya çıkan yeni durum, batı basınının gündeminde geniş yer bulmaya devam ediyor.

FT: "KKTC'YE TİCARİ YARDIMA İTİRAZ OLAMAZ"

İngiltere basınının etkili gazetesi Financial Times, iki ayrı yazısında ele aldığı Kıbrıs konusunda, Türk tarafının birleşmeye "evet" Rum tarafının ise "hayır" demesini "kesinlikle fiyasko" olarak değerlendirdi.
Gazeteye göre, Rum yönetimi, AB'ye giriş müzakerelerini, Kıbrıs'ın tümünü temsilen gerçekleştirdi. Ancak geçen Cumartesi günü yapılan referandum sonuçlarına göre artık Rum kesimi, uluslararası hukuka göre 30 yıldır kendilerine bağlı görünen Kıbrıslı Türkler adına konuşma hakkını kaybetti.
Bu nedenlerden dolayı, Avrupa Komisyonu'nun Kuzey Kıbrıs'ta ticaret ve yardım bürosu kurmasına hiçbir itiraz olmamalı.

"YEŞİL HAT KONUSU KKTC'Yİ TANIMADAN ESNEKLEŞTİRİLECEK"

AB yetkililerinin yarın Brüksel'de bir araya gelerek Kıbrıslı Türkler'i nasıl ödüllendireceklerine karar verecekleri belirtilen gazetede, Bir İngiliz diplomatın "Şu anda tartışma konusu olan konu, devletlerini tanımadan Kıbıslı Türkler'e elimizden gelen herşeyi nasıl yapacağımızdır" sözlerine dikkat çekildi.
Lüksemburg'ta bir araya gelen AB Dışişleri Bakanları Genel İlişkiler Konseyi'nin kabul ettiği "Kıbrıs Türk toplumunun ekonomik gelişmesine destek vererek Kıbrıs'ın yeniden birleşmesini kolaylaştırmak" hükmü anımsatıldı.
Diplomatlara dayanarak, bu ifadenin, Kuzey'i tanımadan "Yeşil Hat'ı mümkün olduğunca esnek hale getirmek" anlamına geldiği belirtildi.

BBC:"AB İÇİN SİYASİ KÖŞE DÖNÜLDÜ"

İngiliz yayın kuruluşu BBC, Avrupa ülkeleri ve ABD'nin, Ada'nın kuzeyindeki Türkçe konuşanlara yönelik olarak 30 yıldır yürüttükleri etkili tecrit politikalarını değiştirmek için "çetrefilli bir yasal zorlukla" karşı karşıya olduklarını ifade etti.
Uluslararası camianın KKTC'yi resmi olarak tanımaya hazır olmadığı iddia edilirken, bazı Müslüman ülkelerin böyle bir hamleyi değerlendirdikleri belirtildi.
BBC, AB'nin, Kıbrıslı Türk yetkililer ile birlikte çalışacağını söyleyerek, "siyasi bir köşeyi" döndüğünü ifade etti. Kıbrıs'ta iki taraf arasında siyasi bir eşitliğin ortaya çıktığı da belirtildi.

NYT:"TEK ŞANS TÜRKLER'E EKONOMİK YAPTIRIMLARI KALDIRMAK"

The New York Times'a göre, AB ve ABD için Kıbrıs'ın birleştirilmesi yönündeki tek şans, Kuzey'deki Türkler'e yönelik ekonomik yaptırımları kaldırmak ve Rum kesimine yönelik yardımı keskin biçimde sınırlamaktan geçiyor.
Rum kesiminden çıkan oyların çokluğu da, yakın ber zamanda ikinci bir referandumun yapılmasının boş bir beklenti olduğunu ortaya koydu.

LE MONDE: "BAŞARISIZLIĞIN SORUMLULUĞU TÜMÜYLE RUMLARIN"

Fransız Le Monde gazetesi de, Rumların Annan Planı'nı reddetmesinin uluslararası topluluk tarafından sert bir biçimde kınandığını, bu başarısızlığın sorumluluğunun tümüyle Rumlar'a ait olduğunu belirtti.
Bu aşamada en önemli konunun Ada'nın iki tarafını ayıran Yeşil Hat meselesi olduğuna işaret eden gazete Kuzey ile Güney arasındaki kişilerin ve mallarının dolaşımının, Yeşit Hat'ın AB'nin sınırı olup olmadığı sorusuna verilecek yanıtıa bağlı olduğuna dikkat çekti.

LE SOİR:"AB BAKANLARI TÜRKLERİ ÖDÜLLENDİRMEYE SÖZ VERDİ"

Belçika'da yayınlanan Le Soir gazetesi, AB Bakanları'nın Lüksemburg toplantısında Kıbrıslı Türkler'e AB'ye katılma arzusunu belirttikleri için ödüllendirme sözü verdiklerini belirtti.
KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat'ın, AB'ye yaptığı "Kıbrıs'ın üyeliğini bekletin" çağrısına da yer veren gazete, Avrupa Komisiyonu Üyesi Günter Verheugen'in "Bu, yolun sonu değildir. Siyasi tercihimizin Ada'nın birleşmesi olduğu açıktır ancak bunun ne zaman gerçekleşeceğini bimlmiyorum" sözlerini de yansıttı.

EL MUNDO:"RUMLAR AB YARDIMINA KARŞI ÇIKMADI"

İspanya'nın önde gelen gazetelerinden El Mundo da, AB Dışişleri Bakanları'nın Kıbrıslı Türkler'i ödüllendirmeye söz verdiklerine dikkat çekerken Rumlar'ın Kıbrıslı Türkler'e yardım yapılmasına karşı çıkmadığı gibi AB'nin destek vermesini ilk isteyenlerden olduğuna dikkat çekti.
Gazete, iki topluluğu ayıran Yeşil Hat'ın 1 Mayıs itibariyle AB'nin sınırı olacağını da belirtti.
MILLIYET 27/04/2004

Gül: "Kıbrıs konusunda sözler kağıt üzerinde kalmasın diye çalışıyoruz"

Başbakan Vekili Abdullah Gül, Kıbrıs konusunda AB ülkelerinin daha önceki taahhütlerinin gerçekleştirilmesi yönündeki çabaların yoğun olarak sürdürüldüğünü söyledi.
Gül, TBMM'den ayrılırken gazetecilerin, Kıbrıs'taki referandumun ardından sürdürülen temaslara ilişkin sorularını yanıtladı. Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı'nın AB üyesi ülkelerin büyükelçileriyle biraraya geldini, kendisinin bu ülkelerin dışişleri bakanları ile görüştüğünü ve görüşmeleri sürdüreceğini kaydeden Gül, ''Bu hafta çok önemli. Söylenenlerin kağıt üzerinde kalmaması için görüşmeleri, çalışmaları sürdürüyoruz'' dedi.
Gül, bir soru üzerine, daha kesin olmamakla birlikte AB'ye yeni üyelerin katılımı dolayısıyla 1 Mayıs'da yapılacak törene Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın katılmasının planlandığını da bildirdi

MILLIYET 27/04/2004

Edelman: Türkiye, AB'ye ve dünyaya Kıbrıs'ta iyi niyetini ispat etmiştir

ABD'nin Ankara Büyükelçisi Eric Edelman, Türkiye'nin, Avrupa Birliği (AB) ve dünyaya Kıbrıs'taki iyi niyetini ispat ettiğini belirterek, ''Biz gerekli tedbirleri alacağız. Avrupa'daki meslektaşlarımızla yakın çalışacağız ve Kıbrıslı Türkler'in ortada kalmamasını sağlayacağız'' dedi.
Boğaziçi Üniversitesi-TÜSİAD Dış Politika Forumu tarafından Ceylan Intercontinental Hotel'de, ''Türk-Amerikan İlişkilerinde Geleceğe Bakış'' konulu konferans düzenlendi.
Konferansın açılışında konuşan Edelman, ABD ve Türkiye'nin her konuda hemfikir olmayabileceğini ifade ederek, güçlü bir Türkiye'nin bu bölgede özgürlük, refah ve gelişme için önemli bir imkan olacağını söyledi.
''Türkiye'yi başarılı yapacak olan ABD değil, Türk vatandaşlarıdır'' diyen Edelman, ABD'nin, Türkiye'nin AB üyeliğini içtenlikle desteklediğini bildirdi.
Edelman, Türkiye'nin yabancı yatırımcıları daha fazla çekebileceğini ancak bu alanda bazı sorunların bulunduğunu vurgulayarak, bu sorunların giderilmesini istedi.
Türkiye'nin, Afgan Ulusal Ordusu'nun eğitimine katıldığını ve bu ülkede önemli görevler üstlendiğini hatırlatan Edelman, ''Şu anda NATO, Türkiye'nin liderliğinde Kabil dışında askeri bir ekibin bulundurulmasını ele almaktadır'' dedi.
ABD'nin Irak'ta egemenliği bu ülke halkına devretmek istediğini, bunu da 30 Haziran'da yapmayı planladığını dile getiren Edelman, Iraklılar'la birlikte ülke için uygun olan hükümet şeklini belirlemeye çalıştıklarını söyledi.

IRAK'TAKİ TERÖR ÖRGÜTLERİ

Edelman, ülkesinin son haftalarda ve aylarda Irak'ta hatalar yaptığını, ancak birçok şeyi de doğru gerçekleştirdiğini ifade ederek, koalisyon güçlerinin Irak'ta gerektiği sürece kalacağını bildirdi.
Kuzey Irak'ta bulunan PKK/KADEK ve diğer terör örgütlerinin ABD'nin terör listesinde olduğunu belirten Edelman, ABD ile Türkiye'nin bu terör örgütlerini ortadan kaldırmak için birlikte çalışmalar yaptığını söyledi.
Türkiye'nin Ortadoğu sürecine çok önemli katkılar yapabileceğini kaydeden Edelman, laik, demokratik bir sisteme sahip olan Türkiye'nin bu bölgede diğerlerine örnek olabileceğini vurguladı.
Edelman, ABD'nin Kafkaslar ve Balkanlar'a barışı getirme amacında olduğunu ifade ederek, Türkiye'nin Ermenistan sınırını açmasının çok önemli olduğunu bildirdi.

KIBRIS'TAKİ REFERANDUM

Kıbrıs'taki referandumun sonuçlarına da değinen Edelman, şöyle dedi:
''Türkiye, Kıbrıs'ta adil ve kalıcı bir anlaşmanın gerçekleşmesi için çok önemli çabalar sarf etmiştir. Türkiye, büyük fedakarlıklarda bulundu. Adil ve dengeli bir planın kabulünü referandum göstermiştir. Türk tarafı müzakerelerde arzu ettiği her şeyi elde edemedi fakat yine de kazançlarını göze alarak planı destekledi. Kıbrıs'taki Türkler'in büyük bir kısmı, planın kendi menfaatlerine olduğunu düşündü. Türkiye, AB'ye ve dünyaya Kıbrıs'taki iyi niyetini ispat etmiştir. Dışişleri Bakanı Powell'in dediği gibi, 'Rumlar planı reddettiler ve adayı birleştirmek için tarihi bir imkanı kaçırdılar'. Biz de, Türkiye'nin vardığı sonuca varıyoruz. Bu plandan her iki taraf da yararlanmış olacaktı. Plan, gerçekten adil ve kalıcı bir barış için tek yoldu. Artık referandum bitmiştir. Şimdi yeni bir dönem var. Biz gerekli tedbirleri alacağız. Avrupa'daki meslektaşlarımızla yakın çalışacağız ve Kıbrıslı Türkler'in ortada kalmamasını sağlayacağız. Kıbrıs Türk toplumu, referandumun diğer tarafta kabul edilmemesinden dolayı cezalandırılmamalıdır. Önümüzdeki günlerde Avrupa'daki dostlarla bir araya gelerek ne gibi tedbirlerle Kıbrıs'taki Türkler'in ihtiyaçları karşılanabilir, onu arayacağız.'' Edelman, Türkiye'nin geçen 50 yıl içinde ABD'nin stratejik ortağı olduğunu, şu an bazı zorlukların bulunduğunu ama fırsatların da olduğunu dile getirerek, ''Bu, Türkiye'nin çevresine yığılmış durumda. Özellikle Kıbrıs'ta gördüğümüz gibi Türkiye'nin çevresindeki olayları ılımlı bir şekilde etkileme ve şekil verme gücü var. ABD olarak biz bu bölgenin refaha kavuşmasını istiyoruz'' diye konuştu.

BÜ REKTÖRÜ PROF. DR. TANSAL

BÜ Rektörü Prof. Dr. Sabih Tansal da, ABD'nin uluslararası platformda Türkiye'yi sürekli desteklediğini dile getirerek, Türkiye'nin laik, demokratik, kültürel karakterinin bölgede daha belirgin bir şekilde göze çarptığını söyledi.
ABD'nin, Irak'ta büyük bir başarı olasılığının bulunduğunu ifade eden Prof. Dr. Tansal, bu ülkenin Irak'taki politikasının başarılı olması durumunda Ortadoğu'da demokrasinin gelişmesinin daha kolay olacağını bildirdi.
Prof. Dr. Tansal, hem KKTC halkının, hem de Türkiye'nin Kıbrıs konusunda ABD'den daha güçlü bir destek beklentisi olduğunu ifade ederek, Kıbrıslı Türkler'in ilk planda ticari kısıtlamaların ortadan kaldırılmasını beklediğini sözlerine ekledi.
Konferansta, ''Terörizmle Savaş ve Ortadoğu'da Türk-Amerikan İlişkileri'' ve ''2004 yılında Türk-Amerikan İlişkilerinde Geleceğe Bakış: Engeller ve Fırsatlar'' konuları ele alınıyor.
MILLIYET 27/04/2004

Gül: Kıbrıs meselesinin yeni zemini KKTC ve Türkiye'ye avantaj sağladı

Başbakan Vekili Abdullah Gül, referandum sonrası Kıbrıs meselesinin yeni bir zemine oturduğunu belirterek, ''Bu zemin, KKTC ve Türkiye'ye büyük avantaj sağlamıştır'' dedi.
Gül, partisinin TBMM Grup toplantısında yaptığı konuşmada, Kıbrıs konusunda geniş değerlendirmelerde bulundu.
Kıbrıs konusunun milli bir dava olduğunu ifade eden Gül, referandum sonrası Kıbrıs meselesinin yeni bir zemine oturduğunu kaydererek, bu zeminin Türkiye ve KKTC için avantaj sağladığını söyledi.
Dini, dili, ırkı ayrı olan ve yüzyıllardır Ada'da yaşayan iki halkın kendi iradeleri ile Kıbrıs'ın geleceğini tayin ettiklerini anlatan Gül, yaşanan süreçte Türkiye'nin haklı çıktığını kaydetti. Rum tarafının birleşmeyi kabul etmediğini hatırlatan Gül, bu durumda uzlaşmaz tarafın Kıbrıs Rum Kesimi olduğunun ortaya çıktığını bildirdi.
Referandum sonucunun BM ve AB'de şok etkisi yaptığını ifade eden Gül, tüm dünyanın yaşanan gelişmeleri hayretle izlediğini söyledi.
Yaşanan süreçte partisine, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'a ve kendisine hakarete varan açıklamalar yapıldığını anlatan Gül, kendilerine karşı açık-gizli ittifaklar yapıldığını kaydetti.
Vatanseverliklerinin ciddi stratejilere ve akıla dayalı olduğunu ifade eden Gül, kendilerine karşı olanların ise hamasete dayalı bir vatanseverlik gösterdiklerini söyledi.
Türkiye'nin bitti denilen denizlerinde yeni limanlar inşa ettiğini kaydeden Gül, ''akıl ve erdem'' sahibi aydınları objektif analizler yapmaya davet etti.
Gül, hala ulusallık adına Türkiye'yi modası geçmiş 3. Dünya koridorlarında dolaştırmak isteyenlerin olduğunu söyledi.
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın Almanya'da bulunması nedeniyle katılmadığı AK Parti TBMM Grup toplantısında konuşan Gül, dış politikada artan manevra kabiliyetlerini gölgelemek isteyenlerin bunu ''tesadüfe'' bağladığını kaydetti. ''Bu, Türkiye'nin bir hastalığıdır: Türkiye'yi yönetenler sandalyeye oturup, yetkileri alıyorlar ama sorumluluğu üstlenmek istemiyorlar'' diyen Gül, bununla bir yere varılamayacağını, ülkenin böyle yönetilemeyeceğini söyledi. Gül, ''O nedenle Türkiye hep kaoslarla başbaşa oldu, karanlıkların içinde çırpındı. İlk defa bir siyasi iktidar, (demokratik şekilde geldim, siyasi iradeyi ben temsil ediyorum, yetkim varsa sorumluluğu da alıyorum) dedi'' görüşünü kaydetti.
Gül, kendilerinin vatanseverlik anlayışı ile başkalarının vatanseverlik anlayışının farklı olduğuna işaret ederek, hala Türkiye'yi uluslararası camianın saygın ve etkili üyesi olması gereğini görmek istemeyenlerin varlığına dikkati çekerek, şunları söyledi:
''Hala ulusallık adına Türkiye'yi modası geçmiş 3. Dünya koridorlarında dolaştırmak isteyenler var. Hala, (Türkiye dünyadan tecrit olsun, Türkiye kendi içinde olsun, dünya ile ilişkileri olmasın, kendi iç meseleleri ve hamasi nutuklarla uğraşsın) diyenler var. Çünkü onlar böyle bir ülkede saltanatlarını devam ettirebilirler, onlar ancak ülkeyi böyle istedikleri yöne götürebilirler. Onlar kapalı ve tecrit olmuş bir ülkede, standartları ulusal standartlardan düşük olan ülkede yalanlarını sürdürürler. Ama bizim vizyonumuz, bu değildir. Bizim vizyonumuz; Türkiye'yi güçlü yapmak, bölgesinde ve küresel safta güçlü yapmak, Türkiye'yi dünyanın büyük aktörlerinden birisi yapmaktır. Bu nedenle tabi ki dünyaya açılacağız. Kendimize, tarihimize, milletimize, kurumlarımıza öz güvenimiz var.''

''EVET ÇIKSAYDI DA BİTMEYECEKTİ''

Gül, gelinen noktada her şeyin hala bitmediğini belirterek, ''Eğer her iki tarafta (evet) çıksaydı da bitmeyecekti. O zaman başka sorunlarımız olacaktı, ama yol devam edecekti. Yine işler bitmedi, önümüzde başka sorunlar var'' dedi.
Türk kesiminin aktif şekilde çözümden yana olduğu iradesini ortaya koyduğunu, buna karşılık Rum kesiminin buna karşı çıktığını anlatan Gül, ''Şimdi uluslararası camianın, başta BM olmak üzere AB ve dünyanın büyük aktörlerinin bunu tanıması ve onurlandırması gerekir. Bunu bekliyoruz. Ama Hükümet ve Türkiye olarak, (bunu bekliyoruz, hadi sözlerinizi yerine getirin) demekle bir yere varılmaz. Bu da başka bir hamasettir. Yapılacak iş, yine gece-gündüz çalışmaktır. Yine akılcı, stratejik bu kazanımı pekiştirmek zorundayız. Zaten hükümetimiz bunu yapmaktadır'' diye konuştu.

''İYİ BİR KARAR''

Başbakan Vekili Gül, dün yoğun bir çalışma içinde olduğunu hem kendisinin hem de Başbakan Erdoğan'ın temaslarda bulunduğunu hatırlatarak, AB Dışişleri Bakanları'nın dün Lüksemburg'da toplantı yaptığını, kendisinin onlara ''kağıt üzerinde geçiştiremezsiniz, şimdi söylenenlerin somut projelere dönüşmesi gerekiyor'' dediğini aktardı.
AB Bakanlar Konseyi'nin dün aldığı Kıbrıs kararını ''bu karar gerçekten şu anda iyi bir karardır'' diye değerlendiren Gül, bunun kağıt üstünde kalmaması için uğraşacaklarını bildirdi.
Gül, kısa süre içinde KKTC'ye uygulanan insanlık dışı ambargo ve engellemelerin ortadan kaldırılacağına inancını dile getirerek, yaşanılan dönemde ambargoların izahının mümkün olmadığını vurguladı. ''Bu saatten sonra bu ambargolar devam edemez. Bununla ilgili adımları, BM, AB atmak zorundadır ve atacaktır'' diyen Gül, temaslarında, Türkiye ve KKTC'ye karşı inanılmaz bir sempati oluştuğunu gördüğünü söyledi.
KKTC'ye mali yardım yapma kararı alındığın hatırlatan Gül, her iki kesimde ''evet'' çıkması halinde KKTC'nin ekonomisinin Rum kesiminin ekonomisinin düzeyine çıkarmak amacıyla yapılması öngörülen 265 Milyon Euro'nun Türk tarafına verilmesi kararı alındığını ifade etti.
Gül, yapılması gereken çok şey olduğunu, bunları dikkatli şekilde takip edeceklerini belirterek, rehavete kapılmayacaklarını vurguladı. Gül, ''Evet, dikkatli şekilde izlenen politika sonucunda bu noktaya geldik. Başkalarının yaptığı gibi zafer nutukları atarak vakit geçirip, kazandık dediğimiz yerde kaybetme durumuna kesinlikle düşmeyeceğiz. Gece gündüz bu dikkat üzerindeyiz'' dedi.
Gül, Kıbrıs'ta statükoyu devam ettirmek isteyen ve uzlaşmadan yana olmayanın Rum kesimi olduğunu belirterek, ''Referandum sonuçları, bütün dünyada, BM Güvenlik Konseyi'nde ve AB'de inanılmaz bir şok etkisi yapmıştır'' dedi.
Gül, partisinin TBMM Grup toplantısında yaptığı konuşmada, Kıbrıs konusunda geniş değerlendirmelerde bulundu.
Kıbrıs konusunun milli dava olduğunu ifade eden Gül, yıllardır bu konu ile büyüdüklerini ve herkesin bu konu ile uğraştığını söyledi.
Kıbrıs meselesinin yeni bir aşamaya geldiğini kaydeden Gül, ''Cumartesi günü yapılan referandumdan sonra Kıbrıs meselesi yeni bir zemine oturmuştur. Bu yeni zemin eminim ki Kıbrıs Türklerine, Türkiye'ye çok büyük avantajlar kazandıracaktır'' diye konuştu.
Referandum'da Kıbrıs Rum Kesimi'nin çok büyük bir çoğunlukla ''hayır'' dediğini, KKTC halkının ''evet'' dediğini hatırlatan Gül, şunları söyledi:
''Demokratik karar mekanizmasında ortaya çıkacak kararları saygıyla karşılayacağımızı söylemiştik. Ama bizim beklentimiz, Ada'nın her iki kesiminden (evet) çıkarak, birlikte AB'ye girilmesiydi.
Bu olay sadece Türkiye'nin değil, Kıbrıs ve Yunanistan'ın ve dünyanın en önemli gelişmelerinden birisi. Çünkü, 1960'tan beri ilk defa Ada'da bir referandum yapıldı. Dini, dili, ırkı ayrı, birbirinden ayrı, ama yüzyıllardır aynı Ada'da yaşayan halklar kendi iradeleri ile Kıbrıs'ın geleceğini tayin ettiler. Bu bakımdan da önemli bir gelişme.'' Seçimlerden önce AK Parti'nin Türkiye'nin sorunları ile ilgili çalışmalar yaptığını anlatan Gül, Kıbrıs konusunda ciddi çalışmalarda bulunduklarını vurguladı. Gül, o dönemde kurdukları komisyonlarda yaptıkları çalışmaları anlatan Gül, ''Biz o dönem şunu söylemiştik: Bundan sonra Ada'da çözümsüzlük çözüm değildir'' dedi.
Çözümsüzlüğü çözüm gibi görme politikasının bu saatten sonra Türkiye ve KKTC'ye kaybettireceğini anlatan Gül, Belçika ve İsviçre modellerinin tartışıldığını dönemleri hatırlattı.
BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın planı hazırladıktan sonra Ankara'ya geldiğini, o tarihlerde referanduma onay vermediklerini anlatan Gül, ''Çünkü, Plan içinde yapılması gereken değişiklikler vardı'' diye konuştu.

''BU TRENİ DURDURMAYA ÇALIŞTIK''

AB, BM ve bütün uluslararası kuruluşların 1 Mayıs'tan önce Kıbrıs'ın birleşmesi çağrısında bulunduklarını kaydeden Gül, konuşmasını şöyle sürdürdü:
''Biz de ciddi çalışmalar yaptık ve neticede şu karar vardık ki (Kıbrıs Rum Kesimi tek başına Ada'yı temsil ediyor) şekilde AB'ye girmesin. Kıbrıs Türkleri içen de Türkiye için de çok büyük zararı olacak, çok büyük olumsuzluklar yaşanacak. İşte bu treni durdurmak için harekete geçtik. Eğer bu treni durduramazsak, bunu tüm dünyaya göstermemizin gerektiğine inandık.'' Gül, Türklerin uzlaşmacı tavır sergilediğini, masaya oturmak istediğini belirterek, ''aslında statükoyu devam ettirmek isteyenlerin Rum Kesimi olduğunu'' vurgulayarak şöyle konuştu:
''Her ne kadar Türkiye ve KKTC'nin liderliği bu geçen süre içinde bütün düşmanlıkları üzerine çekmiş ve uzlaşmaz taraf olarak bir damga yemişse de bu haksızlığı gidermeliyiz. Bugün geldiğimiz netice, Türkiye haklı çıkmıştır, Türk tarafı haklı çıkmıştır. Uzlaşmaz olan, masadan çekilmek isteyen, yıllardır (Ada birleşsin) diye uluslararası platformlarda Türkiye'ye her türlü baskıyı yönlendiren Rum tarafı Ada'nın birleşmesine karşı çıkmıştır. Ve ortaya bir şeyi deşifre etmiştir; uzlaşmadan yana olmayan Rum kesimidir. Bu bütün dünyada, BM Güvenlik Konseyi'nde, AB'de inanılmaz bir şok etkisi yapmıştır. Bütün dünya, geçen 4-5 gün içerisinde fark etmiştir gerçekleri.''

''HAKARETLER...''

Abdullah Gül, çalışma yaparken bazı kesimlerin kendilerine karşı olmadık suçlamalarda bulunduklarını ifade ederek, şunları kaydetti::
''İnanılmaz şeyler söylendi. Kıbrıs'ı satmaktan, ihanet etmekten, Yüce Divan'a götürülmekten, Kızılay'da asılmaktan, partimize, hükümetimize hakaretler, Sayın Başbakanımıza hakaretler, şahsıma hakaretler... Bütün bunlar gerek Türkiye içerisinde gerek Türkiye dışında yapıldı. İnanılmaz ittifaklar oluştu. Açık ve gizli ittifaklar oluşturuldu. Biz, bütün bunların hepsini bir kenara koyduk.
Çok şükür, milletimizin sayesinde Hükümetimiz güçlüdür. Dolayısıyla milletimize güvenimiz tamdır. Bunların hepsini bir kenara bırakıyoruz. Bunlara biz cevap vermedik, muhatap da etmedik. Ama bilin ki bugün, bunları yapanların hepsi büyük bir mahcubiyet içindeler.
Biz, vatanseverliğimizi, ciddi stratejilere dayandırarak, ciddi çalışmalara ve akıla dayandırarak yürüttük. Onlar da vatansever. Ben onlara (ihanet ettiniz) demiyorum. Onlar vatanseverliklerini sadece hamaset ve demagojiye dayandırdılar. Aradaki fark burada...''

DENİZİN TÜKENMESİ

İşbaşına geldiklerinde dış politikada alternatifin kalmadığı ve denizin tükendiğinin söylendiğini ifade eden Gül, önlerinde bugün de geçerli olan iki yol bulduklarını söyledi. Gül, şöyle devam etti:
''Birinci yol, bu tespitlerin psikolojik karamsarlığa ve kaderciliğine kapılarak Türkiye'nin yeni politika üretebilme kapasitesinin kalmadığına inanmak. Ancak bu yetersizliği hamasi nutuklarla kapatmaya çalışmak. Vatan, millet Sakarya ile günü geçirmek. Aslında Türkiye'yi diğer aktörlerin beklentilerine ve gündemlerine mahkum edecek ve ülkemizi gittikçe daralan bir tünelin içene sokacaktır. Bu tünelden kurtulmak istedikçe psikolojik tepkilerle hamasi nutuklar atarak aslında birbirimizi kandırmaya devam edeceğiz. Yapılacak işlerden birisi buydu...
Biz hükümet olarak bunu yapmadık. Biz bu yolu, Türkiye'nin derin tarihi birikimi, devletimizin engin diplomatik tecrübesi, milletimizin onuru ve Hükümetimizin gücü ve siyasi iradeye dayalı güveniyle uyumlu görmedik ve görmüyoruz.
Biz, daha çetin ancak daha olumlu olan ikinci yolu tercih ettik. Bu yol psikolojik refleksle değil, sağlam ve rasyonel analizlere dayanan, kısa dönemli palyatif çözümlere değil, uzun dönemli çözümler içeren, sadece kendi iç gündemimize uygun söylemler değil, bütün uluslararası alanda etkili olan söylemleri benimseyen bir yaklaşım gerektiriyordu, bunu yaptık.
Yani tükendi denilen denizlerde limanlar inşaa ederek, alternatifi yok denilen labirentlerde yeni yollar bularak bu işin içinden çıkmayı tercih ettik. Ülkemizi dar tünellere kapatmayacak, yeni ufuklar açacaktık, bunu yapmaya çalıştık. '' Gül, kısa sürede tek alternatifli görünen oyunun alternatiflerini çoğalttıklarını anlatarak, Hükümet'in takip ettiği politika ile bir çok alternatifin ortaya çıktığını kaydetti.
Kendilerinin hem derinliğe, hem de ufka dayalı bir strateji ile rasyonel bir ilişki götürdüklerini ifade eden, siyasetçileri ve aydınları objektif bir analiz yapmaya davet etti.
Gül, ''Benimsenen yeni yaklaşımla Türkiye'nin manevra alanı, daraldı mı genişledi mi? Türkiye'nin ufku daraldı mı genişledi mi? Türkiye'ye olan sempati azaldı mı çoğaldı mı? Türkiye bu işten güçlü mü çıktı yoksa zayıf mı çıktı?'' diye sordu.

CENTİLMENLİK

Bazı siyasetçilerin centilmenliği kendilerine yakıştırmayabileceklerini ifade eden Gül, şöyle dedi:
''Hala diyebilirler ki (Sayın Erdoğan Rumlara ve Papadapulos'a teşekkür etsin. Rumlar çok akılsızdır. Rumlar kendi haklarını bilmezler. Onun için ne yaptıklarını bilmeden hareket ettiler ve Türklerin çıkarlarına göre oy verdiler) Hala bu sözleri dillerinden düşürmeyenler var. Onlar hiçbir zaman centilmenliği de kendilerine yakıştıramıyorlar. (Evet karşı çıktık ama bugün gelinen nokta dünden daha iyidir) deme cesaretini gösteremiyorlar. Bütün bunlar milletin önünde oluyor. Herkes ne yapıyor turnusol kağıdı gibi ortaya çıkıyor. '' Gül, AB'ye uyum çalışmaları kapsamında Anayasa'da yapılacak değişiklikte parti olarak önceliklerini bir kenarda tuttuklarını, bunu muhalefetten de beklediklerini söyledi. Gül, ''(Muhalefet partisinin mi AK Parti iktidarının mı önceliği) sözkonusuysa, 370 milletvekili olan bu grupla kendi grubunu, milletin bize verdiği son destekle kendilerine verilen son desteği mukayese ederler ve kimin önceliği olduğunu görürler'' dedi.
Gül, partisinin TBMM Grup toplantısında, AB ve Anayasa değişikliklerine değindi. AB'ye tam üyeliğin Cumhuriyet tarihinin en önemli projesi olduğunda tam ittifak içinde bulunulduğunu belirten Gül, bu konuda ''en kritik döneme girildiğini'' vurguladı. 2004 yılında müzakerelere başlama kararlılığında ülkede geniş bir konsensüs oluştuğuna dikkati çeken Gül, ''Bunda kritik bir sürece geldik. Bu süreç önümüzdeki 3-4 aydır'' dedi.
AB'ye tam üyelik konusunda Türkiye'nin önünde Kıbrıs meselesinin büyük engel olarak durduğunu, her platformda ''Kıbrıs'ın yerini bilmeyenlerin bile'' bunu dile getirdiğini anlatan Gül, izlenen politika sonucu hiçkimsenin hayal edemeyeceği şekilde bu meselenin gündemden tamamen düştüğünü belirtti. ''Bunu Türkiye'nin içinde ve dışında da kimse hayal edemiyordu'' diyen Gül, AB'nin şartı olarak bunu öne sürmek isteyenlerin elinden de bu fırsatın alındığını kaydetti.
Objektif ve soğukkanlı düşünülmesini isteyen Gül, konuşmasını şöyle sürdürdü:
''Bu konu eğer Türkiye'nin en büyük projesiyse, bu konuda çok yol yürüdük ve önümüzde çok az yol kaldıysa, hepimizin oturup düşünmesi gerekir. Çünkü önümüzde sadece 3-4 ay var. Bu sürede üzerimize ne düşüyor, neler yaptık, neler yapmadık ve neler yapmamız gerekiyor, karşı tarafın neler yapması gerekiyor? Bunlara bakılması gerekir. Bizim bakacağımız şudur: Katılım Ortaklığı Belgesi ve Ulusal Programla taahhüt ettiğimiz neler var, bunlardan neleri yaptık, neleri yapamadık? Bunlara kendimiz bakmalıyız. Biz baktık, bunların içerisinde hala yapmamız gereken bazı konular vardır. Bunlar başkasının baskısı falan değil.. Bunlar hala küçük söylemlerdir. Kıbrıs'ta bu küçük söylemler yapıldı şimdi bari yapılmasın. Kendi halkımız, milletimiz bunları hak ediyor mu etmiyor mu? Bunları hak etmiyorsa, ülkenin ve milletin aleyhineyse yapmayalım, ama bunlar zaten halkımızın lehine olan hususlarsa ve üstelik biz bunları söz de vermişsek bunlar bizim sorumluluğumuzdadır. Bu konuda dikkatli olmamız gerekir.''

MUHALEFET PARTİSİ'NE ÇAĞRI...

Gül, Anayasa değişikliklerinin bu hafta imzaya açılacağını hatırlatarak, bunun devamında bazı yasalarda değişikliğe gidileceğini bildirdi.
Anayasa değişikliği paketini büyük sorumluluk içinde hazırladıklarını, geniş destek isteyen bir konu olması nedeniyle ''nasıl hareket edilmesi gerektiğini'' irdelediklerini kaydeden Gül, parti olarak bu konuda millete söz verdiklerini ifade etti.
Kendilerinin olduğu gibi muhalefet partisinin de Anayasa değişikliği konusunda öncelikleri olduğuna dikkati çeken Gül, şunları kaydetti:
''Anayasa değişikliğini getirirken millete verdimiz sözden dolayı, (bazı önceliklerimizi koyalım mı koymayalım mı?) diye düşündük. Sonra şu noktaya geldik; madem böyle kritik bir sürece girildi, madem ki Türkiye'nin en önemli projesinin son adımları atılıyor, o zaman burada yine sorumlu hareket edelim, konsensüs oluşturmak için sadece AB'yi ilgilendiren ve söz verdiğimiz konuları milletvekillerimizin önüne getirelim. Önceliklerimizi, hakkımız olmasına rağmen tutalım dedik.
Muhalefetin de öncelikleri olabilir, onlar da bunu tutmak zorundadır. Eğer (muhalefet partisinin mi, AK Parti iktidarının mı önceliği) sözkonusuysa, 370 milletvekili olan bu grupla kendi grubunu mukayese eder, milletin bize verdiği son destekle kendilerine verilen son desteği mukayese ederler ve kimin önceliği olduğunu görürler. Biz nasıl kendi önceliklerimizi bir kenarda tutuyorsak muhalefetten de kendi önceliklerini kenarda tutmasını bekliyoruz.'' Gül, müşterek hareket edilen bu konuda, Anayasa değişikliğinin birlikte TBMM'den geçirilmesi çağrısında bulunarak, ''Hep beraber geçirirsek bunun onuru hepimize ait olur. Kimse, kalben desteklediği bir değişikliğe böyle taktiklerle hayır diyemez. Burada siz-biz kavgasına, küçük parti oyunlarına girmeden, birbirimizi yıpratmadan, nasıl daha önce bunları elbirliğiyle yaptık ve onuru hepimize ait olduysa bu teklifleri de hep beraber Meclis'ten geçirmeliyiz. Eminim ki, sağduyu hakim olacaktır'' görüşünü kaydetti.
Kıbrıs gibi hassas bir mesele konuşulurken bazı kesimlerin AK Parti grubundan medet umduklarını belirten Gül, ''sorumluluk duygusu ve demokratik ahlak'' gereği Kıbrıs konusunda bilgi edinerek aykırı, farklı da olsa görüşlerini açıkça dile getirdikleri için milletvekillerine teşekkür etti.
MILLIYET 27/04/2004

Deniz Arslan

Amerikan yönetiminin üst düzey bir yetkilisi, Türkiye'nin Kopenhag kriterlerini karşıladığını ve son olarak Kıbrıs konusunda da elinden geleni yaptığını belirterek, Aralık ayında Türkiye'ye, müzakerelerin kısa süre içinde başlaması için kesin tarih verilmesi gerektiğini söyledi.
Amerikalı yetkili, Türkiye'nin Kıbrıs'ta çözüm yönünde gösterdiği çabanın ortada olduğunu belirterek, artık bu konunun AB yolunda bir engel olmaktan çıktığını ve Kopenhag kriterlerinin de yapılan reformlarla karşılandığını kaydetti. Yetkili, ''Umarım artık AB, Türkiye'ye müzakerelerin başlaması için kesin bir tarih verecek. Hem de bu tarih, müzakerelerin en erken zamanda başlamasını sağlayacak bir tarih olmalı'' dedi.
ABD yönetimi yetkilisi, önce AB'nin atacağı adımları görmek istediklerini söyledi. Annan Planı'nın, çok ciddi bir çalışma sonucu oluşturulduğunu kaydeden yetkili, referandumdan sonra ''artık bu plan işe yaramaz'' denilemeyeceğini, planın ''yeni bir zemin'' olduğunu belirtti. Yetkili, Kıbrıs'ta çözüm yönünde başka bir planın, yine son Annan Planı'na dayandırılacağını kaydetti.
Öte yandan Amerikan yönetimi, Kuzey Kıbrıs'ın sıkıntılarını hafifletecek çok maddeli bir paket üzerinde çalışmalarını sürdürüyor. Kıbrıs'ta Rum tarafından ''hayır'' sonucu çıkacağı yönündeki anketlerin ardından paket hazırlıklarına başlayan ABD'nin, Kıbrıs Türk tarafında temsilcilik açılması, Türk tarafındaki havaalanının Amerikan uçakları ve başka ülkelerden uçakların kullanımına açılması, IMF ve Dünya Bankası gibi uluslararası finans kuruluşlarından mali destek sağlanması, Kıbrıslı Türklerin mallarının dışarıya satılmasına izin verilmesi gibi bir dizi önlem üzerinde çalışmaya başladığı belirtiliyor.
AA'nın sorularını yanıtlayan Amerikan Dışişleri Bakanlığı'nın bir yetkilisi, Kuzey Kıbrıs'ın sıkıntılarını hafifletecek çok maddeli paket üzerinde çalışmaların devam ettiğini söyledi, ancak yetkili, ''Önce AB'nin atacağı adımları izleyeceğiz. Hangi adımların atılacağını söylemek için henüz erken'' dedi.
Edinilen bilgiye göre, Amerikan Dışişleri Bakanlığı Kıbrıs Özel Koordinatörü Tom Weston'ın da katılımıyla, Türkiye ve Kıbrıs konularıyla ilgili birimler, Kıbrıs'taki son gelişmeleri ve ABD'nin izleyeceği tutumu belirlemek amacıyla, bakanlığın normal çalışma saatlerini aşacak kadar uzun süren bir toplantıda biraraya geldiler.
MILLIYET 27/04/2004

BM Güvenlik Konseyi'nde yarın Kıbrıs oturumu yapılacak
Burak Coşkun

BM Güvenlik Konseyi'nde, yarın, Kıbrıs konusunda bir toplantı yapılacak.
BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro de Soto'nun, toplantıya katılması beklenmiyor.
De Soto yerine, Genel Sekreter'in siyasi işlerden sorumlu yardımcısı Kieran Predergast'ın katılacağı ve toplantıda başka konuşmacı olmayacağı belirtildi.
Toplantıdan sonra Konsey tarafından bir başkanlık açıklaması yapılmasının beklendiğini söyleyen diplomatik kaynaklar, ancak bunun da geçen hafta olduğu gibi, Rusya'nın engellemesine takılabileceğini ifade ettiler.
Rusya, geçen hafta BM Genel Sekreteri'nin talimatı olmasına karşın Kıbrıs'ta referandumlar öncesinde tarafları cesaretlendirici bir karar tasarısını veto etmiş, bunun, tasarının özüne yönelik olmadığı, teknik nedenlerden kaynaklandığı açıklamasını yapmıştı.
MILLIYET 27/04/2004

Avrupa Parlamentosu Dışişleri Komisyonu (AFET), bugünkü oturumunda, Kıbrıs konusunu ve referandum sonuçlarını değerlendirdi. Avrupa Birliği'nin genişlemeden sorumlu üyesi Günter Verheugen, şimdiki durumda Türk askeri'nin KKTC'de kalacağını ve sayısının da artacağını söyledi.
Verheugen, Yunanlı bir gazetecinin "Adadaki Türk askerlerinin durumunun ne olacağını" sorması üzerine, sinirli bir şekilde askerlerin kalacağını ve hatta sayısının da artacağını açıkladı.
AB Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu üyesi Günter Verheugen, Komisyon'un Kuzey Kıbrıs'ta temsilcilik açacağını bildirdi. AB'nin adanın birleşmesi hedefiyle önlemler alacağını, Kuzey'e kesintisiz ve ciddi bir mali yardım aktaracağını belirten Verheugen, bu amaçla yasal temeller üzerinde çalıştıklarını bildirdi.
AB Komisyonu üyesi Verheugen, yaptığı konuşmada, Kıbrıs sorununda yaşanan sıkıntıların sorumlusunun AB olmadığı görüşünü sık sık tekrarlayarak konunun geçmişteki aşamalarını anlatırken, Rumları eleştirdi.
Başlangıçta AB üyesi ülkelerin Kıbrıs'ta çözüm istediklerini ve bu çözüme ulaşılmadıkça adanın üyeliğine karşı çıktıklarını hatırlatan Verheugen, 1999'da bu tavrın değiştiğini, çünkü Kıbrıslı Rumlara kapılar açılmadıkça AB'nin genişlemesinin gerçekleşemeyeceğinin görüldüğünü ifade etti.
Rumların başlangıçta BM sürecine destek verdiklerini, 2002'de AB'ye katılım antlaşmasını imzalayıncaya kadar bu tavırlarını değiştirmediklerini belirten Verheugen, daha sonra iki tarafta da hükümetlerin değiştiğini, Türk tarafının çok yapıcı bir tavır izlediğini belirtti. Rumların ise olumsuz davrandıklarını anlatan Verheugen, İsviçre'de Türklerin Annan planını imzaya hazır olduklarını, Rumların buna yanaşmadıklarını belirtti.
Verheugen, Rum tarafının bugün ileri sürdüğü ret gerekçelerini yerinde bulmadığını, planın incelenmesi için yeterli zaman bulunduğunu kaydetti. Kıbrıs'ın katılım antlaşmasının 10. protokolünde Annan planına destek koşulu getirildiğini, ancak Rumların buna saygı göstermediklerini belirten Verheugen, Güney'in bugün ileri sürdüğü korkuların yersiz olduğunu, bir AB üyesi ülkeye, bir AB adayı ülkeden tehdit geldiğini söylemenin ciddiye alınamayacak ''saçma'' bir iddia olduğunu ifade etti. AB Komisyonu üyesi, Ortodoks Kilisesi'nin olumsuz tavrını da çok yadırgadığını, adadaki Türkleri ikinci sınıf vatandaş görmenin yakışık almadığını anlattı.
AB'nin, adanın birleşmesi hedefiyle önlemler alacağını, Kuzey'e kesintisiz ve ciddi bir mali yardım aktaracağını, bu amaçla yasal temeller üzerinde çalıştıklarını bildiren Verheugen, yardımın sadece altyapıyı değil, kültürel, sosyal ve hukuki projelere de yönelik olacağını belirtti. Verheugen, Kuzey'de bir temsilcilik bürosu açacaklarını, bu amaçla yasal yöntemleri incelediklerini bildirdi.
Kuzeyin ekonomik izolasyonuna son vermek, Yeşil Hat'tı malların, insanların ve fikirlerin geçeceği bir çizgi haline getirmek istediklerini belirten Verheugen, bu amaçla hukuki engelleri aşmaya çalıştıklarını ifade etti.
Verheugen, soruları yanıtlarken, AB'nin Türk tarafı ile ilişkiye geçmesinin KKTC'yi diplomatik açıdan tanımak anlamına gelmeyeceğini, adanın yapısını ancak BM'nin değiştirebileceğini söyledi. Soruna çözüm için bugünkü aşamada ve öngörülebilir bir gelecekte yeni bir girişim düşünemediğini belirten Verheugen, BM Genel Sekreteri Koffi Annan'ın buna sıcak bakmadığını, BM'nin ve Genel Sekreteri'nin itibarının söz konusu olduğunu belirtirken, Türk askerinin adadaki varlığından şikayetçi olan bir Yunan parlamentere sinirlenerek, Annan planının onaylanmamasının ardından Türk askerinin Kıbrıs'ta daha güçlü bir şekilde kalabileceğini ima etti.

TALAT'IN KONUŞMASI

AFET'te konuşan KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat da, BM ve AB tarafından da onaylanmış bir çözüm planını Rumların reddetmesini kınadı ve bu fırsatın kaçmasından doğan hayal kırıklığını dile getirdi.
Talat, Kıbrıslı Türklerin uluslararası toplum ve AB ile işbirliğine hazır olduğunu, KKTC ile temas kurulması önünde artık hiçbir engel kalmadığını, Kıbrıs Rum yönetiminin artık yasallığını tamamen yitirdiğini ve Türkleri temsil edemeyeceğini anlatarak, şimdi AB'nin ''fırsatı yakalaması'' gerektiğini, ambargoların kaldırılmasını istediklerini, ancak bunun bir çözüm olmadığını da hatırlattığını ifade etti.
Mehmet Ali Talat, kendisiyle görüşmek için Kuzey'e gelemediğini ileri süren bir Rum parlamentere, devlet yetkililerine saygı göstermek koşuluyla istediği zaman gelebileceğini söyledi ve ''Adanın bölünmüşlüğünün sorumlusu artık biz değiliz'' dedi.
KKTC Başbakanı Talat, Rumların öne sürdükleri ''güvenlik endişesi'' gibi ''bahanelerin'' kabul edilemez olduğunu belirterek, ''Rumlar çözümü Türklerin engelleyeceğini düşünüyorlardı. İlk defa çözüm gerçeği ve olasılığıyla karşı karşıya geldiler. Şimdi tavırlarına bütün dünya şaşırıyor. Bizim tek istediğimiz ambargonun kalkması değildir. İnançlı ve kararlı davrandık. Rumların kararıyla Türkler cezalandırılamaz. Bu, Avrupa değerlerine uymaz. Bizim çözüm ve birleşme isteğimiz devam ediyor'' diye konuştu.
AFET toplantısında konuşan Rum ve Yunan temsilciler ise AB'den ''anlayış ve destek'' talebinde bulundular ve Türk ordusunun adadaki varlığının, Türkiye'nin garantörlüğünün sürmesinin kabul edilemez olması nedeniyle referandumdan olumsuz sonuç çıktığını ileri sürdüler.
Toplantıda konuşan diğer parlamenterler, Kıbrıslı Rumlara, AB'ye katılımın yeterli güvence olduğunun anlatılamadığını ifade ederlerken, Türk kökenli Alman sosyalist parlamenter Ozan Ceyhun, Almanya Başbakanı Gerhard Schröder'in son değerlendirmesiyle mutabık olduğunu, fırsatın kaçırılmasından üzüntü duyulduğunu, Kıbrıs'ta yeni bir ''Berlin Duvarı'' olmaması isteniyorsa, AB'nin de sorumlulukları bulunduğunu söyledi.
MILLIYET 27/04/2004

Serdar Denktaş: Başlangıçta 'evet' demeyi planlıyordum...

KKTC Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş, 24 Nisan Cumartesi günü yapılan referandumda oyunu bazı açıklamalara tepki olarak ''hayır''dan yana kullandığını, ancak başlangıçtaki kararının ''evet'' olduğunu söyledi. BM'nin uzun süre Kıbrıs konusuna bakacağını düşünmediğini ifade eden Denktaş, artık BM değil, AB planlarının söz konusu olabileceğini belirtti.
Bir grup gazeteciyi ağırlayan Serdar Denktaş, referandum sonuçlarını ve bu sonuçların ardından atılması gereken adımları değerlendirdi.
KKTC'de referandum öncesinde yapılan anketlerin, çıkacak sonucu açıkça ortaya koyduğuna işaret eden Denktaş, bunun bilinmesine karşın, son bir-iki günde yapılan açıklamalara tepki olarak ''hayır'' oyu kullandığını söyledi. Serdar Denktaş, ''Bunu ben insanları provoke etmek olarak anlıyorum, (KKTC Cumhurbaşkanı Rauf) Denktaş Bey'e hırsız diyemezsiniz. Kendisi bizim tarihimizi temsil eden bir şahsiyet. Ve son güne geldik, propaganda bitti ve benim 'hayır' oldu'' diye konuştu.
Serdar Denktaş, Annan Planı'nın, uygulanması zor olmakla birlikte, bazı dengeleri de içinde barındırdığını belirterek, şöyle konuştu:
''Bu plan bizi tanınmamış devletten eyalet seviyesine düşürüyordu, ama tanınmış devleti de eyalet konumuna düşürüyordu. Egemenliği bize vermedi, ama Kıbrıs Rumlarına da verilmedi egemenlik. Diyelim ki yürümedi iş ve bozuldu. Egemenlik hakları olmayan iki eyalet, çıkacaktık dünyanın önüne, olmama sebeplerini anlatacaktık. Neticede eşit olarak başladığımız bir yarışta, eşit konumda olacaktık.'' Denktaş, bu açıklamalarının ardından Annan Planı'ndaki derogasyonlara yönelik olarak, eşitliğin bir süre sonra Rumlar lehine bozulabileceği iddialarının hatırlatılması üzerine de şunları kaydetti:
''Gözden kaçırılan bir nokta vardır, o da şudur: Egemen olmasanız bile devlet olursanız, elinizde belli başlı enstrümanlar olur. Bu enstrümanları kullanmak suretiyle bu derogasyonlardan doğacak boşlukları doldurmak daha kolaydı. Yani 15 yıl sonra herhangi bir Rum gelip, bu taraftan ikinci ev alabilecekse, ben hükümet olarak ikinci eve koyacağım çok yüksek bir vergiyle bir Rumun burada gelip ikinci ev sahibi olmasını engelleyebilirdim. Buna benzer çalışmalar yapılabilirdi.''

''ARTIK BM DEĞİL, AB PLANLARI GELEBİLİR''

BM'nin uzun süre Kıbrıs konusuna bakacağını düşünmediğini ifade eden Denktaş, Annan Planı'nı ''Annan'ın kariyeri için büyük bir fiyasko'' olarak niteledi. Denktaş, artık BM değil, AB planlarının söz konusu olabileceğini belirtti.
Rum yönetiminin referandum sonuçlarının ardından her türlü girişimi yapacağını, kendilerinin de aynı şekilde harekete geçmeleri gerektiğini kaydeden Denktaş, AB Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu üyesi Günter Verheugen'in ''Yeşil Hat sınır olur'' sözlerini hatırlatarak, ''Bir kere bunu yapmaları lazım, Yeşil Hat sınır olmalı'' dedi.
Başta ABD olmak üzere, uluslararası toplumun BM Güvenlik Konseyi'nin KKTC'nin tanınmamasına yönelik kararını ortadan kaldıracak bir prosedür başlatması gerektiğini kaydeden Denktaş, KKTC limanlarının açılması ve havaalanlarının doğrudan uçuşlar için kullanımı gibi konuların da gündeme getirilebileceğini belirtti. Denktaş, tanınma konusunun kendisi için birincil öncelikli olmakla beraber, hayata geçirilmesinin zor olduğunu ve bunun başarılması için çok çabaya ihtiyaç olduğunu kaydetti.
Denktaş, KKTC'ye yönelik bazı açılımların yapılmasının ardından, ''Rum tarafının çözüme daha hazır hale geleceğini'' belirterek, yakalanan ivmenin korunabilmesi için önlerinde en fazla 2-3 ay olduğunu söyledi. Denktaş, niçin ilk 2-3 ayın bu derece önemli olduğunun sorulması üzerine de, şunları kaydetti:
''Tanınmış bir devlettir Rum tarafı, AB'nin içindedir. Bir, iki, üç ay içinde AB'nin kırgınlığı, kızgınlığı olur, ama sonra bir devletin x konusundaki bir kararının veto edilmemesi konusunda uzlaşmaya varırlar, günün sonunda o tanınmış devletle masaya otururlar. Ondan sonra artık, koştur koşturabildiğin kadar...''

''SABANCI HOLDİNGE YÜZDE 50 ORTAK YAPARLAR MI?''

Rum kesimindeki referandum sonuçlarını değerlendirmesi istenen Denktaş, Rum kesiminden ''hayır'' sonucu beklediklerini, ancak ''bu kadar yüksek oranın kendilerini şaşırttığını'' söyledi.
Rum halkının ''(Rum lideri Tasos) Papadopulos'un ortaya koyduğu vizyona ve kilisenin taleplerine hakikaten cevap verdiğini'' söyleyen Denktaş, ''Rum tarafının Türk tarafı ile bir ortaklık yapmaya hazır olmadığına'' işaret ederek, ''Bir anlamda anlayabiliyorum, adanın tümünü temsil iddiasındalar, şimdi beni durup dururken Sabancı Holding'e yüzde 50 ortak yaparlar mı?, onların da bizimle eşit şartlarda çözümü kabul etmeye hazır hale getirilmeleri gerekir'' diye konuştu.
MILLIYET 27/04/2004

Lüksenburg'da toplanan AB Genel İşler Konseyi'nin Kıbrıs ile ilgili bildirgesinde, birleşik bir Kıbrıs'ın AB'ye girememesinden duyulan büyük üzüntü dile getirilirken, "Kıbrıslı Türk toplumunun izolasyonunu sona erdirme kararlılığının" ifade edilmesi Ankara'yı memnun etti.
AB Başbakanlık bildirgesi olarak yayınlanan Kıbrıs bildirgesi konusunda Ankara'da yapılan değerlendirmelerde, metnin 4 olumlu unsuru üzerinde duruluyor.
Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'ün gün boyunca çok sayıda AB dışişleri bakanı ve Avrupa Komisyonu Üyesi Günter Verheugen ile yürüttüğü yoğun diplomasinin sonucu olarak değerlendirilen bildirgedeki olumlu noktalar şöyle özetleniyor:
"-Bildirgede, birleşik bir Kıbrıs'ın AB'ye girememesinden duyulan "Büyük üzüntü" dile getiriliyor.
-AB Konseyi'nin Kıbrıs Türk toplumunun izolasyonunu sona erdirme kararlılığı ifade ediliyor.
-Kıbrıs'ta bir çözüm olmamasına karşın, Kıbrıslı Türklere 259 milyon euro tutarında yardım sağlanması isteniyor.
-Bildirgedeki ifadeler, Türkiye'de kaygı yaratan Kıbrıs Yönetmeliği'nin yapısının olumluya dönüştürüldüğü işaret olarak değerlendiriliyor."
MILLIYET 27/04/2004