Kıbrıs Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos'un, adayı son ziyareti sırasında görüştüğü BM Genel Sekreter Yardımcısı Krean Prendergast'a, "Bugünkü şekliyle anlaşma metnini referandumda desteklememi beklemeyin" dediği bildirildi.
Rum Politis gazetesi, Prendergast'ın bu ayın ilk haftasında Kıbrıs'a yaptığı ziyaret sırasında, BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş ve Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos'a, anlaşma metnini referandumlarda desteklemeleri çağrısını ilettiğini hatırlattı.
Gazete, "güvenilir bir diplomatik kaynağa" dayanarak, Papadopulos'un Prendergast'a, "açıkça ve tane tane, bugünkü olgularla Annan planını desteklemenin elinde olmadığını" belirterek, "Yapamam, elimde değil" dediğini yazdı.
Papadopulos'un, Prendergast ile Rum Başkanlık Köşkü'ndeki görüşmesi sırasında, "Rum anayasasının böyle bir şey öngörmemesine rağmen referandumların yapılacağı" vaadinde bulunduğu, ancak referandumda Annan planını destekleme konusunda, "Olduğu şekliyle, anlaşma metnini desteklememi beklemeyin" dediği bildirildi.
MILLIYET 14/03/2004

Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis, Kıbrıs müzakerelerinin mevcut güçlüklere rağmen olumlu sonuçlanması gerektiğini söyledi.
Karamanlis, çalışma ziyareti için Atina'ya gelen Kıbrıs Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos ile görüşmesinden sonra gazetecilere açıklama yaptı.
Atina'nın Rum yönetimini ve Papadopulos'u "yürekten" desteklediğini belirten Karamanlis, Annan planı temelinde, BM kararları çerçevesinde, AB müktesebatına uygun, 1 Mayıs'tan önce ulaşılacak ve tüm Kıbrıs halkının AB üyeliğinden yararlanmasını sağlayacak adil ve kalıcı bir çözüm istediğini bildirdi.
Kıbrıs'ta müzakerelerin sürdüğünü kaydeden Karamanlis, mevcut güçlüklere rağmen olumlu bir sonuca ulaşılmasının gerektiğini de vurguladı.
Karamanlis, "Lefkoşa karar alır, Atina destekler" yaklaşımının halen geçerli olup olmadığı sorusuna ise Atina'nın "Papadopulos ve Rum liderliğini desteklediğini ve sonuna kadar desteğini sürdüreceği" yanıtını verdi.
Gazetecilerin, Rum tarafının müzakere sonucunun referandumlardan önce TBMM'de onaylanması talebine ilişkin soruyu da yanıtlayan Karamanlis, "Biz bu talebin yanıtlanması gereken noktalardan birisi olduğu kanısındayız. Ama bu konu şu anın meselesi değil" dedi.
MILLIYET 14/03/2004

Lefkoşa - Kıbrıs sorununa Annan planı temelinde 1 Mayıs'a kadar çözüm bulunması amacıyla 19 Şubat'ta Lefkoşa'da başlatılan müzakerelere hafta sonu verilen aranın ardından yarın devam edilecek.
KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş ve Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos başkanlığındaki Türk ve Rum heyetleri müzakereler çerçevesinde yarın 15'inci kez bir araya gelecek.
Müzakere takvimi uyarınca, geçen hafta başlaması beklenen al-ver süreci, taraflar arasındaki derin görüş ayrılıklarının giderilememesi ve hazırlıkların tamamlanmamış olması nedeniyle başlamamıştı. Cuma günü yapılan 14. görüşmede taraflar, kurucu devlet anayasa taslağını da BM'ye teslim etmemişti.
Müzakere çerçevesinde 19 Şubat'ta başlayan görüşmelerde yarından itibaren en kritik haftaya giriliyor. Türk ve Rum tarafının BM gözetiminde yaptığı görüşmelerin son haftasına geçiliyor.

GERGİN SÜREÇ
Bu hafta al-ver sürecine geçilecek ve bu sürecin oldukça gergin geçmesi bekleniyor. 22 Mart'a kadar sürecek görüşmelerde tarafların anlaşamadığı konular, Türkiye ve Yunanistan'ın da katılacağı dörtlü konferansta halledilemeye çalışılacak. Burada da üzerinde anlaşılamayan konuları BM Genel Sekreteri Kofi Annan karara bağlayacak ve ortaya çıkacak metin 20 Nisan'da Türk ve Rum tarafında eşzamanlı olarak referanduma sunulacak.
Taraflar, BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro de Soto'nun talebi üzerine, Annan planında yapılmasını istediği değişikleri liste haline getirerek en geç yarına kadar BM'ye ilecek.
De Soto, bu liste üzerinden, taraflarla yarında itibaren ayrı ayrı da bir araya gelerek, al-ver sürecini başlatmaya çalışacak. Ancak yarın al-ver sürecine geçilmesi beklenmiyor.
Yarın yapılacak görüşmeden sonra, De Soto, taraflara ayrı ayrı yapacağı görüşmelere başlayacak. Bu nedenle Salı günü toplu görüşmenin yapılmayabileceğine işaret ediliyor.
Yarın yapılacak görüşmede, Türk ve Rum tarafının, bazı konularda görüşlerini içerecek belge sunuşu da yapacak. Yarınki görüşme saat 10.00'da başlayacak.
MILLIYET 14/03/2004

Hasan Cemal Kuzey Kıbrıs'ta nabız tutuyor - 5 / GİRNE

Bellapais'te, Haçlı seferleri döneminde inşa edilmiş manastırın duvarları arasından Akdeniz'i seyrediyorum. Burada hep klasik müzik çalar. Bu kez Vivaldi'nin Dört Mevsimi kulağımı okşuyor.
Patlayan baharın yeşilliğiyle Akdeniz mavisi iç içe. Bu coğrafyanın ölümsüz servi ağaçları ise etrafa bir başka güzellik katıyor.
Doyamadığım bir manzara!
Kıbrıs'a her gelişimde uğradığım bir yer. On ikinci yüzyıldan kalma bu duvarın dibindeki masada kim bilir kaç kez dalıp kendi iç yolculuğuma çıktım. Özellikle gün batıp mehtap doğarken...
Restoran yerli yerinde. Çevrede tek değişiklik, Rumca yazı ve duyurular. İki masada Rumlar var, öğle vakti keyifle beyaz şaraplarını yudumluyorlar. Yaşlıca bir kadın, masadaki genç kızlara Girne'yi işaret edip bir şeylBenim kulağımda, Yakın Doğu Üniversitesi'nde geçen gün rastladığım genç kızın o sözleri var:
"Bu çağda düşmanlıkla yaşanmaz. Olan olmuş geçmişte. Artık geçmişte yaşayamayız. Geçmiş geçmişte kalsın."
Bu seste barış çağrısı var. Bu seste çözüm çağrısı var. Öyle inanıyorum ki, 20 Nisan'da referandum günü en çok bu ses duyulacak.
Beş gün boyunca Kuzey Kıbrıs'ta dolaştım. Annan planına karşı olanla, olmayanla konuştum.

'İyimserim, evet çıkacak'
Çözüm yakın, barış yakın.
İçimdeki ses de öyle diyor.
Lefkoşa'nın CTP'li, - Başbakan Mehmet Ali Talat'ın partisinden - Belediye Başkanı Kutlay Erk şöyle dedi:
"İyimserim, evet çıkacak. Öylesine acılar yaşadı ki bu halk, geçen yıllar içinde barışa olan ihtiyacının büyüklüğünü iliklerine kadar hissetti. Çözümsüzlükle sadece fakirleşiriz, dünyadan daha çok izole oluruz. Avrupa vatandaşlığının ne anlama geldiğinin bilincinde olmayanlar, bence referandum günü iyice azınlığa düşecekler."
Buna ben de inanıyorum.
Ancak çözüm için, 20 Nisan'da sandıktan yüksek oranda evet çıkması için iki konunun altını bir kez daha çizmek elbette gerekiyor: (1) Ankara'da hükümetin sağlam durması... Bir başka deyişle, referandum öncesi 'evet'e ilişkin olumlu mesajını Kuzey Kıbrıs'a göndermesi... (2) Otuz yıldır yaşadığı evini barkını, malını mülkünü çözümle birlikte Rum'a geri vermek durumunda olanların geleceğe dönük kaygılarının giderilmesi, yani sağlam güvenceler sağlanması...
Ankara'dan mesaj ve mal mülk konusu herkesin ağzında...
"Hükümet sağlam mı?" diye soranlar arasında Barış ve Demokrasi Hareketi lideri Mustafa Akıncı da vardı. Hükümetin vereceği sesin özellikle Türkiyeli göçmenleri etkileyeceğini, referandumda çözümü garantileyeceğini söyledi.
Ya hükümetten mesaj gelmezse.
Bu soruya Kıbrıslı bir meslektaşımın yanıtı şöyleydi:
"Sandıktan yine evet çıkabilir. Az farkla da olsa evetler kazanır, statüko yenilir. Ama bu az fark ve Denktaş'ın kampanyası toplumu ikiye böler, toplumun dokusunda derin bir yara açılabilir. Anlaşma imzalanır ama barış baştan sakat doğabilir. Bu nedenle, Türk hükümetinin olumlu mesajıyla evet oranının yükselişe geçmesi lazım."
Mal mülk konusuna gelince...
Daha önce de yazdım. Türkiyeli göçmenler için şu noktaların referandum öncesi sağlam kazıklara bağlanması sürekli yineleniyor: (1) Evini Rum'a bırakıp gidecek olanların yeni evlerinin bedelinin devlet tarafından karşılanması... (2) Oturduğu evin Rum tarafından kendisine kiralanması halinde, 20 yıllık kira bedelinin devlet tarafından ödenmesi... (3) Yeni evine barkına, işine kavuşana kadarki geçiş döneminde geçim derdinin devlet tarafından çözülmesi... (4) Ya da örneğin Güzelyurt'u bırakacak 22 bin Kıbrıslı Türk göçmen için inşa edilecek yeni Güzelyurt'u gösteren maketlerin, kaynaklarının inandırıcı biçimde sergilenmesi...
Dışişleri Bakanı Serdar Denktaş'la sohbet ederken bu konuda aynen şöyle dedi:
"Rumlarla iyi gitmiyor görüşmeler... Bir şey çıkmıyor. Anlaşılan hemen her şey sonunda hakeme kalacak. Şunu açıkça vurgulamak istiyorum: Malk mülk konusu böyle giderse, ben referandumda hayır isterim. Çünkü böyle bir anlaşmadan kalıcı barış çıkmaz, yine geçmiş yaşanabilir."

'Barış, imzayla olmaz'
Evet, mal mülk konusu...
Yani kesenin ağzını açmak...
AB'nin, ABD'nin, Türkiye'nin bu noktaya gereken önemi vermeleri şart, eğer Güney'le Kuzey arasında duvar kalıcı biçimde inecekse... Yoksa, referandumdan evet çıksa bile, 1 Mayıs sonrası barışı yönetmek zorlaşabilir. Lefkoşa'nın göbeğinde, asırlık Ermeni konağındaki Boğcaciyan Restoran'da veya Türkçe adıyla Konak'ta ağızda dağılan Fırın Katmeri tatlısını yerken, Kıbrıslı bir meslektaşımın dediği gibi:
"Barış imzayla değil, insanların barışmasıyla mümkündür."
Beş günlük gezi sonrası içimdeki ses, Kıbrıs'ta çözümle barışın çok yakın olduğunu söylüyor. Ama tabii bunun bir koşulu var: AKP hükümetinin Kıbrıs'ta sağlam durması, olumlu mesaj vermesi...
Bu da şimdilik yakın ihtimal görünüyor.
İyi pazarlar!
HASAN CEMAL MILLIYET 14/03/2004

Kıbrıs'ta ilk uzlaşma: Bayrak

RADİKAL - ATİNA - Kıbrıs müzakerelerinde ilk anlaşma bayrak için sağlandı. Rumlardan ve Türklerden oluşan heyet, Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti'nin bayrağı için prensip mutabakatına vardı. Rum basınına göre, Türklerle Rumların dört renkli bir bayrakta uzlaşmasıyla, yeni bayrağın mavi, beyaz, kırmızı ve turuncu renklerden oluşması benimsendi. Öneri Rum Yönetimi ile KKTC'nin onayını alırsa, BM tarafından açıklanacak. BM, Denktaş ile Papadopulos arasında hiçbir ilerleme sağlanmadığı bir ortamda, böylesi mutabakatların moral verdiğine inanıyor. Annan Planı gereğince, merkezi yönetimin yanı sıra, iki kurucu devletin de kendi bayrakları olacak. Güney Kıbrıs'taki ana muhalefet partisi Demokratik Birlik (DİSİ), Rum kurucu devletinin bayrağının Yunanistan bayrağı olmasını önermişti. Bu konudaki kararı Rum lider Tasos Papadopulos verecek.

Rauf Denktaş'ın eli anayasaya varmadı

Kurucu devlet anayasasını BM'ye sunmayan Denktaş, 'KKTC'yi ortadan kaldıran taslağı verirsem, anayasal suç işleyebilirim' dedi

AA - LEFKOŞA - New York mutabakatı uyarınca 19 Şubat'ta başlayan Kıbrıs müzakelerinde garantör ülkelerin katılımıyla dörtlü görüşmelere geçilmesine 10 gün kala, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş yeni çekinceler öne sürüyor. Önceki günkü görüşmelerde, Annan Planı uyarınca birleşik Kıbrıs devletini oluşturacak iki kurucu devletten biri olan Kıbrıs Türk kurucu devletinin anayasa taslağını BM yetkililerine vermeyen Denktaş, dün KKTC'yi ortadan kaldıracak nitelikteki taslağı BM'ye sunma konusunda
'ikilem' içinde olduğunu belirtti. Rauf Denktaş, başsavcının 'devleti ortadan kaldıran, meclisin feshedilmesini öngören' taslağın hukuki olarak meclisin onayına sunulamayacağı yönünde görüş verdiğini aktardı. Taslak, meclis bünyesinde oluşturulan özel bir komite tarafından hazırlanmıştı.

'Bende bu yetki yok'
Anayasa taslağının referanduma ek olarak verileceğini ve referandumda kabul çıkarsa geleceğin anayasası olacağını anlatan Denktaş, "Bana, Kıbrıs Türkü'nün eşit egemenliğini ortadan kaldırma, garanti anlaşmasını etkisizleştirecek bir anlaşmaya imza atma, halkımızın yarısını göçmen yapacak ve Rumların gelip bizi sokağa atacağı bir anlaşmayı kabul etme yetkisi verilmedi. Halkın süzgecinden geçirmeden bu taslağı verirsem, devletin ortadan kalkmasını, meclisin toz olmasını kabul ederiz. Bende bu yetki yok" dedi.
"Meclisin devleti ortadan kaldırma yetkisini ve kurucu devlet adı altında egemenliği olmayan bir kuruluşa dönüşmemizi kabul edip etmediğini bana söylemesi gerekir" görüşünü dile getiren Denktaş, parti liderleriyle görüştükten sonra kararını vereceğini belirtti. KKTC lideri, hukukçuların da taslağı BM'ye verme yetkisi olmadığı yönünde görüş belirttiklerini, taslağı vererek 'anayasal suç' işleyebileceğini aktardı.

22 Mart'ta halkın arasında
Dün Göçmenler Derneği'nin Annan Planı'nı protesto ettiği 'Geleceğine Sahip Çık' mitingine telefonla katılan Denktaş, 22 Mart'tan itibaren halkın arasına katılarak gerçekleri aktaracağını da söyledi.

Bahçeli yine Kıbrıs'tan vurdu

DHA - ANTALYA - MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, AKP hükümetinin Kıbrıs politikalarıyla Enosis'e hizmet ettiğini söyledi. Bahçeli'nin dün Antalya'daki mitingine yaklaşık 3 bin kişi katıldı. KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'a seslenen Bahçeli, şöyle konuştu: "Sen elinden geldiği kadar direndin. Ama sana baskı yapıyorlar. 22 Mart'tan sonra İsviçre'de görüşme yapılacak. Gel müzakereden çekil, Erdoğan Kıbrıs'ı nasıl satacakmış görelim. Hadi Erdoğan, tüccar zihniyetiyle Kıbrıs'ı bir sat da görelim. Ancak, AKP , Brüksel uğruna, AB'ye müzakere tarihi almak uğruna, ver kurtulcu bir zihniyetle, bilerek veya bilmeyerek Rumların Enosis'ine hizmet etmektedir."

Kıbrıs da Ege de çözülecek

Son haftalardaki diplomatik trafik, Kıbrıs sorununun mayıs, Ege anlaşmazlıklarının da aralık ayına kadar çözüleceğini gösteriyor

ALEKSANDROS TARKAS
Güneydoğu Avrupa'da, ani bir gelişme nedeniyle bütün öngörülerin değişmesine sık sık rastlanır. Ancak son haftalardaki diplomatik trafik Kıbrıs sorununun mayıs, Ege anlaşmazlıklarının da aralık ayına kadar çözümü için yolun açılmış olduğu belli oluyor.
Son dönemde Kıbrıs sorununa ilişkin müzakerelerin yanı sıra, Yunan ve yabancı diplomatik kaynaklarca kaydedilen en önemli husus, Ankara'nın AB'ye çok önemli bir mesajı. Mesajın anafikri, "Ege konuları için Yunanistan ile Türkiye arasında, yıl sonundan önce ortak bir anlayış sağlanması olasılığının var olduğu" yönündeki bir değerlendirmeye dayanıyor. Avrupa Komisyonu'na yönelik bu Türk mesajı, "olumlu ortamın ve yakın işbirliğinin (ikili anlaşmalar, AB ile ilgili konular için ortak heyetler) altının çizilmesiyle başlıyor ve bu diplomatik düzeyde pek nadir rastlanan net bir siyasi açıklamayla; 'Papandreu'nun çok olumlu bir yaklaşım gösterdiğinin ve Karamanlis'in aynı yönde devam edeceği hakkında Türkiye'ye güvenceler vermiş olduğunun" vurgulanmasıyla devam ediyor.
Ankara'nın AB ile bu teması, Ege'ye ilişkin istikşafi görüşmelerin Londra'da yapılan 23'üncü turunun olumlu değerlendirilmesi ve Türk tarafının bu konular için ortak bir anlayışın yıl sonundan önce sağlanması olasılığına ilişkin izlenimle pekiştiriliyor. 2004 yılının sonlarına kadar ortak bir zemin bulunacağı yönündeki öngörü, AB'nin aralık ayı gündeminde Ege konularının artık yer almamasının gerekli olduğu yönünde bir değerlendirmeyle tamamlanıyor. Böylece, Ankara bu konuyu belki de AB ile üyelik müzakereleri için tarih verilmesiyle ilgili kriterler dışında bırakmaya çalışıyor.
Erdoğan, niyetlerinin samimi olduğu yönünde Atina'yı ikna etmek ve ülke içindeki hareketlerini kolaylaştıracak Yunan girişimlerinin gerekli olduğunu ortaya koymak için, son aylarda 'diplomasi dışı kanalları' defalarca kullandı. Erdoğan'ın Atina ile özel ilişkilerinin tarihi 2002 yılının kasım ayında; seçimleri kazandıktan sonra Yunan başkentini ziyareti sırasında, Annan Planı'nın Türkiye tarafından kabul edileceği yönünde güvenceler vermesiyle başladı. Simitis ile Papandreu Erdoğan'ın güvencelerine inandı; ancak birkaç ay sonra, Denktaş Ankara'ya kendi görüşlerini kabul ettirince, hayal kırıklığına uğradılar.
Simitis kendini Erdoğan'ın ihanetine uğramış hissetti ve 2003 yılının mart ayında Belgrad'daki görüşmeleri sırasında, Erdoğan'ın Kıbrıs meselesine ilişkin dörtlü zirve önerisini reddetti. Kıbrıs meselesinin bir işgal sorunu olarak uluslararası niteliklerini kaybetmesine yol açması, olası dörtlü zirveye karşı sabit Yunan itirazlarının yanı sıra, Simitis ile Yunan dışişlerinin değerlendirmesine göre, Erdoğan ya söylediklerini uygulamayı istemiyor ya da uygulayamıyordu. Erdoğan, Yunan tarafının kuşkularını hemen anladı ve 2003 yılının ağustos-eylül aylarında, Atina ile temaslarını yenilemek için 'diplomasi dışı kanalı' kullandı. Erdoğan, Kıbrıs sorununun çözülmesini gerçekten istediği yönünde güvenceler verdi; Yunan tarafının daha esnek olması halinde, daha rahat hareket edebileceği yönündeki değerlendirmesini tekrarladı. Niyetlerinin ve gönderdiği mesajların güvenilir olduğunu vurgulamak için Erdoğan, aynı kanallar aracılığıyla, İstanbul'daki Ekümenik Patrikhane'nin bazı sorunlarını çözmeye hazır olduğunu da belirtirken, Trakya'daki Müslüman azınlığın bazı
taleplerini de ortaya koydu.
Aralık başında; sözde devletteki seçimlerin arifesinde Erdoğan, Yunan hükümetine yeni bir mesaj gönderdi: "Sonuç ne olursa olsun biz Kıbrıs sorununun en kısa zamanda çözülmesi için çaba sarf etmeye kararlıyız." Erdoğan'ın taahhütlerini vurgulamak için Gül, Papandreu'ya cesur bir öneride bulundu: Bir 'Dayanışma Anlaşması' imzalayalım, ancak Papandreu, ikili ilişkilerin iyi niyet bildirileri yerine, esaslı anlaşmalara ihtiyacı olduğunu vurgulayarak öneriyi reddetti. 14 Aralık seçimlerinin neticeleri; aslında Denktaş'ı destekleyenler ile muhalefeti destekleyenler arasındaki beraberlik, her şeyin işgal altındaki Lefkoşa'da değil de, Ankara'da kararlaştırılacağı yönündeki öngörüyü doğruladı.
Aralık ayının sonunda ve 2004 yılının ocak ayı başında, Atina ile Lefkoşa rahatsız edici bir sürpriz ile karşılaştı; ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Kıbrıs Özel Koordinatörü Weston, Papadopulos ve Papandreu'dan, Yunan tarafının bir iyi niyet jestinde bulunmasını talep etti. Weston'a göre, Annan'ın girişimde bulunması yönünde ikna edilmesi, aynı zamanda da Kıbrıs Türk tarafının Annan Planı'nı incelemeye teşvik edilmesi amacıyla, Kıbrıs Cumhuriyeti'ni bağlayıcı bir ön referandum gerçekleşmesini önerdi.
19 Ocak'ta, Atina ile Lefkoşa'nın liderleri arasında, Yunan başkentinde yapılan zirvede, Annan Planı'nın metni üzerinde müzakerelerin yapılmasından önce referanduma gidilmesi yönündeki Amerikan fikrinin reddedilmesi kararı alındı. Papandreu'nun bu konuyla ilgili herhangi bir resmi açıklamanın yapılmamasından yana olmasına rağmen, Papadopulos ile Simitis, daha genel bir mesaj göndermek amacıyla, daha sert bir çizgide hareket etmeyi kararlaştırdı: Atina ile Lefkoşa bağlayıcı ön referandumu reddediyor; çünkü, bu referandumun gerçekleşmesi, öteki tarafın diyaloğa olası geri dönüşü dışında herhangi bir harekette bulunmamış olduğuna göre, Rum tarafının müzakerelere daha olumsuz bir konumdan başlamasına neden olacak. Bu açıklamayla birlikte, ABD ile AB'ye sert taktiğin uzun zaman sürmeyeceği yönünde mesaj gönderildi. Bu sert tavır, Ankara'nın belirlenmeye başlayan olumlu yöndeki değişikliğinin ne kadar gerçek olduğunun ortaya çıkmasına, özellikle de Türk başkentindeki bütün iktidar faktörleri tarafından sonuna kadar kabul edilip edilmeyeceğinin netleşmesine kadar sürecekti. Çünkü, Erdoğan'ın mesajları bazı ümitler yaratmış olabilirdi, ancak Atina ile Lefkoşa'nın sadece bununla yetinmesi ve Ankara'nın iki dilliliğine katlanması mümkün değildi.
Erdoğan'a 23 Ocak'ta; Annan'a (Davos'tan iki gün sonra) ve Bush'a (beş gün sonra Washington'da) Ankara tarafından uygulanan taktiği gerçekten değiştirme kararının alınmış olduğunu bildirme yetkisini veren MGK toplantılarının ardından, bu iki dillilik yavaş yavaş ortadan kalktı. Güvenilir kaynaklara göre, Bush ile Erdoğan arasındaki görüşmenin içeriği, Kıbrıs sorununun uzun yıllar süren tarihinin 'en önemlilerinden' biriydi. Önce, Türkiye Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Ziyal, Ulusal Güvenlik Danışmanı Rice ile Yardımcısı Blackwill'e, Ankara'nın yeni tezlerinin bir çerçevesini sundu. Daha sonra, Erdoğan'ın Bush'a dediği gibi bu çerçeve, Türkiye'nin Kıbrıs meselesini Annan Planı temelinde görüşmeye hazır olduğunu ortaya koyuyordu. Erdoğan'ın açıklamaları netti; Ankara ile 'Kuzey Kıbrıs' arasında bu konuda tam bir mutabakat sağlanmıştı. Kaynakların bu konuda, doğal olarak, daha ayrıntılı bilgi vermemiş olmasına rağmen, Erdoğan'ın Ankara'daki iç dengelerden söz ettiği ve tek sorununun bu mutabakatı resmen açıklayamamasının olduğunu söyledi. Ülkesinin tezlerini değiştirmiş olduğunu ve bütün çabaları desteklemeye hazır olduğunu söyleyen Gül'ün açıklamaları da kesindi. ABD-Türkiye görüşmelerinde Irak'ın geleceği ile Kürtlerin statüsü de görüşüldü ve Ankara'ya, askıda tutulan diğer diplomatik konularda daha esnek bir tavır takınmadığı sürece, herkesten önce kendisi için önemli olan bu konularda güvencelerin verilemeyeceği mesajı verildi.
Görüşmelerin ertesi günü, Amerikan diplomasisi yeni koşulları inceledi ve Atina'ya, Lefkoşa'ya, aynı zamanda da Londra gibi, konuyla doğrudan ilgilenen Avrupa'nın bazı başkentlerine şu önemli mesajları gönderdi:
1 - Erdoğan hükümeti öne geçti ve gelişmeleri yönlendiriyor, artık Denktaş'ın tezlerinin ardından gitmiyor ve ülke içindeki dengelerle ilgili siyasi hesaplamalar yapmıyor.
2 - Türkiye, Annan tarafından konulan önşartları yerine getirmeye yakın.
3 - Ankara tezlerinin 'minimum'u konusunda taahhüt altına girmiş bulunuyor, bu da o zamana kadarki tezlerine nazaran olumlu bir gelişme.
4 - Denktaş'ın hareketleri sınırlandırıldı, engel oluşturmayacak.
5 - ABD arabulucu rolünü üstlenmeyecek, fakat sürecin tümünde yardımcı rol oynayarak müdahil olacak.
Birkaç gün sonra yukarıda yer alan beş mesajın doğru olduğu görüldü. Öte yandan, Washington'da elde edilen başarı Türk tarafının hemen taktik değiştirmesi anlamına gelmediğinden, Atina ile Lefkoşa, ocak ayı sonlarından şubat ayı başlarına kadar BM ve Avrupa'daki hükümet yetkilileriyle yeni tur görüşmeler yapmak zorunda kaldı, ardından da 11 Şubat New York görüşmeleri yapıldı.
10 ile 11 Şubat tarihlerinde Annan, planın kapsamlı bir şekilde ele alınmasını kabul ettiğini ve AB yetkililerinin toplumlararası müzakerelerde yer almaları konusunu 'inceleyeceğini' söylüyor, ancak hakemlik rolünün sınırlandırılması ve referandumların yapılacağı tarihlerin yeniden ele alınmasını kabul etmediğini belirtiyordu.
Bu arada, Denktaş Annan'a dörtlü görüşmelerin yapılması önerisini getirdi. Denktaş'ın bu önerisi ortalığın karışmasına yol açtı. Çünkü bu öneri
Erdoğan'ın Simitis'e yapmış olduğu önerinin aynısıydı ve Denktaş'ın girişimiyle bu eski öneri yeniden gündeme gelmişti. Bunun üzerine
Atina, Annan ve Washington'a, AB'nin görüşmelere hangi şekilde katılırsa katılsın, Kıbrıs meselesinin AB çervevesi içinde kalacağını bildirdi.
New York'ta varılan uzlaşma sonucunda, bir ay devam etmek üzere, 16 Şubat tarihinde toplumlararası görüşmeler başladı. Bir ay sonra, dörtlü görüşmeler yapılacak ve ardından referandumlar gündeme gelecekti.
Daha sonra New York'ta Denktaş tarafından ortaya atılan önerilerin, Erdoğan tarafından ve Ankara'daki diğer politika belirleyici merkezler aşılarak hazırlanan öneriler olduğu ortaya çıktı.
Ancak Türk tarafının toplumlararası görüşmelerde talepleri aşırı olduğundan, yukarıdaki satırların ne kadar doğru olduğunu zaman gösterecek. Son olarak, AB'nin görüşmelere katılmasının, Türk tarafının aşırı taleplerinin kabul görmemesine yol açacağı da rahatlıkla söylenebilir. (AMİNA&DİPLOMATİA: Yunanistan'da aylık olarak yayımlanan dergi, Mart 2004)

RADIKAL 14/03/2004

BİRLEŞMİŞ Milletler, yeni Kıbrıs Cumhuriyeti'nin bayrağını belirledi ve tarafların onayına sundu. Rum ve Türk teknik heyetleri, kurucu devletlerin anayasalarını da hazırladı ancak Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, KKTC'yi ortadan kaldıran anayasayı BM'ye sunma konusunda ‘‘Suç işliyorum’’ diyerek tereddüt içine girdi.

BM, Helen rengi mavi, eski Kıbrıs bayrağı rengi sarı ve Türk bayrağı rengi kırmızıdan oluşan bayrağın onaylanması için tarafların cevabını bekliyor. BM bayrak ve ulusal marş komitesi başkanı Peter Schmitz, yeni bayrak için 1500, ulusal marş için de 111 öneri geldiğini açıkladı. Schmitz, ‘‘44 ülkeden başvuru geldi. En küçük tasarımcı 4 yaşındaydı, en yaşlı tasarımcı ise 100 yaşındaydı’’ dedi.

DENKTAŞ’IN İKİLEMİ

Kurucu devletlerin anayasaları ise KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ı ikilem içinde bıraktı. Denktaş, başsavcılıktan görüş istediğini ve yeni anayasanın BM'ye sunulması halinde ‘suç işleyeceğini’ belirterek, ‘‘İkilem içindeyim. KKTC'yi ortadan kaldıran bu anayasayı sunma yetkim yok. Meclis de bu yetkiyi veremiyor. Parti liderleriyle görüşeceğim’’ dedi.

Kurucu devletlerin anayasaları Annan Planı'na eklenecek ve referandumda Annan Planı'yla birlikte kabul ya da reddedilecek.

İlk hayır gösterisi

GÖÇMENLER Derneği dün Gazimagosa'da Annan Planı'na ‘hayır’ mitingi düzenledi. Yüzlerce kişi ellerinde Türkiye ve KKTC bayraklarıyla Namık Kemal Meydanı'nda, ‘KKTC sonsuza kadar yaşayacak, Annan Planı’na hayır, Türkiye'siz AB istemiyoruz' sloganları atıp, balonlar uçurdu. Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş da, telefon ile mitinge katılanlara destek konuşması yaptı.

4’lü görüşme 22 yerine 24 Mart’ta başlasın

HÜKÜMET, Kıbrıs'ta 4'lü görüşmelere hazırlanıyor. Ada'daki müzakerelerde KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş ile Rum lider Tasos Papadopulos'un uzlaşmalarının mümkün olmadığının ortaya çıkması üzerine, Ankara kolları sıvadı. Türkiye Dışişleri Bakanlığı bir dizi öneri listesi hazırladı. Buna göre Ankara, Türkiye'de 28 Mart'ta yapılacak yerel seçimlerle 7 Mart'ta Yunanistan'da yapılan genel seçim sonrası hükümetin değişmesini dikkate alarak, 4'lü görüşmenin 24 Mart'ta başlamasından yana. Buna göre Annan Planı'ndaki 4'lü görüşme iki gün sarkmış olacak. Annan, 22 Mart'ı önermişti. İki günlük sarkmaya rağmen Türkiye, 1 Mayıs'tan önce çözüme varılması görüşünden vazgeçmedi. Görüşmelere önce Kıbrıslı iki liderle birlikte Türk ve Yunanistan Dışişleri bakanları katılacak. Belli aşamadan sonra başbakanlar devreye girecek.

HURRIYET 14/03/2004

Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis, Kıbrıs müzakerelerinin mevcut güçlüklere rağmen olumlu sonuçlanması gerektiğini söyledi.

Karamanlis, çalışma ziyareti için Atina'ya gelen Kıbrıs Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos ile görüşmesinden sonra gazetecilere açıklama yaptı. Atina'nın Rum yönetimini ve Papadopulos'u "yürekten" desteklediğini belirten Karamanlis, Annan planı temelinde, BM kararları çerçevesinde, AB müktesebatına uygun, 1 Mayıs'tan önce ulaşılacak ve tüm Kıbrıs halkının AB üyeliğinden yararlanmasını sağlayacak adil ve kalıcı bir çözüm istediğini belirtti.

Gazetecilerin, Rum tarafının müzakere sonucunun referandumlardan önce TBMM'de onaylanması talebine ilişkin soruyu da yanıtlayan Karamanlis, "Biz bu talebin yanıtlanması gereken noktalardan birisi olduğu kanısındayız. Ama bu konu şu anın meselesi değil" dedi.

Atina'nın güvenlik konularına da büyük önem verdiğini kaydeden Karamanlis, sorular üzerine, 4'lü toplantının hangi düzeyde yapılacağının henüz belirlenmediğini söyledi.

"Sayın Papadopulos'un ılımlı tavrı ortadadır ve bu tavrın daha da güçlendirilmesi gerekir. Umarım, diğer taraf da aynı şekilde karşılık verir."

PAPADOPULOS DESTEKTEN MEMNUN

Papadopulos ise Atina'nın Rum kesiminin, Kıbrıs sorununa 1 Mayıs'tan önce BM kararları ve AB müktesebatına uygun bir çözüm bulunması mücadelesine yürekten destek verdiğini söyledi. Papadopulos, "Tüm güçlüklere rağmen son 5 dakikaya kadar ılımlı tavrımıza Türk tarafının aynı şekilde karşılık vermesi umudumuzu koruyacağız" dedi.

Papadopulos, siyasi parti liderleriyle yapacağı görüşmelerden sonra Atina'dan ayrılarak, bu akşam Rum kesimine dönecek.

Gazete, "güvenilir bir diplomatik kaynağa" dayanarak, Papadopulos'un Prendergast'a, "açıkça ve tane tane, bugünkü olgularla Annan planını desteklemenin elinde olmadığını" belirterek, "Yapamam, elimde değil" dediğini yazdı.

Papadopulos'un, Prendergast ile Rum Başkanlık Köşkü'ndeki görüşmesi sırasında, "Rum anayasasının böyle bir şey öngörmemesine rağmen referandumların yapılacağı" vaadinde bulunduğu, ancak referandumda Annan planını destekleme konusunda, "Olduğu şekliyle, anlaşma metnini desteklememi beklemeyin" dediği bildirildi.

Politis gazetesi, Prendergast'ın 16 Mart Salı günü adaya geri döneceğini ve müzakerelerin birinci aşamasının sonuna kadar adada kalacağını, beraberinde, Genel Sekreter'in, cuma gününe kadar iki lider arasında anlaşma olması gerektiğine ilişkin yeni mesajlarını getireceğini yazdı.

Gazeteye göre, Papadopulos bu sözleri Demokratik Parti (DİKO) kurucularından olan Kiprianu için önceki gece Limasol'da düzenlenen anma etkinliğinde DİKO Asbaşkanı Nikos Kleanthus tarafından okunan konuşmasında söyledi.

(aa)

HURRIYET 14/03/2004

HALKIN SESI 14/03/2004

“ ‘Annan planı üzerindeki görüşmeler sürerken, planda öngörülen herşeyi yapmakta serbestsin’ diyorlar. Bu bir dereceye kadar doğrudur. Bana Annan planını devleti, egemenliğimizi, Türkiye’nin garantisinin devamını korumak ve bizi perişan edecek bir göç sorununu engellemek, mal-mülk meselesini hak ve adalet çerçevesinde halletmek üzere yetki verilmiştir. Kıbrıs Türkü’nün eşit egemenliğini ortadan kaldır, garanti anlaşmasını bir süre sonra etkisiz hale getiren bir anlaşmaya imza at, halkımızın yarısını göçmen yapacak ve Rumlara mal-mülk konusunda gelip bizi yeniden sokağa atacağı bir anlaşmayı kabul etme yetkisi verilmedi...."

Başsavcı’nın “devleti ortadan kaldıran, meclisin feshedilmesini öngören” taslağın hukuki olarak meclisin onayına sunulamayacağı yönünde görüş verdiğini belirten Denktaş, “Halkın süzgecinden geçirmeden bu taslağı verdiğim takdirde devletin ortadan kalkmasını, meclisin toz olmasını kabul ediyoruz demek olur. Bende bu yetki yok. Bu nedenle meclis anayasa taslağını yasal açıdan görüşmese bile, devleti ortadan kaldırma yetkisini ve kurucu devlet adı altında egemenliği olmayan bir kuruluşa dönüşmemizi kabul edip etmediğini bana söylemesi gerekir” diye konuştu.

“Derogasyonlar konusunda verdikleri sözleri unuttukları gibi, bu konuyu da unuttuklarını görüyoruz. Kıbrıs’ı tek bir bölge olarak kabul ediyorlar. Bu, kuzeydeki idareye ekonomisini kalkındırma için direkt yardım yapmama anlamına gelmektedir. Yardım merkeze yapılacak ve merkez çoğunluk kararıyla bizimle oynamaya, oyalamaya başlayacaktır. AB’ın bu yaklaşımı aynı zamanda iki halka, iki ayrı ekonomiye, iki kesimli bir ortaklığa dayalı bir ülkeyi tek bir ülke halinde görme temayülünü gösteren Rumların elde ettikleri siyasi bir kazançtır.”

HALKIN SESI 14/03/2004

''Denktaş'ın doğrultusunda yürümeye başladı demek biraz haksızlık. Şu anda aynı müzakere ekibindeyiz. Farklılıklarımızı ortadan kaldırmaya çalışıyoruz. Tabii ki farklılıklarımız var. Denktaş Bey, 'Annan planı ölümdür, felakettir, asla görüşmem, bu iş bitmiştir' diyordu. Bugün ise Annan planını görüşüyor. Yani eğer bir yakınlaşma varsa bu yakınlaşma bir taraftan olmadı.''

Talat, müzakerelerde, Kıbrıs Rum tarafının hiçbir konuda somut talepte bulunmadığını, ancak işlevsel bazı taleplerle avantaj elde etmeye çalıştığını belirterek, görüşmelerde toprak konusunun

kaydetti. Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos'un da Cumhurbaşkanı Denktaş kadar yetenekli olmasa da zaman zaman fıkra anlattığını belirten Talat, Denktaş'ın çok geniş fıkra birikimi olduğuna işaret etti.

Başbakan Talat, Rum lider Papadopulos'un, geçmişte, parti başkanıyken, ara bölge Ledra Palace'da Türk ve Rum siyasi parti yetkilileri arasında yapılan görüşmelere, ''Türk siyasilerin ellerini sıkmamak için katılmadığı'' yönünde Rum basınında haberler çıktığını anımsatarak, Papadopulos'un söz konusu toplantılara bir kez katıldığını ve ondan sonraki hafta yapılan seçimi kazanarak, Rum yönetimi lideri seçildiğini söyledi. Talat, Papadopulos'un, görüşmelerin başında oldukça gergin olduğuna değinerek, Papadopulos'un yavaş yavaş ortama ısındığını söyledi.

YENIDUZEN 14/03/2004

Bugün yapılacak görüşmede, Türk ve Rum tarafının, bazı konularda görüşlerini içerecek belge sunuşu da yapacak. Bugünkü görüşme saat 10.00’da başlayacak.

De Soto Al-Ver’e girişiyor

Haberi “De Soto’nun Sepeti Değişikliklerle Yarı Dolu –De Soto’nun Sepetinde Büyük Pazarlık İçin İki Kesimlilik, Mülkler, Toprak ve İşleyebilirlik –BM, Plana Dair Değişiklikleri Kesinleştirmeye Hazır” başlığıyla yansıtan FİLELEFTHEROS, De Soto başkanlığındaki BM grubunun, Annan planındaki boşlukları doldurmak ve değişiklikleri ileri götürmeye çalışacağı hareket çerçevesini şekillendirdiğini yazdı.

Gazete, şekillendirilen formüllerde; Türk idaresi altında geri dönecek Rum sayısının aynı kalabileceğini (veya %15 veya 17’ye düşürülebileceğini) ancak bu kişilerin siyasi haklarında değişiklikler olacağını yazdı ve özetle şöyle devam etti:

Müzakereler De Soto’nun iki tarafla sistemli ve yoğun ayrı görüşmeleri başlatma kararı ile yarından itibaren yeni bir şamaya giriyor. De Soto dolaylı görüşmeler aracılığıyla nihai metni yazma hedefine ulaşabileceğini düşünüyor. Yine, Denktaş’ın kahramanca ayrılışına ilişkin senaryo yeniden gündeme geliyor. Bu, perde gerisinde çeşitli düzeylerde tartışılıyordu. Arabulucular bu olasılıktan endişe belirttiler ve prosedür sürecini tersine çevireceğini düşünüyorlar.”

Gazeteye göre Güzelyurt’tan Mağusa’ya çizilecek düz bir hat Rum tarafına verilecek toprak oranını ciddi şekilde etkileyecek. Olabilecek gibi görünen senaryolardan biri şu şekildedir: “Hat, Lefkoşa’dan Mağusa’ya kadar, 1974 öncesinde yapılan yeni yolla bağlansın. Bu çözümle hat düzleştiriliyor ve düzenlemelerden, bir dizi köy ve/veya meskun bölge yanındaki toprağın Rum tarafına verileceği Mesarya bölgesi etkileniyor.

BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Danışmanı Alvaro De Soto’nun, iki tarafın ortaya koyduğu öncelikleri saptadığı ve al-ver’e girişeceği bildirildi.

Gazeteye göre Alvaro De Soto iki tarafın ortaya koyduğu öncelikleri saptadı ve al-ver’e girişecek. De Soto kamuoyuna; Türk tarafının iki kesimliliğin güçlendirilmesi ve Rum tarafının da işleyebilirlik konusunu önerdiğini söylemişti. Yani önünde duran sepette sadece; güvenlik ve toprakla ilgili olan güçlendirilmiş iki kesimlilik, mülkler ve işleyebilirlik var.

Müzakereler De Soto’nun iki tarafla sistemli ve yoğun ayrı görüşmeleri başlatma kararı ile yarından itibaren yeni bir şamaya giriyor. De Soto dolaylı görüşmeler aracılığıyla nihai metni yazma hedefine ulaşabileceğini düşünüyor. Yine, Denktaş’ın kahramanca ayrılışına ilişkin senaryo yeniden gündeme geliyor. Bu, perde gerisinde çeşitli düzeylerde tartışılıyordu. Arabulucular bu olasılıktan endişe belirttiler ve prosedür sürecini tersine çevireceğini düşünüyorlar.”

Annan haritasındaki çizginin düzleştirilmesi olasılığının incelenmesine yönelik senaryolar şekillendirilmekte olduğu bildirildi.

Gazeteye göre Güzelyurt’tan Mağusa’ya çizilecek düz bir hat Rum tarafına verilecek toprak oranını ciddi şekilde etkileyecek. Olabilecek gibi görünen senaryolardan biri şu şekildedir: “Hat, Lefkoşa’dan Mağusa’ya kadar, 1974 öncesinde yapılan yeni yolla bağlansın. Bu çözümle hat düzleştiriliyor ve düzenlemelerden, bir dizi köy ve/veya meskun bölge yanındaki toprağın Rum tarafına verileceği Mesarya bölgesi etkileniyor.

Lefkoşa-Güzelyurt hattı konusu kalıyor. Annan planındaki son harita, geri verilecek bölgeler Maronit köylerini de içine aldı. Düzleştirme yapılması, buları etkileyebilir, yani, bu köylerin iade edilmemesi. Böyle bir durumda harita Karpaz yarımadasında da değiştirilecek. Senaryonun, Karpaz’ın özel statüye sahip olmak yerine Rum tarafına verilmesini benimsemesi. Güzelyurt’un Vadili’deki gibi ikiye bölünmesine ilişkin bir senaryo tartışmaya bile açılamaz, peşinen Rum tarafınca reddedilir.” (rum basını)

" 'Annan Planı üzerindeki görüşmeler sürerken, planda öngörülen her şeyi yapmakta serbestsin' diyorlar. Bu bir dereceye kadar doğrudur. Bana Annan Planı'nı devleti, egemenliğimizi, Türkiye'nin garantisinin devamını korumak ve bizi perişan edecek bir göç sorununu engellemek, mal-mülk meselesini hak ve adalet çerçevesinde halletmek üzere yetki verilmiştir. Kıbrıs Türkü'nün eşit egemenliğini ortadan kaldır, garanti anlaşmasını bir süre sonra etkisiz hale getiren bir anlaşmaya imza at, halkımızın yarısını göçmen yapacak ve Rumlara mal-mülk konusunda gelip bizi yeniden sokağa atacağı bir anlaşmayı kabul etme yetkisi verilmedi..."

"Mecliste onaylanamaz... Bende de yetki yok"

Başsavcının "devleti ortadan kaldıran, meclisin feshedilmesini öngören" taslağın hukuki olarak meclisin onayına sunulamayacağı yönünde görüş verdiğini belirten Denktaş, "Halkın süzgecinden geçirmeden bu taslağı verdiğim takdirde devletin ortadan kalkmasını, meclisin toz olmasını kabul ediyoruz demek olur. Bende bu yetki yok. Bu nedenle meclis anayasa taslağını yasal açıdan görüşmese bile, devleti ortadan kaldırma yetkisini ve kurucu devlet adı altında egemenliği olmayan bir kuruluşa dönüşmemizi kabul edip etmediğini bana söylemesi gerekir" diye konuştu.

KIBRIS 14/02/2004

KUZEYDEKİ BANKALARIN YAPILANDIRILMASI... Alt komitelerin üstlendiği görevler arasında, KKTC'deki banka yapılandırılması ile çalışmalar bulunuyor. Örneğin, Kıbrıs Merkez Bankası'nın parasal politikası ile Kuzey Kıbrıs bankalarındaki borçlanma tahvillerinin düzenlemesinin belirlenmesi ve bazı durumların pratiğe uygulanması yolunda, politik öneriler değerlendiriliyor

BM yetkilileri, Bayrak ve Marş Teknik Komitesi'nin görüş birliğine vararak seçtiği Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti bayrağının, onay için Kıbrıs Türk ve Rum taraflara iletildiğini açıkladı.

Komitede, esprilere neden olan ve sempatiyle karşılanan kebap şişli bayrağı değerlendiren Schmitz; bayrağın; şiş kebabına, mangal keyfine, yemeye- içmeye düşkün Kıbrıslıların, bu özelliğinin çocuğun belleğinde yer etmesine bağladı.

Schmitz, Bayrak ve Marş Komitesi'nin 8 ve 9 Mart 2004 tarihleri arasında gerçekleştirdiği yoğun toplantılar sonucu, en uygun bayrak ve marşı seçmeye çalıştığını söyledi.

Buna göre bayrak; lacivert, sıcak sarı, kırmızı ve beyaz renklerden oluşuyor. Bayrak; üst kısmı lacivert, onun ardından beyaz bir çizgi, orta alanda sıcak sarı, daha sonra yine bir beyaz çizgi ve alt kısımda da kırmızı renkten oluşuyor.

Ekonomi ve Finansal Konuları Uygulama Komitesi görevlilerinden Lisa Jones, mal ve yer değiştirme konusunda bir alt komisyonun oluşturulduğunu ve bunun toprak düzenlemeleri nedeniyle yer değiştirecek insanların durumu ile ilgili çalışmalar yaptığını belirtti. Jones, konuyla ilgili geniş bilgi vermekten kaçındı.

Web sitesinin www.cyprus-un-plan-org olan ismi, www.annanplan.org olarak değiştirildi.

KIBRIS 14/02/2004

Başbakan Talat kabullerde yaptığı konuşmalarda, Kıbrıs sorununa çözüm bulma çabalarının devam ettiğine işaret ederek, ümitsizliğe kapılacak bir durum olmadığını kaydetti.

Trebecsh, Kıbrıs'ın tümünün AB'ne girmesini beklediklerini ifade etti.

KIBRIS 14/02/2004

Kıbrıs müzakereleri adada sürerken, Türkiye ve Yunanistan'ın katılımıyla yapılacak dörtlü konferansın nerede ve hangi düzeyde yapılacağı belirsizliğini koruyor.
Ankara, konferansın siyasi düzeyde yapılmasını ve bu çerçevede ilk olarak dışişleri bakanları, daha sonra da başbakanların katılımını isterken, Atina'nın buna sıcak bakmadığı belirtiliyor. Ancak konferansın hangi düzeyde yapılacağına en son BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın karar vereceği bildiriliyor.
Konferansın nerede yapılacağına ilişkin belirsizlik de sürüyor.
Bu arada, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın dörtlü konferansa gitmeyebileceği yönünde Ankara'ya gelen bir bilgi bulunmuyor.
Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis, dün yaptığı açıklamada, dörtlü toplantının hangi düzeyde yapılacağının henüz belirlenmediğini söylemişti.
Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos da bugün ''Kıbrıs konusundaki dörtlü konferansa Karamanlis katılacak mı?'' sorusu üzerine, ''Bu tartışılan bir konudur. Henüz kesinleştirilmedi, olumlu bir gelişme perspektifinin olup olmadığı değerlendirmesine bağlı olacak'' demişti.
MILLIYET 15/03/2004

BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro De Soto, Kıbrıs sorununu 1 Mayıs'a kadar Annan planı temelinde çözmek amacıyla başlatılan müzakereler çerçevesinde, prosedür değişikliğine giderek, bugünden itibaren taraflarla ayrı ayrı görüşmeye başlıyor. Bu nedenle bugün toplu görüşme olmayacak.

De Soto, bu liste üzerinden, taraflarla ayrı ayrı görüşerek, al- ver safhasını başlatmaya ve süreçte ilerlemeye çalışacak. De Soto, taraflarla ayrı ayrı görüşürken, her gün toplu görüşme yapılması gerekmeyecek.

Lefkoşa'daki görüşmeler 22 Mart'a kadar sürecek. Görüşmelerde tarafların anlaşamadığı konular, Türkiye ve Yunanistan'ın da katılacağı dörtlü konferansta çözülmeye çalışılacak.

Türkiye'nin bugüne kadarki süreçte Rum kesiminin AB'ye katılım anlaşmasının iptaline ve üyeliğin tüm AB üyeleri tarafından yeniden onaylanmasıyla tekrarına çalıştığını söyleyen Hrisostomidis, Rum yönetiminin ''Türkiye'nin bu isteğinin olası görüşülmesinin, AB'de karışıklık yaratacağını ve bu tür bir isteğin dikkate alınmasının imkansız olduğunu varsaydığını'' kaydetti.

HURRIYET 15/03/2004

Gazetecilerin, Rum tarafının müzakere sonucunun referandumlardan önce TBMM'de onaylanması talebine ilişkin soruyu da yanıtlayan Karamanlis, ''Biz bu talebin yanıtlanması gereken noktalardan birisi

Atina'nın güvenlik konularına da büyük önem verdiğini kaydeden Karamanlis, sorular üzerine, 4'lü toplantının hangi düzeyde yapılacağının henüz belirlenmediğini söyledi.

PAPADOPULOS'UN AÇIKLAMASI

HALKIN SESI 15/03/2004

Müzakere takvimine göre heyetler, bu hafta birbirleriyle yaptıkları görüşmeleri tamamlayarak sürece gelecek hafya Türkiye ve Yunanistan’da dahil olacak.

Müzakere çerçevesinde 19 Şubat’ta başlayan görüşmelerde bugünden itibaren en kritik haftaya giriliyor. Türk ve Rum tarafının BM gözetiminde yaptığı görüşmelerin son haftasına geçiliyor.

Bu hafta al-ver sürecine geçilecek ve bu sürecin oldukça gergin geçmesi bekleniyor. 22 Mart’a kadar sürecek görüşmelerde tarafların anlaşamadığı konular, Türkiye ve Yunanistan’ın da katılacağı dörtlü konferansta halledilemeye çalışılacak. Burada da üzerinde anlaşılamayan konuları BM Genel Sekreteri Kofi Annan karara bağlayacak ve ortaya çıkacak metin 20 Nisan’da Türk ve Rum tarafında eş zamanlı olarak referanduma sunulacak.

HALKIN SESI 15/03/2004

KIBRIS VATANDAŞI OLMAYANLARIN SEÇENEKLERİ: "Sürekli ikamet ettiği kurucu devletten sosyal konut veya başka tür bir konut yardımı ya da mali destek talep etmek veya Kıbrıs'ta en az beş yıldır yaşıyor ise kendi ülkesine yeniden yerleşmek üzere parasal yardım için başvuru yapmak (4 kişilik bir hane halkı için en az 10.000 euro)"

BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın ismiyle anılan ve ortaya atıldığı günden itibaren Kıbrıs'ta taşları yerinden oynatan Annan Planı'yla ilgili önemli bir yazı dizisi başlatıyoruz.

Şimdiki durum

TABLO 1

Bölgeler

104 gün

6 ay

Aşama 3: Bademliköy, Ömerli, Gaziköy ve Kırklar bölgeleri

12 ay

Aşama 6: Korkuteli, Dörtyol, Pirhan, Vadili, Paşaköy, Türkeli, Yılmazköy, Şirineveler, Akçiçek, Kozan, Kılıçarslan, Gürpınar, Özhan, Karpaşa, Çamlıbel, Mevlevi, Serhatköy, Zümrütköy, Çamlıköy, Kalkanlı, Akçay, Güzelyurt, Güneşköy, Aydınköy, Yeşilyurt, Koruçam, Gemikonağı ve Yedidalga bölgeleri

Şimdiki sakinlerin yeniden yerleştirilmeye ilişkin seçenekleri Tablo 2'de yer almaktadır.

TABLO 2

Seçenekleri

(Kuruluş anlaşmasının yürürlüğe girmesiyle birlikte Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti vatandaşı sayılacak olan - 45.000 kişilik listedekilerin de dahil olduğu - kişiler kast ediliyor.)

Diğer kurucu devlete yeniden yerleştirilmek, ve orada mal satın almak veya sağlanan alternatif konutu kabul etmek;

Aşağıdakiler için mülkiyet kuruluna başvurabilir:

Alternatif konut satın almak veya kiralamak için tercihli borç almak; acil insani ihtiyaçlar halinde veya tercihli borç için durum uygun olmadığında, düşük maliyete veya mülkiyet kurulunun elindeki mallar arasından ücretsiz alternatif konut almak.

Başka bir konut veya mali destek buluncaya kadar malı boşaltması istenmeyecektir. Ancak bu, malın iadeye uygun olduğu kararından itibaren en çok iki yıllık bir süre içinde gerçekleşmelidir.

Toprak ayarlamasına tabi bölgelerin şimdiki sakinlerinin haklarını ve menfaatlerini korumak için özel düzenlemeler bulunacaktır. Bu düzenlemeler şimdiki sakinlerin yeterince geçinebilmeye uygun yerlerdeki alternatif konutlara intizamlı bir şeklide yeniden yerleştirilmelerini sağlamayı amaçlayacaktır. Söz konusu düzenlemeler şunları içermektedir:

Yeterli maddi imkana sahip olan kişiler kullanmakta olduğu malı, ilgili bölgenin idari olarak devri için belirlenmiş tarihten en çok bir ay öncesinde boşaltacaktır.

Yeterli maddi imkana sahip olmayan kişilere, yerleşeceği alternatif konut belirlendikten sonra, yeniden yerleştirme için üç aydan az olmayan bir ihbar süresi verilecektir.

Tasarrufu kaybeden mal sahibi ile maldaki geliştirmenin sahibinin her ikisi birden malın tapusu için talepte bulunmuşsa, mülkiyet kurulu söz konusu kişiler arasında dostane bir çözüm bulunmasına yardımcı olmaya çalışacaktır. Bu mümkün olmazsa mülkiyet kurulu, ya tasarrufu kaybeden mal sahibine malın haklarının iadesine, ya da geliştirmenin sahibine malın 1-20 yıllık bir süre için kiralanmasına karar verecektir. Yapılan esaslı geliştirme gelir kaynağı olarak kullanılıyor ise, bu durum böyle bir kararda önemli bir etken olarak dikkate alınacaktır.

Toprak ayarlaması bölgelerinde bulunan ve 1963-74 arası dönemdeki olaylar ile bağlantılı olarak Kıbrıslı Türkler tarafından yapılmış herhangi bir abide veya anıt, bölgenin devri ile birlikte Uzlaşım Komisyonu'nun idaresine verilecektir. Uzlaşım Komisyonu bunların nihai statüsünü ve yönetim düzenlemelerini belirleyecek ve söz konusu alanda veya çevredeki mülkte menfaati bulunan kurum ve şahıslar bu kararlara saygı gösterecektir.

Kurul, yeniden yerleştirme için tarih tespit etmeden önce, alternatif konutun içinde yaşanmaya hazır durumda olduğunu teyit edecek ve oraya yerleştirilecek olan kişilere geçimlerini temin konusunda yardım ve destek verilmesini güvenceye almak için yeni ikamet yerindeki belediyelerin yetkilileri ile çalışma başlatacaktır.

Toprak ayarlamaları sırasında görev yapmak üzere bir geçici komite oluşturulacaktır:

Komitenin değerlendireceği konular: toprak ayarlamalarına veya herhangi bir kurucu devlette diğer kurucu devletin iç vatandaşlığına sahip kişilerin mevcudiyetine ilişkin kamu düzeni ve güvenlikle alakalı olup herhangi bir üyesi tarafından dikkatine getirilen tüm konular.

1 Yeterli mali olanak: X'ten (ipotek ödemelerini karşılamak için gerekli meblağ) fazla olan gelir (vergilendirilebilen ya da diğer gelir) ya da Y'den (halen kullanılmakta olan malı veya alternatif konutu satın almak için gerekli olan miktar) fazla olan servettir. Servetin hesaplanması maksatları için, ekilenmiş maldaki haklar ve menfaatler göz önünde bulundurulur. Mülkiyet Kurulu X ve Y değerlerini belirleyecek ve piyasa değerlerine ve bilirkişi görüşüne dayanarak bu bedelleri yıllık olarak gözden geçirecektir.

- Değer saptaması ile ilgili hükümlerin nihai düzenlemesi hakkında emlak değerlendirme uzmanları, iktisatçı ve/veya emlak değerlendirme uzmanlarından görüş istenecektir.

KIBRIS 15/03/2004

Başbakan Mehmet Ali Talat, Annan Planı'na karşı çıkanları eleştirdi ve "Bu planı 'kabul etmeyin' demek, 'intihar edin' demektir" dedi. Talat, 20 Nisan'da yapılacak referandumda "hayır" çıkarsa olacaklara işaret etti:

l "DENKTAŞ'LA FARKLILIĞIMIZ VAR": "Seçim öncesinde farklı konuştuğu, şimdi ise Cumhurbaşkanı Denktaş'ın doğrultusunda yürüdüğü" sözlerine tepki gösteren Talat, "Bu haksızlıktır" dedi; şöyle devam etti: "Şu anda aynı müzakere ekibindeyiz. Farklılıklarımızı ortadan kaldırmaya çalışıyoruz. Tabii ki farklılıklarımız var. Denktaş Bey, 'Annan Planı ölümdür, felakettir, asla görüşmem, bu iş bitmiştir' diyordu. Bugün ise Annan Planı'nı görüşüyor. Yani eğer bir yakınlaşma varsa bu yakınlaşma bir taraftan olmadı"

Başbakan Talat, Kıbrıs Genç TV'de canlı yayımlanan "Televizyon Gazetesi" programında yaptığı açıklamada, Türk hükümetinin açık ve net olarak, "bu sorun çözümlenmelidir, bu sorun bizim bakımımızdan da sürdürülebilir değildir" dediğini ifade ederek, şöyle devam etti:

"Bizim bazı örgütlerimiz aldılar ele çıktılar yola. Sizin güvendiğiniz, üzerine basacağınız, boynuna asılacağınız güç size, 'ben bunu taşıyamam' diyor. Siz hala daha 'hayır' diyeceğiz diyorsunuz. Peki 'hayır' çıkarsa ne olacak? Yandığımızın resmidir işte, ne olacak. Başka ne diyebilirim."

Başbakan Talat, Rum lider Papadopulos'un, geçmişte, parti başkanıyken, ara bölge Ledra Palace'da Türk ve Rum siyasi parti yetkilileri arasında yapılan görüşmelere, "Türk siyasilerin ellerini sıkmamak için katılmadığı" yönünde Rum basınında haberler çıktığını anımsatarak, Papadopulos'un söz konusu toplantılara bir kez katıldığını ve ondan sonraki hafta yapılan seçimi kazanarak, Rum yönetimi lideri seçildiğini söyledi. Talat, Papadopulos'un, görüşmelerin başında oldukça gergin olduğuna değinerek, Papadopulos'un yavaş yavaş ortama ısındığını söyledi.

Bir izleyicinin, "seçim öncesinde farklı konuştuğu, şimdi ise Cumhurbaşkanı Denktaş'ın doğrultusunda yürüdüğü" sözlerine tepki gösteren Talat, "Denktaş'ın doğrultusunda yürümeye başladı demek biraz haksızlık" dedi. Talat, şöyle devam etti:

"Şu anda aynı müzakere ekibindeyiz. Farklılıklarımızı ortadan kaldırmaya çalışıyoruz. Tabii ki farklılıklarımız var. Denktaş Bey, 'Annan Planı ölümdür, felakettir, asla görüşmem, bu iş bitmiştir' diyordu. Bugün ise Annan Planı'nı görüşüyor. Yani eğer bir yakınlaşma varsa bu yakınlaşma bir taraftan olmadı."

Geçmiş hükümet dönemimde "hesapsız kitapsız, hiçbir kritere bağlı olmadan dağıtılan vatandaşlıklardan" utanç duyduğunu dile getiren Talat, görüşmelerde en çok zorlandıkları konunun bu olduğunu ve yanıt vermekte zorlandıklarını anlattı. Talat, Bakanlar Kurulu'nun iptal ettiği 1500 kişinin üstündeki listeyi görünce utandığını, bu şekilde vatandaşlık verilmemesi gerektiğini ifade ederek, "Mecbur oldum iptal ettim, bu ayıptan kurtulmak için" dedi.

KIBRIS 15/03/2004

19 Şubat'ta başlayan görüşmelerde bugünden itibaren en kritik haftaya giriliyor. Türk ve Rum tarafının BM gözetiminde yaptığı görüşmelerin de son haftası...

15. randevu bugün

Taraflar, Alvaro de Soto'nun talebi üzerine, Annan Planı'nda yapılmasını istediği değişiklikleri liste haline getirerek en geç bugüne kadar BM'ye iletecek. De Soto, bu liste üzerinden, taraflarla bugünden itibaren ayrı ayrı da bir araya gelerek, al-ver sürecini başlatmaya çalışacak. Ancak bugün al-ver sürecine geçilmesi beklenmiyor. Bugün yapılacak görüşmeden sonra De Soto, taraflarla ayrı ayrı yapacağı görüşmelere başlayacak. Bu nedenle salı günü toplu görüşmenin yapılmayabileceğine işaret ediliyor

Müzakere çerçevesinde 19 Şubat'ta başlayan görüşmelerde bugünden itibaren en kritik haftaya giriliyor. Türk ve Rum tarafının BM gözetiminde yaptığı görüşmelerin son haftasına geçiliyor.

Bu hafta al-ver sürecine geçilecek ve bu sürecin oldukça gergin geçmesi bekleniyor. 22 Mart'a kadar sürecek görüşmelerde tarafların anlaşamadığı konular, Türkiye ve Yunanistan'ın da katılacağı dörtlü konferansta halledilemeye çalışılacak. Burada da üzerinde anlaşılamayan konuları BM Genel Sekreteri Kofi Annan karara bağlayacak ve ortaya çıkacak metin 20 Nisan'da Türk ve Rum tarafında eşzamanlı olarak referanduma sunulacak.

Taraflar, BM Genel Sekreterinin Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro de Soto'nun talebi üzerine, Annan Planı'nda yapılmasını istediği değişiklikleri liste haline getirerek en geç bugüne kadar BM'ye ilecek.

Bugün yapılacak görüşmede, Türk ve Rum tarafının, bazı konularda görüşlerini içerecek belge sunuşu da yapacak. Bugünkü görüşme saat 10.00'da başlayacak.

Teknik komiteler

Teknik Komiteler Koordinasyon Merkezi'nden verilen bilgiye göre "Yönetim ve Kurumsal Konular, Dış İlişkiler ve Ceza Hukuku ile İlgili Yasalar Komitesi" dün saat 09:00'dan itibaren toplanarak, "dış ilişkiler konusundaki federal yasa" üzerindeki çalışmalarına devam etti.

KIBRIS 15/03/2004

KIBRIS 15/03/2004

Rumlar için kötü haber

Papadopulos'un şimdi, alternatif bir öneri ortaya koyarak referanduma gideceğini, ancak bundan önce, "Annan Planı'nda, anlaşmanın, garanti ve ittifak anlaşmasının parlamentolarda onaylanmasından sonra hayata geçirilmesini sağlayacak değişikliklerin yapılması gerektiğini" söylediğini belirtti. Bu durumda "Kıbrıs Cumhuriyeti" var olmaya devam edecek ve referandumların sonuçlarının onaylanmasından 24 saat sonra lağvedilmeyecek

Rum kesiminde yayımlanan Simerini gazetesi "İngiliz çelmesi" başlığıyla verdiği haberinde, İngiltere'nin bu tutumuyla, "Kıbrıs sorununa yeni bir diplomatik çelme attığı" yorumunu yaptı.

Rum yönetiminin İngilizlere yanıtı ise üç nokta üzerinde odaklandı. Kuruluş anlaşmasının BM Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından Lahey'de istendiği gibi referandumdan önce onaylanması gerektiğini, Başbakan Erdoğan'ın imzasının yeterli olmadığını savunan Rum Yönetimi, TBMM'nin onayı olmazsa Türk askerinin, üzerinde uzlaşılan takvim temelinde Kıbrıs'tan çekilmeyeceğine inanıyor.

Gazete, Rum Yönetimi lideri Tasos Papadopulos'un daha önce yaptığı açıklamada, sözleşmelerin Nisan ayına kadar onaylanmaması halinde "Kıbrıs Cumhuriyeti"ni korumak için, referanduma gitme zorunluluğu olmadığını söylediğini hatırlattı.

Papadopulos'un şimdi, alternatif bir öneri ortaya koyarak, referanduma gideceğini, ancak bundan önce, "Annan Planı'nda, anlaşmanın, garanti ve ittifak anlaşmasının parlamentolarda onaylanmasından sonra hayata geçirilmesini sağlayacak değişikliklerin yapılması gerektiğini" söylediğini belirtti. Bu durumda "Kıbrıs Cumhuriyeti" var olmaya devam edecek ve referandumların sonuçlarının onaylanmasından 24 saat sonra lağvedilmeyecek

KIBRIS 15/03/2004

Alithia gazetesi, "Bir çözüme ulaşılmaması durumunda Kıbrıslı Türklerin, kendilerine 1960 Anayasası'yla tanınan ve de 1 Mayıs'tan sonra AB'ye dayanarak Güney Kıbrıs'taki mallarını isteyebilecekleri ve her şeyin olduğu gibi kalmasını savunanların bir dayanağının olmadığı" şeklindeki bir soruya karşın Hristu, "1 Mayıs'tan sonra, çözüme ulaşılmaması halinde, yeni bir durumla karşı karşıya kalacaklarını, Kıbrıslı Türklerin, Kıbrıs'ın AB'ye henüz üye olmamasına rağmen, Güney Kıbrıs'ın resmi yollarını ve avukatlar aracılığıyla mallarını talep ettiklerini, bu tür vakaların çok olmamasına rağmen mevcut olduğunu" söyleyerek "1 Mayıs'tan sonra Kıbrıslı Türkler AB vatandaşı olduklarında, çözüm olmaması halinde, durumun nasıl değişebileceği " sorusunu yöneltti ve "çözümsüzlüğün bedelinin çözümün bedeliyle kıyaslanamayacağını" ifade etti.

Hristu, "Rum İçişleri Bakanlığı'nda her hafta onlarca Kıbrıslı Türk'le karşılaştığını" belirterek "Bazı şeylerin Kıbrıslı Türkleri çok yorduğunu, bundan dolayı da Rum lider Papadopulos'un istediklerinden dolayı endişeli olmadıklarını, kendisiyle konuşan Kıbrıslı Türklerin barış ve çözüm istediklerini kendisine açıkça ifade ettiklerini" de iddia etti.

KIBRIS 15/03/2004

Fileleftheros gazetesi, "Çizginin Düzleştirilmesi İçin Plan Tatbikatları" başlıklı haberinde, bu senaryolardan birinde, Lefkoşa'dan Mağusa'ya kadar olan hattın 1974'ten önce inşa edilen yeni yolla bağlanmasının muhtemel olduğunun belirtildiğini yazdı.

Gazeteye göre Güzelyurt'tan Mağusa'ya çizilecek düz bir hat Rum tarafına verilecek toprak oranını ciddi şekilde etkileyecek. Olabilecek gibi görünen senaryolardan biri şu şekildedir: "Hat, Lefkoşa'dan Mağusa'ya kadar, 1974 öncesinde yapılan yeni yolla bağlansın. Bu çözümle hat düzleştiriliyor ve düzenlemelerden, bir dizi köy ve/veya meskun bölge yanındaki toprağın Rum tarafına verileceği Mesarya bölgesi etkileniyor.

Lefkoşa-Güzelyurt hattı konusu kalıyor. Annan Planı'ndaki son harita, geri verilecek bölgeler Maronit köylerini de içine aldı. Düzleştirme yapılması, buları etkileyebilir, yani, bu köylerin iade edilmemesi. Böyle bir durumda harita Karpaz yarımadasında da değiştirilecek. Senaryonun, Karpaz'ın özel statüye sahip olmak yerine Rum tarafına verilmesini benimsemesi. Güzelyurt'un Vadili'deki gibi ikiye bölünmesine ilişkin bir senaryo tartışmaya bile açılamaz, peşinen Rum tarafınca reddedilir."

KIBRIS 15/03/2004

KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat, yaklaşık bir aydan beri devam eden Kıbrıs müzakere sürecinin BM Genel Sekreterliği aracılığıyla dolaylı görüşme şeklinde format değiştirmesinin çok daha yararlı olduğunu söyledi.
Talat, ''Bu süreçte endişeler, görüş ve öneriler, karşı taraf olmadığı için çok daha samimi bir şekilde ortaya konacak'' dedi.
Bir aylık müzakere sürecinde ciddi ilerleme olmamasına karşın, ilerleme olacağı konusunda inançlı olduğunu belirten Talat, süreçle ilgili en büyük olumsuzluğun ise takvime rağmen ''Kıbrıs Türk Kurucu Devlet Anayasa Taslağı''nın Cumhurbaşkanı Denktaş tarafından sunulmaması olduğunu kaydetti.
Denktaş'ın müzakerelerden çekilebileceğine ilişkin açıklamalarına dikkat çekerek, ''Bu çok tehlikeli olur, buna hakkı yok'' diyen Talat, referanduma yönelik kampanyalardan da rahatsızlık duyduğunu belirtti ve ''Pazarlıklar sürerken ne evet, ne de hayır kampanyalarının yararı yok. Ben sadece çözümün gerekliliğini savunuyorum'' ifadesini kullandı.

RUMLAR 200, TÜRKLER 100 SAYFA METİN SUNDU

Talat, Türk Ajansı-Kıbrıs'a (TAK) yaptığı açıklamada, tarafların bir aylık süreçte istedikleri değişiklikleri parça parça ortaya koyduğunu ifade ederek, bu süreçte tarafların harita hariç, planla ilgili düşünce ve değişiklik önerilerini izahatlarıyla birlikte masaya koyduğunu söyledi.
Rum tarafının bu çerçevede 200, Türk tarafının ise 100 sayfaya yakın metin ortaya koyduğunu kaydeden Talat, şöyle konuştu:
''BM, şimdi bölümler halinde tarafların önem verdikleri hususlarda uzlaşmaya varıp varamayacaklarının çalışmasını yapıyor. De Soto, dün notlar halinde bunları toplayarak verdi ve dün ilk tepkileri aldı. Bu süreç böyle sürecek. Bu şekilde uzlaşma sağlamaya, tarafların hangi noktaya kadar yaklaşabileceği konusunda malzeme toplamaya çalışıyorlar.''

DÖRTLÜ KONFERANSIN BAŞARISI KATILIMA BAĞLI

Lefkoşa'daki görüşmelerin ardından Türkiye ve Yunanistan'ın da katılımıyla yapılacak dörtlü toplantılarda başarı sağlanmasının ise katılım düzeyine bağlı olduğunu söyleyen Talat, ''Dışişleri bakanları ve başbakanların katılımıyla üst düzeyde katılım olursa ilerleme olabilir. Ancak toplantı teknisyenler-bürokratlar düzeyinde yapılırsa, değişiklikler BM Genel Sekreteri'ne kalır'' dedi.
Talat, ''Toplantılar üst düzeyde olmayacaksa İsviçre'nin bir kasabasına gitmeye gerek yok. O zaman daha yakın bir yerde de yapılabilir'' diye konuştu.

DENKTAŞ ÇEKİLİRSE

Talat, Denktaş'ın müzakere sürecinden ''çekilebileceğine'' ilişkin açıklamalarının anımsatılması üzerine de özetle şunları söyledi:
''Cumhurbaşkanı Denktaş'ın süreç devam ederken çekilmesi, çok zararlı ve tehlikeli olur. Kıbrıs Türklerinin çıkarları açısından çok kötü olur ve sürecin akamete uğraması sorumluluğu Türk tarafına kalır. Bunu başlangıçta yapsaydı sorun olmayabilirdi, ama bu aşamada çok zararlı olur. Son ana kadar süreç içinde olma zorunluluğu var. Denktaş'ın süreci akamete uğratma hakkı yok.'' Talat, koalisyon ortağı ve müzakere heyetinde yer alan Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş'la ilgili olarak da, ''Şimdilik bir sorunumuz yok. Bütün olarak hareket etmek zorundayız. Hem hükümet, hem heyet olarak bütün olmak zorundayız. Zaman zaman çelişkiler olsa da gidermeye çalışıyoruz'' dedi.
Talat, ''Cumhurbaşkanı Denktaş'ın çekilmesi halinde bu tutum Serdar Denktaş'ı da etkiler mi'' sorusuna ise, ''Serdar Bey, ortaya çıkabilecek pürüzlerin nasıl giderilebileceği üzerinde yapıcı ve olumlu bir tutum izliyor. Bu anlamda zaten yükümlülüğü de var'' ifadesini kullandı.
Müzakere sürecinde planda köklü değişiklik beklemediğini, bu nedenle referandum sonucunun başa baş çıkacağını kaydeden Talat, bir soruya karşılık, Türkiye'nin tavrının referandumun sonucunda çok etkili olacağına işaret etti.

"DENKTAŞ'IN YANINDA ETKİSİZ KALDIĞI'' YORUMU

Mehmet Ali Talat, ''müzakere sürecinde Cumhurbaşkanı Denktaş'ın yanında etkisiz kaldığına'' ilişkin yorumlarla ilgili olarak da özetle şunları söyledi:
''Süreç başlarken zorluklar olacağını biliyorduk. Nitekim zor bir süreç. Ama benim için önemli olan bu sürecin başarıya ulaşmasıdır. Vizyonumu muhafaza ediyorsam, bu vizyona ulaşmak için ortaya çıkabilecek engelleri kaldırmak için gerçeklere etki yaparak ilerleme sağlayabiliyorsam esas olan budur. Denktaş, bir gerçek olarak oradadır. Cumhurbaşkanı ve görüşmecidir. Bunun kararını ben vermedim ve elimde olsa vermezdim. Bu gerçeği bilerek bu sürecin içine girdim ve oldukça olumlu bir rol oynadığıma inanıyorum. Bu, müzakere süreci sonunda daha açık olarak ortaya çıkacaktır. Şu anda plandaki muhtemel değişiklikler bilinmediği için muhtelif yorumlar yapılabiliyor.'' Talat, dörtlü toplantı öncesinde pazartesi günü Denktaş ile kendisinin de katılımıyla Ankara'da zirve yapılacağına ilişkin basın haberleriyle ilgili olarak ise, ''Ne bana, ne de Sayın Denktaş'a böyle bir davet gelmedi. Henüz bizim elimizde böyle bir bilgi yok'' dedi.
MILLIYET 16/03/2004

KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Kıbrıs müzakereleri çerçevesinde Türkiye ve Yunanistan'ın da katılımıyla yapılacak dörtlü konferansa katılıp katılmama yönündeki kararını verdiğini belirterek, günü geldiğinde bu kararı açıklayacağını bildirdi.
Denktaş, BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro de Soto'nun dün kendisi ve Rum lider Tasos Papadopulos ile yaptığı dolaylı görüşmelerde sunduğu belge konusunda Rum basınında çıkan haberlerin doğru olduğunu, ancak harita sunulmadığını söyledi.
Yunanistan dörtlü konferanstan başarı çıkacağına inanmadığı için, Başbakan Kostas Karamanlis'in dörtlü konferansa katılmadığını belirten Denktaş, BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın bu konuda girişimleri olduğunu açıkladı.
Denktaş, Türk Kalp Vakfı yetkilisi İmren Utku'yu kabulü sırasında yaptığı açıklamada, halkın baş koyduğu, hayatını kaybettiği dava uğruna görevini yaptığını ifade ederek, varılacak bir anlaşmada, eşit egemenlik, iki kesimlilik, Türkiye'nin etkin ve fiili garantisini istediklerini kaydetti.
Denktaş, mal-mülk konusunun, halkları yeniden kavgaya tutuşturacak şekilde halledilmek, bunun için 7 bin BM askerinin adaya getirilmek istendiğini belirtti. Müzakerelerde şimdiye kadar sundukları önerilerin hiçbirini Rumların kabul etmediğine işaret eden Denktaş, ''işin Annan'a bırakılmaya çalışıldığını'' söyledi.
''Bir yere vardığımızı söyleyemem'' diyen Denktaş, ''dün dolaylı görüşmelerin başlamasının henüz bir şey olmadığını, her şeyin dörtlü konferansı beklediğini'' bildirdi.
Zorlukların ve Rumların Avrupa Birliği yoluyla tüm Kıbrıs'a sahip çıkma oyununun devam ettiğini kaydeden Denktaş, kararı referandumda halkın vereceğini, halka güvendiklerini vurguladı. ''Benli veya bensiz bu yol kat edilerek referanduma gidilecektir'' diyen Denktaş, Anadolu'dan her gün yüzlerce destek mesajı aldığını, Türkiye ile Yunanistan'ın dostluğuna inandıklarını ifade etti.

DE SOTO GÜNDEM MADDESİ SUNDU
Denktaş, Rum basınında, dünkü görüşmede de Soto'nun sunduğu belgenin detaylarının yayımlandığı hatırlatılarak, bunların doğru olup olmadığının sorulması üzerine, Rum basınında çıkanların doğru olduğunu belitti ve de Soto'nun belge değil, gündem maddesi sunduğunu kaydetti. Denktaş, de Soto'nun harita sunmadığını bildirdi.
Denktaş, derogasyonlar konusuna önem verdiklerini, ancak Avrupa Birliği'nden şimdiye kadar bu konuda iç açıcı haber almadıklarını söyledi.
Toprak ayarlaması nedeniyle yer değiştirecek Kıbrıs Türklerinin rehabilitasyonunun önemli olduğunu ve mutlaka rehabilitasyon programı olması gerektiğini belirten Denktaş, senatoda 24/24 Türk-Rum oranının korunması gerektiğini vurguladı.
Türkiye'nin AB üyeliğinden sonra da Türk askerinin adada kalmasını istediklerinin altını çizen Denktaş, KKTC'nin Türkiye ile özel ilişkilerinin de korunması gerektiğini söyledi.
Rumların önerisine de değinen Denktaş, Rumların, diğer şeyler yanında iade edilecek toprağın denetiminin derhal BM'nin kontrolüne verilmesini istediğini kaydetti.

DÖRTLÜ KONFERANS
Denktaş, Karamanlis'in dörtlü konferansa katılmamasıyla ilgili bir soruyu yanıtlarken şunları söyledi:
''Söyledikleri şu: 'Başarıyla neticelenecek bir toplantı olmayacağı aşikardır. Yeni başbakanı başarısız bir toplantıda harcamak istemiyoruz. Dolayısıyla müsteşarlar seviyesinde olsunmuş.' Türkiye buna karşı çıkmıştır. Zannedersem Genel Sekreter, 'Hiç olmazsa siyasi bir makam iştirak etsin' girişimi yaptı veya yapacaktır. Bu da dışişleri bakanları seviyesinde olsun demektir. Eğer işler iyi giderse ve bir başarı şansı olursa, galiba son bir gün veya iki gün başbakanlar da katılacakmış. Bunlar etrafında görüşmeler devam ediyor.'' Yunanistan'ın, ''bugüne kadar başarı sağlanamayan müzakerelerde, dörtlü konferansta da pek başarı sağlanamayacağı'' kanısında olduğunu ve başbakanını göndermediğini kaydeden Denktaş, ''Halbuki Türkiye Başbakanı 'Ben buraya giderim' demekteydi. Durum budur'' dedi.
Denktaş, Rumların, 40 yıldır uyguladığı siyasetin rahatlığı içinde olduğunu ve dörtlü konferansta bunun değişeceğine inanmadığını belirterek, Rumlara Kıbrıs Türklerinin hükümeti olmadığı söylenmediği sürece, Rumların değişmeyeceğini belirtti.
Denktaş, Annan planına ilk günden itibaren direnmemiş olsalardı, Kıbrıs Türklerinin şimdi perişan bir hale düşürülmüş olacağını ifade ederek, ''Direnişimiz halkımız içindir, hürriyet içindir, adalet içindir, eşitlik ve egemenlik içindir'' diye konuştu.
MILLIYET 16/03/2004

Rum basınına göre, de Soto'nun belgesini ''Türk görüşlerine daha fazla ağırlık verildiği'' gerekçesiyle ''dengesiz'' olarak niteleyen Rum tarafı, belgeden rahatsızlık duydu. Rum tarafı, de Soto'nun yeni belgesinin, ağırlıklı olarak Rumların daha az alıp, daha çok vermesine dayandığı kanısında.

Buna göre, en önemli konular birinci kategoride toplandı ve 12 maddeden oluşuyor. Daha az önemli ikinci kategorinin 7 maddesi var.

Politis gazetesi ise ''25 noktada al-ver olacağını'' yazdı. Gazeteye göre, de Soto belgesi Türk tarafının talep ettiği şu ciddi konuları da içeriyor:

HURRIYET 16/03/2004

Talat, ''Bu süreçte endişeler, görüş ve öneriler, karşı taraf olmadığı için çok daha samimi bir şekilde ortaya konacak'' dedi.

Denktaş'ın müzakerelerden çekilebileceğine ilişkin açıklamalarına dikkat çekerek, ''Bu çok tehlikeli olur, buna hakkı yok'' diyen Talat,referanduma yönelik kampanyalardan da rahatsızlık duyduğunu belirtti ve ''Pazarlıklar sürerken ne evet, ne de hayır kampanyalarının yararı yok. Ben sadece çözümün gerekliliğini savunuyorum'' ifadesini kullandı.

''RUM TARAFI 200, TÜRK TARAFI 100 SAYFA METİN SUNDU''

Talat, Türk Ajansı-Kıbrıs'a (TAK) yaptığı açıklamada, tarafların bir aylık süreçte istedikleri değişiklikleri parça parça ortaya koyduğunu ifade ederek, bu süreçte tarafların harita hariç, planla ilgili düşünce ve değişiklik önerilerini izahatlarıyla birlikte masayakoyduğunu söyledi.

''BM, şimdi bölümler halinde tarafların önem verdikleri hususlardauzlaşmaya varıp varamayacaklarının çalışmaını yapıyor. De Soto, dün notlar halinde bunları toplayarak verdi ve dün ilk tepkileri aldı. Bu süreç böyle sürecek. Bu şekilde uzlaşma sağlamaya, tarafların hangi noktaya kadar yaklaşabileceği konusunda malzeme toplamaya çalışıyorlar.''

''DÖRTLÜ KONFERANSIN BAŞARISI KATILIM DÜZEYİNE BAĞLI''

Lefkoşa'daki görüşmelerin ardından Türkiye ve Yunanistan'ın da katılımıyla yapılacak dörtlü toplantılarda başarı sağlanmasının ise katılım düzeyine bağlı olduğunu söyleyen Talat, ''Dışişleri bakanları ve başbakanların katılımıyla üst düzeyde katılım olursa ilerleme olabilir. Ancak toplantı teknisyenler-bürokratlar düzeyinde yapılırsa,değişiklikler BM Genel Sekreteri'ne kalır'' dedi.

Müzakere sürecinde planda köklü değişiklik beklemediğini, bu nedenle referandum sonucunun başa baş çıkacağını kaydeden Talat, bir soruya karşılık, Türkiye'nin tavrının referandumun sonucunda çok etkili olacağına işaret etti.

''DENKTAŞ'IN YANINDA ETKİSİZ KALDIĞI'' YORUMU

Mehmet Ali Talat, ''müzakere sürecinde Cumhurbaşkanı Denktaş'ın yanında etkisiz kaldığına'' ilişkin yorumlarla ilgili olarak da özetleşunları söyledi:

''Süreç başlarken zorluklar olacağını biliyorduk. Nitekim zor bir süreç. Ama benim için önemli olan bu sürecin başarıya ulaşmasıdır. Vizyonumu muhafaza ediyorsam, bu vizyona ulaşmak için ortaya çıkabilecek engelleri kaldırmak için gerçeklere etki yaparak ilerleme sağlayabiliyorsam esas olan budur. Denktaş, bir gerçek olarak oradadır. Cumhurbaşkanı ve görüşmecidir. Bunun kararını ben vermedim ve elimde olsa vermezdim. Bu gerçeği bilerek bu sürecin içine girdim ve oldukça olumlu bir rol oynadığıma inanıyorum. Bu, müzakere süreci sonunda daha açık olarak ortaya çıkacaktır. Şu anda plandaki muhtemel değişiklikler bilinmediği için muhtelif yorumlar yapılabiliyor.''

Talat, dörtlü toplantı öncesinde pazartesi günü Denktaş ile kendisinin de katılımıyla Ankara'da zirve yapılacağına ilişkin basın haberleriyle ilgili olarak ise, ''Ne bana, ne de Sayın Denktaş'a böylebir davet gelmedi. Henüz bizim elimizde böyle bir bilgi yok'' dedi.

(aa)

HURRIYET 16/03/2004

Denktaş, Türk Kalp Vakfı yetkilisi İmren Utku'yu kabulü sırasında yaptığı açıklamada, halkın baş koyduğu, hayatını kaybettiği dava uğruna görevini yaptığını ifade ederek, varılacak bir anlaşmada, eşit egemenlik, iki kesimlilik, Türkiye'nin etkin ve fiili garantisini istediklerini kaydetti.

''DE SOTO GÜNDEM MADDESİ SUNDU''

Denktaş, Rum basınında, dünkü görüşmede de Soto'nun sunduğu belgenin detaylarının yayımlandığı hatırlatılarak, bunların doğru olupolmadığının sorulması üzerine, Rum basınında çıkanların doğru olduğunubelitti ve de Soto'nun belge değil, gündem maddesi sunduğunu kaydetti.Denktaş, de Soto'nun harita sunmadığını bildirdi.

Rumların önerisine de değinen Denktaş, Rumların, diğer şeyler yanında iade edilecek toprağın denetiminin derhal BM'nin kontrolüne verilmesini istediğini kaydetti.

DÖRTLÜ KONFERANS

Denktaş, Karamanlis'in dörtlü konferansa katılmamasıyla ilgili birsoruyu yanıtlarken şunları söyledi:

''Söyledikleri şu: 'Başarıyla neticelenecek bir toplantı olmayacağı aşikardır. Yeni başbakanı başarısız bir toplantıda harcamakistemiyoruz. Dolayısıyla müsteşarlar seviyesinde olsunmuş.' Türkiye buna karşı çıkmıştır. Zannedersem Genel Sekreter, 'Hiç olmazsa siyasi bir makam iştirak etsin' girişimi yaptı veya yapacaktır. Bu da dışişleri bakanları seviyesinde olsun demektir. Eğer işler iyi giderseve bir başarı şansı olursa, galiba son bir gün veya iki gün başbakanlar da katılacakmış. Bunlar etrafında görüşmeler devam ediyor.''

HURRIYET 16/03/2004

Atina Kıbrıs'ta 3 bin asker istiyor

Sol eğilimli Ethnos gazetesi ise Annan'ın Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro De Soto taraflarla 4'lü toplantıya ilişkin temaslarını sürdürürken, Atina'nın 23 veya 24 Mart'ta başlaması beklenen görüşmelerin başlangıcına Dışişleri Bakanı Petros Molivyatis ve yardımcısı Yannis Volinakis'i göndermeyi planladığını belirtti.

Türkiye'nin bu rakamın 2 katından söz ettiğini öne süren Ethnos, Ankara'nın ayrıca askerlerinin tamamının ancak Türkiye'nin AB üyeliğinden sonra çekilmesinin söz konusu olabileceğini vurguladığını savundu.

HURRIYET 16/03/2004

Dörtlü zirvede düzey tartışması

'Ya başbakanlar başarısız olursa'
Ankara, BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın belirlediği yol haritasına göre, 24 Mart'ta İsviçre'nin Zürih kenti yakınındaki Lucerne kasabasında yapılacağını duyurduğu dörtlü görüşmelere 'siyasi kimlik'le katılımda
ısrar etmişti. BM'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro de Soto, Atina temaslarında bu öneriyi gündeme getirdi. Ancak De Soto'ya Yunan Başbakanı Kostas Karamanlis'in 'başarısızlıkla sonuçlanabilecek' bir toplantıya katılmasının doğru olmadığı' mesajı iletildi. Konferansın dışişleri müsteşarları düzeyinde başlaması, daha sonra dışişleri bakanları düzeyinde tamamlanmasını isteyen Atina'nın De Soto'ya "Planı tamamlamak BM Genel Sekreteri'nin işi. Onun için şimdi başbakanların devreye girmesi yanlış" görüşünü iletti.
Geçen cuma bu görüş Yunanistan'ın Ankara Büyükelçisi Michael Kristides tarafından Başbakan Erdoğan'a, Yunan Dışişleri tarafından da Türkiye'nin Atina Büyükelçisi Yiğit Alpogan'a aktarıldı. Atina'nın "Başbakan düzeyinde başarısız olunursa, iki ülke ilişkileri de olumsuz etkilenir" mesajının verildiğini belirtti. Ankara'nın Atina'nın bu tavrını 'taktik' olarak algılayıp ısrar etmediği de vurgulandı. Görüşmelere Dışişleri Bakanı Abdullah Gül ile Müsteşar Uğur Ziyal katılacak.

Denktaş gelecek
Bu arada pazar günü Ankara'ya gelecek olan KKTC lideri Rauf Denktaş'ın 22 Mart'ta da, dana önce Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in sinyalini verdiği Kıbrıs zirvesine katılacağı belirtildi.

Görüşmelere başkanlık eden BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro de Soto, liderler arasındaki saat 10.00 randevusuna yarım saat kala tarafları arayarak ortak görüşmeyi iptal etti.

DE SOTO

Alvaro De Soto, Papadopulos ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, görüşmeyi “faydalı” olarak değerlendirdi ve “ BM’nin belirlediği yeni süreçteki ilk görüşmeydi” dedi.

TÜRK VE AB HUKUKÇULARI TOPLANDI

A.A muhabirinin diplomatik kaynaklardan edindiği bilgiye göre, AB hukukçuları bugünkü toplantıda bu sorunu aşabilmek için herhangi bir yeni çözüm önerisi getirmedi.

DÖRTLÜ KONFERANS

HALKIN SESI 16/03/2004

TC Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül, Kıbrıs’taki konuların “dörtlü toplantı” ile çözülebileceğini söyledi.

“Kıbrıs konusu önce Dışişleri Bakanları, sonra başbakanlar seviyesinde neticelendirilmeli. BM de öyle istiyor. Yunanistan, başbakanlar seviyesi katılımında biraz tereddüt ediyor. Ama bu henüz kesinleşmedi. Bizim de tezimiz şu; ‘Herkes elini taşın altına koyarsa siyasi iradeler ortaya çıkar, sorunlar böyle çözülür’.”

Kıbrıs’ta hamasi laflarla bir yere varılamayacağını belirten Gül, Kıbrıs sorununun çözülmesiyle başta İngiltere’de yaşayan Kıbrıslılar ve Türkler olmak üzere çok sayıda yatırımcının adada yatırım yapmaya başlayacağını kaydetti. Kıbrıs’ta yaşayabilir, kalıcı bir çözümün bulunması gerektiğini belirten Gül, şöyle devam etti:

“Kıbrıs’ta Türk ve Rum tarafları arasındaki görüşmeler devam etmektedir. Türkiye bu görüşmelerin başlaması için çok çaba göstermiştir. Hükümetimiz büyük çaba göstermiştir. Bu çabamızı herkes görmüştür. Ümit ederiz ki Türk ve Rum tarafı arasında uzlaşma olsun.

HALKIN SESI 16/03/2004

“Kıbrıs Türk Devleti Anayasası” aleyhinde dava açan Ulusal Birlik Partisi’nden temsilcilerin de katıldığı, ayrıca Başsavcı Akın Sait’in de yer aldığı ‘Anayasa Komisyonu’nun ilk toplantısında neler konuşulduğunu, tutanakları ile YeniDÜZEN ele geçirdi.
‘Anayasa Komisyonu’nun oluşumuna önce onay, ardından temsilci veren, daha sonra ‘veryansın’ ederek ‘dava açtığını’ açıklayan Ulusal Birlik Partisi’nin “iki yüzlülüğünün’ belgesi toplantı tutanaklarında ortaya çıkıyor...

Hüseyin Özgürgün: Sayın Başkan; şimdi Sayın Başsavcı buradayken bir sıkıntıyı dile getirmek isterim ben müsaadenizle. Şimdi Yüksek Mahkemeden gelen cevabı da şey olarak göstereceğim. Eski Yüksek Mahkeme Başkanı Sayın Salih Dayıoğlu ile ben görüştüm ve onun da bu konuda bazı tereddütleri var ve Yüksek Mahkemeden gelen cevap da sanki öyle algılandı. Dolayısıyle Sayın Başsavcının da burda o konuda bilgisine başvurmak gerekiyor diye düşünüyorum. Oluşturduğumuz bu Meclisteki Anayasa Komitesi bir değişiklik komitesi değildir. Yani Anayasayı değiştirmek üzere birşey yapmıyoruz şimdi. Yeni bir anayasa yapıyoruz. Dolayısıyla şimdiki 1985 Anayasası da yürürlükte iken. Yüksek Mahkeme yargıçlarından da bu konuda sıkıntısı olanlar olduğunu bildiğim için... Bu çalışmanın anayasal bir sıkıntı yaratabilir mi bize, Meclis’te böyle bir çalışma yapmamız? Çünkü bu konuda ciddi tereddütler var. Ve biz tabii Ulusal Birlik Partisi olarak da bu konuda epey sıkıntı yaşadık, bunu söyleyeyim. Ancak bunu bir açıklığa kavuşturabilirsek veya sizin bu konda işte Yüksek Mahkeme’nin de bu konuda bazı tereddütleri olduğunu biliyorum bu konuda bize o şeyi yapabilirseniz, nasıl bir metotla çıkabiliriz olaydan, o zaman çok daha rahat bir çalışma ortamı olabilir diye düşünüyorum ben. Çünkü gördüğüm kadarı ile çalışmanın başlangıcında da sanki şu andaki 1985 Anayasasını ortadan kaldırma noktasında bir anayasal sıkıntı yaşayabiliriz gibi dıştan da epey şey var. Ama bu Yüksek Mahkemeden de gelen böyle birşley var sanki ve katılmak da istememelerini ona yorumladım ben üç aşağı beş yukarı. Acaba böyle birşey var mı sizde de?

Yani Bunu peşinen bu şekilde kabul edip bu çalışmaya girmek lazım. Şimdi toplumlararası görüşmeler, bizim komitelerin yaptığı çalışmalar, yani bütün bunlar Anayasal kuralları nazarı itibare alırsanız bunları yapmamamız lazım. Ama belli ki bir sürece girildi ve bu sürec dahilinde bir şeyler yapılıyor. Şimdi Anayasa kuralları nasarı itibare alalım ki bu Anayasanın öyle maddeleri var değiştirilemez, öneri de yapılamaz. E, ona girersem zaten ben bir şey yapmamam lazım. Ama içinde bulunduğum otam bu ortam değil. Sayın Yüksek Mahkeme yargıçlarından gelen yazıda Anayasa bu der, mahkemeler yasası bu der ben o görüşe katılmıyorum. Şimdi burada bir hazırlık yapılıyor, yeni bir anayasa oluşturuluyor. Bu Anayasal kuralları oluşturulurken onların fikirlerinden niçin yararlanılmasın, ben ordaki şeyi anlayamıyorum, zaman süreci içerisinde herhalde onların da katkı koyması gerekiyor.

Akın Sait: Yapabilir mi yapamaz mı? Anayasa kurallarına bağlı kalırsanız bunu yapamayız, bu iki kere iki dört. Ama içinde bulunduğumuz ortam da böyle bir ortam değil, bu ortamdan çıkıldı artık, görüşmeler yapılıyor, birleşmiş Milletler Genel Sekreterinin hazırladığı bir şey var, Türkiye’nin desteklediği bir şey var ve bu görüşler doğrultusunda bir hazırlık yapılıyor. Ha bu karar sonunda referanduma sunulacak, halk oylamasından geçecek. Ha benim yasalarla ilgili orda başka şeyim var. Biz orta yaptığımız bazı çalışmalar var, yasalar hazırlanır, işte komiteler, düzenlemeler gelir, o yasalar orada yapılması yetki var mı yok mu onun tartışmasını dahi yapmıyor. Yani Meclis yapmıyor, biz bir komite oluşturduk ama bu komite nasıl oluşturuldu, yani yetkisi var mı yok mu? O tartışmaya girilmez diye düşünüyorum. Girildiği anda zaten yasal engeller, duvara vuracaksınız ona hiç girmemek lazım. Diyor böyle düşünmek lazım ve bu çalışmaları o şekilde yapmak lazım. Aksi takdirde bence bunlara sıkı sıkıya bağlı kaldığınız anda biz bir yere varamayız o zaman görüşmeler başlamadan biter, o görüşmelerden çekilmek gerekir.

İrsen Küçük: Sayın Başkan Komisyonun rahat çalışması bakımından konunun üzerine girmek isterim yanlış anlaşılmasın, basına da yanlış aktarıldı. UBP Komitelere üye vermek istemiyor bunlar tamamen gerçek dışıdır, bunları tutanaklara geçirmek için söylüyorum. Ama bu tartışmalar vardı parti içerisinde ve ben yüzde yüz katılırım aynı görüşlere. Ben de buna benzer görüşleri ortaya koydum grupta. Şimdi 85 Anayasasında Anayasanın belli maddeleri değiştirilmez diye hüküm vardır. Ama biz bu Anayasa yürürlükte olduğu müddetce Anayasada bir değişiklik yapacaksak şayet, bana göre geçerlidir ama şimdi yaptığımız yeni bir Anayasa, fark var. Bu tutanaklara geçsin diye söylüyorum. Bunların tutanağa geçirsinler, kaçırmasınlar çünkü bu tutanakları da isteyeceğiz özellikle bu görüşmeleri.

Pembe Dirençay: Sayın Başkan müsaade ederseniz bir şey aktarmak istiyorum. Aynı yöntem Federe Anayasamızda da vardı. Anayasa değişiklikleri 5 milletvekilinin önerisi ile ve genel kurulun salt çoğunluğu ile değiştirilebilir diye bu kurala rağmen bir değişiklik düşünülmedi. KKTC Anayasası ve yeni bir Kurucu Meclis oluşturuldu ve bir alt komite oluşturuldu. O komite hazırladı bu taslağı. Yani bu şu anda uygulanan yöntemde o zamanki yönteme benziyor. Hukuksal olarak bir değişiklik Anayasa hazırlanmayacağı için şu anda ben de Başsavcının görüşlerine katılıyorum hukuksal bir sorun olacağını zannetmiyorum.

......................
Sayın İrsen Küçük şöyle söyleyeyim. Yani biz başka bir anayasa yapıyoruz.

Akın SAİT:- Yeni birşey kuruyoruz, yeni bir anlaşma var, belli çalışmalar var. O çalışmalara göre bir hareket var. Sonunda referanduma gidecek. Referandumda halk ne derse o olacak.

......................

Akın SAİT – Evet Sayın Başkan, be şey olarak, biraz önce nasıl bir çalışma... Ben şunu, tabii bu benim kişisel görüşüm. Bu anayasa işi bir uzmanlık işidir. Yani kim ne derse desin. Ben Anayasayı alırım, yaparım, ederim. Ben bu görüşe katılmam. Anayasa işi her hukukçu anayasayı yapamaz. Bence bir anayasa hukuken profesöründen bu konuda yardım almak gerekir. Yani yapılır, ondan sonra bu komiteye gelinir ve orda tartışılır. Bence o Anayasa hukukunu ‘A’sından ‘Z’sine kadar bilen kişilerden yararlanmak lazım. Çünkü bu anayasayı yapacağız. İki oluşturucu devletin anayasasına ters olmayacak. Annan Planına ters olmayacak. İki toplumun da haklarını koruyacak. Yani benim tarafımda benim hakkımı da koruyacak. Onun için böyle bir imkan varsa bundan yararlanılmasında ben fayda görüyorum.
......................
Şimdi iki oluşturucu devlet. Ben kendi devletimde yürürlükte olmasını istediğim bir anayasa yaparım. Yani onun anayasası ile aynı olması gerekmez... Onun anayasası da federal anayasya aykırı hükümler içeremez, anlaşmalara aykırı hükümler içeremez, benimki de... Yani bizi bağlayan federal çatıdaki anayasadır ve anlaşmalardır. Onun dışındakileri ben istediğim gibi koyarım.

........................

Ferdi Sabit Soyer: Annan’ın öne sürdüğü takvimde 12 Mart’a kadar diyor, taslaklar sunulacak. Biz hedef alalım onu diyorum. 7’si veya 8’ine kadar çalışalım. Ve örneğin bunun görüşmesini biz komitede alalım 9’una ya da 10’una ki arada bir gün kalsın. Bir gün de biz kendi partilerimizle istişare edeceğiz kendi aramızda ve partilerimizle istişare edebileceğimiz bir gün kazanalım. Ondan sonra komitede bunu görüşelim, benim aklımda periyod buydu.

Ferdi Sabit Soyer: Gönül rahatlığımızın olması lazım yani ben bunu söylüyorum. Gönül rahatlığımızın olması lazım. Herkeste gidebilir, bir milletvekili heyeti de ama bunların hepsini böyle bir temastan sonra şekillenebilecek onun çin biz alalım yetkiyi Mustafa Bey’le beraber bunu yapalım ve bu çerçevede pozisyon ne çıkarsa size süratle iletelim yani telefoniyen olarakta iletelim, kendi kanaatimizi de söyleyelim iletelim hemen uygulamaya girelim bilmem ne dersiniz.

YENIDUZEN 16/03/2004

Sir Kieran Prendergast’ın çalışma programının henüz netleşmediğini belirten Kelly, BM Genel Sekreter Yardımcısı Prendergast’ın New York’a ne zaman döneceğinin ise, Ada’ya gelişi sonrasında belli olacağını söyledi.

YENIDUZEN 16/03/2004

BELİRSİZLİK SÜRÜYOR...Kıbrıs müzakereleri adada sürerken, Türkiye ve Yunanistan'ın katılımıyla yapılacak dörtlü konferansın nerede ve hangi düzeyde yapılacağı belirsizliğini koruyor

DENKTAŞ ANKARA YOLCUSU...Cuma günü TC Başbakanı Tayyip Erdoğan ile görüşen Yunanistan’ın Ankara Büyükelçisi “4’lü müzakerelerin müsteşar düzeyinde başlayıp, dışişleri bakanı düzeyinde bitirilmesini istiyoruz” dedi. Bu arada Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş’ın 21 Mart Pazar günü Ankara’ya gideceği, Pazartesi günü de Çankaya Köşkü’nde zirve toplanacağı öğrenildi. Öte yandan, Yunanistan ile Türkiye arasındaki güvenlik ve garantiler konulu görüşmelerin 17 Mart Çarşamba günü Atina’da yapılacağı belirtildi

Kıbrıs müzakereleri adada sürerken, Türkiye ve Yunanistan'ın katılımıyla yapılacak dörtlü konferansın nerede ve hangi düzeyde yapılacağı belirsizliğini koruyor.
Ankara, konferansın siyasi düzeyde yapılmasını ve bu çerçevede ilk olarak dışişleri bakanları, daha sonra da başbakanların katılımını isterken, Atina'nın buna sıcak bakmadığı belirtiliyor. Ancak konferansın hangi düzeyde yapılacağına en son BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın karar vereceği bildiriliyor.
Konferansın nerede yapılacağına ilişkin belirsizlik de sürüyor.
Bu arada, Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın dörtlü konferansa gitmeyebileceği yönünde Ankara'ya gelen bir bilgi bulunmuyor.

Yeni işbaşına gelen Yunan Başbakanı Karamanlis’in yıpranmasını istemeyen Yunan Hükümeti, müzakerelerin müsteşar düzeyinde başlayıp dışişleri bakanı düzeyinde sonuçlandırılmasını istiyor. Bu mesaj Yunanistan’ın Ankara Büyükelçisi aracılığıyla TC Başbakanı Erdoğan’a iletildi.

Denktaş’lı Ankara zirveleri
Bu arada Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş’ın 21 Mart Pazar günü Ankara’ya gideceği, 22 Mart Pazartesi günü de Çankaya Köşkü’nde değerlendirme toplantılarının yapılacağı öğrenildi. Denktaş’ın 4’lü müzakerelere katılıp katılmayacağı bu toplantıların ardından netleşecek.

Güvenlik ve Garanti görüşmeleri Atina’da
Öte yandan, Türkiye ile Yunanistan arasında Kıbrıs’ta güvenlik ve garantiler konulu görüşmelerin 17 Mart Çarşamba günü Atina’da yapılacağı bildirildi. Yunanistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Yorgos Kumuçakos, görüşmelerde, Yunan heyetine Dışişleri Bakanlığı Siyasi Direktörü Büyükelçi İlias Klis, Türk heyetine ise Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Büyükelçi Baki İlkin’in başkanlık edeceğini açıkladı. Kumuçakos, Dışişleri Bakanlığı’nda yapılacak görüşmelere, iki ülke genelkurmay başkanlıkları ve BM’den temsilcilerin de katılacağını kaydetti.(ajanslar)

YENIDUZEN 16/03/2004

. Denktaş, kendine destek veren bir grup küçük örgütün “istifa edip halkın arasına dönün” çağrısına “Gerekirse onu da yapacağımı biliyorsunuz, bunun gerekip gerekmeyeceğini göreceğiz” dedi.
Denktaş, 22 Mart’ta görüşmelerin sona ermesinin ardından Türkiye ve Yunanistan’ın devreye gireceğini hatırlatarak, halkın ortaya çıkan belgeye göre karar verecek dedi. Dörtlü konferansa kendisinin de katılmasının “harikalar yaratmayacağını” anlatan Denktaş, ortaya çıkacak belgenin bugünkünden farklı olmaması halinde halkın bunu kabul etmeyeceği görüşünde olduğunu kaydetti.

’Denktaş’ın çekilmesi çelişki arz eder’
Kıbrıs Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos ise, Cumhurbaşkanı Denktaş’ın dörtlü konferanstan çekileceği iddialarıyla ilgili olarak “Görüşmelerin üç safhası da tamamlanmadan çekilmesi çelişki arz eder” dedi. Papadopulos, Denktaş’ı uzlaşmaz davranmakla suçladı.
Papadopulos, Rum gazetecilerin “Dörtlü konferansa Karamanlis katılacak mı?”sorusuna, “Bu tartışılan bir konudur. Henüz kesinleştirilmedi, olumlu bir gelişme perspektifinin olup olmadığı değerlendirmesine bağlı olacak” yanıtını verdi.

YENIDUZEN 16/03/2004

Kritik günler

DENKTAŞ, 4'LÜ KONFERANSA KATILACAK MI?: New York'ta başlayan takvime onay vererek Kıbrıs'ta 19 Şubat'ta start alan müzakerelere katılmasına rağmen Annan Planı'yla ilgili ağır eleştirilerini sürdüren Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın, 4'lü konferansa katılıp katılmayacağının Çankaya zirvesinin ardından netleşmesi bekleniyor

4'LÜ KONFERANS HANGİ DÜZEYDE OLACAK?: 24 Mart'ta başlayacak 4'lü konferansın hangi düzeyde yapılacağı belirsizliğini koruyor. Atina, konferansa ilk olarak dışişleri bakanları, daha sonra da başbakanların katılması yönündeki Ankara'nın önerisini reddetti. Atina, 4'lü müzakerelerin müsteşar düzeyinde başlayıp dışişleri bakanı düzeyinde tamamlanmasını istiyor. Ancak konferansın hangi düzeyde yapılacağına dair son kararı BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın vereceği bildiriliyor

GÜVENLİK VE GARANTİ GÖRÜŞMELERİ ATİNA'DA: Türkiye ile Yunanistan arasında Kıbrıs'ta güvenlik ve garantiler konulu görüşmelerin 17 Mart Çarşamba günü Atina'da yapılacağı bildirildi. Yunanistan Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Yorgos Kumuçakos, görüşmelerde, Yunan heyetine Dışişleri Bakanlığı Siyasi Direktörü Büyükelçi İlias Klis, Türk heyetine ise Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Büyükelçi Baki İlkin'in başkanlık edeceğini açıkladı. Kumuçakos, Dışişleri Bakanlığı'nda yapılacak görüşmelere, iki ülke genelkurmay başkanlıkları ve BM'den temsilcilerin de katılacağını kaydetti

PAPADOPULOS: DENKTAŞ'IN ÇEKİLMESİ ÇELİŞKİ ARZ EDER: Rum Yönetimi lideri Tasos Papadopulos, Denktaş'ın 4'lü konferanstan çekileceği iddiasıyla ilgili olarak şöyle dedi: Görüşmelerin üç safhası da tamamlanmadan çekilmesi çelişki arz eder. Ancak ilk kez çelişkili davranmıyor ki; o, sürekli uzlaşmazdır ve Annan Planı'na karşı tutumunu aleni şekilde ortaya koymaktadır. Tek ilginç nokta şu; kimse Türk tarafı ve Denktaş'ın bu tutumunu eleştirmiyor. Bizim demeçlerimiz ise mercek altına alınıyor

Öte yandan 24 Mart'ta başlayacak 4'lü konferansın hangi düzeyde yapılacağı belirsizliğini koruyor. Atina, konferansa ilk olarak dışişleri bakanları, daha sonra da başbakanların katılması yönündeki Ankara'nın önerisini reddetti. Atina, 4'lü müzakerelerin müsteşar düzeyinde başlayıp dışişleri bakanı düzeyinde tamamlanmasını istiyor. Ancak konferansın hangi düzeyde yapılacağına dair son ararı BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın vereceği bildiriliyor.

Dörtlü konferansta belirsizlik

Bu arada, Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın dörtlü konferansa gitmeyebileceği yönünde Ankara'ya gelen bir bilgi bulunmuyor.

Güvenlik ve garantiler

Papadopulos'tan Denktaş'a: İstikrarlı şekilde uzlaşmaz

"Türkiye'nin uluslararası görüntüsünü iyileştirme çabası sürdürdüğünü herkesin anlamasını umarım. Bu çaba uzun zaman önce başladı. Bu yeni politika birçok alıcı buluyor. Bu ortak bir çaba olunca veya ikna olmaya hazır olanlar bulununca alıcı bulmak zor değildir."

Papadopulos, Cumhurbaşkanı Denktaş'ın dörtlü konferanstan çekileceği iddialarıyla ilgili soruya karşılık da "Görüşmelerin üç safhası da tamamlanmadan çekilmesi çelişki arz eder. Ancak ilk kez çelişkili davranmıyor ki, o sürekli uzlaşmazdır ve Annan Planı'na karşı tutumunu aleni şekilde ortaya koymaktadır. Tek ilginç nokta şu, kimse Kıbrıs Türk tarafı ve Sayın Denktaş'ın bu tutumunu eleştirmiyor. Bizim demeçlerimiz ise mercek altına alınıyor" diye konuştu.

KIBRIS 16/03/2004

KIBRIS 16/03/2004

Yeni düzen

Birleşmiş Milletler (BM) ve Avrupa Birliği (AB) üyesidir; tek bir uluslararası kişiliğe ve egemenliğe sahiptir.

Ülkenin en üstün kanunudur ve tüm federal otoriteler ve kurucu devletler üzerinde bağlayıcıdır.

.

Kurucu devletler

Her bir kurucu devlet özdeş yetkilere ve işlevlere sahip olacak ve yetkilerini Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası sınırları ve kendi bölgesi içerisinde egemence kullanacaktır.

Her bir kurucu devletin kimliği, toprak bütünlüğü, güvenliği ve anayasal düzenine herkes tarafından saygı gösterilecek ve bunlar herkes tarafından korunacaktır.

Federal hükümetin ve kurucu devletlerin yetkileri

Federal hükümet, anayasada açıkça belirtilmiş yetki ve işlevlerini egemence kullanacaktır. Bu yetkiler Kıbrıs'ın uluslararası alanda ve AB'de tek bir sesle konuşabilmesini ve hareket edebilmesini, AB üyeliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirebilmesini, ve bütünlüğünü, sınırlarını, kaynaklarını ve tarihi mirasını korumasını sağlayacaktır.

Kurucu devletler, Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti ile ilişkisi olan devletlerle ticari ve kültürel konularda anlaşmalar yapabilecekler ve bu konularda Kıbrıs diplomatik misyonunun bir parçası olarak akredite edilecek olan temsilciler atayabileceklerdir.

Avrupa Birliği üyesi olarak Kıbrıs

Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti AB üyesi olacaktır. Federal hükümet AB ile ilişkilerde yasama ve yürütme yetkilerini egemence kullanacaktır. Kurucu devletlerin hükümetleri Kıbrıs'ın AB içindeki politikasının belirlenmesinde yer alacaktır.

Kıbrıs'ı AB'de, tümüyle veya ağırlıklı olarak federal hükümetin yetki alanındaki konularda federal hükümet; ağırlıklı olarak veya yalnızca kurucu devletlerin yetki alanındaki konularda, ya bir federal hükümet temsilcisi, ya da bir kurucu devlet temsilcisi temsil edecektir.

Yasama

Federal Parlamento

Senato

Temsilciler Meclisi

Her kurucu devletin iç kurucu devlet vatandaşlık statüsüne sahip kişilerin sayısı ile orantılı olarak oluşacaktır. Ancak, her kurucu devletin meclisteki koltukların en az %25'ine sahip olması şarttır. Buna göre, Temsilciler Meclisi'nde en çok 36 Kıbrıs Rum Devleti temsilcisi ve en az 12 Kıbrıs Türk Devleti temsilcisi bulunacaktır.

Federal Parlamento'nun yetkileri

Yasa yapmak ve yetkisindeki konularda kararlar almak.

Federal bütçeyi kabul etmek;.

Başkanlık Konseyi'nin ve bağımsız kurumların organlarının üyeleriyle ve bağımsız yetkililerle ilgili görevi ciddi şekilde ihmal etme veya ciddi suç işleme iddialarını özel çoğunluk kararıyla Yüksek Mahkeme'ye havale etmek.

Karar alma yöntemi

Anayasada belirtilmiş belirli konularda karar için Temsilciler Meclisi'nin basit çoğunluğunun, senatonun ise özel çoğunluğunun onayı gerekecek: Senatodaki özel çoğunluk her kurucu devlet senatörlerinin en az beşte ikisini (10) içermelidir.

Parlamento üyelerinin seçimi

Kıbrıs Rum Devleti'ni senatoda ve Temsilciler Meclisi'nde temsil edecek üyeler Kıbrıs Rum Devleti iç vatandaşlığına sahip olmalıdır. Bu üyelerin seçiminde 18 yaşın üzerinde olan Kıbrıs Rum Devleti iç vatandaşlığına sahip kişiler oy verir.

Kıbrıs Türk Devleti'ni senatoda ve Temsilciler Meclisi'nde temsil edecek üyeler Kıbrıs Türk Devleti iç vatandaşlığına sahip olmalıdır. Bu üyelerin seçiminde 18 yaşın üzerinde olan Kıbrıs Türk Devleti iç vatandaşlığına sahip kişiler oy verir.

Yürütme

Konseyin üyeleri federal parlamento tarafından tek bir liste halinde beş yıllık sabit bir süre için seçilecektir. Bu seçim Federal Parlamento'nun özel çoğunluk kararı (her kurucu devletten en az 10 senatörün onayını içeren çoğunlukla alınan karar) ile gerçekleşecektir.

Konseyin başkanı ve başkan yardımcısı aynı kurucu devletten olmayacaktır.

AB işleri bakanı, Başkanlık Konseyi'ni (hükümet başkanı sıfatıyla) Avrupa Konseyi (AB'nin) toplantılarında temsil edecek ve Dışişleri Bakanı kendisine yardımcı olacaktır.

İlgili bakanlar Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti'ni hükümetler arası bakanlar toplantılarında temsil edecektir.

Uluslararası bir toplantıda bir kurucu devletin hayati menfaatlerinin ele alınması ihtimali varsa, ve o toplantıda konseyi temsil eden üye diğer kurucu devletten ise, konsey ilgili kurucu devletten bir üyeyi konsey temsilcisine eşlik etmek üzere atayabilecektir.

Karar alma yöntemi

Federal yönetim

Yüksek Mahkeme her bir kurucu devletten eşit sayıda yargıç ile üç Kıbrıslı olmayan yargıçtan oluşacaktır. Yüksek Mahkeme yargıçlarının tümü Başkanlık Konseyi tarafından atanacaktır.

Herhangi bir federal veya kurucu devlet yasasının anayasaya uygunluğunu veya anayasal kanunların önceliğine ilişkin olarak ortaya çıkabilecek herhangi bir hususu karara bağlamak.

Yüksek mahkemede karar alma yöntemi

Üç üyeli Yönetim Kurulu her kurucu devletten en az bir üye olacak şekilde Başkanlık Konseyi tarafından atanacaktır. Üçüncü üye Kıbrıs dışından olabilir.

KIBRIS 16/03/2004

Türk ve AB hukukçuları, derogasyonlar için bir araya geldi

AB Komisyonu adına dün gece Ankara'ya gelen hukukçular Pierre Mirel, Jörn Sack ve Leopold Maurer; müzakereleri Ankara adına başından beri takip eden Büyükelçi Deniz Bölükbaşı, Büyükelçi Ertuğrul Apakan Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın anayasa danışmanı Mümtaz Soysal ve İnsan Hakları Danışma Kurulu Başkanı İbrahim Kaboğlu ile görüştüler. Toplantının bir günlük olacağı belirtiliyor.

Annan Planı'nda Kıbrıslı Türkleri korumaya yönelik oluşturulan ayrıcalıkların (derogasyonlar) AB temel hukukunun bir parçası olarak nasıl kabul edileceği konusu, Türk tarafı açısından önemli bir sorun oluşturuyor.

Derogasyonlar çerçevesinde, kuzeye geçecek Rumlara konulan tavan, Rumlara iade edilecek emlakin belli yüzdelerle sınırlanması, Türk oluşturucu devletine yerleşecek Rumların federal seçimlere güneyden girmeleri gibi maddeler bulunuyor.

KIBRIS 16/03/2004

"Aldığımız bilgilere göre Papadopulos görüşmelerde yapıcı davranıyor. Ancak yakın çevresi görüntüyü mahvediyor ve sonuçta önerileri hakkında, Türkiye tarafından kullanılan, olumsuz bir izlenim yaratılmasına sebep oluyor. Bu da 'hayır' dememiz gerekirse bizim aleyhimizde olacak."

KIBRIS 16/03/2004

KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, İsviçre’de 24 Mart’ta başlayacak 4’lü görüşmelere katılmayacağını açıkladı. Denktaş, Ada’da yapılan görüşmelerde esasta anlaşma sağlanamaması nedeniyle görüşmelere katılmama kararı aldığını açıkladı. Anlaşma sağlanamaması halinde 4’lü görüşmelere katılmasının halka yanlış mesaj vereceğini belirten Denktaş, görüşmeleri hükümetin yürüteceğini söyledi.
Yunanistan’ın da 4’lü konferansta sonuç çıkmayacağı düşüncesiyle görüşmelerin Başbakanlık düzeyinde yapılmasını istemediğini söyleyen Denktaş, görüşmenin düzeyi nedeniyle de İsviçre’ye gitmek istemediğini ifade etti.

Lefkoşa
Rauf Denktaş’ın açıklaması

KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş: Efendim sizi böyle geç vakit rahatsız ettik, özür dilerim. Sonradan açıklanması gereken bir hususu yani benim Cenevre’ye gidip gitmeyeceğim yahut İsviçre’ye daha doğrusu gidip gitmeyeceğim konusu öyle anlaşılıyor ki Türkiye’de devamlı suretle tartışma konusu olmuştur. Dolayısıyla bu tartışmayı önlemek için ve artık buna son vermek için sorulan sorulara doğruyu söyleyerek cevap verdim.
Doğrusu burada yapmış olduğumuz görüşmeleri dikkate alarak esas temelde herhangi bir anlaşma olmadığını ve olması ihtimali de olmadığını gördüğüm için benim İsviçre’ye gitmem halkıma yanlış bir intiba verecekti. Görüşmelere devam ettiğim sürece bana güvenen insanlar demek ki bir şeyler olabilecek ki Denktaş devam ediyor diye bir beklenti içerisindedir. Beni uzlaşmacı diye tanımlamış olan bazı arkadaşlar da Denktaş var olduğu sürece bu iş olmaz demektedirler.
Dolayısıyla biz Türkiye’de verdiğimiz sözü yerine getirdik. New York anlaşmalarını Lefkoşa’ya taşıdık, Lefkoşa’da iyi niyetle ve Türkiye’yle tam bir işbirliği içerisinde kendimizden bir şey yapmış değiliz. Türkiye’yle anlaşarak, Türkiye’yle tam bir işbirliği içerisinde taleplerimizi ileri sürdük. Bunlar makul taleplerdi. Olmazsa olmazlarımızı hafifleterek ileri sürdük. Gereken her türlü anlaşmaya açık olmayacaktık. Ama anlaşma içinde her şeyi görüşmeye hazırdık. Bütün bunlara rağmen Rum tarafının herhangi bir açılım yapmadığını ve yapmak niyetinde olmadığını gördük.
Bugün komitelerde yapılan çalışmaları inceledik ve gördük ki büyük bir çıkmaz içerisine sokulmaktayız. Komitelerde ki bunlar memleketin yasaları haline gelecektir. Komite üyelerimizle Rum üyeler arasında esas konularda anlaşmazlıklar vardır. Ama bunlar yukarıya, bize siyasi makama getirilmemiştir. Öyle anlaşılıyor ki bunlar da Annan’ın önüne taşınacaktır. Ve o da tabi böyle olsun şöyle olsun diye büyük bir emrivakiyle karşı karşıya bırakılacağız.
Bir milletin iradesi, geleceği bu şekilde bu kadar acele ve bu kadar dağınık bir şekilde yürütülemez, insaflı olmalarını istiyoruz. İyi niyet görevini insaflı bir formasyona sokmalarını istiyoruz. Diğer yandan Avrupa Birliği’nden istediğimiz delegasyonları da biliyorsunuz. Onlardan gelen devamlı haberler evvela aldatıcı mahiyette olabilir, bakabiliriz iken şimdi artık iş karar merciine gelince olamayacağı anlaşılmaktadır. Hatta bize Kıbrıs’ın Avrupa Birliği’ne katılımı tamamlanmıştır diyorlar, Kıbrıs’ın, bütün Kıbrıs’ın. Dolayısıyla yapılacak fazla bir şey yoktur.
Bu gerçekler karşısında tekrar ediyorum, benim Cenevre’ye yahut İsviçre’ye gitmem doğru olmazdı, halkıma gerçekleri söylemeye devam etmek için daha serbest kalmam lazımdır. Arkadaşlarımızın, hükümetin yani İsviçre’de ne yapacağını göreceğiz. Bildiğiniz gibi Yunanistan kendi başbakanlarını göndermiyor, bir şey çıkmaz bu toplantıdan ve biz de yeni bir Başbakanımızı harcamayız diyordu.
Belki sonradan değişirler bilmiyorum. Ama bu safhada görüşmelerin seviyesi düşürülmüştür. Bu nedenle de benim gitmem gerekmiyor diyorum. Bu şekilde bu açıklamayı yapmış bulunuyoruz. Şimdi bir çağrım olmuştur. Halkımızın böyle ikiye bölünmesi efendim referanduma gidelim mi gitmeyelim mi, evet mi diyelim hayır mı diyelim... Çok yanlıştır. Çünkü bu halk bir bütün olarak kaderini tayin edecektir. Ve bu halk bu devleti meydana getirmiş olan kahraman, güvenilir, aklı başında bir halktır, buna güveniyoruz. Ama gerçekleri bilmesi lazımdır.
Dolayısıyla Türkiye’yle birlikte olmazsa olmazlarımız konusunda zaten anlaşmış bulunuyoruz. Ama buradaki hükümetimizle olmazsa olmazları kabul etmiş bulunmaktadır. Bunları halkımıza birlikte biz bu görüşmelere devam ediyoruz ve edeceğiz ama olmazsa olmazlar olmazsa hiçbir şey olmaz, artık dünyaya da ne istediğimizi açıkça söyleyelim. Ve böyle bizi aldatmalarına, efendim böyle kedi fareyle oynar gibi oynamalarına müsaade etmeyelim.
Çünkü vaziyet budur, bu merkezdedir. Rum sahte bir Kıbrıs hükümeti ünvanı altında Avrupa Birliği yoluyla Kıbrıs’a sahip çıkma oyununu tamamlamak üzere yoluna devam ediyor. Biz de sanki bunlarla bu çerçevede anlaşma olabilirmiş gibi efendim şurasını değiştirsek, burasına baksak diye vakit zayi ediyoruz ve bunu da Rumlar lehlerine kullanmaktadırlar. Halkımızı biz geleceğini gördüğümüz felaketten fecahattan kurtarmak istiyoruz.
Bunu Türkiye’yle birlikte yapabiliriz ve yapacağız diye inanıyorum. Dolayısıyla tekrar ediyorum. Halkımızın birliği için ve bu milli davada milli birlik ve beraberlikle hareket edebilmemiz için olmazsa olmazlarımız; ne istiyoruz biz; açıklıkla Türkiye’yle birlikle ortaya koyalım, bunları verirlerse verirler vermezlerse vermezler.
Vermezlerse dünyanın sonu gelmez. KKTC Türkiye’yle birlikte yine Avrupa Birliği’nin yolunu muhakkak açacaktır. Neden? Çünkü Avrupa Birliği Kıbrıs’ın tümünü istemektedir. Ama bize gelir de Kıbrıs’ın tümü Avrupa Birliği’ne girmiştir, yapacak başka iş yoktur derlerse o da kendilerinin bileceği iştir. Ve Türkiye’nin değerlendireceği bir sonuçtur. Teşekkür ederim.

Tayyip Erdoğan, açıklamaları bugün yolda gelirken öğrendiğini belirterek, “Bence önemsenecek bir konu değil. Biz bunları aramızda görüşürüz, konuşuruz. Bunları aramızda hallederiz” şeklinde konuştu

17 Mart 2004— De Soto belgesi tarafların Annan Planı’nda yapmak istedikleri değişiklik talepleri 2 başlık altında toplanıyor

BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro de Soto’nun hazırladığı belgenin birinci bölümünde Annan Planı’nın dengesini bozacak değişiklik önerileri sıralanıyor. Bu maddeler arasında, mülkiyet, toprak, planda öngörülenden daha az sayıda Rum göçmenin kuzeye dönüşü, Türkiye’den gelen nüfusun Ada’da kalışı ve Kıbrıs’ta kalacak Türk ve Yunan askerlerinin sayısıyla ilgili talepler yer alıyor.

DEROGASYON TALEBİ DE YERALIYOR
İkinci bölümde ise, Türk tarafının ısrarla üzerinde durduğu plandaki geçiş süreleri ve derogasyonların güvence altına alınması ve bunların AB mahkemeleri yoluyla delinememesi konusundaki taleplere yer veriliyor. Buna karşılık Rumların, Türk tarafından alınacak toprakların BM’ye devredilmesi ve anlaşmanın referandumdan önce TBMM tarafından onaylanması yönündeki talepleri dikkat çekiyor. Bu bölümde Denktaş’ın ısrarla üzerinde durduğu, Türk tarafında yer değiştireceklerin rehabilitasyonu ve bu kişilere yerleşecekleri yerlerin garanti edilmesi talebi de yer alıyor.
Türk tarafının siyasi eşitlikle ilgili kaygılarına da yer verilen bu bölümde, kurucu devletlerin ihtiyacı olan yeterli polis sayısının sağlanması konusuna da değiniliyor. Rumların başkanlık konseyinin 6 Rum ve 3 Türk üyeden oluşması önerisine atıfta bulunulan belgede, bir asliye mahkemesi kurulması talebi de bulunuyor.
Belgeye kendisi için de bir madde ekleyen BM, barış gücünde görevli askerlerin sayısının 7 bin’e çıkarılmasını ve birtakım olağanüstü yetkilerle donatılmasını talep ediyor.

RUMLAR BELGEYE KARŞI
Rum tarafı, Alvaro de Soto’nun sunduğu belgeye kendi taleplerinden daha çok KKTC Cumhurbaşkanı Denktaş’ın değişiklik önerilerini içerdiği gerekçesiyle karşı çıkıyor. Denktaş’ın taleplerinin Annan Planı’nın felsefesine aykırı olduğunu öne süren Rumların itirazları derogasyonlar konusunda yoğunlaşıyor. Rum tarafı derogasyonların AB üyeliğinden sonra da güvence altına alınmasının hukuka aykırı olduğunu savunuyor.

TÜRK TARAFININ İTİRAZLARI
Türk tarafı da başta anayasa, toprak, mülkiyet ve harita olmak üzere belgedeki bazı değişiklik taleplerine itiraz ediyor. Yöntemi değiştirerek dolaylı bir yönteme geçtiğini belirten de Soto ise söz konusu belgenin tarafların ortak taleplerinden yola çıkılarak oluşturulduğunu ifade ediyor. De Soto, taraflarla ayrı ayrı değerlendirmeler yaparak, 22 Mart’taki 4’lü zirveye kadar, bu yeni yöntemle ilerleme sağlamayı umut ediyor.

17 Mart 2004— Denktaş, görüşmelere katılıp katılmama konusundaki son kararını hafta sonunda Ankara’da yapılacak zirvelerin ardından kesinleştirecek.

Denktaş’a yakın kaynaklar, Cumhurbaşkanı’nın İsviçre’de yapılacak 4’lü görüşmelere gitmeme eğiliminde olduğunu belirtiyor. Bu çerçevede Denktaş’ın, toplantılar öncesinde görüşmecilikten çekildiğini açıklayabileceği kaydediliyor. Ancak, Denktaş’ın son kararında, Ankara ile yapacağı görüşmelerin etkili olacağı da ifade ediliyor.
“Kararımı verdim, zamanı gelince açıklayacağım” diyen KKTC Cumhurbaşkanı’nın görüşlerini, Ankara’nın zirvede kendisine vereceği mesajlar etkileyecek.

BÖYLE BİR BİLDİRİM YOK
Dışişleri Bakanlığı ise, Denktaş’ın, görüşmelerden çekileceği yönünde Türkiye’ye herhangi bir bildirimde bulunmadığını açıkladı. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Namık Tan, Türkiye ve Yunanistan’ın da katılacağı dörtlü görüşmelerin 24 Mart’ta başlayacağının anlaşıldığını ifade ederek, yer konusunda Lüzern ve Cenevre seçenekleri üzerinde durulduğunu, ancak Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin kararının beklendiğini belirtti.

KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Kıbrıs'ta çözüm için İsviçre'de yapılacak dörtlü görüşmelere katılmayacağını açıkladı.
Bu durumda Mart ayının 24'ünde Zürih'te Türkiye ve Yunanistan'ın da katılacağı dörtlü zirvede Cumhurbaşkanı Denktaş yeralmayacak.
Denktaş bundan önceki açıklamalarında Rumların anlaşma yanlısı olmadığını ve oraya gitmesinin bir mucize yaratmayacağını söylüyordu.
Denktaş bugün İsviçre'deki dörtlü zirveye katılmayacağını resmen açıklamış oldu.
Bugün kulislerde Denktaş'ın çekileceği konuşulurken Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Namık Tan, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın görüşmelerden çekileceği yönünde Ankara'ya herhangi bir bildirimde bulunmadığını söylemişti.
KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat da bugün gazetecilerin sorularını yanıtlarken ''Cumhurbaşkanı Denktaş'ın görevden istifa edebileceğinin söylendiğinin'' hatırlatılması üzerine şöyle konuştu:
''Cumhurbaşkanı söylüyor ama görüşmelerin bu aşamasında böyle bir hareket çok yanlış olur. Çok yanlış bir şeyi yapabileceğini düşünmek istemiyorum. Ben olmaması gerektiğine inanıyorum ve yapamaz diye düşünüyorum"
MILLIYET 17/03/2004

Züleyha Karaman

KKTC Bakanlar Kurulu, Kıbrıs müzakereleri çerçevesinde Birleşmiş Milletler (BM) tarafından sunulan ve Annan planının iki tarafça da onaylanmasıyla yürürlüğe girecek ''Birleşik Kıbrıs Devleti''nin taslak bayrağını onayladı.
A.A muhabirinin konuyla ilgili sorusunu yanıtlayan Bakanlar Kurulu Sözcüsü, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanı Hüseyin Celal, taslak bayrağın, Başbakan Mehmet Ali Talat ile Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş tarafından kurulun gündemine getirildiğini belirtti.
Bir soru üzerine, Bakanlar Kurulu, ''ortak devletin'' bayrağını onaylayabilir diye bir yasanın olmadığını, ancak aksi durum da bulunmadığını ifade eden Celal, yasal açıdan bir sorun bulunmadığını söyledi. Celal, ''Gelecekte kurulacak bir devletin bayrağı'' dedi.
Daha önce basında çıkan bayrak üzerinde bazı değişiklikler olduğunu belirten Celal, bayrağın renginin, kırmızı, sarı ve mavi olduğunu kaydetti.
Celal, ''Fakat kırmızı Türk bayrağındaki kırmızı değil, mavi de Yunan bayrağındaki mavi değil'' diye konuştu. Celal, taslak bayrağın ortasındaki sarı rengin ''Kıbrıs Cumhuriyeti'' bayrağındaki sarı renge atıfta bulunduğunu belirtti.
Hüseyin Celal, taslak bayrağın kabul edildiğinin en geç yarına kadar BM'ye iletileceğini söyledi.
MILLIYET 17/03/2004

Kıbrıs sorunu için BM Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından sunulan çözüm planı temelinde sürdürülen görüşmeler süreci sonunda 20 Nisan Salı günü yapılacak referandum için KKTC Bakanlar Kurulu tarafından hazırlanan yasa tasarısı, Resmi Gazete'de yayımlandı.
Resmi Gazete'de yayımlanarak halkın bilgisine sunulan tasarı, 20 Nisan'da yapılacak referandumla ilgili kuralları düzenliyor.
Tasarıyla ilgili görüş ve önerilerin 20 gün içinde yazılı olarak Meclis Başkanlığı'na iletilmesi gerekiyor.
Tasarının genel gerekçesinde, özel bir durum içeren halkoylamasının özel kurallar içeren ayrı bir yasayla düzenlenmesi ihtiyacı doğduğu belirtildi.
Başbakan ve tüm bakanların imzasını taşıyan tasarının amacı şöyle ifade ediliyor:
''BM Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından taraflara sunulan Kıbrıs sorununun çözümüne ilişkin anlaşma temelini oluşturan, ekleriyle birlikte kuruluş anlaşmasının ve yeni oluşacak Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Avrupa Birliği'ne katılımının halkoylamasına sunulmasını sağlamak.'' Halkoylamasında uygulanacak kuralların belirlendiği tasarıya göre, halkoylamasında son milletvekilliği seçmen kütüklerinde seçmen olarak kayıtlı KKTC vatandaşları oy kullanabilecek.
Ancak kütükler, son milletvekilliği seçiminden sonraki süreçte vatandaşlık hakkını kaybeden kişilerin kütüklerden silinmesi ve seçmen niteliğine haiz yeni kazanılan yurttaşlar ile 18 yaşını doldurması nedeniyle seçme niteliği kazananların kütüklere eklenmesiyle güncelleştirilecek.
Seçim Kurulları'nın Seçim ve Halkoylaması Yasası kapsamında oy verebilecek kişileri belirleme yetkisi ise saklı kalacak.

OY PUSULALARI NASIL OLACAK?
Halkoylamasında her seçmene bir oy pusulası verilecek. Oy pusulasında beyaz zemin üzerinde siyah yazıyla bir ''EVET', bir de siyah zemin üzerine beyaz yazıyla ''HAYIR'' yazıları bulunacak. Pusulada yer alacak diğer ifadeler, Bakanlar Kurulu'nun alacağı bir kararla belirlenecek. Bu kelimeler seçmen tarafından kolaylıkla okunabilecek, oy vermede sıkıntı yaratmayacak ve oy pusulasının zemin rengini bozmayacak büyüklük ve puntolarda olacak.
Halkoylaması kesin sonucunda, geçerli oyların yarısından bir fazlası ''EVET'' çıkması halinde, ekleriyle birlikte kuruluş anlaşması ve yeni oluşacak ''Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti''nin AB'ye katılımı halk tarafından kabul edilmiş sayılacak.
MILLIYET 17/03/2004

KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat, ''dolaylı görüşmelere ilk toplantının ardından anlaşılamayan bir şekilde ara verilmesinin nedeninin, konuşma konuları üzerinde Rumların duyduğu rahatsızlığın olabileceğini' söyledi.
Başbakan Talat, ''Herhalde BM'nin Rum tarafıyla başı derde girdi. Onu çözmeye çalıştıklarını tahmin ediyorum'' dedi.
Kıbrıs müzakereleri çerçevesinde bugün görüşme olmaması üzerine, KKTC Bakanlar Kurulu, Başbakan Talat başkanlığında toplandı Toplantıya girmeden önce basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Talat, normal bir çalışma yapacaklarını, gündemlerinde olağanüstü bir konu olmadığını söyledi.
Müzakereler çerçevesinde bugün için herhangi bir temasın söz konusu olmadığını, ne Cumhurbaşkanlığına ne de kendilerine bu konuda bir düşünce iletilmediğini ifade eden Talat, ''Ancak ben temas olacağını sanıyorum'' dedi.
Talat, bir soru üzerine, bu aşamada aracılı görüşmelere geçildiğinin söylenebileceğini, ancak biraz farklılık içerdiğini ifade ederek, ''Yüz yüze görüşmeler değişik bir formatta yeniden başladı. Aracılı denebilir, al-ver denebilir. Yakınlaşma sağlama çalışması denebilir. Bazıları mekik diyor. 'Alvaro süreci' deniyor'' diye konuştu.
Bu yöntemin iyi götürülürse verimli olacağına inandığını söyleyen Talat, şu an itibariyle bir şey söylemenin mümkün olmadığını kaydetti.
''İlk toplantının ardından nedenini anlamadığımız bir şekilde bir ara verildi'' diyen Talat, ''Bunun Rum tarafından mı kaynaklandığını, yoksa Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın anayasayı vermekteki isteksizliğinden mi kaynaklandığını bilemediğini'' ifade etti.
''Cumhurbaşkanı Denktaş'ın görevden istifa edebileceğinin söylendiğinin'' hatırlatılması üzerine de Talat, şöyle konuştu:
''Cumhurbaşkanı söylüyor ama görüşmelerin bu aşamasında böyle bir hareket çok yanlış olur. Çok yanlış bir şeyi yapabileceğini düşünmek istemiyorum. Ben olmaması gerektiğine inanıyorum ve yapamaz diye düşünüyorum.''
MILLIYET 17/03/2004

Türkiye ile Yunanistan arasında Kıbrıs'ta güvenlik ve garantiler konulu görüşmeler bugün Atina'da başladı.
Yunan heyetine Dışişleri Bakanlığı Siyasi Direktörü Büyükelçi İlias Klis, Türk heyetine ise Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Büyükelçi Baki İlkin'in başkanlık ettiği görüşmelere ilişkin basına açıklama yapılmayacağı kaydedildi.
Bu arada, Yunan basını, Atina'nın bu görüşmelerde Ankara'nın takınacağı tavra özel bir önem atfettiğini yazdı.
Görüşmelerin birkaç gün devam edebileceğini belirten gazeteler, 24 Mart'ta başlayacak dörtlü görüşmelere kadar kesin sonuç alınması olasılığının küçük olduğunu savundular.
Gazeteler, Türk heyetine başkanlık eden Büyükelçi İlkin'in Atina'da ''sert tavrıyla'' tanınmış olmasının da bugünkü görüşmelerden sonuç alınması olasılığını azalttığını öne sürdüler.
Ankara'nın ''Türk Silahlı Kuvvetleri'nin baskısı nedeniyle'' Türkiye'nin AB üyeliği sonrasında da Kıbrıs'ta çok sayıda asker bulundurmak istediğini öne süren Yunan basını, Atina'nın ise Annan planındaki 6 bin askerlik tavan bir yana, mümkün olsa adanın tamamen silahtan arındırılmasını arzu ettiğini kaydetti.
MILLIYET 17/03/2004

Denktaş, olmazsa olmazlar verilmezse dünyanın sonunun gelmeyeceğini dile getirerek, ''KKTC, Türkiye ile birlikte yine AvrupaBirliği'nin yolunu muhakkak açacaktır. Neden? Çünkü AB Kıbrıs'ın tümünü istemektedir. Ama bize gelirde 'Kıbrıs'ın tümü AB'ye girmiştir yapacak başka iş yoktur' derlerse o da kendilerinin bileceği iştir ve Türkiye'nin değerlendireceği bir sonuçtur'' diye konuştu.

Denktaş, ''Doğrusu, burada yapmış olduğumuz görüşmeleri dikkate alarak esas temelde herhangi bir anlaşma olmadığını ve olması ihtimalide olmadığını gördüğüm için, benim İsviçre'ye gitmem, halkıma yanlış bir intiba verecekti. Görüşmelere devam ettiğim sürece bana güvenen insanlar, 'demek ki, bir şeyler olabilecek ki Denktaş devam ediyor' diye bir beklenti içerisindedir'' diye konuştu.

''OLMAZSA OLMAZLARIMIZI HAFİFLETEREK İLERİ SÜRDÜK''

Kendisini ''uzlaşmacı'' olarak niteleyen bazılarının, ''Denktaş, olduğu sürece bu iş olmaz'' dediğine işaret eden Denktaş, şöyle devam etti:

''Dolayısıyla biz Türkiye'de verdiğimiz sözü yerine getirdik. New York anlaşmalarını Lefkoşa'ya taşıdık. Lefkoşa'da iyi niyetle ve Türkiye ile tam bir işbirliği içerisinde, kendimizden bir şey yapmış değiliz, Türkiye ile anlaşarak, Türkiye ile tam bir işbirliği içerisinde taleplerimizi ileri sürdük. Bunlar makul taleplerdi. Olmazsa olmazlarımızı hafifleterek ileri sürdük. Gereken her türlü anlaşmaya açık olmayacaktık ama anlaşma için de her şeyi görüşmeye hazırdık.''

''Bugün komitelerde yapılan çalışmaları inceledik ve gördük ki, büyük bir çıkmaz içerisine sokulmaktayız. Komiterde, ki bunlar memleketin yasaları haline gelecektir, komite üyelerimizle Rum üyeler arasında esas konularda anlaşmazlıklar vardır. Ama bunlar bize, siyasimakama getirilmemiştir. Öyle anlaşılıyor ki, bunlar da Annan'ın önüne taşınacaktır. O da tabii 'böyle olsun şöyle olsun' diye büyük bir emrivaki ile karşı karşıya bırakılacağız.''

(aa)

HURRIYET 17/03/2004

KKTC Bakanlar Kurulu, BM'nin önerdiği mavi, sarı ve kırmızıdan oluşan yeni bayrağı kabul etti. Cumhurbaşkanı Denktaş, bayrakta kırmızı rengin altta kalmasına itiraz etmişti.

HURRIYET 17/03/2004

Bu arada, Yunan basını, Atina'nın bu görüşmelerde Ankara'nın takınacağı tavra özel bir önem atfettiğini yazdı.

Ankara'nın ''Türk Silahlı Kuvvetleri'nin baskısı nedeniyle'' Türkiye'nin AB üyeliği sonrasında da Kıbrıs'ta çok sayıda asker bulundurmak istediğini öne süren Yunan basını, Atina'nın ise Annan planındaki 6 bin askerlik tavan bir yana, mümkün olsa adanın tamamen silahtan arındırılmasını arzu ettiğini kaydetti.

HURRIYET 17/03/2004

Bu yöntemin iyi götürülürse verimli olacağına inandığını söyleyen Talat, şu an itibariyle bir şey söylemenin mümkün olmadığını kaydetti.

(aa)

HURRIYET 17/03/2004

BM temsilcisi Alvaro de Soto, Annan planında yapılabilecek değişikliklerin listesini Denktaş ve Papadopulos'a sundu. Taraflar sadece bu maddeler üzerinde pazarlık yapabilecek. Listede Türk tarafının istediği, iki kesimliliği güçlendirecek değişiklik önerileri de yer aldı.

KIBRIS'ta önceki gün başlayan dolaylı görüşmelerde tarafların BM'ye sunduğu Annan planındaki değişiklik taleplerine karşılık, BM temsilcisi Alvaro de Soto, al-ver sürecinde ele alınacak gündem maddelerini içeren bir belgeyi Denktaş ve Papadopulos'a verdi. De Soto, Rumların Annan planına aykırı diye reddettiği Türk taleplerini de pazarlık listesine aldı. 4 sayfalık belgede, Annan planında yapılabilecek değişiklikler şöyle sıralandı:

TÜRKLER’İN İSTEDİKLERİ

İki kesimlilik: Türk tarafı senatodaki 24’e 24 eşitliğinin bozulmaması için ya Türk- Rum etnik ayrımı ya da dönecek Rumların oy kullanmamasını istiyor.

Harita: Türkiye, haritada iki kesimi ayıran sınırların düz olmasını talep ediyor.

Türk tarafına geçecek Rumlar: Annan planı Türk tarafının nüfusunun yüzde 21 kadar Rum'un Türk tarafına geçmesini öngörüyor. Türk tarafı bu sayının azaltılmasını savunuyor.

Türk askeri: Türk tarafı, Türk askerinin daha uzun süre kalmasını istiyor.

Derogasyonlar: AB standartlarına uymayan maddelerin, Avrupa mahkemelerinde iptal edilmemesi için, anlaşmanın AB temel yasası kabul edilmesi isteniyor.

Rehabilitasyon: Türk tarafı, yeni ev ve iş bulunmadan mülkiyetin terkedilmesine karşı çıkıyor.

RUMLAR’IN İSTEDİKLERİ

Başkanlık Konseyi: Rumlar, 6 üyeden (2 Türk, 4 Rum) oluşan konseyin 9’a (6 Rum, 3 Türk) çıkmasını istiyor.

TBMM onayı: Referandumlardan önce TBMM'den onay isteniyor.

Toprak: Rumlar daha çok toprak istiyor.

Hemen iade: Devredilecek toprakların kısa sürede iade edilmesini ve bu süre içinde BM denetiminde olması talep ediliyor.

TC kökenlilerin sayısı: Rumlar, Türkiye kökenli vatandaşların ve oturma izin bulunanların kesin sayısını istiyor. Kalacakların sayısının azaltılması da isteniyor.

Federal bakanlıklarda temsil: Her bakanlıkta, başkan Rum ise, yardımcısının Türk olması ya da tam tersi öngörülüyor. Rumlar bu bakanlıkların belirlenmesini istiyor.

Federal yasalar: Rumlar’a göre, 114 federal yasa onaylanmalı.

Denktaş çekilecek

KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, dün Kıbrıs müzakereleri çerçevesinde Türkiye ve Yunanistan'ın da katılımıyla yapılacak dörtlü konferansa katılıp katılmama yönündeki kararını verdiğini belirtirken, bu kararın olumsuz yönde olduğu öğrenildi. Kesin kararını açıklamayan Denktaş’ın, 24 Mart görüşmelerinde yer almayacağı ifade ediliyor. Denktaş, dün, dolaylı görüşmeler hakkında Rum basınında çıkan haberlerin doğru olduğunu, ama harita sunulmadığını da açıkladı.

Zürih yerine Brüksel

TÜRKİYE'nin, İsviçre'nin Zürih kenti yakınlarındaki Lüzern’de 24 Mart'ta yapılması planlanan Kıbrıs konferansının Brüksel'de yapılmasını istediği öğrenildi. Ankara 1960 Kıbrıs anlaşmalarının Zürih'te imzalanması nedeniyle, Türkiye ve Yunanistan'ın da yer alacağı konferansın ‘‘İkinci Zürih’’ olarak tarihe geçmesine sıcak bakmıyor. 26 Mart'ta Brüksel'de AB liderlerinin de toplanacak olmasını göz önünde bulunduran Ankara, konferansın Brüksel'de yapılmasını istiyor.

HURRIYET 17/03/2004

Halkoylamasında her seçmene bir oy pusulası verilecek. Oy pusulasında beyaz zemin üzerinde siyah yazıyla bir ''EVET', bir de siyah zemin üzerine beyaz yazıyla ''HAYIR'' yazıları bulunacak. Pusulada yer alacak diğer ifadeler, Bakanlar Kurulu'nun alacağı bir kararla belirlenecek. Bu kelimeler seçmen tarafından kolaylıkla okunabilecek, oy vermede sıkıntı yaratmayacak ve oy pusulasının zemin rengini bozmayacak büyüklük ve puntolarda olacak.

HURRIYET 17/03/2004

Denktaş, İsviçre'ye gitmiyor

KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Kıbrıs müzakereleri çerçevesinde adada yapılan görüşmelerde temelde ilerleme olmadığı için İsviçre'ye gitmekten vazgeçtiğini açıkladı.
Denktaş düzenlediği basın toplantısında bir milletin geleceğinin bu kadar aceleye getirilmemesi gerektiğini vurgulayarak, emrivakilerle karşı karşıya getirilmek istendiklerini kaydetti. Görüşmelerde Rumlar'ın açılım yapmadığını, Yunanistan'ın da dörtlü görüşmelerden başarı çıkacağına inanmadığı için Başbakan Kostas Karamanlis'i İsviçre'ye göndermediğini belirten Denktaş, bu gelişmeler karşısında İsviçre'ye gitmesinin doğru olmayacağını söyledi. KKTC hükümetinin İsviçre'ye gideceğini bildiren Denktaş, "Olmazsa olmazlarımız olmazsa hiçbir şey olmaz" dedi. Denktaş, olmazsa olmazlar verilmezse dünyanın sonunun gelmeyeceğini dile getirerek, "KKTC, Türkiye ile birlikte yine Avrupa Birliği'nin yolunu muhakkak açacaktır. Neden? Çünkü AB Kıbrıs'ın tümünü istemektedir. Ama bize gelirde 'Kıbrıs'ın tümü AB'ye girmiştir yapacak başka iş yoktur' derlerse o da kendilerinin bileceği iştir ve Türkiye'nin değerlendireceği bir sonuçtur" diye konuştu.

Annan'dan destek istedi

Murat Yetkin

Erdoğan Annan'a Kıbrıs'ta varılacak bir anlaşmanın AB yasası olması gerektiğini söyledi

Başbakan Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan'a bir mektup yazarak, Kıbrıs'ta varılabilecek bir anlaşmanın Avrupa Birliği mevzuatına tam uyumunun sağlanması konusunda devreye girmesini istedi.
15 Mart Pazartesi günü Annan'a iletilen iki sayfalık mektupta, Erdoğan AB ile Kıbrıs anlaşmasının temel hukuka uygunluğu konusunda yaşanan soruna işaret ederek Türkiye'ye bu konuda verilen sözleri hatırlatıyor ve Genel Sekreter'in ağırlığını koymasını talep ediyor.
Erdoğan mektubunda, Kıbrıs'ta varılacak anlaşmanın AB mevzuatına tam uyumunun sağlanması, temel yasa yerine geçmesi ve Rum tarafından açılabilecek davalarla delinmemesi konusunun Türkiye için hayati
önem taşıdığını da vurguluyor.
Ankara'yı bu mektubu yazmaya zorlayan nedenler diplomatik kaynaklar tarafından şöyle sıralanıyor:
- Türkiye'nin New York görüşmelerinde müzakerelere devam konusunda mutabık kalmasının en büyük nedeni, varılacak anlaşmanın kalıcı olmasıydı. Anlaşma, AB'nin birincil, temel hukuku sayılmalı idi.
- Böylece Kıbrıs Rumlarının daha sonra Strasbourg'daki Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Lüksemburg'daki Avrupa Birliği Adalet Divanı (ABAD) nezdinde açacakları davalarla delinmesi önlenebilirdi. Aksi halde nüfus ve malvarlığı dengesinin bozulması dolayımıyla, iki kesimlilik ilkesi zarar görebilirdi.
- Bu durum, New York'ta ABD'nin şahitliğinde BM ve AB yetkilileri arasında yapılan görüşmelerde ele alındı. AB, BM'ye varılacak anlaşmayı kendi mevzuatı ile uyumlu hale getirme sözü verdi. Bu durum BM Genel Sekreteri'nin 13 Şubat'ta New York'ta yaptığı açıklamayla teyit edildi.
- Ancak Kıbrıs'ta müzakere sürecinin başlamasıyla, Rum tarafı her öneriyi
reddetmeye başladı. Bunu AB yetkililerinin mevcut mevzuatın buna izin vermediği, yeni bir yol bulunması yönündeki itirazları izledi. Son olarak AB Troykası'nın 8 Mart'ta Ankara'da yaptığı görüşmelerde de tablo değişmedi.
Buna ek olarak, Türkiye'nin bu toplantılarda Parlamento onayı talebini yazılı olarak sunması Brüksel'deki sıkıntıyı artırdı.
- AB Genişleme Sorumlusu Günther Verheugen'in de söz ettiği üzere, Brüksel'de bir Komisyon bünyesinde bir hukuk çalışması başlatıldı. Ancak AB hukukçularının parlamento onayı, ya da başka bir düzenlemeye gerek olmadığı ve Hükümetler Arası Konsey (IGC) onayının yeterli olacağı görüşü Ankara'ya ulaşınca hayal kırıklığı yaşandı. Yunanistan ve Türkiye'nin de katılacağı Dörtlü Konferansı'n 22 Mart'ta başlayacağı ve zamanın daraldığı
göz önüne alınarak BM Genel Sekreteri'nden destek istenmesine karar verildi.
Bu arada AB hukukçularıyla Türk hukukçuları arasındaki ilk toplantıdan da sonuç alınamadı. Pazartesi günü Ankara'da yapılan toplantıya AB Komisyonu Genişleme Direktörü Pierre Mirrel, Kıbrıs Masası Şefi Leopold Maurer
ve hukuk uzmanı Jörn Sack katıldılar.
Dışişleri Hukuk Müşaviri Büyükelçi Deniz Bölükbaşı'nın başkanlığındaki Türk heyetinin AB heyeti ile yaptığı toplantıların ikincisinin yapılması konusu bile ortada kaldı.
Hukuk cephesinde yaşanan bu tıkanıklık siyasi cephede aşılmaya çalışılıyor. Dışişleri Müsteşar Yardımcısı Büyükelçi Volkan Bozkır ve AB Genel Sekreter Yardımcısı Büyükelçi Ahmet Acet'in de yer aldığı üst düzey bir heyet, pazartesiden bu yana Brüksel'de AB mevzuatı da dahil siyasi konular üzerinde görüşmeler yürütüyor. Radikal'e bilgi veren AB diplomatları, anlaşmanın AB hukukuna uyumlulaştırılacağı konusunda BM'ye söz verdiklerinin doğru olduğunu kabul ederek, eninde sonunda bir çözüm bulunacağına inandıklarını söylüyorlar.
Müzakere sürecinin başında AB Komisyonu tarafından fazla önemsenmeyen mevzuat uyumu konusunun şu anda en büyük sorun olduğunu da kabul eden diplomatlar, bu soruna çözüm bulunamaması nedeniyle Kıbrıs'ta çözümün engellenmesine izin vermeyeceklerini vurguluyorlar.
Yine de durum oldukça ciddi görünüyor ve çözüm için gözler Brüksel'e çevrilmiş bulunuyor.

Cumhurbaşkanı Denktaş’ın müzakerelerden çekilebileceğine ilişkin açıklamalarına dikkat çekerek, “Bu çok tehlikeli olur, buna hakkı yok” diyen Talat, referanduma yönelik kampanyalardan da rahatsızlık belirtti ve “Pazarlıklar sürerken ne evet, ne de hayır kampanyalarının yararı yok. Ben sadece çözümün gerekliliğini savunuyorum” ifadelerini kullandı.

“Taraflar bir aylık süreçte istedikleri değişiklikleri parça parça ortaya koydular. Bu süreçte harita hariç taraflar planla ilgili düşünce ve değişiklik önerilerini izahatlarıyla birlikte ortaya koydular. Rum tarafı bu çerçevede 200, Türk tarafı ise 100 sayfaya yakın metin ortaya koydu. BM şimdi bölümler halinde tarafların önem verdikleri hususlarda uzlaşmaya varıp varamayacaklarının çalışmasını yapıyor. De Soto önceki gün notlar halinde bunları toplayarak verdi ve ilk tepkileri aldı. Bu süreç böyle sürecek. Bu şekilde uzlaşma sağlamaya, tarafların hangi noktaya kadar yaklaşabileceği konusunda malzeme toplamaya çalışıyorlar. Bu aynı zamanda boşluk doldurmanın Genel Sekreterliğe kalması halinde elde malzeme için de bir yöntem...”

Başbakan Talat, süreçte yaşanan en büyük olumsuzluğun sorulması üzerine ise, “Kurucu devlet anayasalarının sunulmaması” dedi.

Başbakan Mehmet Ali Talat, Cumhurbaşkanı Denktaş’ın müzakere sürecinden “çekilebileceğine” ilişkin açıklamalarının anımsatılması üzerine; “Denktaş’ın süreç devam ederken çekilmesi çok zararlı ve tehlikeli olur. Kıbrıs Türklerinin çıkarları açısından çok kötü olur ve sürecin akamete uğraması sorumluluğu Türk tarafına kalır. Bunu başlangıçta yapsaydı sorun olmayabilirdi, ama bu aşamada çok zararlı olur. Son ana kadar süreç içinde olma zorunluluğu var. Denktaş’ın süreci akamete uğratma hakkı yok. ”

Başbakan Talat, anlaşmayla birlikte 50 bin civarında Kıbrıs Türkü’nün yer değiştireceğinin ve bunun yaklaşık yarısının eşdeğerden hak sahibi olduğunun anımsatılarak, bu konuda bazı projeler hazırlandığını, yeni kurulacak yerlerle ilgili çalışmalar olduğunu söyledi.Talat, bu konuda saptanmış bir rakam olup olmadığı konusunda ise, yaklaşık yarısı konut olmak üzere 4 milyar dolar gibi bir rakama ihtiyaç olduğunun tahmin edildiğini kaydetti.

“Müzakere masasında siyasi eşitliğimizin tam olarak güvenceye alınması, insanımızın mağdur edilmemesi gibi birçok konuda ciddi bir çalışma yapıyoruz. Rumlar karşı çıkabilir ama dünya sağır ve dilsiz değil. Gerekçelerimizle taleplerimizi almak için zorlu bir çalışma yapıyoruz.. Dünya önünde sınav veriyoruz. Bu süreçte kampanyanın anlamı ne! Neye evet, neye hayır diyeceksiniz.... Cumhurbaşkanı Denktaş dahil karşı olanlara ‘müzakereler sürerken kampanya açmayın’ diye uyarıda bulundum. ‘Bunu yaparsanız çözüm konusundaki samimiyetiniz sorgulanacak ve karşı kampanyaya neden olacaksınız’ dedim.... Ama ‘hayır’ kampanyalarını başlattılar ve kaçınılmaz olarak bazı hareketlenmeler oldu. Birileri ‘hayır’ derse, birileri de buna karşı kampanya yapacak. Bu durum son derece zararlı bir noktaya geldi. Ve ben istesem de engelleyemem. Ben ‘evet kampanyası’ yürütmüyorum, çözümün zorunluluğunu vurguluyorum ve bu konuda hiçbir kuşkum da yok....”

HALKIN SESI 17/03/2004

Denktaş, Kıbrıs’ta halkın baş koyduğu, hayatını feda ettiği bir dava bulunduğunu ve kendilerinin de verilen yetki dahilinde görevlerini yaptıklarını ifade etti. Cumhurbaşkanı, bu yetkinin uzlaşma yetkisi olduğunu, ancak bunun her ne pahasına olursa olsun bir uzlaşma olmadığını belirtti. Denktaş, bu uzlaşmanın kazanımları ortadan kaldırmamak kaydıyla olabileceğini ifade ederek, bu kazanımların eşit egemenlik, iki kesimlilik, iki kesimliliğin sulandırılmaması ve Türkiye’nin garantörlüğünün devamı olduğunu vurguladı.

BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Danışmanı Alvaro de Soto ile önceki günkü görüşmede niye anlaşamadıklarına baktıklarını ve görüşlerini söylediklerini, görüşmede başka bir şey olmadığını kaydeden Denktaş, her şeyin dörtlü konferansa hazırlandığını, 22 Mart’a kadar zaman bulunduğunu, söz konusu tarihte halk önünde bir değerlendirme yapacaklarını ve bunun neticesinde gerçekleri söyleyeceklerini ifade etti.

“Referanduma giden yol açıktır. Referanduma gidilecektir. Benli veya bensiz. Bu yol kat edilecektir. Halk iyi düşünecek. Soğukkanlılıkla düşünecek. Bireyler yakın çıkarlarını düşünerek, toplumun gelecekteki varoluş çıkarlarını herhalde heba etmeyecektir. Çok dikkatli olmamız lazımdır. Anavatandan gelen yüzlerce destek mesajı alıyorum. Anadolu’da büyük bir heyecan vardır… Anadolu Girit faciasını tekrar yaşamak istememektedir.”

SORULAR

Denktaş, Yunanistan Başbakanı’nın önümüzdeki hafta başlayacak görüşmelere katılmamasını nasıl değerlendirdiğinin sorulması üzerine, Yunanlıların toplantının başarıyla tamamlanamayacağını aşikar gördüklerini belirterek, “Yeni başbakanı başarısız bir toplantıda harcamak istemiyoruz” dediklerini, toplantıya Karamanlis’in katılmamasının nedeninin bu olduğunu söyledi.

Denktaş, anayasa taslağıyla ilgili bir soru üzerine ise, henüz ortada kurucu parça devlet diye bir şey bulunmadığını, bunun olması için önce temellerde anlaşılması gerektiğini, bu devletçiğin anayasasını yapmanın kendisinin veya bir komitesinin yetkisinde olmadığını, meclisin komitesinde hazırlanan bir taslağın meclisten geçmese bile mecliste görüşülüp tartışılması gerektiğini ancak böyle bir şey olmadığını, bunun tarihi bir sorumluluk olduğunu, bu taslağın hazırlanması için anayasal usullere uyulması gerektiğini, bu yapılmazsa gözü kapalı bir taslağı alıp Rum tarafına vermesini istemenin doğru olmadığını bunları De Soto ile de görüştüğünü, bu konuda herkesin sabırlı olması gerektiğini söyledi.

Denktaş, derogasyonlar istediklerini bunun doğru olduğunu, bunlar olmazsa anlaşma olamayacağını, rehabilitasyonun sözle olmaması ve parasının mutlaka bulunması gerektiğini kaydettiklerini, rehabilite edilinceye kadar insanların yer değiştirmemesi, senatoda 24-24 “Rum-Türk” oranın korunması gerektiğini, kurucu devletlerin “Türk-Rum” devleti olmasını ve Türk devletinin siyasi açıdan karma devlet haline getirilmemesini, Türk askerinin Türkiye’nin AB üyeliğinden sonra da adada kalmasını, TC-KKTC özel ilişkilerinin korunmasını istediklerini vurguladı.

Denktaş, üniter bir devlet kurulmadığına işaret ederek, bunun ortaklık devleti olacağını, bu ortaklığın her yönde görülmesi gerektiğini belirtti. Denktaş 1960 cumhuriyetinin de ortaklık devleti olmasına rağmen Türk bakanların burada yaşadıkları güçlükleri anlattı. Denktaş bir soru üzerine, kendilerine taslak harita verilmediğini açıkladı.

HALKIN SESI 17/03/2004

Güney Kıbrıs’ta en büyük tiraja sahip Fileleftheros gazetesi, “Tasos’un Belge Nedeniyle Öfkesi” başlıklı haberinde, iyi bilgili kaynaklara dayanarak; BM’nin, önemli ölçüde yatırım yapmakta olduğu dörtlü konferans için ortam hazırlamaya çalıştığının anlaşılmakta ve niyetlerini de göstermekte olduğunu yazdı, özetle şöyle devam etti:

Edindiğimiz bilgilere göre, De Soto’nun maddeleri arasında, diğerleri yanında şunlar da yer alıyor: Harita (bu başlıkta başka hiçbirşey belirtilmiyor), mülkler, Kıbrıs Türk idaresi altında geri dönecek Rum sayısı, vatandaşlık, adada yerleşebilecek Türk ve Yunan kökenliler konusu (oluşturucu devletçiklerin nüfusunun %5’inden fazla olmayacak şekilde), karar alma yöntemleri, ordular.

Anlaşmanın hayata geçirilmesinden hemen sonra yürürlüğe girecek yasa ve sözleşmeler (hazır iseler meclis tarafından oylanacak), referandumlarda onaylanacak anlaşmanın önce Türkiye ve Yunanistan parlamentolarında onaylanması ve sonra yürürlüğe girmesi. Devlet organları, asliye mahkemesi, başkanlık konseyi üye sayısının artırılması, Avrupa normlarından sapmalar, UNFICYP’in yetkileri, polis gücü ve kimlerin oy kullanacağı ve organ oluşumları.”

Gazete, De Soto’nun belgesinin, iki tarafın doğrudan müzakereler sırasında ortaya koyduklarından başka birşey olmadığı, De Soto’nun iki taraftan da görüş istemesi nedeniyle, metnin bağlayıcı olmadığının ortaya çıktığını yazdı ve metinde Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş’ın taleplerinin de yer alıyor olması nedeniyle, ilk andan itibaren, (Rum tarafınca) metnin dengesiz olduğu görüntüsü verilmeye çalışıldığını yazdı.

Sözcü Tan, bir soru üzerine, Cumhurbaşkanı Denktaş’ın Ankara’ya gelişi konusunda “kararlaştırılmış herhangi bir şey bulunmadığı” yanıtını verdi. Tan, dörtlü konferansın seviyesine ilişkin şu aşamada yeni bir gelişme bulunmadığını da ifade etti.

4.Türkiye’nin AB üyeliğinden sonra da adada Türk askerinin kalması

6.Güvenlik

7.Geçici dönem ve çözümle federal organların derhal çalışmaya başlama gerekliliği.” (ajanslar)

YENIDUZEN17/03/2004

Dün dündür!..

O günkü TKP ve CTP muhalefet partileri olarak Anayasa’nın ve Meclis’in iptaline yola açacak bu karar için üçte iki çoğunluk aranması gerektiğini, bunun yürülükteki Anayasa’nın amir hükmü olduğunu iddia ediyorlardı.

“..Doğrudur. Kurucu Meclis kurmak Anayasaya aykırıdır. Anayasa gözlüğünü takarsanız, yasa gözlüğünü takar ve Kurucu Meclis kurulmasına bakarsanız elbetteki Anayasa’ya aykırıdır, yasalara da aykırıdır... Cumhuriyet ilan etmek, Kurucu Meclis kurmak

”BU OLAYLARA ANAYASA GÖZLÜĞÜYLE KLASİK HUKUK KURALLARI GÖZLÜĞÜ İLE BAKAMAZSINIZ... İLGİSİ YOK BAKAMAZSINIZ"....

YENIDUZEN17/03/2004

Süreçteki en büyük olumsuzluk anayasanın BM'ye sunulmamasıdır

l DOLAYLI GÖRÜŞMELER DAHA YARARLI... "Yaklaşık bir aydan beri masada devam eden Kıbrıs müzakere sürecinin BM Genel Sekreterliği aracılığıyla dolaylı görüşme şeklinde format değiştirmesi çok daha yararlıdır. Bu süreçte endişeler, görüş ve öneriler karşı taraf olmadığı için çok daha samimi bir şekilde ortaya konacak"

Başbakan Talat, Cumhurbaşkanı Denktaş dahil karşı olanlara 'müzakereler sürerken kampanya açmayın' diye uyarıda bulunduğunu kaydederek, " 'Bunu yaparsanız çözüm konusundaki samimiyetiniz sorgulanacak ve karşı kampanyaya neden olacaksınız' dedim... Ama 'hayır' kampanyalarını başlattılar ve kaçınılmaz olarak bazı hareketlenmeler oldu. Birileri 'hayır' derse, birileri de buna karşı kampanya yapacak" dedi.

"Taraflar bir aylık süreçte istedikleri değişiklikleri parça parça ortaya koydular. Bu süreçte harita hariç taraflar planla ilgili düşünce ve değişiklik önerilerini izahatlarıyla birlikte ortaya koydular. Rum tarafı bu çerçevede 200, Türk tarafı ise 100 sayfaya yakın metin ortaya koydu. BM şimdi bölümler halinde tarafların önem verdikleri hususlarda uzlaşmaya varıp varamayacaklarının çalışmasını yapıyor. De Soto dün notlar halinde bunları toplayarak verdi ve dün ilk tepkileri aldı. Bu süreç böyle sürecek. Bu şekilde uzlaşma sağlamaya, tarafların hangi noktaya kadar yaklaşabileceği konusunda malzeme toplamaya çalışıyorlar. Bu aynı zamanda boşluk doldurmanın genel sekreterliğe kalması halinde elde malzeme için de bir yöntem..."

Talat, yeni süreçte "karartma" uygulanacağını da tekrarladı.

"Yeni bir devlet kuruluyor ve buna göre bir anayasa hazırlandı. Meclisin onayına gerek yok. Bu anayasa taslağıyla ilgili görüş ve eleştiriler olabilir -zaten var da-, bunlar değiştirilebilir. Ama taslağı sunmama tutumu yanlış. Çünkü en büyük irade halkındır ve halk bu anayasayı referandumda onaylayacak veya onaylamayacak. Üstelik bu takvimin gereğidir."

Yunanistan'ın üst düzey katılıma resmi olarak karşı çıktığına dikkat çeken Talat, katılım düzeyinin BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın çağrısıyla netleşeceğini ve toplantı yerinin de buna göre belirleneceğini kaydetti. Talat, "Toplantılar üst düzeyde olmayacaksa İsviçre'nin bir kasabasına gitmeye gerek yok. O zaman daha yakın bir yerde de yapılabilir" dedi.

Finansman şart... Kıbrıs Türkü tekrar çadırlara çıkamaz

Bu konuda bazı projeler hazırlandığını, yeni kurulacak yerlerle ilgili çalışmalar olduğunu söyleyen ancak ayrıntıya girmeyen Talat, "Önemli olan finansman. Finansman sağlanması halinde işimiz zor olmaz. Çünkü anlaşmadan sonra üç yıl gibi süremiz var. Ama finansman sağlayamazsak anlaşmayı uygulamamız çok zor. Bu maliyetin Kıbrıs Türkü tarafından karşılanması imkansız. Kıbrıs Türkü'nü tekrar çadırlara çıkaramayız. Bunun için uluslararası bağış konferansının toplanması şart" diye konuştu.

Referanduma yönelik kampanyalar

Müzakere süreci devam ederken referandum ve Annan Planı için kampanyaların başladığına dikkat çekilmesi üzerine de Talat, "Bu aşamada ne 'evet', ne de 'hayır' kampanyalarının yararı olur. Neye 'evet', neye 'hayır' diyeceksiniz" ifadelerini kullandı.

"Müzakere masasında siyasi eşitliğimizin tam olarak güvenceye alınması, insanımızın mağdur edilmemesi gibi birçok konuda ciddi bir çalışma yapıyoruz. Rumlar karşı çıkabilir ama dünya sağır ve dilsiz değil. Gerekçelerimizle taleplerimizi almak için zorlu bir çalışma yapıyoruz. Dünya önünde sınav veriyoruz. Bu süreçte kampanyanın anlamı ne! Neye evet, neye hayır diyeceksiniz... Cumhurbaşkanı Denktaş dahil karşı olanlara 'müzakereler sürerken kampanya açmayın' diye uyarıda bulundum. 'Bunu yaparsanız çözüm konusundaki samimiyetiniz sorgulanacak ve karşı kampanyaya neden olacaksınız' dedim... Ama 'hayır' kampanyalarını başlattılar ve kaçınılmaz olarak bazı hareketlenmeler oldu. Birileri 'hayır' derse, birileri de buna karşı kampanya yapacak. Bu durum son derece zararlı bir noktaya geldi. Ve ben istesem de engelleyemem. Ben 'evet kampanyası' yürütmüyorum, çözümün zorunluluğunu vurguluyorum ve bu konuda hiçbir kuşkum da yok...."

Müzakere sürecinde planda köklü değişiklik beklemediğini, bu nedenle referandum sonucunun başa baş çıkacağını da söyleyen Talat, bir soruya karşılık, Türkiye'nin tavrının referandumun sonucunda çok etkili olacağına da işaret etti.

Başbakan Mehmet Ali Talat, "müzakere sürecinde Cumhurbaşkanı Denktaş'ın yanında etkisiz kaldığına" ilişkin yorumlarla ilgili olarak da özetle şunları söyledi:

"Süreç başlarken zorluklar olacağını biliyorduk. Nitekim zor bir süreç. Ama benim için önemli olan bu sürecin başarıya ulaşmasıdır. Vizyonumu muhafaza ediyorsam, bu vizyona ulaşmak için ortaya çıkabilecek engelleri kaldırmak için gerçeklere etki yaparak ilerleme sağlayabiliyorsam esas olan budur. Denktaş bir gerçek olarak oradadır. Cumhurbaşkanı ve görüşmecidir. Bunun kararını ben vermedim ve elimde olsa vermezdim. Bu gerçeği bilerek bu sürecin içine girdim ve oldukça olumlu bir rol oynadığıma inanıyorum. Bu, müzakere süreci sonunda daha açık olarak ortaya çıkacaktır. Şu anda plandaki muhtemel değişiklikler bilinmediği için muhtelif yorumlar yapılabiliyor..."

KIBRIS 17/03/2004

Yaklaşık 1.5 yıldır çözüm ve AB hedefine kilitlenen Kıbrıs Türk halkının kaderini belirlemek için 20 Nisan 2004'te sandık başına gitmesinin yolunu açacak çalışmalar son sürat devam ediyor

l "EVET" OYLARI, YARIDAN BİR FAZLA OLMALI: Toplam 10 maddeden oluşan "Kıbrıs Sorununun Çözümüne İlişkin Halkoylaması (Özel ve Geçici Kurallar) Yasa Tasarısı"na göre, 20 Nisan Salı günü yapılacak referandumda, geçerli oyların yarıdan bir fazlasının "EVET" olması halinde referanduma sunulan husus, halk tarafından kabul edilmiş sayılacak. Yani 40 yıldır beklediğimiz çözüm ve AB hayalimiz gerçekleşmiş olacak

l KİMLER OY KULLANACAK?: Resmi Gazete'de yayımlanarak halkın bilgisine getirilen yasa tasarısına göre, referandumda, 14 Aralık milletvekilliği seçiminde oy kullananlar ve bu tarihten sonra seçmen niteliği kazananlarla 18 yaşını dolduran tüm KKTC yurttaşları, sandık başına gidip kaderi için oy verebilecek. Ancak son milletvekilliği seçimlerinden sonraki süreçte yurttaşlık hakkını kaybeden kişiler, kütüklerden silinecek ve oy veremeyecek

12 Şubat Cuma akşamı Bakanlar Kurulu'ndan geçen ve referandum yasası olarak da anılan "Kıbrıs Sorununun Çözümüne İlişkin Halkoylaması (Özel ve Geçici Kurallar) Yasa Tasarısı" için mecliste önce ivedilik talep edilecek. Referandum yasa tasarısı, hemen ardından da Meclis Hukuk ve Siyasi İşler Komitesi'nde ele alınacak ve daha sonra yasalaşması için genel kurulun onayına sunulacak.

Meclis, tarih yazacak

Bu kritik yasanın meclisten geçmesi için parlamento aritmetiğine bakılacak olursa, koalisyon ortakları Cumhuriyetçi Türk Partisi(CTP)-Birleşik Güçler(BG) ile Demokrat Parti'nin(DP) oyları yeterli görülüyor. Mecliste CTP-BG'nin 19, DP'nin de 7 sandalyesi bulunuyor. Çözüm ve AB mücadelesi veren muhalefet partilerinden Barış ve Demokrasi'nin (BDH) 5, Toplumcu Kurtuluş Partisi'nin(TKP) de 1 milletvekili olduğu dikkate alınacak olursa, referandum yasasına 32 olumlu oy çıkması bekleniyor.

Bu arada siyasi gözlemciler, Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın önümüzdeki günlerde görüşmelerle ilgili takınacağı tavrın, koalisyon ortağı DP'nin de bu süreçteki adımlarında belirleyici olabileceği yorumunu yapıyor. Siyasi gözlemciler, Cumhurbaşkanı Denktaş'ın tavrına bağlı olarak referandum yasası konusunda da olası bir hükümet krizinin alternatifler dahilinde olabileceği değerlendirmesini de göz ardı etmiyor.

Hemen herkesin merak ettiği bir diğer husus olan referandumda kimlerin oy kullanacağı da tasarıda açıkça belirtiliyor. Referandumda, 14 Aralık milletvekilliği seçiminde oy kullananlar ve bu tarihten sonra seçmen niteliği kazananlarla 18 yaşını dolduran tüm KKTC yurttaşları sandık başına gidip kaderi için oy verebilecek. Ancak son milletvekilliği seçimlerinden sonraki süreçte yurttaşlık hakkını kaybeden kişiler, kütüklerden silinecek ve oy veremeyecek.

Yasanın amacı: 2) Bu yasanın amacı, BM Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından taraflara sunulan Kıbrıs sorununun çözümüne ilişkin anlaşma temelini oluşturan, ekleri ile birlikte Kuruluş Anlaşması'nın ve yeni oluşacak Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Avrupa Birliği'ne katılımının halkoylamasına sunulmasını sağlamaktır.

Halkoylamasında uygulanacak kurallar: 4) Bu yasa, amaçları doğrultusunda yapılacak halkoylaması, bu yasada öngörülen özel kurallara bağlı olarak yapılır ve Seçim ve Halkoylaması Yasası'nın, halkoylamasına ilişkin 94'üncü maddesinin (1)'inci fıkra kuralları dışındaki kuralları, 99'uncu, 111'inci, 131'inci, 133'üncü, 134'üncü, 140'ıncı ve 141'inci maddelerinin bu yasada öngörülen kurallarla çelişmeyen kuralları ile adı geçen yasanın seçimlerle ilişkin genel kuralları, seçmen kütükleri, propaganda gibi seçim öncesi işlere, seçim gününe, sandık başı işlere, oy vermeye, oyların sayım ve dökümüne ve seçim sonrası işlere ilişkin tüm kuralları da uygulanır.

Ancak kütükler, son milletvekilliği seçiminden sonraki süreç içerisinde yurttaşlık hakkını kaybeden kişilerin kütüklerden silinmesi ve seçmen niteliğine haiz yeni kazanılan yurttaşlar ile on sekiz yaşını doldurması nedeniyle seçme niteliğini kazananların kütüklere eklenmesi ile güncelleştirilir.

Oy pusulasının düzenlenmesi: 6) (1) Seçim ve Halkoylaması Yasası'nın, halkoylamasında kullanılacak oy pusulalarına ilişkin 94'üncü maddesinin (1)'inci fıkra kuralları, bu yasa kapsamında yapılacak halkoylamasında uygulanmaz ve pusulalar, aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenir. Ayrıca adı geçen yasanın pusulalara ilişkin maddeleri ile 94'üncü madde ile ilişkilendirilmiş diğer maddeleri de bu maddeye uygun şekilde yorumlanır ve uygulanır.

Pusulada yer alacak diğer ifadeler, Bakanlar Kurulu'nun alacağı bir kararla belirlenir.

Sürelerin kısaltılması: 7) Yüksek Seçim Kurulu, Seçim ve Halkoylaması Yasası'nda seçmen kartlarının düzenlenmesi için öngörülen süreler ile diğer işlemler için öngörülen süreleri, halkoylamasının, bu yasada belirlenen tarihte yapılabilmesi yönünde kısaltmaya yetkilidir.

KIBRIS 17/03/2004

Cumhurbaşkanı Denktaş, dün bir kabulü sırasında yine referandum konusuna değinerek, referanduma giden yolun açık olduğunu, bu yolun kendisiyle veya kendisi olmadan kat edileceğini söyledi

Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, referanduma giden yolun açık olduğunu belirterek, "Referanduma gidilecektir. Benli veya bensiz" dedi.

Kalp Vakfı yetkilileri, Cumhurbaşkanı Denktaş'a vakıf başkanının gönderdiği bir teşekkür mesajını okudu. Mesajda cumhurbaşkanının Türklük dünyasına yaptığı hizmetler vurgulanarak, tam destek belirtildi. Açıklamada, Denktaş'ın ATO toplantısında yaptığı konuşmanın da tarihteki yerini alacağı kaydedildi. Vakıf yetkilileri, cumhurbaşkanı Denktaş'a sağlığına dikkat etmesi tavsiyesinde bulunarak, yürüyüş yapması için üzerinde vakfın amblemi bulunan eşofman armağan etti.

Denktaş da, görüşmenin başında Kıbrıs konusunda açıklamalarda bulundu. Denktaş, Kıbrıs'ta halkın baş koyduğu, hayatını feda ettiği bir dava bulunduğunu ve kendilerinin de verilen yetki dahilinde görevlerini yaptıklarını ifade etti. Cumhurbaşkanı, bu yetkinin uzlaşma yetkisi olduğunu, ancak bunun her ne pahasına olursa olsun bir uzlaşma olmadığını belirtti. Denktaş, bu uzlaşmanın kazanımları ortadan kaldırmamak kaydıyla olabileceğini ifade ederek, bu kazanımların eşit egemenlik, iki kesimlilik, iki kesimliliğin sulandırılmaması ve Türkiye'nin garantörlüğünün devamı olduğunu vurguladı.

Halka biraz da sahte ümit verecek propaganda yapıldığını, komitelerin çalıştığını, anlaşılmayan hususların siyasi seviyede görüşülmek üzere havale edildiğini ancak siyasi seviyeye bir şey getirilmediğini kaydeden Denktaş, bunların da Annan'ın hakemliğine bırakılacağını tahmin ettiklerini söyledi.

Halkın layık olduğu kalıcı bir barış istediklerini bunun da ancak Türkiye'nin garantörlüğüyle, halkın çok azının göç etmesini sağlayacak formüllerle mümkün olabileceğini belirten cumhurbaşkanı, bunlar için uğraştıklarını ancak bir yere varamadıklarını, bu nedenle dolaylı görüşmelerin başladığını ifade etti.

"Referanduma gidilecek. Benli veya bensiz"

"Referanduma giden yol açıktır. Referanduma gidilecektir. Benli veya bensiz. Bu yol kat edilecektir. Halk iyi düşünecek. Soğukkanlılıkla düşünecek. Bireyler yakın çıkarlarını düşünerek, toplumun gelecekteki varoluş çıkarlarını herhalde heba etmeyecektir. Çok dikkatli olmamız lazımdır. Anavatandan gelen yüzlerce destek mesajı alıyorum. Anadolu'da büyük bir heyecan vardır... Anadolu Girit faciasını tekrar yaşamak istememektedir."

Sorular

Denktaş, Yunanistan Başbakanı'nın önümüzdeki hafta başlayacak görüşmelere katılmamasını nasıl değerlendirdiğinin sorulması üzerine, Yunanlıların toplantının başarıyla tamamlanamayacağını aşikar gördüklerini belirterek, "Yeni başbakanı başarısız bir toplantıda harcamak istemiyoruz" dediklerini, toplantıya Karamanlis'in katılmamasının nedeninin bu olduğunu söyledi.

"Biz Rumları suçlamıyoruz. Onların milli davası yanlış olmasına rağmen bu olmuştur. Rumlara bu fırsatı vermiş olanları, hukuk üstünlüğünü hiçe sayanları gönülden suçlamaktayız. Ümit ederiz tarih de bunları gönülden suçlayacaktır. Çünkü 40 yıldır Kıbrıs Türkü'ne büyük haksızlık yapılmıştır ve yapılmaya devam edilmektedir. Annan Planı ile başlatılan baskıya direnmemiş olsaydık bugüne kadar Kıbrıs Türkü'nün perişan bir vaziyete düşürüldüğünü görmüş olacaktık. Direnişimiz halkımız içindir, hürriyet, adalet, eşitlik ve egemenlik içindir. Halkımız bunu bilsin. Yoksa kapı kulu olmak için, AB'de tabak yıkamak için değildir. Cebimize bir pasaport alarak ondan sonra ne yapacağımızı bilmez halde kişiliksiz kalmak için değildir... AB üyeliği kaçmaz. AB üyeliği Kıbrıs'ın tümünü istiyor, yarısını alabiliyor. Bizim de AB'ye girmek için şartlarımız vardır. Şartlarımızı biliyorlar; eşit egemenliğimizin kabul edilmesidir, topraklarımızın bize kalmasıdır ve Rumlarla anlaştığımız şekilde mal-mülk meselesinin halli, Türkiye'nin garantörlüğünün devamıdır. Dolayısıyla bunlar olmaz şeyler değildir. Olabilir yeter ki Rum'u başımıza buyruk yapmak isteyenler gerçekleri görsünler ve gerçeklere, hukukun üstünlüğüne, insan haklarına saygılı olsunlar."

Denktaş, anayasa taslağıyla ilgili bir soru üzerine ise, henüz ortada kurucu parça devlet diye bir şey bulunmadığını, bunun olması için önce temellerde anlaşılması gerektiğini, bu devletçiğin anayasasını yapmanın kendisinin veya bir komitesinin yetkisinde olmadığını, meclisin komitesinde hazırlanan bir taslağın meclisten geçmese bile mecliste görüşülüp tartışılması gerektiğini ancak böyle bir şey olmadığını, bunun tarihi bir sorumluluk olduğunu, bu taslağın hazırlanması için anayasal usullere uyulması gerektiğini, bu yapılmazsa gözü kapalı bir taslağı alıp Rum tarafına vermesini istemenin doğru olmadığını bunları De Soto ile de görüştüğünü, bu konuda herkesin sabırlı olması gerektiğini söyledi.

Cumhurbaşkanı Rum basınında çıkan haberlerle ilgili bir soruya karşılık ise, Fileleftheros'da çıkan haberin doğru olduğunu, kendilerine belge getirilmediğini ancak gündem maddeleri gibi şeyler bulunduğunu kaydetti. Denktaş, gazetede çıkan habere değinerek, derogasyonlar istediklerini bunun doğru olduğunu, bunlar olmazsa anlaşma olamayacağını, rehabilitasyonun sözle olmaması ve parasının mutlaka bulunması gerektiğini kaydettiklerini, rehabilite edilinceye kadar insanların yer değiştirmemesi, senatoda 24-24 "Rum-Türk" oranın korunması gerektiğini, kurucu devletlerin "Türk-Rum" devleti olmasını ve Türk devletinin siyasi açıdan karma devlet haline getirilmemesini, Türk askerinin Türkiye'nin AB üyeliğinden sonra da adada kalmasını, TC-KKTC özel ilişkilerinin korunmasını istediklerini vurguladı.

KIBRIS 17/03/2004

AB Uyum Koordinatörü Erhan Erçin, komiteler tarafından yürütülen AB uyum çalışmalarının esas amacına, Kıbrıs sorununa siyasi bir çözüm bulunmasıyla ulaşacağını ifade ederek, çözümsüzlüğün devam etmesi durumunda da, bu çalışmalarının Kıbrıs Türk halkının yaşam standardını yükseltmesi açısından faydalı olacağını vurguladı

AB Uyum Koordinatörü Erhan Erçin, KIBRIS'a komitelerin yürüttüğü çalışmalar hakkında bilgi verdi.

AB uyum çalışmaları çerçevesinde bugüne kadar bölgesel politikalar, iç pazar, bütçe, KOBİ'ler, sanayi politikası, çevre ve istatistik konularının ele alındığını ifade eden Erçin, bu hafta ise tarım politikası konusunda maratona başlayacak olan komitelerin ardından adalet ve içişleri, sağlık ve tüketicilerin korunması, balıkçılık, enerji ve ulaştırma, vergilendirme, çalışma ve sosyal güvenlik ile enformasyon başlıkları altında AB'ye uyum politikalarını görüşeceklerini belirtti.

Siyasi bir anlaşmaya varılması halinde AB'den 2004-2006 yılları için toplam 259 milyon euro mali yardım alınacağına işaret eden Erhan Erçin, bu mali yardımın etkin kullanımı için bir mekanizma yaratılması gerektiğini, aksi takdirde bu yardımların doğru alanlarda kullanımının sağlanamayacağını vurguladı.

Erçin, 29 Mart tarihi itibariyle AB müktesebatının yarısından fazlasını taramış olacaklarını kaydetti.

Erhan Erçin, AB ile görüşmelere ilk başladığı zaman Polonya'nın kişi başına düşen gelirinin 500 dolar olduğunu anımsatarak, Polonya'da kişi başına düşen gelirinin 5 bin 500 dolara yükseldiğini kaydetti.

Bu konuda hem yasal hem de idari sıkıntılar bulunduğuna işaret eden Erçin, yasal açıdan AB tarafından gelecek mali yardımların daha etkin ve verimli bir şekilde halkın çıkarları doğrultusunda kullanılabilmesi için çok acil olarak "Kamu İhale Yasası"nda düzenleme yapılması gerektiğini kaydetti. Erçin, kurumsal açıdan ise, bölgesel politika planlama çalışma kapsamı altında bu işi üstlenecek Devlet Planlama Örgütü'nün yeniden oluşturulması gerektiğini ifade ederek, komitelerde bu konuyla ilgili çalışma yapıldığını da belirtti.

İnsan kaynağı sıkıntısının yanı sıra kurumsal sorunların da bulunduğuna işaret eden Erçin, KKTC'nin çevre konusunda iyi bir yasal mevzuata sahip olmasına rağmen, bunu uygulayacak kurumların bulunmadığını ifade etti. Erçin, "Kurumların sorumlulukları belirlenmiş değil, bundan sonraki süreçte AB ile mevzuatımızı uyumlaştırıp, çevre konusunda daha etkin bir yapıyı oluşturmak için gerekli çalışmaları yapıyoruz" diye konuştu.

"Tabii ki çalışmalarımızın başarıya ulaşması Kıbrıs sorununun çözümüyle doğru orantılı. Siyasi seviyede yürütülen görüşmeler olumlu bir sonuca ulaşmazsa, bizim yaptığımız çalışmaların esas amacı ortadan kalkacak. Ancak, bu yaptığımız çalışmalar hiç mi işe yaramayacak? Hayır, tam tersine... Bizim, bu noktada hep söylediğimiz bir konu var, Kıbrıs Türk halkı Avrupa standardında yaşamayı hak ediyor. Bizim yaptığımız çalışmalarla ki, hükümet de bu konuda bizimle hem fikir, tarımdan tutun da çevreye kadar ihale sistemini AB standartlarına göre yeniden düzenliyor."

sistemi ithal ediyoruz"

Erçin, projelerin, Kıbrıs Türk halkının öncelikli ihtiyaçlarına göre yapılacağını belirterek, "Ekonomik kalkınma bu öncelikler arasındadır. Ekonomik kalkınmaya ivme kazandıracak konular üzerinde çalışma yapıyoruz. Yaptığımız çok önemli bir çalışma da şudur; bakanlıklar bünyesinde tüm bakanlıklara anketler göndereceğiz ve kendi alanlarında ihtiyacı bulunan konuları saptayarak, bu konularda proje üretmek için bir çalışma başlatacağız"

"Tarama sürecinden geçiyoruz"

Erçin, "Biz bugüne kadar ısrarla hiç bir hazırlık yapmadığımız için çok kısa bir süre içerisinde hazırlanmak zorundayız. Bu çalışmaların en önemli noktası şuradan kaynaklanıyor; diyelim ki, biz gıda sanayi konusunda AB müktesebatına 2 ay sonra, yani 1 Mayıs'a kadar uyum sağladık. Ne kadar erken uyum sağlarsak, o kadar erken gıda ürünlerimizi AB ülkelerine ihraç etme şansımız doğar. Bu da bize ekonomik rahatlamayı sağlayacak unsurlardan bir tanesidir. Gıda Sağlığı Sertifikası'nı ne kadar erken yerleştirebilirsek, patatesimizi, portakalımızı, uygun liman standartlarından AB ülkelerine ihraç etme şansımız olur. Böylece, erken zamanda ekonomik rahatlamaya kavuşuruz" dedi.

Bunun kısa bir sürede başarılabilecek bir şey olmadığını söyleyen Erçin, "Sıkıntılı süreci, çok çalışarak atlatmak zorundayız. İki taraf arasındaki gelir dağılımındaki dengesizlik, bizim çok süratli şekilde hazırlanarak ve önceliklerimizi çok iyi belirleyerek, ekonomik kalkınma modelini uygulamamızla açılabilir" dedi.

Erhan Erçin, siyasi bir çözüm bulunması halinde bile AB müktesebatı'nın 1 Mayıs'ta Kıbrıs'ın kuzeyinde uygulanmasına başlanmayacağını belirterek, AB müktesebatının aşamalı olarak, üç yıllık bir geçiş döneminde uygulanmasının öngörüldüğünü ifade etti. 3 yıllık geçiş döneminde kuzeyin AB normlarına rahat rahat uyum sağlayabileceğini, adım adım ilerleneceğini söyleyen Erçin, nüfusun az olmasının bir avantaj olduğunu kaydetti.

Teknik komitelerin şu anki çalışmalarının geçiş sürecinin ilk ayağını oluşturduğunu belirten Erhan Erçin,AB ile aday ülkeler arasındaki katılım müzakerelerinin 'tarama süreci' ile başladığını, bu süreçte aday ülkenin mevzuatındaki yasal boşlukların tamamlanarak, ardından her iki tarafın bir 'ortak tutum' belgesi (common position) hazırladığını kaydetti. Ortak Tutum belgesinde, hem Kuzey Kıbrıs hem de AB için önemli olan konuların ele alınacağını kaydeden Erçin, bu konuların uygulanmaya konulacağını belirtti. Erçin, Teknecik elektrik santralının, AB standartları seviyesine getirilmesi için 2010 yılına kadar bir geçiş süresi talep edilebileceğini ifade ederek, geçiş döneminde Kıbrıslı Rumların da bir takım sıkıntılar yaşadıklarını anımsattı.

Erçin, "Biz genel anlamda AB'ye uyum sürecini başlattık ve bu çalışmaları bu bünyede yürüteceğiz. Bu bir başarıdır. Bu çalışmaları başlatmak için 1 Mayıs ya da sonrasında AB Bakanlığı'nın altında bir kurumun oluşmasını da bekleyebilirdik. Ancak, biz bir anlamda zaman kazandık. Bu zamanı çok iyi kullanıp, sistemi iyi bir şekilde ithal edersek, bu, bize ekonomik kazanım olarak geri gelir. Ne kadar erken AB'ye uyum sağlarsak, iki taraf arasındaki gelir dengesizliğinden dolayı çıkan sosyal ve ekonomik sıkıntıları o kadar aza indirmiş oluruz. Bizim çalışmalarımızın esas amacı bu" diye konuştu.

KIBRIS 17/03/2004

Yeni cumhuriyetin marşı, yarın açıklanıyor

Verilen bilgiye göre, yarışmaya 111 beste katıldı. İlk etapta bu besteler 36'ya indirildi, daha sonra ise 4 eser üzerinde seçime gidildi.

KIBRIS 17/03/2004

Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın İsviçre'deki Kıbrıs görüşmelerine katılmama kararına ilişkin olarak, "Bu konu hamasi nutuklarla bir yere gitmez" derken Denktaş'ın kararından kendilerinin de canlı yayında haberleri olduğunu belirtti.
Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, Türk Alaman İşbirliği Konseyi 10'uncu Dönem toplantısına katıldı. Gül, toplantı öncesinde gazetecilerin Denktaş'ın açıklamaları ve Kıbrıs müzakerelerine ilişkin sorularını yanıtladı.
Gül, Denktaş'ın İsviçre'deki görüşmelere katılmayacağı yönündeki açıklamalarına ilişkin olarak, "Dün, ben de canlı yayından izledim, bir gün önce telefonla konuşmuştuk. Bana hiç bir şey söylememişti. Arkadaşlarımız da doğrusu oradakilerin de böyle bir şeyden haberleri yoktu.
Görüşeceğiz. Bizim konuyla ilgili bilgimiz yoktu. Hükümetin de bilgisi yoktu, canlı yayından izledik. Orada arkadaşlarımız vardı. Onların bize gelen telgraflarında da böyle bir şey yoktu. Görüşeceğiz, konuşacağız. Bunlar konuşarak, istişare ederek görülecek işler" dedi.
Gül şöyle devam etti:
"Şimdi önemli olan nokta şu; Kıbrıs Türklerinin geleceğini düşünerek onların hakkını en iyi şekilde korumak için hepimizin gece gündüz çalışması gerekir. Benim tek söyleyeceğim şey, bu konular eğer hamasi duygularla, daha doğrusu nutuklarla bir yere gitmez. Bunu ben meydanlarda konuşanlar için ve herkes için söylüyorum. Bu konu çok ciddi olarak, uzun vadeli olarak düşünülmeli. Böyle bir safhadayız. Koparabileceğimiz herşeyi koparıp hakkımızı, KKTC'deki Türklerin gelleceğini en iyi şekilde koruyabilmek, Türkiye'nin çıkarlarını en iyi şekilde koruyabilmek için hepimizin gayret sarfetmesi lazım. Bunun için yoğun bir çalışma yapılması lazım. Zaten bu yoğun çalışma yapılıyor, sürekli istişare içinde götürülmesi gerekli." Gül, görüşmelere KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat'ın mı katılacağına ilişkin bir soruya ise, "Bakalım daha konuşacağız" yanıtını verdi.
MILLIYET 18/03/2004

Kıbrıs müzakereleri süreciyle birlikte, oluşturulması hedeflenen yeni devletin altyapısını hazırlamak amacıyla BM gözetiminde oluşturulan iki toplumlu teknik komiteler çalışmalarını sürdürüyor.
Teknik komitelerde, federal devletin bayrağının ardından yarın da marşı belirlenecek.
Finale kalan eserler arasından federal devletin marşını belirlemek için bugün toplanması beklenen marş komitesi, bir üyenin rahatsızlığı nedeniyle toplantıyı yarına erteledi. Komitenin yarın saat 10.00'da yapılacak toplantısında, finale kalan 4 eser arasından yeni devletin marşı belirlenecek.
Finale kalan eserlerin tamamının enstrümantal olduğu öğrenildi.
Marş komitesinde Türk tarafını, Yılmaz Taner, Eralp Adanır ile Özkay Hoca temsil ediyor.
Rum ve Türk taraflarınca onaylanan federal devlet bayrağını belirleyen komitede ise Türk tarafını, Gönen Atakol, Nilgün Güney ve Ayer Kaşif temsil etti.

TEKNİK KOMİTELER
Bu arada, federal devlet ile kurucu devletlerin yasal ve mali altyapısını hazırlamak için çalışan teknik komiteler, bugünkü ortak toplantılarında denizcilikle ilgili yasalar, kamu hizmeti tüzükleri, terörizmle mücadele ve federal devletin kamu personeli ihtiyacını belirlemeye yönelik çalışmaları ele alıyorlar.
Lefkoşa ara bölgedeki BM Konferans Merkezi'nde konulara göre ayrı ayrı toplanan komiteler, bir takvim çerçevesinde spesifik konuları ele alıyor.
MILLIYET 18/03/2004

Yunan basını: Denktaş müzakereleri sabote etti

Yunan basını, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın, İsviçre'ye gitmeyeceğini açıklayarak ''müzakere sürecini sabote ettiğini'' yazdı.
Denktaş'ın ''yaşlanmış olmasına rağmen mucize yaratmaya devam ettiği'' yorumunu yapan gazeteler, KKTC Cumhurbaşkanı'nın, ''sözünün eri olduğunu gösterdiğini ve birkaç gündür söylediği gibi kendi müzakere sürecini bitirdiğini'' belirtti.
Siyasi gözlemcilerin, Denktaş'ın dörtlü görüşmeler öncesi kendi tezlerinin benimsenmesi için ''Ankara ve BM'ye şantaj yapıyor olabileceği'' değerlendirmesini yaptıklarını da kaydeden Yunan basını, Denktaş'ın müzakerelerden çekileceğine Ankara'nın bile ihtimal vermemiş olduğunu savundu.
Diplomatik kaynakların, ''Denktaş'ın, müzakere sürecinden 'yara almadan' çekilerek, sonuca göre tavır alma imkanına kavuştuğu'' yorumunu yaptıklarını da yazan gazeteler, ''Denktaş'ın bu kararı, prosedür açısından sorun yaratıyor. Çünkü Denktaş, Kıbrıslı Türklerin sahte parlamentosu tarafından müzakereci olarak seçilmiş bulunuyor. Başbakan Mehmet Ali Talat'ın hangi sıfatla görüşmelere katılacağı bilinmiyor. Denktaş, Kıbrıs Türk toplumunun tarihi lideri olduğu gibi, Kıbrıslı Rumlar tarafından da müzakereci olarak kabul görüyor'' ifadesine yer verdi.
MILLIYET 18/03/2004

Kıbrıs Rum yönetimi Sözcüsü Kipros Hrisostomidis, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın İsviçre'ye gitmeme kararının, ''ciddi ve derinliğine incelenmesi gereken bir gelişme'' olduğunu söyledi.
Rum radyosunun haberine göre, Hrisostomidis, Denktaş'ın açıklamasıyla ''oluşan soru işaretlerinin'', Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos ve Rum siyasi parti liderlerince inceleneceğini kaydetti.
Hrisostomidis, konunun gelecek günlerde Ulusal Konsey'de ele alınacağını belirtti.
Öte yandan Denktaş'ın, BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın, adada bulunan Siyasi İşler Yardımcısı Sir Kieran Prendergast tarafından dün sunulan, İsviçre'nin Lüzern kentinde genişletilmiş Kıbrıs görüşmeleri için resmi davetini incelediği öğrenildi.
Annan'ın, 23 Mart'ta tarafları yetkili bir düzeyde genişletilmiş Kıbrıs müzakereleri için İsviçre'ye beklediği kaydedildi.
Annan, iki sayfadan oluşan davetinde ayrıca, İsviçre'deki toplantıya Mart sonunda kendisinin de katılacağını bildirdi.

GAZETELER: DENKTAŞ'TAN ÇELME

KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın, Kıbrıs müzakereleri çerçevesinde yapılacak dörtlü konferans için İsviçre'ye gitmeyeceğini açıklaması, yarın toplanacak Rum Ulusal Konseyi'nde de değerlendirilecek.
Rum basını, Denktaş'ın gitmeme kararının ardından, Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos'un da kararını gözden geçirebileceğini bildirdi.
Denktaş'ın istifa etmediğini, ancak dörtlü konferansa da gitmediğini yazan Rum basını, ''Denktaş'ın gitmemekle sürecin değerini düşürdüğünü'' yazdı.
''Denktaş'tan çelme'' başlığını kullanan Fileleftheros gazetesi, ''Denktaş'ın açıklamasının çok yönlü olarak yorumlandığını ve tek boyutlu olarak göğüslenemeyeceğinin göründüğünü'' kaydetti.
Gazete, Denktaş'ın gitmeme kararını şöyle yorumladı:
''1- Herkes, dörtlü konferansta olası bir nihai pazarlık olacağını düşünürken, o sorumluluğunu reddediyor.
2- Lüzern'de çözümün nihai metni şekillendirilecek. Denktaş orada olmak istemiyor.
3- Denktaş'ın yokluğu, plan aleyhine açıkça seferber olması için onu serbest bırakıyor.
4- Prosedürün değerini Mehmet Ali Talat-Serdar Denktaş'la azaltırken, kendisi Kıbrıs Türk tarafının lideri olarak kalacak.
5- Pazartesi günü Ankara'da yapılacak zirve öncesinde, tezlerinin tatmin edilmesini isteyerek, bu hareketiyle (Başbakan Recep Tayyip) Erdoğan'a şantaj yapıyor.''
Arabulucuların bazılarının bu gelişmeyi daha önceden bildiğine işaret eden gazete, arabulucuların, bu gelişmenin, ''Denktaş'ın uzaklaştırılması için ilk adım olabileceğini'' düşündüklerini savundu.

ŞOKE EDEN DUŞ

Simerini gazetesi, ''Denktaş'tan şoke eden duş'' başlığıyla verdiği haberinde, Denktaş'ın bu hareketinin ilk bakışta, siyasi sahneyi altüst etmiş göründüğünü yazdı.
Gazete, Rum tarafını düşündüren konuları şöyle aktardı:
''Denktaş, şu ana kadar Kıbrıs Türk toplumunun lideri olarak görüldü. Dörtlü konferansa gitmemesi halinde iki toplum liderleri görüşmeyecek. Papadopulos, artık Denktaş'la, yani Kıbrıs Türk toplumu lideriyle değil, temsilcisiyle görüşecek. Bu bağlamda, başkanın kendisi mi görüşmelere katılacak, yoksa o da mı temsilci atayacak? Annan planına dair nihai anlaşmaya, Kıbrıslı Türklerin seçilmiş lideri olarak görülen Denktaş atmazsa, kim imza atacak?'' Alithia gazetesi, ''Denktaş kaçıyor. Şimdi ilk söz Talat'ta'' başlığını kullanarak, gelişmenin KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat'a ''başrol'' verdiğini yazdı.
Gazete, Denktaş'ın gitmeme kararının öğrenilmesinden önce, BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro De Soto ve BM Genel Sekreter Yardımcısı Sir Kiren Prendergast'ın, Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos'la görüşmesi sırasında, ''Denktaş'ın uzaklaşmasının prosedür için bir hediye olacağına'' değinildiğini iddia etti.
Mahi, ''Denktaş'ın şantajcı manevrası'', Politis, ''Son dakika provokasyon'', Haravgi gazetesi de ''Denktaş Türkiye'den destek istiyor'' başlıklarını kullandı.

KKTC BASINI

Kıbrıs Türk gazeteleri de Denktaş'ın dörtlü konferans katılmama kararını birinci sayfalarından okurlarına duyurdu.
Yeni Düzen gazetesi, ''Gitmiyor''; Kıbrıs gazetesi, ''Denktaş İsviçre'ye gitmiyor''; Halkın Sesi, ''Denktaş İsviçre zirvesine gitmiyor''; Afrika, ''Son bombasını patlattı''; Volkan, ''Denktaş Cenevre'de yok''; Birlik, ''Denktaş'tan tarihi karar''; Vatan, ''Olmazsa olmazlarımız olmazsa hiçbir şey olmaz'', Ortam gazetesi, ''(Gitmem) dedi'' başlıklarını kullandı.
MILLIYET 18/03/2004

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın, ''dörtlü Kıbrıs müzakereleri''ne katılmak üzere 28 Mart Pazar günü İsviçre'ye gideceği bildirildi.
Alınan bilgiye göre, Başbakan Erdoğan, BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın müzakerelere katılmasına ilişkin davetini kabul etti.
Erdoğan'ın, müzakerelere katılmak üzere, 28 Mart'ta İsviçre'ye gideceği ifade edildi.

KARAMANLİS DE GİDİYOR

Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis'in dörtlü Kıbrıs müzakerelerine katılmak üzere 28 Mart'ta İsviçre'ye gideceği açıklandı.
Başbakanlık Basın Merkezi, Karamanlis'in BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın müzakerelere davetini kabul ettiğini duyurdu.
MILLIYET 18/03/2004

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, İsviçre'de 28 martta katılacağı ''Dörtlü Kıbrıs müzakereleri''yle ilgili olarak, ''Artık o saati öğreniriz, oyumuzu kullanır gideriz'' dedi.
Başbakan Erdoğan, Çanakkale Deniz Zaferi'nin 89. yıldönümü kutlamaları kapsamında, Gelibolu Yarımadası'nda düzenlenen törene katıldıktan sonra, helikopterle Çanakkale'ye döndü.
Çanakkale Havaalanı'ndan ayrılışı sırasında, gazetecilerin Kıbrıs müzakereleriyle ilgili ısrarlı sorularıyla karşılaşan Erdoğan, şöyle konuştu:
''Bildiğiniz gibi, daha önce sayın Karamanlis'in (yeni seçilmiş başbakanlar düzeyinde bu zirvede bulunmak istemiyoruz. Bunu dışişleri bakanlığı düzeyinde yapalım) gibi bize bir talepleri oldu.
Ve tabi, bu talepten sonra sayın Annan'ın da bize bir teklifi oldu. Biz de, kendilerine biz başbakanlar düzeyinde bu zirvede bulunmayı arzu ediyoruz. Ancak, Yunanistan'ın buna bu şekilde yaklaşmayıp dışişleri seviyesinde yapılmasını uygun bulması sebebiyle, biz de, bu konuda başbakandan sonra en yetkili olabilecek ismi belirleyip, bu zirveye göndermeyi düşündük.
Onlara (bu kararı verdik) dedik. Ve bunu dün belirleyip, cevabı da zannediyorum bu sabah geçmiş olmaları lazımdır. Sanıyorum, o cevaptan sonra sayın Karamanlis'in, başbakan düzeyinde katılacağını öğrenmiş bulunuyoruz. Başbakan düzeyinde Yunanistan katıldıktan sonra, biz de tabiki buna katılırız.'' .
Başbakan Erdoğan, İsviçre'deki zirveye 28 martta katılacağını ve bu tarihte yerel seçimlerin yapılacağını hatırlatan gazetecinin, ''Nasıl yetişeceksiniz iki yere. Seçim günü burada olmak istemez misiniz?'' yönündeki sorusuna, ''Artık o saati öğreniriz, oyumuzu kullanır, gideriz'' yanıtını verdi.
KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın, ''İsviçre'deki müzakerelere katılmayacağına'' ilişkin açıklamalarını nasıl değerlendirdiğine ilişkin soru üzerine de Erdoğan, ''Bu konuyu daha sonra aramızda konuşur, hallederiz'' dedi.
MILLIYET 18/03/2004

Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD), Kıbrıs müzakerelerinde gelinen aşamayla ilgili olarak, ''Süreç, siyasal-toplumsal uzlaşma ile başlatıldığı için ortada kolektif bir sorumluluk bulunmaktadır. Bu nedenle, tarih önünde sürece olumlu-olumsuz katkısı olan herkes sorumluluktan hissesini alacaktır'' dedi.
TÜSİAD'dan yapılan yazılı açıklamada, 13 Şubat 2004'de New York'ta taraflar arasında varılan mutabakat sonucunda Kıbrıs'ta Annan Planı temelinde müzakerelerin başlaması kararı alınmasının, Türk tarafının hiçbir unsuru dışarıda bırakmayan, kapsamlı bir siyasal-toplumsal uzlaşması sonucu ortaya konan inisiyatif sayesinde mümkün olduğu belirtildi.
Açıklamada, bu kararın, müzakerelerin Birleşmiş Kıbrıs'ın AB'ye girme tarihi olan 1 Mayıs'tan önce başarıya ulaşması, Kıbrıs Türk halkına egemenlik, refah ve mutluluk yolunu açması ve Türkiye'nin AB üyeliği pozisyonunu güçlendirmesi açısından tarihi bir fırsat sunduğu kaydedildi.

SORUMLULUK UYARISI

Türkiye ile KKTC'nin New York öncesinde belirlenen tutumunda, görüşmelerde meydana gelebilecek tıkanıkların öngörüldüğü ve buna uygun bir yol haritası üzerine mutabakata varıldığı belirtilen açıklamada, şu görüşlere yer verildi:
''Bugün gelinen noktada, bu yol haritası geçerliliğini korumaktadır. Müzakerelerin kesintiye uğramadan sürdürülmesi ilkesi, KKTC halkının egemenlik, refah ve mutluluğu, Türkiye'nin AB perspektifi, bu yol haritasının belirleyici unsurlarıdır. Bu belirleyici unsurlar ile Annan Planı temelinde gerçekleşecek çözüm arasındaki bağlantı göz ardı edilmemeli ve KKTC Hükümeti, AB ile üyelik müzakereleri sürecine destek olmalıdır.
Süreç, siyasal-toplumsal uzlaşma ile başlatıldığı için, ortada kolektif bir sorumluluk bulunmaktadır. Bu nedenle, tarih önünde, sürece olumlu-olumsuz katkısı olan herkes sorumluluktan hissesini alacaktır.''
MILLIYET 18/03/2004

KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat, Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın dörtlü konferans için İsviçre'ye gitmeyeceğini açıklamasının kendisi için sürpriz bir söylem olmadığını, ancak sürpriz bir karar olduğunu söyledi.
Başbakan Talat, Cumhurbaşkanı Denktaş'ın kararını yeniden gözden geçireceğini ve olumlu bir karar alacağını umduğunu belirtti.
Talat, düzenlediği basın toplantısında, zor bir süreç yaşadıklarını, Kıbrıs müzakerelerinin sonuna gelindikçe zorluğun daha da artacağını ifade ederek, Cumhurbaşkanı Denktaş'ın dörtlü müzakereler için İsviçre'ye gitmeyeceğini açıklamasının yeni bir durum yarattığını kaydetti.
Cumhurbaşkanı Denktaş'ın açıklamasının kendisi için sürpriz bir söylem olmadığını, her ne kadar böyle bir şey beklese de olacağına ihtimal vermediği için kararın sürpriz olduğunu kayadeden Talat, ilgili komite tarafından hazırlanan ''Kıbrıs Türk Oluşturucu Devleti''nin taslak anayasasının BM'ye teslim edilmemesinin de süreçte zorluk oluşturduğunu belirtti.
Sürecin bir kesintiye uğramış gibi göründüğünü ve her şeyin İsviçre'ye kaldığını ifade eden Başbakan Talat, teknik komitelerin çalışmalarının sürdüğünü, sürecin 31 Mart'ta İsviçre'de tamamlanacağını, o tarihten sonra da teknik komitelerin çalışmasının devam edeceğini söyledi.
Referandumun 20 Nisan'da yapılmasını umduklarını dile getiren Talat, tarih konusunda BM'ye bazı itirazların iletildiğini, 20 Nisan tarihinde bir oynama olabileceğini bildirdi.
Başbakan Talat, bir soru üzerine, Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis'in, dörtlü konserans için 28 Mart'ta İsviçre'ye gidecek olmasını ''çok doğru ve yerinde bir karar'' olarak gördüğünü ifade ederek, Türk tarafı olarak sürecin başından beri görüşmelerin seviyesinin yüksek olmasını ve zirveye tam yetkili kişilerin katılmasını istediklerini söyledi.

ÇÖZÜM KONUSUNDA İYİMSERİM

Çözüm konusunda iyimser olduğunu, halkın çözüme yüzde 100 destek verdiğini dile getiren Talat, müzakerelerde, toprak ayarlaması için hiçbir taraftan harita sunulmadığını belirtti. Talat, ortada, üzerinde anlaşılmış somut bir harita olmadığını kaydetti.
Başbakan Talat, Ankara'da pazartesi günü yapılması öngörülen Kıbrıs zirvesi için henüz resmi bir davet almadıklarını söyledi. ''Ankara ile temasların üç öğün devam ettiğini'' belirteren Talat, Cumhurbaşkanı Denktaş'ın İsviçre'ye gitmemesini açıklamasını kendisinin de televizyondan duyduğunu söyledi. Talat, Denktaş'ın kararının bir rahatsızlığın ifadesi olduğunu belirtti.
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın, Denktaş'ın kararı için ''Bence önemsenecek bir konu değil. Biz bunları aramızda görüşürüz, konuşuruz. Bunları aramızda hallederiz'' sözlerinin anımsatılması üzerine Talat, Başbakan Erdoğan'ın, ''Sorunu başka türlü aşarız'' demek istemiş olabileceğini kaydetti.
Başbakan Erdoğan'ın İsviçre'ye gideceğinin hatırlatılması üzerine Talat, bunu beklediğini belirterek, Türkiye ve Yunanistan başbakanlarının birlikte olmasının iyi olacağını kaydetti.
Talat, Annan planındaki yanlışları, ilk kez müzakere sürecinde dile getirdiklerini ifade ederek, 1 Mayıs'ın gerçek bir tarih olduğunun ve 31 Mart'a kadar birlikte hareket etmek durumunda olduklarını söyledi.

BAŞBAKANLARIN GELMESİ ÇÖZME İSTEĞİNİ GÖSTERİR

KKTC Başbakanı Talat, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis'in dörtlü konferans için İsviçre'de bulunacak olmasının, Kıbrıs sorununu çözme isteğini göstereceğini söyledi.
Talat, düzenlediği basın toplantısında, Başbakan Erdoğan'ın İsviçre'ye gitme kararından mutlu olduğunu belirterek, ''Ciddi iş yapılacaksa üst düzeyde bir katılım gerekli'' dedi.
Talat, bir gazetecinin, ''Erdoğan ve Karamanlis'in İsviçre'ye gitme kararını açıklamasında, (KKTC) Cumhurbaşkanı (Rauf) Denktaş'ın gitmeme kararı etkili olabilir mi'' yönündeki sorusuna, ''Olabilir. Ama niye olsun da diyorum. Sonuçta iki ülke başbakanının orada bulunması, bu sorunu çözme isteğinin göstergesidir. Her iki başbakanın da orada olmasından ben mutlu olurum'' karşılığını verdi.
''Denktaş'ın, fikrini değiştirmesini talep edecek misiniz'' sorusuna, ''Ediyorum'' karşılığını veren Talat, sürecin 31 Mart'a kadar olduğunu, o tarihten sonra herkesin değerlendirmesinin farklı olabileceğini, 31 Mart'a kadar birlikte hareket edilmesinin toplumsal uzlaşı için çok önemli olduğunu kaydetti.
Başbakan Talat, bir soru üzerine, Başbakanlık binasında BM Genel Sekreter Yardımcısı Sir Kirean Prendergast ve BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro de Soto ile yaptığı görüşmenin, randevusunun önceden alınmış olmasına rağmen, dörtlü konferansa hazırlık niteliği de taşıyabileceğini söyledi. Talat, görüşmede kendileri için çok önemli konuları gündeme getirdiklerini kaydetti.
Sürecin sonunda Kıbrıs Türk tarafının isteklerinin tümünü elde edemeyeceğini, ama hayati olan önemli kısımlarda değişiklik beklediğini ifade eden Talat, bir ekip çalışması yaptıklarını, Denktaş'ın tutumunu yeniden gözden geçireceğine inandığını belirtti.

HÜKÜMET TAM YETKİLİ

Denktaş'ın İsviçre'ye gitmemesi halinde, ''hükümetin cumhurbaşkanının görevlendirmesiyle mi, yoksa hükümet olarak mı İsviçre'ye gideceği'' yönündeki bir soru üzerine Talat, bu durumun KKTC ve uluslararası toplum açısından farklı olduğunu, hükümetin yasal açıdan tam yetkili olduğunu belirterek şöyle konuştu:
''Bizim açımızdan yetkili hükümettir. Fakat uluslararası toplum açısından, toplum liderleri görüştüğü için, liderlik seviyesinde bir görüşme söz konusudur. Oraya gidecek olan ekibin veya kişinin tam yetkiyle gitmesi gerekmektedir. Hükümetin Kıbrıs Türk halkını tam yetkili olarak temsil etmesi, elbette ki yasal açıdan da, bizim bakımımızdan uygundur ve doğrudur.'' Annan planının İsviçre'de son şeklini alacağını kaydeden Talat, süreç tamamlanmadan ''evet'' ya da ''hayır'' kampanyası yürütmenin doğru olmadığını söyledi.
De Soto'nun taraflara sunduğu belgeye tarafların görüşlerine az yer verildiği gerekçesiyle itiraz ettiğini, ancak belgede taraflar için çok önemli konuların da yer aldığını ifade ederek, de Soto'nun konuları kategorilendirdiği belgenin İsviçre'ye de taşınmasının üzerinde tartışılacağını söyledi.
MILLIYET 18/03/2004

KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, dörtlü görüşmelere katılmayacağını açıkladı. Denktaş'ın bu kararı Kıbrıs görüşmelerinin son tarihi olan 22 Mart'tan sonra görüşmeci sıfatını da bırakacağının işareti sayılabilir.
KKTC Cumhurbaşkanı'nın bu sonuca varmasının nedeni kuşku yok ki, Annan Planı'nda Türk tarafı lehine bir değişiklik sağlanamamış olması ve bundan sonra sağlanacağına ilişkin bir izlenim almaması. Rum tarafının, Denktaş'ın bütün isteklerini geri çevirmesi...
Peki Denktaş, Cumhurbaşkanlığı görevinden de çekilecek mi?
Denktaş'ın bu soruya yanıtı, "Cumhurbaşkanlığı görevimde dayanabildiğim kadar dayanırım. Eğer dayanılamayacak hale gelirse o aşamada düşünürüm." biçiminde...
Peki dörtlü görüşmeler kimler arasında yapılacak?
Denktaş'a Rum tarafından gelen yanıt şöyle:
"Yunanistan Başbakanı Karamanlis katılmaya sıcak bakmıyor. Rum tarafı Karamanlis'in başbakanlığa yeni geldiğini ve yıpranmasını istemiyor. Bu nedenle dörtlü görüşmelerin önce müsteşarlar düzeyinde sonra dışişleri bakanları düzeyinde yapılması daha uygun olur."
Bu durumda Denktaş, Rum tarafının dörtlü görüşmeleri mümkün olduğunca teknik heyetler düzeyinde yürütmeyi planladıklarını söylüyor ve ekliyor:
"Zaten bizi devlet olarak tanımıyorlar. Türk halkını kabul etmiyorlar. İki cemaatten oluşan tek halk var diyorlar. İki kesimliliği sulandırıyorlar. Türkiye'nin garantisini kabul etmiyorlar."
"Bu koşullarda" diyor Denktaş, "önemli olan şudur: Türkiye yolu böyle yürümeye devam edecek mi? Yoksa zaman isteyecek mi? Zamana ihtiyacımız var."
Denktaş'ın görüşmecilikten çekilmesinin nedeni ise Annan Planı'na Türk tarafının olmazsa olmazlarının geçirilmemiş olması. Denktaş, dörtlü aşamadan da umutlu değil. Rum tarafının planı hakkındaki değerlendirmesi ise şöyle:

"Rum tarafı bize açıkça diyor ki, Kıbrıs görüşmelerinden de dörtlü görüşmelerden de bir netice çıkmaz. İş Annan'a havale edilir."
De Soto'nun Denktaş'a verdiği şu takvim de işin Annan'a kalacağının işareti:
"22 Mart: Kıbrıs görüşmelerinin bitmesi. 23 Mart: Seyahat günü. 24-25 Mart: Türkiye ve Yunanistan'ın katılımıyla dörtlü görüşmeler. (Rum tarafı İsviçre'nin sessiz bir kasabasını isterken Türk tarafı Cenevre veya Kıbrıs'ı istiyor) 28-29 Mart: Türkiye ve Yunanistan başbakanlarının katılımı (29 Mart için BM Genel Sekreteri Annan'ın da katılması planlanıyor) Annan'ın görüşmeleri devraldıktan sonra 31 Mart'ta metne son şeklini vermesi ve tarafları sunması. 9 Nisan'da Türkiye ve Yunanistan hükümetlerinden planı onaylayacaklarına ilişkin resmi taahhüt alınması, 9-19 Nisan: Referandum kampanyası. 20 Nisan: Referandumun yapılması. 20-25 Nisan: Garantör ülkelerin onaylaması ve Kıbrıs'ta tarafların onay vermesi ve imzalaması."
Denktaş bu takvimde en çok 9 Nisan üzerinde duruyor.
Bu tarihte Türk hükümetinin, üzerinde anlaşma sağlanamamış, olmazsa olmazların geçirilmediği bir plana onay taahhüdü vermesinin riskli olacağını vurguluyor. Diplomasi tarihimizde ilk kez uzlaşma sağlanmadan bir metnin, TBMM'nin kararı olmaksızın hükümetçe kabul edilmesinin nasıl mümkün olacağını soruyor. 9 Nisan'da eğer Annan Planı Türk tarafının görüşleri doğrultusunda düzeltilmemişse, hükümetin "evet" demesinin, Kıbrıs Türkü'ne de referandumda "evet" oyu verin çağrısı anlamına geleceğine işaret ediyor.
Bu görüş ve değerlendirmeler gösteriyor ki, Denktaş, 22 Mart'a kadar, Türk tarafının olmazsa olmazlarını kabul ettirmek için uğraşmaya devam edecek, masadan kalkmayacak. Ancak bu gerçekleşmezse, görüşmecilikten çekilip, dörtlü toplantılara katılmayacak ve Annan planı önemli bir değişikliğe uğramazsa da KKTC halkına gidip planın kabul edilmemesini isteyecek...
Plan referandumdan kabul edilmiş biçimde resmen önüne gelinceye kadar da Cumhurbaşkanlığı görevini sürdürmeye çalışacak. Bu görevi sürdürmesi de imkansız hale gelirse ya o aşamada ya da imza aşamasında bu görevden ayrılmayı da değerlendirecek...
Denktaş'a göre Türk tarafının görüşleri Annan planına geçirilmezse, süreç sonucunda adil ve kalıcı bir çözüme dayanan çağdaş, ortak bir devlet değil, bir "ucube" doğacak...
FIKRET BILA MILLIYET 18/03/2004

Annan'ın, dörtlü toplantı için tarafları İsviçre'ye davet ettiği Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis'in dörtlü Kıbrıs müzakerelerine katılmak üzere 28 Mart'ta İsviçre'ye gideceği açıklandı. Yunanistan Başbakanlık Basın Merkezi, Karamanlis'in BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın müzakerelere davetini kabul ettiğini duyurdu.

Karamanlis'in ardından Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın da 28 Mart'ta İsviçre'ye gideceği açıklaması geldi. Böylece iki ülke başbakanı aynı gün Luzern'e giderek 23 Mart'ta başlaması beklenen görüşmelerin sonunda üzerinde uzlaşılan ve 4. Annan Planı olarak adlandırılan anlaşmaya imza atmaları bekleniyor.

Annan, davet mektubunda, New York'ta üzerinde anlaşılan biçimde, tarafların üst düzey yetki sahibi temsilcilerini İsviçre'ye davet etti.

GÖRÜŞMELER 23 MART'TA LUZERN'DE YAPILACAK

Bush'un Karamanlis'e, ABD'nin Kıbrıs sorununun çözülmesini istediği ve bu yönde gösterilen çabalara katkıda bulunmaya hazır olduğunu söylediğini kaydeden NET, Karamanlis'in ise Atina'nın Kıbrıs'ta adil, kalıcı, BM kararlarına ve AB müktesebatına uygun bir çözüm bulunması arzusunu taşıdığını vurguladığını belirtti.

Bu arada, Atina Haber Ajansı (ANA), Karamanlis'in bu görüşmede Bush'tan, Kıbrıs Türk tarafının ikna edilmesi için girişimde bulunmasını istediğini duyurdu.

DENKTAŞ, ANNAN'IN DAVETİNİ İNCELİYOR

Annan'ın, 23 Mart'ta tarafları yetkili bir düzeyde genişletilmiş Kıbrıs müzakereleri için İsviçre'ye beklediği kaydedildi. Annan, iki sayfadan oluşan davetinde ayrıca, İsviçre'deki toplantıya Mart sonunda kendisinin de katılacağını bildirdi.

PRENDERGAST, TALAT'LA GÖRÜŞTÜ

Prendergast, görüşmeye girerken, ziyaretin amacını soran gezetecilere, sadece ''Talat'ı görmeye geldim'' demekle yetindi.

Bu arada, de Soto'nun gün içinde KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'la da görüşmesi bekleniyor.

DE SOTO PAPADOPULOS'LA GÖRÜŞTÜ

(aa)

HURRIYET 18/03/2004

Talat, düzenlediği basın toplantısında, zor bir süreç yaşadıklarını, Kıbrıs müzakerelerinin sonuna gelindikçe zorluğun daha da artacağını ifade ederek, Cumhurbaşkanı Denktaş'ın dörtlü müzakereler için İsviçre'ye gitmeyeceğini açıklamasının yeni bir durum yarattığını kaydetti.

"SÖYLEM SÜRPRİZ DEĞİL, KARAR SÜRPRİZ"

Referandumun 20 Nisan'da yapılmasını umduklarını dile getiren Talat, tarih konusunda BM'ye bazı itirazların iletildiğini, 20 Nisan tarihinde bir oynama olabileceğini bildirdi.

Başbakan Talat, bir soru üzerine, Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis'in, dörtlü konserans için 28 Mart'ta İsviçre'ye gidecek olmasını ''çok doğru ve yerinde bir karar'' olarak gördüğünü ifade ederek, Türk tarafı olarak sürecin başından beri görüşmelerin seviyesinin yüksek olmasını ve zirveye tam yetkili kişilerin katılmasını istediklerini söyledi.

"ANKARA'DAN HENÜZ DAVET YOK"

Başbakan Talat, Ankara'da pazartesi günü yapılması öngörülen Kıbrıs zirvesi için henüz resmi bir davet almadıklarını söyledi. ''Ankara ile temasların üç öğün devam ettiğini'' belirteren Talat, Cumhurbaşkanı Denktaş'ın İsviçre'ye gitmemesini açıklamasını kendisinin de televizyondan duyduğunu söyledi. Talat, Denktaş'ın kararının bir rahatsızlığın ifadesi olduğunu belirtti.

Talat, Annan planındaki yanlışları, ilk kez müzakere sürecinde dile getirdiklerini ifade ederek, 1 Mayıs'ın gerçek bir tarih olduğunun ve 31 Mart'a kadar birlikte hareket etmek durumunda olduklarını söyledi.

"CİDDİ İŞ YAPILACAKSA ÜST DÜZEY KATILIM GEREKLİ"

Başbakan Talat, bir soru üzerine, Başbakanlık binasında BM Genel Sekreter Yardımcısı Sir Kirean Prendergast ve BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro de Soto ile yaptığı görüşmenin, randevusunun önceden alınmış olmasına rağmen, dörtlü konferansa hazırlık niteliği de taşıyabileceğini söyledi. Talat, görüşmede kendileri için çok önemli konuları gündeme getirdiklerini kaydetti.

''HÜKÜMET TAM YETKİLİ''

''Bizim açımızdan yetkili hükümettir. Fakat uluslararası toplum açısından, toplum liderleri görüştüğü için, liderlik seviyesinde bir görüşme söz konusudur. Oraya gidecek olan ekibin veya kişinin tam yetkiyle gitmesi gerekmektedir. Hükümetin Kıbrıs Türk halkını tam yetkili olarak temsil etmesi, elbette ki yasal açıdan da, bizim bakımımızdan uygundur ve doğrudur.''

HURRIYET 18/03/2004

Siyasi gözlemcilerin, Denktaş'ın dörtlü görüşmeler öncesi kendi tezlerinin benimsenmesi için ''Ankara ve BM'ye şantaj yapıyor olabileceği'' değerlendirmesini yaptıklarını da kaydeden Yunan basını,Denktaş'ın müzakerelerden çekileceğine Ankara'nın bile ihtimal vermemiş olduğunu savundu.

Diplomatik kaynakların, ''Denktaş'ın, müzakere sürecinden 'yara almadan' çekilerek, sonuca göre tavır alma imkanına kavuştuğu'' yorumunu yaptıklarını da yazan gazeteler, ''Denktaş'ın bu kararı, prosedür açısından sorun yaratıyor. Çünkü Denktaş, Kıbrıslı Türklerin sahte parlamentosu tarafından müzakereci olarak seçilmiş bulunuyor. Başbakan Mehmet Ali Talat'ın hangi sıfatla görüşmelere katılacağı bilinmiyor. Denktaş, Kıbrıs Türk toplumunun tarihi lideri olduğu gibi,Kıbrıslı Rumlar tarafından da müzakereci olarak kabul görüyor'' ifadesine yer verdi.

1- Herkes, dörtlü konferansta olası bir nihai pazarlık olacağınıdüşünürken, o sorumluluğunu reddediyor.
2- Lüzern'de çözümün nihai metni şekillendirilecek. Denktaş orada olmak istemiyor.
3- Denktaş'ın yokluğu, plan aleyhine açıkça seferber olması için onu serbest bırakıyor.
4- Prosedürün değerini Mehmet Ali Talat-Serdar Denktaş'la azaltırken, kendisi Kıbrıs Türk tarafının lideri olarak kalacak.
5- Pazartesi günü Ankara'da yapılacak zirve öncesinde, tezlerinin tatmin edilmesini isteyerek, bu hareketiyle (Başbakan Recep Tayyip) Erdoğan'a şantaj yapıyor.

''Denktaş, şu ana kadar Kıbrıs Türk toplumunun lideri olarak görüldü. Dörtlü konferansa gitmemesi halinde iki toplum liderleri görüşmeyecek. Papadopulos, artık Denktaş'la, yani Kıbrıs Türk toplumu lideriyle değil, temsilcisiyle görüşecek. Bu bağlamda, başkanın kendisi mi görüşmelere katılacak, yoksa o da mı temsilci atayacak, Annan planına dair nihai anlaşmaya, Kıbrıslı Türklerin seçilmiş lideri olarak görülen Denktaş atmazsa, kim imza atacak?''

Gazete, Denktaş'ın gitmeme kararının öğrenilmesinden önce, BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro De Soto ve BM Genel Sekreter Yardımcısı Sir Kiren Prendergast'ın, Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos'la görüşmesi sırasında, ''Denktaş'ın uzaklaşmasının prosedür için bir hediye olacağına'' değinildiğini iddia etti.

(aa)

HURRIYET 18/03/2004

Denktaş gitmiyor, şimdi ne olacak?

İsmet Berkan

Son günlerde KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş sık sık 'Çekilmek'ten, 'Hayır kampanyasına katılmak'tan söz ediyordu. Son birkaç gündür Denktaş'ın önümüzdeki hafta İsviçre'de yapılması beklenen dörtlü görüşmelere katılmayacağı yönünde de açık işaretler geliyordu. Nihayet beklenen
'kısmen' oldu ve Denktaş dün İsviçre'ye gitmeyeceğini açıkladı.
Önce 'müzakere'lerden başlayalım. 'Müzakere' kelimesini boşuna tırnak içine almadım, çünkü esasen ortada gerçek bir müzakere falan yoktu; herhalde bundan sonra da olmayacak.
Yalnız bu sefer roller bir ölçüde değişmişti. Benim edindiğim izlenim bu kez masada daha yapıcı olmaya çalışan tarafın Türk tarafı, yani Rauf Denktaş olduğu yönündeydi. Buna karşılık Rum tarafı son derece sert bir tutumla masaya oturdu ve bugüne kadar herhangi bir müzakere yapılmamasını da onlar sağladı; çünkü tutumlarını milim değiştirmedi Rumlar.
Adada bir türlü al-ver sürecine de geçilemedi, çünkü Rum lider Papadopulos,
"Bir şey almayacağım ki, vereyim" dedi. Oysa haksızlık yapıyordu, Türk tarafı toprak konusu dahil her şeyi konuşmaya açıktı. (Türk tarafının
'vazgeçilmezler' olarak sınıfladığı konulardan biri iki kesimlilik. Kuzeye geçecek Rum nüfusu yüzde 21'den daha aşağı çekmek için toprak tavizine hazırdı Denktaş, en azından bunu konuşmaya hazırdı ama şu ana kadar bu konuşma yapılamadı.)
Bu ortamda Denktaş müzakere masasında hiçbir şey elde edilmemesinden hareketle, 20 Nisan'da yapılacak referandumda Türk tarafından hayır oyu çıkması için mücadeleye başlamaktan söz etmeye başladı. Bunun gerçek mi, yoksa Denktaş'ın müzakere pozisyonu mu olduğunu kestirmek o kadar da zor değil. Bu müzakere pozisyonu değil, çünkü masada bunu duymaktan en çok hoşlanacak kişi Rum lider Papadopulos olacaktır. O yüzden Denktaş aslında Ankara'yı tehdit ediyor, 'Çekilirim' silahı Ankara'ya karşı kullanılan bir silah.
Aslında Ankara, Kıbrıs konusunda Kofi Annan'a verilen taahhütleri yerine getirme kararlılığını sergilediği sürece Denktaş'ın görüşmecilikten çekilmesi ve 'Hayır' bayrağını açması bence çok da büyük bir fark yaratmaz.
Çünkü Kıbrıslı seçmenlerin Türkiyeli seçmenlere göre bir temel farkı var: Neye göre oy vereceklerini çok iyi biliyorlar. Kıbrıs'ta oyların rengi ancak Kofi Annan'ın planının son halinin açıklanacağı 9-10 Nisan günleri belli olur.
Dolayısıyla Denktaş da eğer hayır kampanyası açacaksa 10 Nisan'dan sonra, referanduma 9 gün kala açacaktır, daha önce değil.
Ancak öte yandan Denktaş'ın da bir politikacı olduğunu unutmamak gerekir. Eğer referandumdan evet oyu çıkacağı ayan beyan açıksa, Denktaş'ın buna rağmen hayır kampanyası yürütmesi pek de akıllıca olmayabilir.
Rum tarafından referandumda hayır, Türk tarafından evet çıkarsa Kıbrıs'ta yeni bir sayfa açılacak, yeni bir uluslararası oyun başlayacak. Bu yeni oyunda, halkının çoğunluğuyla birlikte hareket etmiş bir KKTC Cumhurbaşkanı'nın gücü, halkının çoğunluğuyla ters düşmüş bir cumhurbaşkanına göre kuşkusuz daha yüksek olacaktır. Ve böyle bir sonuç doğması halinde Denktaş'ın o güce gerçekten ihtiyacı olacaktır.
Çünkü anlaşmaya Türk tarafının evet, Rum tarafının hayır demesi halinde KKTC'nin uluslararası alanda tanınması dahil pek çok şey söz konusu olabilecek. Rumların adanın tamamını değil sadece kendilerine ait bölümünü temsilen referandumda oy verdikleri tescillenmiş olacak

Denktaş gitmiyor

KKTC lideri Denktaş, Ankara'ya bilgi vermeden İsviçre'deki dörtlü zirveye gitmesinin bir anlamı olmadığını açıkladı. Türk tarafını Talat temsil edecek

AA - LEFKOŞA - KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Kıbrıs sorununun çözümü için adadaki görüşmelerde temelde ilerleme olmadığı için garantör ülkeler Türkiye ve Yunanistan'ın da katılımıyla 24 Mart'ta İsviçre'nin Zürih kenti yakınındaki Lucerne kasabasında başlaması beklenen dörtlü görüşmelere gitmeyeceğini açıkladı. Görüşmelere KKTC hükümetinin katılacağını duyuran Denktaş, "Olmazsa olmazlarımız olmazsa hiçbir şey olmaz" dedi. KKTC lideri, "Anlaşma sağlanması ihtimali olmadığını da gördüğüm için İsviçre'ye
gitmem halkıma yanlış intiba verecektir" ifadelerini kullandı.

AB bizi aldatıyor
Türkiye'ye verdikleri sözü yerine getirdikleri, New York'ta varılan mutabakata uyduklarını söyleyen KKTC Cumhurbaşkanı, "Türkiye ile işbirliği içinde olmazsa olmazlarımızı hafifleterek dile getirdik. Bunlar makul taleplerdi. Buna rağmen Rum tarafının açılım yapmadığını ve yapmak niyetinde olmadığını gördük" diye konuştu. Dün alt komitelerde yürütülen çalışmaları incelediklerinde Türk tarafının büyük çıkmaza sokulmak istendiğini gördüklerini söyleyen Denktaş, şöyle dedi: "Komitede, ki bunlar memleketin yasaları haline gelecektir, esas konularda anlaşmazlıklar
vardır. Ama bunlar bize, siyasi makama getirilmemiştir. Bunlar da Annan'ın önüne taşınacaktır. O da tabii 'böyle olsun şöyle olsun' diye büyük bir emrivaki ile karşı karşıya bırakacaktır."
AB'yi de Türk tarafına tanıması gereken derogasyonlar (istisnalar) konusunda eleştiren KKTC Cumhurbaşkanı şu ifadeleri kullandı: "Evvela aldatıcı idiler, şimdi karar merciine gelince derogasyonların olamayacağını
anlatmaktadırlar. Bize bütün Kıbrıs'ın AB'ye katılımı tamamlanmıştır diyorlar. Bu gerçekler karşısında benim İsviçre'ye gitmem doğru olmaz. Gerçekleri söylemeye devam etmem için daha serbest kalmam lazım" Yunanistan'ın Başbakanı Kostas Karamanlis'i göndermeyerek seviyeyi düşürdüğünü hatırlan Denktaş "Bu nedenle benim gitmem gerekmiyor" diye konuştu.

Olmazsa olmazlar...
Türkiye ile olmazsa olmazlar konusunda anlaştıklarını belirten Denktaş,
"Bunları görüşmeye devam ediyoruz ama olmazsa olmazlar olmazsa hiçbir şey olmaz diye halkımıza açıkça söylüyoruz. Bizi aldatmalarına, kedi-fare gibi oynamalarına müsaade etmeyelim" ifadelerini kullandı. Türkiye ile birlikte açıkça ortaya koyduklarını söyleyen Denktaş, "Olmazsa olmazlar verilmezse dünyanın sonu gelmez. KKTC, Türkiye ile birlikte yine ABnin yolunu muhakkak açacaktır. Neden? Çünkü AB Kıbrıs'ın tümünü istemektedir. Ama bize gelip 'Kıbrıs'ın tümü AB'ye girmiştir, yapacak başka iş yoktur' derlerse o da kendilerinin bileceği iştir ve Türkiye'nin değerlendireceği bir sonuçtur" diye konuştu.

'Çekilmiyorum'
Denktaş, açıklamasının 'görüşmelerden çekiliyor' anlamına gelmediğini sözlerine ekledi.

Kıbrıs örnek alınamaz mı?

Arap liderler Ortadoğu sorununun çözümü için tıpkı Kıbrıs'ta olduğu gibi BM'nin hakemliğine gidilmesini istemeli. Çünkü Ortadoğu'da da çözüm için uluslararası irade lazım

18/03/2004 (312 defa okundu)

HAYRULLAH HAYRULLAH
1974 yılından bu yana bölünmüş vaziyetteki Kıbrıs'ın yeniden birleştirilmesi için yapılan görüşmeler çıkmaza girdi. Tarihi 20 Nisan olarak belirlenen adanın iki yakasındaki referandumların görüşmelerin karşılaştığı engellerin aşılmasına yol açacağı, Rum ve Türk taraflarının adanın yeniden birleştirilmesine onay vereceği tahmin ediliyor. Kıbrıslı Türkler adanın yeniden birleştirilmesine 'Evet' deme fırsatını kesinlikle kaçırmazlar. Zira aksi takdirde sadece Rum tarafı 1 Mayıs'tan itibaren AB'ye katılacak. Türkiye de kendisini adanın birleştirilmesini engelleyenleri desteklemekle suçlayacak AB ile müzakerelerde zorluklarla mücadele edecek.
Peki tüm bunların anlamı ne? Şu: Ortada etkin uluslararası bir irade varsa BM'nin koyduğu esaslar üzerinden bölgesel çekişmeleri çözme imkânı var.
Türkiye, hükümetini görüşmelerindeki tutumu dolayısıyla eleştirmek için Ankara'ya gitmişti, ancak hamlesi yeterli dinleyici bulamadı. Türk hükümeti Kıbrıslı Türklerin birleşme yönünde oy kullanmasının kendi çıkarına olacağını anlamış bulunuyor. Kıbrıslı Türklerin ekseriyetinin, dünyaya açılan tek kapılarının Türkiye olduğu 30 yıllık tecrit sonrası kendilerini Rumlardan ayıran engellerin kalkmasını istediği biliniyor.
Şayet bir sürpriz yaşanmaz ve Denktaş Kuzey Kıbrıs'ta referandumu iptal ettirmek için bir vesile bulmazsa 20 Nisan günü adada ulusal bayram olacak. Böylesi bir sürprizin yaşanması Kıbrıs'ta çözümün kolaylaşmasının Ankara'nın çıkarına olacağı yönündeki eğiliminin gölgesinde uzak bir ihtimal.
O halde tarihi Kıbrıs sorununun iki katı olan Ortadoğu sorununa çözüm bulmak isteniyorsa niçin mesela Kıbrıs örnek olarak alınmıyor? Daha açık bir ifadeyle Filistinliler ile İsrailliler arasında barışı gerçekleştirme ve İsrail'in Suriye topraklarını işgalini bitirme yönünde uluslararası bir irade olduğu takdirde hiçbir taraf çözümün kazanımlarından kaçamaz kesinlikle. Son yılların deneyimi, Filistinlilerin ve İsraillilerin çözüm için destek alınabilecek bir formülün varlığına rağmen barışı gerçekleştirmeye kadir olmadıklarını gösterdi. Bu barışı, 1993'teki Oslo anlaşmasının imzalanmasıyla başlayan ve 2001 yılı ocak ayındaki Taba zirvesinde son bulan doğal süreç içerisinde yer almış 'Cenevre Sözleşmesi' geçerli kılmakta. 2000 yılı temmuzunda Clinton, Arafat ve Barak arasında gerçekleştirilen Camp David zirvesinin tamamlayıcısı olan Taba'daki görüşmeler askıdaki sorunların yüzde 90'ını çözmüştü. Cenevre Sözleşmesi uluslararası eğilimin varlığını şart koşan nihai çözüme ulaşma imkânı olduğunu ispatlamak için devreye sokuldu. Bu sözleşme, Şaron'u, '3.5 milyon Filistinliyi işgal altında tutma' düşüncesinin İsrail, Filistinliler ve İsrail ekonomisi için kötü bir düşünce olduğunun ve 3.5 milyon Filistinli üzerinde kontrol kurmanın sonsuza kadar süremeyeceğinin anlaşılmasının sonucuydu.
Oysa şimdi Şaron, Filistin tarafıyla irtibatı koparacağının müjdesini veriyor. Bu durum, Arapların çözüme ulaşmak amacıyla tüm dünyaya çağrı yapması için yararlı olabilir.
Bu çözüm, BM'nin uluslararası meşruiyet şartıyla bağlantılı olarak gelse dahi...
Arapların talebi, uluslararası hukuka bağlılık olduğu müddetçe buna şart da denemez. Belki de Arap Birliği, bu bağlamda cesur bir adım atmak için imkân sağlayabilir.
Arap liderlerin atmaları gerekli cesur adımı çok iyi araştırmaları kaçınılmaz. Mücadele ettikleri sorunlar özellikle de yeni muhafazakârların bölgeyle ilgili planlarını uygulamak için Şaron'un yerine Netanyahu'yu getirmeyi vazife bildiği ABD yönetiminin gölgesinde hayli çok ve çeşitli. Netanyahu'nun aklı 'Büyük Ortadoğu Projesi'yle Şaron'un aklından daha fazla uyum içinde. Sonuncusunun Amerikalı yetkililerle fazla alışverişi yok. Onun Amerikalılardan
bütün istediği, ABD'nin bölgedeki projelerini göz ardı edip Batı Şeria ve Golan'daki Arap topraklarını işgalini derinleştirmeyi hedefleyen adımlarını desteklemesi.
İnsanın Şaron'un Netanyahu'dan daha tehlikeli olup olmadığını belirleme noktasında kafası karışıyor doğrusu. Fakat kafa karışıklığının da belirli bir sınırda durması ve İsrail politikasının bütün suçlamaları Araplara yöneltmek ve dünya kamuoyunu onlara karşı kışkırtmasının önüne geçilmesi gerekmekte. Arap tarafı, işaretleri belirmeye başlayan Kıbrıs'taki çözümün, uluslararası irade sağlandığı zaman sorun olmaktan çıktığını ifade edebilir. Ayrıca istedikleri tek şeyin uluslararası meşruiyetteki hakemlik olduğunu ve adı BM olan bağımsız bir hükmü kabul etmeye hazır olduklarını belirtebilirler. (Lübnan gazetesi El Müstakbel, 15 Mart 2004)

RADIKAL 18/03/2004

KKTC hükümetinin İsviçre'ye gideceğini bildiren Denktaş, ''Olmazsa olmazlarımız olmazsa hiçbir şey olmaz'' dedi.

Bütün bunlara rağmen Rumların herhangi bir açılım yapmadığını ve yapmak niyetinde olmadığını gördüklerini kaydeden Denktaş, şöyle konuştu:

Avrupa Birliği'nden (AB) derogasyonlar (ayrıcalıklar) konusunda daha önce, ''olabilir, bakabiliriz'' yönünde sözler duyduklarını, şimdi ise konu karar merciine geldiğinde bunun olamayacağının anlaşıldığını kaydeden Denktaş, şöyle devam etti:

''Çünkü bu halk bir bütün olarak kaderini tayin edecektir. Ve bu halk, bu devleti meydana getirmiş olan kahraman, güvenilir, aklı başında bir halktır. Buna güveniyoruz. Ama gerçekleri bilmesi lazımdır. Dolayısıyla Türkiye ile birlikte olmazsa olmazlarımız konusunda zaten anlaşmış bulunuyoruz. Buradaki hükümetimiz de olmazsa olmazları kabul etmiş bulunmaktadır. Bunları halkımıza birlikte açıkça söyleyelim, biz bu görüşmelere devam ediyoruz ama olmazsa olmazlar olmazsa hiçbir şey olmaz. Artık dünyaya da ne istediğimizi açıkça söyleyelim. Bizi aldatmalarına, kedi fareyle oynar gibi oynamalarına müsaade etmeyelim. Çünkü vaziyet budur. Rum sahte bir Kıbrıs hükümeti unvanı altında AB yoluyla Kıbrıs'a sahip çıkma oyununu tamamlamak

HALKIN SESI 18/03/2004

Saat 19:30’da başlayan görüşmeye Başbakan Mehmet Ali Talat da katıldı. Dışişleri Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş ise görüşmenin başına katılamadı.

Önceki gün açıklanan programa göre Denktaş 19:30’da De Soto’yu kabul edecek, 20:00’de de Prendergast’la yemekte bir araya gelecekti. Ancak saat 19:30’da sadece De Soto beklenirken, görüşmeye Kieran Prendergast’la birlikte geldikleri görüldü.

Rum Yönetimi Başkanı Tasos Papadopulos dün saat 11.30’da, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Danışmanı Alvaro De Soto eşliğindeki BM Genel Sekreter Yardımcısı Kieran Prendergast’la bir araya geldi. Yaklaşık 50 dakika süren görüşmede De Soto’nun pazartesi günü Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş ve Rum Yönetimi Başkanı Tasos Papadopulos’a verdiği belgenin görüşüldüğü bildirildi.

"SADECE BASINDA SORUN VAR"

Rum radyosu, Rum Yönetimi Başkanı Papadopulos’un bu görüşme öncesinde yaptığı açıklamada, De Soto’nun belgesinin dengesiz olduğuna ilişkin söylenenlerin temelsiz ve faydasız olduğunu söyledi. De Soto’nun iki tarafa verdiği şeyin, belge veya öneri olmadığını, gündemi teşkil ettiğini söyleyen Papadopulos, De Soto’yla daha önceden, Rum tarafının istemesi halinde başka konular da gündeme getirebileceği konusunda uzlaştıklarını açıkladı. Papadopulos, “Sadece basında sorun var” diyerek Rum medyasını eleştirdi.

Rum radyosu ayrıca Rum Dışişleri Bakanı Yorgo Yakovu’nun bu sabah yaptığı açıklamada, De Soto’nun belgesini inceleyen Rum Yönetimi Başkanı Tasos Papadopulos’un yanıt vermeye hazır olduğunu belirttiğini haber verdi. .

Yakovu, De Soto’nun belgesi nedeniyle Rum tarafında yoğun bir hoşnutsuzluk bulunduğuna ilişkin haberleri benimsemekten kaçındı, ancak belgenin üslubunun haklı soru işaretleri yarattığını söyledi. Yorgo Yakovu; De Soto’nun belgesinin başlıklar altında, ayrıntılara yer verilmeyen çeşitli maddeler içeriyor olmasının soru işaretleri yarattığını, Rum Yönetimi Başkanının da bunlarla ilgili izahatlar isteyeceğini anlattı.

HALKIN SESI 18/03/2004

OY PUSULALARI NASIL OLACAK?

Yasanın Amacı 2. Bu Yasanın amacı, BM Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından taraflara sunulan Kıbrıs sorununun çözümüne ilişkin anlaşma temelini oluşturan, ekleri ile birlikte Kuruluş Anlaşmasının ve yeni oluşacak Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Avrupa Birliği’ne katılımının halk oylamasına sunulmasını sağlamaktadır.

Oy verme günü

4. Bu yasa amaçları doğrultusunda yapılacak halkoylaması, bu yasada öngörülen özel kurallara bağlı olarak yapılır ve Seçim ve Halkoylaması Yasası’nın halkoylamasına ilişkin 94’üncü maddesinni (1)’inci fıkra kuralları dışındaki kuralları , 99’uncu, 111’inci, 131’ibnci, 133’üncü, 134’üncü, 140’ıncı, ve 141’inci maddelerinin bu yasada öngörülen kurallarla çelişmeyen kuralları ile adı geçen yasanın seçimlere ilişkin genel kuralları, seçmen kütükleri, propaganda gibi seçim öncesi işlere seçim gününe, sandık başı işlere, oy vermeye, oyların sayım ve dükümüne ve seçim sonrası işlere ilişkin tüm kuralları da uygulanır.

5. Bu yasa uyarınca yapılacak halkoylamasında son milletvekilliği seçmen kütüklerinde seçmen olarak kayıtlı olan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşları oy kullanabilirler.

6. (1)Seçim ve Halkoylaması Yasası’nın halkoylamasında kullanılacak oy pusulalarına ilişkin 94’üncü maddesinin (1)’inci fıkra kuralları, bu yasa kapsamında yapılacak halkoylamasında uygulanmaz ve pusulalar aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenir. Ayrıca adı geçen yasanın pusulalara ilişkin maddeleri ile 94’üncü madde ile ilişkilendirilmiş diğer maddeleri de bu maddeye uygun şekilde yorumlanır ve uygulanır.

(1) Halkoylamasında her seçmene bir oy pusulası verilir. Oy pusulasında beyaz zemin üzerinde siyah yazı ile bir EVET, ve bir de siyah zemin üzerinde beyaz yazı ile HAYIR kelimeleri bulunur.

Bu kelimeler seçmen tarafından kolaylıkla okunabilecek, oy vermede sıkıntı yaratmayacak ve oy oy pusulasının zemin rengini bozmayacak büyüklük ve puntolarla olur.

Yürütme yetkisi

Yürürlüğe giriş

HALKIN SESI 18/03/2004

BM’nin ciddi hazırlıklar ve temaslar yaptığını belirten Talat, yüzyüze görüşmeler sırasında ekibe kağıtlar hazırlayan bir ekip olduğunu, bu ekibin çok yoğun çalıştığını ama artık kağıt hazırlama değil, al-ver sürecinin başlayacağını anlattı.

Başbakan Talat, bugüne dek zaman zaman yaşanan uyumsuzlukların aşıldığını ve bugünlere gelindiğini, zaman zaman kendisinin, zaman zaman cumhurbaşkanının çok duyarlı olduğu konuların masaya getirildiğini, aslında bugüne dek görüşmelerin fena gitmediğini söyledi.

Türk tarafının anayasa taslağını vermemesi üzerine Rum Yönetimi Başkanı Tasos Papadopulos’un da taslağı vermediğini hatırlatan Talat, BM tutumunda esnemeze taslak anayasa konulacağını, eğer bu istenmiyorsa Türk tarafının hazırladığı taslağın verilmesi gerektiğini, cumhurbaşkanının kaygılarına katılmadığını ifade etti.

Başbakan Mehmet Ali Talat, bugüne kadarki görüşme sürecine yukarıdan baktığında “tarafların pozisyonlarını tekrarlamasından başka birşey görmediğini, bunun doğal olduğunu, tarafların bunu yapmasından sonra adım atılabileceğini” söyledi. Tarafların karşı karşıya oturduğu masada fazla bir ilerleme olmadığını ama BM’yle arka planda yapılan yüzlerce görüşme olduğunu, hem kendisinin, hem Başbakan Yardımcısı Dışişleri Bakanı Serdar Denktaş’ın hem de Cumhurbaşkanlığı Müsteşarı Ergün Olgun ile Washington Temsilcisi Osman Ertuğ’un temaslar yaptığını, komisyonların çalıştığını, bunun yüzyüze görüşmeden daha etkili olduğunu anlattı.

Görüşmeci ekipte AB’yle yıllardır teması olan kişinin sadece kendisi olduğuna işaret eden Talat, bugüne dek 100’e yakın AB yetkilisiyle görüştüğünü ve “siz nasıl anlaşırsanız anlaşın, biz öyle kabul edeceğiz” dediklerini belirterek, ancak son zamanlarda AB yetkililerinin “sürekli ayrıklık olmaz” diyerek ayrıklıklar (derogasyon) konusundaki tutum değişikliğinin kendisine hayal kırıklığı yaşattığını, bunu De Soto’yla da konuştuğunu anlattı.

Cumhurbaşkanının onaylamadığı şekilde aşırı fazla konuştuğunu belirten Talat, bu konuşmaların ret cephesini etkilediğini belirtti. Cumhurbaşkanının görüşmelerden çekilmesinin Rumların 1 Mayıs’ı çözümsüz yakalaması anlamına geleceğini kaydeden Talat, “illa ki her çözümü kabul edeceğiz, Annan Planı kötüleşirse de kabul ederiz” demediğini ama bugünkü şartların 1 Mayıs’tan sonra olmayacağını anlattı.

"1 MAYIS’TAN SONRA BU NOKTADA OLUNMAZ"

HALKIN SESI 18/03/2004

Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Kıbrıs müzakereleri çerçevesinde Türkiye ve Yunanistan'ın katılımıyla İsviçre'de yapılması beklenen dörtlü koferansa katılmayacağını ilk olarak TRT2 televizyonuna canlı yayında yaptı. Cumhurbaşkanı Denktaş, TRT2 televizyonuna canlı yayında yaptığı açıklamada, İsviçre'ye kendisinin gitmeyeceğini, hükümetin gideceğini söyledi. Dörtlü konferansta Rumların tutumu nedeniyle bir şeyin değişeceğine inanmadığını belirten Denktaş, hükümetin değişiklik olması için çalışacağını kaydetti. Olumlu değişiklik olursa hükümetle birlikte halka iyi şeyler olduğunu söyleyeceğini ifade eden Denktaş, ''Hiçbir şey değişmemişse de bunu yine söyleyeceğim. Ama ben değişeceğini tahmin etmiyorum. Dolayısıyla ben İsviçre'ye gitmeyeceğim'' dedi.

Görüşmelerde Rumların açılım yapmadığını, Yunanistan’ın da dörtlü görüşmelerden başarı çıkacağına inanmadığı için Başbakan Kostas Karamanlis’i İsviçre’ye göndermediğini belirten Denktaş, bu gelişmeler karşısında İsviçre’ye gitmesinin doğru olmayacağını söyledi.

Denktaş, “Doğrusu, burada yapmış olduğumuz görüşmeleri dikkate alarak esas temelde herhangi bir anlaşma olmadığını ve olması ihtimali de olmadığını gördüğüm için, benim İsviçre’ye gitmem, halkıma yanlış bir intiba verecekti. Görüşmelere devam ettiğim sürece bana güvenen insanlar, ‘demek ki, bir şeyler olabilecek ki Denktaş devam ediyor’ diye bir beklenti içerisindedir” diye konuştu.

“Dolayısıyla biz Türkiye’de verdiğimiz sözü yerine getirdik. New York anlaşmalarını Lefkoşa’ya taşıdık. Lefkoşa’da iyi niyetle ve Türkiye ile tam bir işbirliği içerisinde, kendimizden bir şey yapmış değiliz, Türkiye ile anlaşarak, Türkiye ile tam bir işbirliği içerisinde taleplerimizi ileri sürdük. Bunlar makul taleplerdi. Olmazsa olmazlarımızı hafifleterek ileri sürdük. Gereken her türlü anlaşmaya açık olmayacaktık ama anlaşma için de her şeyi görüşmeye hazırdık.”

Talat: “Düşünmek istemiyorum"

TC Dışişleri: “Bizde bir bilgi yok"

TC Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Namık Tan, Kıbrıs müzakerelerinde bir sonraki aşama olan dörtlü konferansın 24 Mart’ta başlayacağını söyleyerek, Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş’ın görüşmelerden çekileceğine yönelik kendilerine gelen bir bildirim bulunmadığını belirtti.

YENIDUZEN 18/03/2004

SABAH PAPADOPULOS, AKŞAM DENKTAŞ...BM Genel Sekreteri Kofi Annan’ın Siyasi İşler Yardımcısı Sir Kieran Prendergast ile Annan’ın Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro De Soto dün sabah Rum Lider Papadopulos’la akşam da Denktaş’la görüştü...

Dün açıklanan programa göre Denktaş 19:30’da De Soto’yu kabul edecek, 20:00’de de Prendergast’la yemekte bir araya gelecekti. Ancak saat 19:30’da sadece De Soto beklenirken, görüşmeye Kieran Prendergast’la birlikte geldikleri görüldü.

Rum Yönetimi Başkanı Tasos Papadopulos dün sabah saat 11.30’da, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Danışmanı Alvaro De Soto eşliğindeki BM Genel Sekreter Yardımcısı Kieran Prendergast’la bir araya geldi. Yaklaşık 50 dakika süren görüşmede De Soto’nun pazartesi günü Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş ve Rum Yönetimi Başkanı Tasos Papadopulos’a verdiği belgenin görüşüldüğü bildirildi.

Rum radyosu, Rum Yönetimi Başkanı Papadopulos’un bu görüşme öncesinde yaptığı açıklamada, De Soto’nun belgesinin dengesiz olduğuna ilişkin söylenenlerin temelsiz ve faydasız olduğunu söyledi. De Soto’nun iki tarafa verdiği şeyin, belge veya öneri olmadığını, gündemi teşkil ettiğini söyleyen Papadopulos, De Soto’yla daha önceden, Rum tarafının istemesi halinde başka konular da gündeme getirebileceği konusunda uzlaştıklarını açıkladı. Papadopulos, “Sadece basında sorun var” diyerek Rum medyasını eleştirdi.

Yakovu, De Soto’nun belgesi nedeniyle Rum tarafında yoğun bir hoşnutsuzluk bulunduğuna ilişkin haberleri benimsemekten kaçındı, ancak belgenin üslubunun haklı soru işaretleri yarattığını söyledi. Yorgo Yakovu; De Soto’nun belgesinin başlıklar altında, ayrıntılara yer verilmeyen çeşitli maddeler içeriyor olmasının soru işaretleri yarattığını, Rum Yönetimi Başkanının da bunlarla ilgili izahatlar isteyeceğini anlattı.

YENIDUZEN 18/03/2004

"HİÇBİR ŞEY OLMAZ"... Görüşmecilikten çekilmediğini, ancak kendisinin Cenevre'ye gitmesi ihtiyacının kalmadığını belirten Denktaş, "Arkadaşlar gidecek... Onların alacakları neticeyi birlikte değerlendireceğiz" dedi. Denktaş, Türk tarafının 'olmazsa olmazları'nın olmaması halinde hiçbir şey olmayacağını, dünyanın sonunun gelmeyeceğini ifade ederek, "KKTC, Türkiye ile birlikte yine Avrupa Birliği'nin yolunu muhakkak açacaktır. Neden? Çünkü AB Kıbrıs'ın tümünü istemektedir" diye konuştu

YOĞUN DİPLOMASİ TRAFİĞİ... Cumhurbaşkanı Denktaş, İsviçre'ye gitmekten vazgeçtiğini bildirdiği basın toplantısının ardından, BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın siyasi işler yardımcısı Sir Kieran Prendergast ile Annan'ın Kıbrıs özel temsilcisi Alvaro de Soto'yla bir araya geldi. Başbakan Mehmet Ali Talat'ın da bulunduğu görüşmeye daha sonra Dışişleri Bakanı, Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş, BM Barış Gücü Misyon Şefi Zbigniew Wlosowicz, BM'nin teknik komiteler arasındaki görüşmelerini yürüten yetkililer, Türkiye Dışişleri Bakanlığı heyeti ve Türkiye'nin Lefkoşa Büyükelçisi Hayati Güven de katıldı

KAPALI KAPILAR ARDINDA NELER OLDU BİLİNMİYOR... Yaklaşık 2.5 saat süren toplantıdan, önce BM yetkilileri ayrıldı. Prendergast, KKTC yetkilileri tarafından görüşmeden uğurlandıktan sonra, BM Genel Sekreterinin Kıbrıs Özel Danışmanı Alvaro de Soto ve diğer BM yetkilileriyle araçlarının yanında yaklaşık 3-4 dakika ayaküstü görüştü. BM yetkililerinin ayrılmasının ardından önce Türkiye'nin Lefkoşa Büyükelçisi Hayati Güven ve Türkiye Dışişleri Bakanlığı heyeti, son olarak da Başbakan Mehmet Ali Talat ve Başbakan Yardımcısı Dışişleri Bakanı Serdar Denktaş ayrıldı

Denktaş, olmazsa olmazlar verilmezse dünyanın sonunun gelmeyeceğini dile getirerek, "KKTC, Türkiye ile birlikte yine Avrupa Birliği'nin yolunu muhakkak açacaktır. Neden? Çünkü AB Kıbrıs'ın tümünü istemektedir. Ama bize gelir de 'Kıbrıs'ın tümü AB'ye girmiştir yapacak başka iş yoktur' derlerse o da kendilerinin bileceği iştir ve Türkiye'nin değerlendireceği bir sonuçtur" diye konuştu.

De Soto'yu birlikte kabul etti

Görüşmenin başlamasıyla Cumhurbaşkanlığı'nda yoğun bir diplomasi trafiği yaşandı. Cumhurbaşkanlığı'ndaki görüşmenin başına katılmayan Başbakan Yardımcısı Dışişleri Bakanı Serdar Denktaş da ilerleyen dakikalarda görüşmeye katıldı. Ayrıca sırasıyla UNFICYP (BM Barış Gücü) Misyon Şefi Zbigniew Wlosowicz ile BM'nin teknik komiteler arasındaki görüşmelerini yürüten yetkilileri, Türkiye Dışişleri Bakanlığı'nın KKTC'de bulunan heyeti, Türkiye'nin Lefkoşa Büyükelçisi Hayati Güven de yemekli çalışma toplantısına katıldılar.

Sir Kieran Prendergast ile yaptığı görüşme sırasında dışarıya çıkarak açıklama yapan Denktaş, Cenevre'ye gitmemesinin görüşmecilikten çekildiği anlamına gelmediğini açıkladı.

"Olmazsa olmazlarımızı

hafifleterek ileri sürdük"

Olmazsa olmazlarımızı hafifleterek ileri sürdük. Gereken her türlü anlaşmaya açık olmayacaktık ama anlaşma için de her şeyi görüşmeye hazırdık."

Bütün bunlara rağmen Rumların herhangi bir açılım yapmadığını ve yapmak niyetinde olmadığını gördüklerini kaydeden Denktaş, şöyle konuştu:

bırakılmak isteniyoruz"

Avrupa Birliği'nden (AB) derogasyonlar (ayrıcalıklar) konusunda daha önce, "olabilir, bakabiliriz" yönünde sözler duyduklarını, şimdi ise konu karar merciine geldiğinde bunun olamayacağının anlaşıldığını kaydeden Denktaş, şöyle devam etti:

"Hatta bize, 'Kıbrıs'ın AB'ye katılımı tamamlanmıştır' diyorlar. Kıbrıs'ın, bütün Kıbrıs'ın. Dolayısıyla yapılacak fazla bir şey yoktur. Bu gerçekler karşısında Cenevre'ye veyahut İsviçre'ye gitmem doğru olmazdı. Halkıma gerçekleri söylemeye devam etmek için daha serbest kalmam lazımdır."

Hükümetin İsviçre'de ne yapacağını göreceklerini ifade eden Denktaş, Yunanistan'ın, konferanstan bir sonuç çıkmayacağı kanısıyla Başbakan Kostas Karamanlis'i dörtlü konferansa göndermediğini ve bu safhada görüşmelerin seviyesinin düşürüldüğüne işaret ederek, "Bu nedenle de benim gitmem gerekmiyor diyorum" dedi.

"Halk bütün olarak

kaderini tayin edecek"

Halkın ikiye bölünmesinin, "referanduma gidelim mi gitmeyelim mi, evet mi diyelim hayır mı diyelim" tartışmalarının çok yanlış olduğunu belirten Denktaş, şöyle konuştu:

söyleyelim, biz bu görüşmelere devam ediyoruz ama olmazsa olmazlar olmazsa hiçbir şey olmaz. Artık dünyaya da ne istediğimizi açıkça söyleyelim. Bizi aldatmalarına, kedi fareyle oynar gibi oynamalarına

bize gelir de 'Kıbrıs'ın tümü AB'ye girmiştir yapacak başka iş yoktur' derlerse o da kendilerinin bileceği iştir ve Türkiye'nin değerlendireceği bir sonuçtur."

Soto'yu birlikte kabul etti

Dün açıklanan programa göre Denktaş 19:30'da De Soto'yu kabul edecek, 20:00'de de Prendergast'la yemekte bir araya gelecekti. Ancak saat 19:30'da sadece De Soto beklenirken, görüşmeye Kieran Prendergast'la birlikte geldikleri görüldü.

Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Cenevre'ye gitmemesinin görüşmecilikten çekildiği anlamına gelmediğini açıkladı. Denktaş, olmazsa olmazları halkın iyice bilmesini ve Türkiye'nin de bunları desteklediğini açıklamasını böylece herkesin rahat etmesini isteyerek, görüşmecilikten çekilme diye bir olay bulunmadığını kaydetti.

içine sokmak istemiyorum

"Onları, o konuları bırakın. Tabiatıyla biz Türkiye'yle temas halindeyiz. Değişik bir durum hasıl olur. Tekrar ediyorum, Benim gidip gitmemem önemli değildir, çünkü İsviçre'de burada yapılmış işlerin üzerinden geçilecektir. Burada yapılan işleri ben biliyorum. Nerelerde takıldığını herkes biliyor; ben de biliyorum. Bu konularda Rumların ne kadar gerileyeceğini de biliyorum. Onun için benim boşuna oralara taşınıp burada halkımı bir beklenti içerisine sokmak istemiyorum. Halkımın her şeye hazır olmasını istiyorum. Güzel bir anlaşmaya evet. Bu güzel anlaşmayı elde etmek için de herkes uğraşmaya devam edecektir."

Cenevre'ye gitmiyorum

Denktaş, "Bu açıklama çekildiğiniz anlamını mı taşıyor" sorusu üzerine, "Çekilmediğimi söylüyorum. Bu açıklamam da bellidir. Benim Cenevre'ye 'gitmek ihtiyacım kalmadı' diyorum. Görüşmecilikten çekilme diye bir şey yok. Arkadaşlar gidecek... Onların alacakları neticeyi birlikte değerlendireceğiz. Birlikte temas halinde olacağız. Dolayısıyla halkımın güvenliği için, selameti için, rahatlığı için gitmiyorum. Bu çok lazımdır. Öyle hissediyorum ki çok lazımdır" dedi.

KIBRIS 18/03/2004

KIBRIS 18/03/2004

Ankara'ya göre, cumhurbaşkanının tereddütleri var, fakat kararını kesin olarak vermiş değil.

KIBRIS 18/03/2004

Rum gazeteleri dün manşetten verdikleri haberlerinde, BM Genel Sekreterinin Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro de Soto'nun 15 Mart pazartesi günü başlattığı dolaylı görüşmelerin ilk gününde taraflara, al-ver sürecine zemin hazırlamak amacıyla sunduğu belgenin, Rum Yönetimi Başkanı Tasos Papadopulos'u öfkelendirdiğini yazdı.

Güney Kıbrıs'ta en büyük tiraja sahip Fileleftheros gazetesi, "Tasos'un Belge Nedeniyle Öfkesi" başlıklı haberinde, iyi bilgili kaynaklara dayanarak; BM'nin, önemli ölçüde yatırım yapmakta olduğu dörtlü konferans için ortam hazırlamaya çalıştığının anlaşılmakta ve niyetlerini de göstermekte olduğunu yazdı, özetle şöyle devam etti:

Alithia gazetesi ise, "BM, Arabulucusuna Tam Destek Veriyor - Kieran Prendergast De Soto'ya Karşı Yorumlara Dolaylı Yanıt Verdi - Rum Tarafı 25 Noktadaki Yanıtlarını Bugün (dün) Veriyor" başlıklı manşet haberinde, Rum Yönetimi'nin, De Soto'nun verdiği belgenin "Rum tarafı için haksızlık olduğu" mesajını vermeye çalıştığını ve BM'nin, iki tarafa "adil oynamadığı" imasında bulunduğunu yazdı.

"De Soto'nun belgesinin Rum tarafında büyük endişeye neden olmasının nedeni; acaba Genel Sekreter'in, Rum tarafının destekledikleri ile Rauf Denktaş'ın müzakerelerde ortaya koydukları arasında bir orta çözüm bulması beklenen hakemliğinin yapısını De Soto'nın belgesi oluşturabilir mi kuşkusudur..."

Haberi, "De Soto Bizi Duvara Dayadı - Tasos'un, Geçiş Dönemi ve İki Aylık Eşbaşkanlıkla İlgili Önerisini Gündemden Çıkardı - BM Belgeden Kayıpları, Güvenliği ve Federal Hükümetin Ekonomik Konularını Çıkardı-Başkan Dün (önceki) Gece Yanıt Belgesi Hazırladı" başlığıyla manşete çıkaran gazete, BM'nin De Soto tarafından pazartesi günü taraflara verdiği belgeden, Rum Yönetimi Başkanı Papadopulos'un müzakerelerde istediği temel değişiklikleri geçrersiz kıldığının ortaya çıktığını yazdı.

2-Federal hükümetin işleyiş şeklinin ekonomik yönü. Yani, kamu personelinin kim tarafından ve nasıl ödeneceği, görüş ayrılığı durumunda bunların sayısının nasıl belirleneceği.

Politis, "Alvaro De Soto'nun Maddelerini Açıklıyoruz - Belge Bürgenstock'a (İsviçre'nin Lüzern kenti yakınlarındaki bir sayfiye yeri) Gidiyor" başlıklı manşet haberinde, al-ver prosedürünün, Alvaro De Soto'nun Cumhurbaşkanı Denktaş ve Rum Yönetimi Başkanı Papadopulos'a pazartesi günü verdiği belge temelinde ve BM Genel Sekreter Yardımcısı Prendergast'ın gözetiminde ümitsiz şekilde başlayacağını yazdı.

"Toprakla ilgili Türk

Bu mantıkla De Soto belgesinin, Genel Sekreter'in hakemlik gündemini ve dörtlü konferans çerçevesinde yapılacak olan gerçek al-ver'in ruhunu ortaya koymakta olduğunu belirten Politis, yabancı diplomatların bu gazeteye söylediklerine dayanarak; dörtlü konferansa, toprakla ilgili Türk önerisinin damgasını vurmasının beklendiğini yazdı ve yabancıların, "Erdoğan, Türk Dışişleri Bakanlığı tarafından halihazırda hazırlanmış olan harita ile şaşırtacak" şeklindeki değerlendirmelerinin bu nokta üzerinde odaklandığını yazdı.

İkinci bölümde ise; Türk tarafının ısrarla üzerinde durduğu plandaki geçiş süreleri, derogasyonların güvence altına alınması ve bunların Avrupa Birliği mahkemeleri yoluyla delinememesi konusunda taleplere yer veriliyor.

Belgeye kendisi için de bir madde ekleyen Birleşmiş Milletler, barış gücünde görevli askerlerin sayısının yedi bine çıkarılmasını ve bir takım olağanüstü yetkilerle donatılmasını talep ediyor.

KIBRIS 18/03/2004

Anavatanlar devrede

GÖRÜŞMELER ATİNA'DA... Türkiye ile Yunanistan arasında Kıbrıs'ta güvenlik ve garantiler konulu görüşmeler, dün Atina'da başladı. Yunan heyetine Dışişleri Bakanlığı Siyasi Direktörü Büyükelçi İlias Klis, Türk heyetine ise Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Büyükelçi Baki İlkin'in başkanlık ettiği görüşmelere ilişkin basına açıklama yapılmayacağı kaydedildi

KIBRIS 18/03/2004

Tasarıyla ilgili görüş ve önerilerin 20 gün içinde yazılı olarak meclis başkanlığına iletilmesi gerekiyor.

"BM Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından taraflara sunulan Kıbrıs sorununun çözümüne ilişkin anlaşma temelini oluşturan, ekleriyle birlikte kuruluş anlaşmasının ve yeni oluşacak Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Avrupa Birliği'ne katılımının halkoylamasına sunulmasını sağlamak."

Ancak kütükler, son milletvekilliği seçiminden sonraki süreçte yurttaşlık hakkını kaybeden kişilerin kütüklerden silinmesi ve seçmen niteliğine haiz yeni kazanılan yurttaşlar ile 18 yaşını doldurması nedeniyle seçme niteliği kazananların kütüklere eklenmesiyle güncelleştirilecek. Seçim Kurulları'nın Seçim ve Halkoylaması Yasası kapsamında oy verebilecek kişileri belirleme yetkisi ise saklı kalacak.

Halkoylamasında her seçmene bir oy pusulası verilecek. Oy pusulasında beyaz zemin üzerinde siyah yazıyla bir "EVET" bir de siyah zemin üzerine beyaz yazıyla "HAYIR" yazıları bulunacak. Pusulada yer alacak diğer ifadeler Bakanlar Kurulu'nun alacağı bir kararla belirlenecek. Bu kelimeler seçmen tarafından kolaylıkla okunabilecek, oy vermede sıkıntı yaratmayacak ve oy pusulasının zemin rengini bozmayacak büyüklük ve puntolarda olacak.

Seçim ve Halkoylaması Yasası'na uygun olarak YSK'ca saptanan ve ilan edilen halkoylaması kesin sonucunda geçerli oyların yarısından bir fazlası EVET oyu kullanmış olması halinde, BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın ekleriyle birlikte kuruluş anlaşması ve yeni oluşacak Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti'nin AB'ye katılımı halk tarafından kabul edilmiş sayılacak.

KIBRIS 18/03/2004

Kurulacak yeni düzende geçerli olacak olan güvenlik düzenlemeleri:

º Tüm Kıbrıslı Rum ve Kıbrıslı Türk askeri güçler, yedek birlikler de dahil olmak üzere feshedilecektir.

º Askersizleştirme ile ilgili bu hükümler 1960 kuruluş, garanti ve ittifak antlaşmaları hükümlerine, BM barış gücü faaliyetinin yetki kapsamına ve anayasanın federal polis, kurucu devlet polisi ve ortak soruşturma bürosuna ilişkin hükümlerine halel getirmez.

_ Kıbrıs, Yunanistan ve Türkiye arasında aksine bir mutabakat bulunmadığı takdirde, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne katılmasıyla tüm Yunan ve Türk birlikleri Kıbrıs'tan çekilecektir. Bu, İttifak Antlaşması'na ve ek protokollerine, ve bu yolla gelen hak ve sorumluluklara hiçbir şekilde halel getirmeyecektir.

_ Anlaşmadaki güvenlik hükümlerine uyulduğunu izleyecek ve teyit edecektir. (Söz konusu hükümler, ihtiyat birlikleri de dahil olmak üzere tüm Kıbrıslı Rum ve Kıbrıslı Türk kuvvetlerinin feshedilmesini ve silahlarının adadan çıkarılmasını; ve Yunan ve Türk kuvvetlerinin ve silah ve teçhizatlarının mutabık kalınan seviyeye göre düzenlenmesini içermektedir.)

Polis konuları

Federal polis

Kurucu devlet polisi

Ortak soruşturma bürosu

- Terörizm, uyuşturucu kaçakçılığı, kara para aklama ve organize suçla mücadele etme;

KIBRIS 18/03/2004

Diplomatik kaynaklar İsviçre’de yapılacak dörtlü zirve öncesinde Çankaya Köşkü’nde bir Kıbrıs zirvesinin yapılmasının söz konusu olabileceğini belirtiyorlar. Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş’la bugün yaptığı telefon görüşmesinde Kıbrıs’la ilgili görüşmeleri değerlendirdiklerini söyledi.

‘ZORLA İKNA EDEMEYİZ’
Gül, Denktaş’ın dörtlü konferansa katılmaya ikna olacağını düşünüp düşünmediği sorusuna “Kendisinin verdiği bir karar var. Zorla ikna edecek halimiz yok” yanıtını verdi.
Dörtlü konferansta Türkiye’nin siyasi kararlılığını sonuna kadar göstereceğini ifade eden Dışişleri Bakanı, buna karşın sonuç alınacağından umutlu olmadığı mesajını verdi. Gül “Görünen odur ki, konu genel sekretere kalacak” dedi.
Türkiye’nin ve KKTC’nin ayrı öncelikleri bulunduğu gibi bir hava yaratılmaması gerektiğini de kaydeden Gül “Sloganlarla konuşmanın bizi istediğimiz noktaya götürüp götürmeyeceği belli olmaz” dedi.

KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, kendisini arayan Dışişleri Bakanı Gül’e “İsviçre’deki görüşmelere katılmama yönündeki kararında değişiklik yapmayacağını söylediğini” belirtti. NTV

19 Mart 2004— İsviçre’ye gitmemesinin görüşmeleri etkilemeyeceğini söyleyen Denktaş, “Görüşmelerden benim alamadıklarımı alırlarsa bundan en fazla ben sevinç duyacağım” dedi.

İsviçre’deki 4’lü görüşmelerde istenilen değişikliklerin yapılması halinde buna en çok kendisini sevineceğini söyleyen Denktaş, “Orada da başaramazlarsa kimse gelip bize zafer çığlıkları atmasın, halkımıza gerçekleri söylesin, Umarım gerçekleri Anavatanla birlikte söyleriz” diye konuştu.
KKTC Cumhurbaşkanı, son kararı halkın vereceğini söyledi ve anlaşmanın mevcut şekliyle referandumda “evet” oyu alması halinde ise istifa edeceğini belirtti.

19 Mart 2004 — Mehmet Ali Talat, Türkiye ve Yunanistan’ın 4’lü zirveye Başbakan düzeyinde katılma kararının ardından, Cnbc-e’ye konuşarak, “Ben bu gözden geçirme sonucunda Cumhurbaşkanının kararının değişeceğini düşünüyorum” dedi.

Kıbrıs sorununun çözümünde geç bile kalındığını ifade eden Talat, Rauf Denktaş’ın İsviçre’ye gelmesi gerektiğini belirterek, “Toplumsal bütünlüğü sağlamak ve koprumak için ekibin dağılmaması gerekirdi. dedi.

SERDAR DENKTAŞ: BİZ DE GİTMEYİZ
Serdar Denktaş da, Kıbrıs müzakerelerindeki gelişmelerle ilgili basına bilgi verdi. Serdar Denktaş, Rauf Denktaş’ın İsviçre’ye gitmeme gerekçelerinin haklı olduğunu savundu. Serdar Denktaş, İsviçre’de başlayacak 4’lü zirve öncesinde Ankara ve Türk tarafının kırmızı çizgiler konusunda ortak bir tavır belirmesi gerektiğini, belirlenmemesi ve Cumhurbaşkanı Denktaş’ın ikna edilememesi halinde ise başkanı olduğu DP’nin de İsviçre görüşmelerine katılmayabileceğini belirtti. Denktaş, DP ‘nin görüşmelerine katılmaması halinde hükümetin dağılmayacağını da dile sözlerine ekledi.

’22 MART’A KADAR ÇÖZÜM OLMAZ’
Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş’ın kararını tekrar gözden geçirmesini talep eden Serdar Denktaş, “Cumhurbaşkanı ile gidersek orada ağırlığımız artar” dedi.
22 Mart’a kadar çözüm olmasının mümkün olmadığını belirten Denktaş, al-ver sürecinin başladığı ancak Rumlara verilen verilen tekliflere yanıt alınamadığından, bir gelişme sağlanamadığını söyledi.

RUM ULUSAL MECLİSİ TOPLANIYOR
Öte yandan Kıbrıs Rum yönetimi sözcüsü Kipros Hristomidis, Cumhurbaşkanı Denktaş’ın, İsviçre’ye gitmeyeceği yönündeki açıklamasının, bugün olağanüstü toplanacak olan Rum Ulusal Konseyi’nde değerlendirileceğini söyledi. Sözcü, Denktaş’ın kararının, “ciddi ve derinliğine” ele alınması gereken bir hamle olduğunu söyledi.
Konsey’in toplantısında Papadopulos da, Kıbrıs müzakerelerinde gelinen nokta hakkında bilgi verecek ve konsey üyelerinin İsviçre’ye gidip gitmemesi karara bağlanacak.

Papadopulos İsviçre’ye gidiyor

Kıbrıs Rum yönetimi Ulusal Konseyi, akşam saatlerinde yaptığı olağanüstü toplantıda, Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos’un, dörtlü konferansın yapılacağı İsviçre’ye gitmesi yönünde karar aldı. Lefkoşa
AA

19 Mart 2004 — Öte yandan, Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis’in, Rum Ulusal Konseyi’nin bugünkü toplantısını beklemeden, İsviçre’ye gideceğini dün açıklaması Rum tarafında rahatsızlık yarattı.

Hrisostomidis, “aynı yaklaşımı Kıbrıs Türk tarafının da ortaya koymasını beklediklerini” kaydetti.

RUMLARDAN KARAMANLİS’E TEPKİ
Öte yandan, Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis’in, Rum Ulusal Konseyi’nin bugünkü toplantısını beklemeden, İsviçre’ye gideceğini dün açıklaması Rum tarafında rahatsızlık yarattı. Rum Politis gazetesi, Yunanistan Başbakanı Karamanlis’in dün 4’lü konferansa katılacağını açıklamasının, “Rum tarafını zorunlu istikamete soktuğu” yorumunda bulundu.
Gazeteye göre, Karamanlis’in, Annan’ın İsviçre davetini kabul ettiğini ve daha önce de ABD Başkanı George Bush ile telefon görüşmesi yaptığını açıkladığı yolundaki haber, Rum tarafına bomba gibi düştü. Rum yönetimi yetkilileri, Atina’nın bu kararı almadan önce Papadopulos ile görüş birliği sağlamadığına dikkat çekti.
Bazı Rum siyasi parti yetkilileri de Karamanlis’in İsviçre’ye gitme kararını, Ulusal Konsey toplantısından önce açıklamasına tepki gösterdi.

Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül'ün, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş ile telefon görüşmesi yaptığı öğrenildi.
Edinilen bilgiye göre Gül, Denktaş'a İsviçre'de yapılacak dörtlü konferansa katılmasının iyi olacağı yönünde mesaj verirken, Denktaş, İsviçre'ye gitmeyeceğine yönelik kararını Ankara'ya haber vermeden açıklaması nedeniyle üzüntülerini dile getirdi.
MILLIYET 19/03/2004

Kıbrıs Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos'un, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın gitmemesi halinde, kendisinin de İsviçre'de yapılacak dörtlü konferansa gitmeme olasılığını düşündüğü bildirildi.
Rum basınında yer alan haberlere göre, Rum yönetimi, KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat'ın Kıbrıs Türk toplumunu temsil edemeyeceğini düşünüyor ve bu nedenle Cumhurbaşkanı Denktaş'ın İsviçre'ye gitmesini tercih ediyor.
Rum yönetimi sözcüsü Kipros Hrisostomidis, müzakerelerin düzeyinin değiştirilmemesi ve liderler düzeyinde kalması gerektiğini belirterek, ''İki liderden biri müzakerelere gitmeyecek ve planı peşinen reddediyorsa o zaman olgular değişir ve müzakerelerin karakterine ilişkin sorunlar meydana gelir'' diye konuştu.
Rum Ulusal Konseyi'nin bugün saat 16.00'da yapılacak toplantısında, Papadopulos'un İsviçre'ye gidip gitmemesi de karara bağlanacak.

KARAMANLİS'E TEPKİ
Öte yandan, Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis'in, Rum Ulusal Konseyi'nin bugünkü toplantısını beklemeden, İsviçre'ye gideceğini dün açıklaması Rum tarafında rahatsızlık yarattı.
Rum Politis gazetesi, Karamanlis'in dün dörtlü konferansa katılacağını açıklamasının, ''Rum tarafını zorunlu istikamete soktuğu'' yorumunda bulundu.
Gazeteye göre, Yunanistan Başbakanı Karamanlis'in, BM Genel Sekreteri'nin, 28 Mart'ta dörtlü konferansa katılmak üzere, İsviçre'ye davetini kabul ettiğini ve daha önce de ABD Başkanı George Bush ile telefon görüşmesi yaptığını açıkladığı yolundaki haber, Rum tarafına bomba gibi düştü.
Rum yönetimi yetkilileri, Atina'nın bu kararı almadan önce Papadopulos ile görüş birliği sağlamadığına dikkat çekti.
Rum meclis başkanı ve komünist AKEL partisi Genel Sekreteri Dimitris Hristofyas da Rum televizyonuna (RİK) yaptığı açıklamada, Karamanlis'in kararından üzüntü duyduğunu söyledi. Hristofyas, ''Yunan hükümeti, Denktaş'ın tavrı ve Ulusal Konsey'in toplanacak olması nedeniyle bir gün daha beklese daha iyi olurdu'' diye konuştu.
Bazı Rum siyasi parti yetkilileri de Karamanlis'in İsviçre'ye gitme kararını, Ulusal Konsey toplantısından önce açıklamasına tepki gösterdi.
MILLIYET 19/03/2004

KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Annan planının değiştirilmeden kabul edilmesi halinde ülkede binlerce işsiz olacağını söyledi.
KKTC'de 14 Aralık genel seçimleri öncesinde kamu kuruluşlarında işe alınan ve seçimlerden sonra kurulan Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP)-Demokrat Parti (DP) hükümetinin istihdamları ''yasadışı'' olduğu gerekçesiyle işten çıkardığı 1660 kişiden bir grup, Lefkoşa'da hükümeti protesto eylemi yaptı.
KKTC Kamu-İş Sendikası tarafından düzenlenen eyleme katılanlar, Cumhuriyet Meclisi binasına yürüdü. Yürüyüş sırasında eylemciler, ellerindeki pet şişeleri, yol üzerinde bulunan Demokrat Parti Genel Merkezi'ne fırlattı.
Meclis binası dışında toplanan kalabalığın, Meclis bahçesine girmesi polis tarafından engellendi. İşten çıkarılanların eylemine, ana muhalefet Ulusal Birlik Partisi'nin (UBP) Genel Başkanı Derviş Eroğlu da destek verdi.
Meclis binasından CTP'li bir milletvekilinin kendilerine el kol hareketi ve sözlü saldırıda bulunduğunu iddia eden bir grup, zorla Meclis'e girmeye çalıştı. Polis, yaklaşık 500 kişiden oluşan kalabalığı dağıtmak için biber gazı kullandı. Çıkan arbedede meclis binasının bir bölümünün camları kırıldı.

EYLEMCİLER CUMHURBAŞKANLIĞI'NDA

Meclis binasından Cumhurbaşkanlığı'na yürüyen işçiler, Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'a destek verirken, Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş'a tepki gösterdi.
Cumhurbaşkanı Denktaş, bina dışına çıkarak yaptığı konuşmada, ''herkesin akıllı olması'' gerektiğini belirtti ve birlik-beraberlik içinde olunmasını istedi.
''Kıbrıs meselesinde 40 yıldır sabreden insanların çocuklarısınız'' diyen Denktaş, ''Sabırla bu işleri halledeceğiz, merak etmeyin. Ama şunu söyleyeyim size, eğer bu Annan planı değişmezse sizin on misliniz insan işsiz kalacak. Onun için aklımızı başımıza toplayalım'' dedi.
Annan planında istenilen değişikliklerin yapılıp yapılmayacağını görmek için bekleyeceklerini ifade eden Denktaş, ''Hep birlikte yürüyeceğiz. Şimdi sizin sıkıntınızı biliyorum. Bunları hükümetle konuştuk. Mahkemeye gitmiş bir mesele var'' dedi.
''Eğer sizleri çıkartıp yerinize başkalarını almışlarsa ayıp etmişler'' ifadesini kullanan Denktaş, bu konuları bugün hükümetle yeniden konuşacağını ve birkaç gün sonra da sendika başkanına kesin durumu söyleyeceğini kaydetti.
Cumhurbaşkanı Denktaş, eylemcilerin kanunsuz davranmamasını isteyerek, şöyle devam etti:
''Bugünlerde hepimizin soğukkanlılığı lazımdır. Aklımız başımızda hareket edeceğiz, birlikte hareket edeceğiz, birbirimizi dinleyerek hareket edeceğiz. Hepimizin aldığı bir yara var, bizi kızdıran bir şeyler var ve oluyor. Dahası da olacak, ama doğru yolu yürüyecek olanlar bunlara sakın kulak vermesin. Doğru yoldan ayrılmasın.'' Cumhurbaşkanı Denktaş'ın konuşmasının ardından, eylemciler, ''Denktaş nerede, biz oradayız'' diyerek dağıldı.
MILLIYET 19/03/2004

Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül, Kıbrıs meselesinin çözümsüzlüğe bırakılmasının, Türkiye ve KKTC'nin lehine olmadığını söyledi.
Gül, İş Hayatı Dayanışma Derneği'nce (İŞHAD), Polat Renaissance Oteli'nde düzenlenen ''Dış Politikada Yeni Açılımlar ve İş Dünyasına Yansımaları'' konulu yemekli toplantıya konuşmacı olarak katıldı.
Kıbrıs konusunun Türkiye'nin gündeminde olduğunu belirten Gül, hatta bazen diğer konulardan çok daha fazla önem verilen bir mesele olduğunu dile getirdi.
''Bu meselenin çözümsüzlüğe bırakılması, Türkiye'nin de KKTC'nin de lehine değildir'' diyen Gül, ''Geçen 30 yıl boyunca gördüğümüz şudur ki bütün uğraşlarımıza rağmen ne bir Türk Cumhuriyeti, ne bir Müslüman ülke KKTC'yi tanımamıştır'' şeklinde konuştu.
Bunun, bu ülkeler KKTC'yi tanımıyor diye Türkiye'nin haklarından vazgeçeceği anlamına gelmediğine işaret eden Gül, diğer taraftan Rum kesiminin AB'ye tam üyelik aşamasında olduğunu hatırlattı.
Hükümet olarak harekete geçtiklerini ve Rum kesiminin AB'ye tek başına girmesinin haksızlık olduğunu söylediklerini kaydeden Gül, bunun üzerine müzakerelerin başladığını vurguladı.
Gül, Türkiye'nin KKTC ile birlikte bir çözüm bulmak için elinden geleni yaptığını, ancak amaçlarının, kalıcı, yaşanabilir, adanın gerçeklerini dikkate alacak bir çözüm olduğunu ifade etti.

''GERÇEKLERE BAKMAMIZ GEREKİR''

Ada'daki iki kesimin görüşmeye başladığını, bu görüşmelerden netice alınmazsa Yunanistan ve Türkiye'nin de katılımıyla bir çözüm bulunmaya çalışılacağını vurgulayan Gül, sözlerine şöyle devam etti:
''Nihayetinde ortaya çıkacak metin Ada'da yaşanabilir bir barışı sağlayacak mı, Ada'nın gerçeklerini dikkate almakta mıdır ve Ada'daki Türklerin varlığını garanti altına almakta mıdır. Yine çok önem verdiğimiz bir başka konu da şudur: Ada'da eğer bir mutabakata varılırsa, bu mutabakatın yarın, öbürgün, yani AB'ye girildikten sonra AB hukuku vasıtasıyla değiştirilmemesi gerekir. Bize düşen şey, bu konularda hamasetle bir yere varılmayacağını görmektir. Titiz çalışmamız, gerçeklere bakmamız gerekir. Ama hiçbir zaman da kendi kendimizi aldatacak, bile bile bir şeye lades diyecek bir duruma düşmememiz gerekir. Bu konuda hükümetimiz kesin kararlıdır. Bir çözüm bulmak için gerçekçi bir şekilde çalışırken, diğer taraftan da yaşayacağına inanmadığımız bir şeye de kesinlikle (evet) demek zorunda değiliz.''

''KARŞILIKLI KONUŞUYORUZ''

Bu arada, toplantıya gelişinde bir basın mensubunun, ''Karamanlis görüşmelere katılma kararı aldıktan sonra Denktaş'ın açıklaması sürece zarar verecek mi, bu konuda Denktaş'ı Ankara'ya davet etmeyi düşünüyor musunuz?'' şeklindeki sorusuna da Gül, şöyle yanıt verdi:
''Hayır. Zaten istişare ediyoruz. Karşılıklı konuşuyoruz. Dolayısıyla her şey istişarelerin neticesinde ortaya çıkar. Zaten (Denktaş) görüşmelerden de çekilmedi.'' Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül, bu yılın sonunda AB'ye tam üyelik için müzakere tarihi alınacağına inandıklarını, çünkü siyasi kriterleri yerine getirmekte kararlı olduklarını söyledi.
Gül, İŞHAD'ın toplantısında yaptığı konuşmada, 3 Kasım seçimlerinden sonra Türkiye'de çok şeyin değiştiğini, yapısal reformların gerçekleştirildiğini, ekonomide ciddi düzelme sağlandığını vurguladı.
Hükümet olacaklarını önceden gördükleri için parti programlarını çok ciddi şekilde hazırladıklarını, tek parti hükümeti olmanın avantajını da kullandıklarını ifade eden Gül, bunun sonucunda Türkiye'de 15 aylık süreçte çok hızlı bir gelişme yaşandığını bildirdi.
Gül, yapılan tüm çalışmaların ve gelişmenin sonucu olarak en önemli şeyin, Türkiye'nin özgüvenini yeniden kazanması olduğunu vurgulayarak, halkın güveni kazanılmadığı, ''evin içi öncelikle düzene konulmadığı'' müddetçe dış politikada zaten yapılacak bir şey bulunmadığını dile getirdi.
Abdullah Gül, ''Biz, onun için önce evimizi düzene koyma zarureti hissettik. Demokratik hayatta, ekonomide köklü reformlar yaptık'' dedi.

''BU SEFER TÜRKİYE YÜKSELİŞE GEÇECEKTİR''

Ekonomide öncelikle enflasyondan kurtulmayı hedeflediklerini ve bu hedefi yakalayarak, beklentilerinin de üstünde bir düşüş sağladıklarını dile getiren Gül, ''Onun için kesinlikle bu sefer Türkiye yükselişe geçecektir. Ekonomik tabirle take off'u gerçekleştirecektir ve yükseklerden uçacaktır. Bugün (bu benim iç meselem) deme lüksümüz olmadığı bir dünyada kesinlikle sadece ekonomik büyümeyle irtifa alamazsınız. Bu yüzden demokratikleşmek, demokrasiyi şeffaflaştırmak, eşitliği temin etmek gereklidir'' şeklinde konuştu.
Demokrasiyi sadece siyasi organizasyonlardaki özgürleşme olarak görmemek gerektiğini de vurgulayan Gül, geçen yıl içinde Türkiye'de yapılamayan birçok şeyin bugün serbest olduğunu ve bunların Türkiye'ye bir şey kaybettirmenin tersine, birliği, bütünleşmeyi sağladığının görüldüğünü söyledi.
Gül, Kamu Reformu Yasa Tasarısı'na da değinerek, bu tasarının merkezi yönetimin hantal yapısından kurtarılmasını amaçladığını vurgulayarak, ''Kesinlikle bunu çıkaracağız ve arkasından belediyelerle ilgili yasa da gelecek. Yasa, ideolojik saplantılar içinde başka yerlere çekilmek isteniyor, ama hiç kulak asmayacağız'' dedi.
Türkiye'nin dış politikasında da olumlu gelişmeler olduğunu, eskiden bazı nedenlerle neredeyse savaş ilan etme noktasına gelinen komşularla iyi ilişkiler geliştirildiğini vurgulayan Gül, ''Yunanistan ile sadece karşılıklı düşmanlıklar konuşulur, körüklenirdi. Bugün geldiğimiz noktada tam tersi Yunanistan seçimlerinde siyasi partiler Türkiye ile dost olmanın avantajını seçim propagandası olarak kullandı. Göreceksiniz, bu sene Yunanistan ile Türkiye arasındaki siyaset de inanılmaz artacak'' diye konuştu.
Irak'ın geçen yıl büyük olaylara gebe olduğunu, ancak Türkiye'nin bu meseleden sorunsuz sıyrıldığını da vurgulayan Gül, ''Bugün geldiğimiz noktada müttefikimiz ABD ile ilişkilerimiz düzelmiş, belki çok daha sıhhatli bir zemine oturmuş, diğer taraftan Türkiye olmayacak işlere girmeden kurtulmuştur. Irak savaşı şunu gösterdi; AB'nin dünyada sözü geçecekse Türkiye AB'ye ne kazandırır, bunu gördüler'' şeklinde konuştu.

AB ÜYELİĞİ

Abdullah Gül, bu yıl Türkiye'yi ilgilendiren en önemli olayın AB olduğunu da vurgulayarak, Türkiye'nin AB ile müzakerelere başlamak için hızla çalıştığını, Anayasa değişiklikleri yaptığını, kanunlar çıkardığını, uygulamalarda da büyük mesafeler aldığını belirtti.
Bunun tüm dünyayı ve Avrupa'yı şok ettiğini vurgulayan Gül, ancak demokratikleşmeye yönelik çalışmalar yapılırken hükümetin öncelikli motivasyonunun AB'ye girişten önce vatandaşlarına bu hakları vermek olduğunu, arkasından AB üyeliğinin geleceğini bildirdi.
Gül, şöyle devam etti:
''Şüphesiz ki bunları yaptıktan sonra Türkiye ile müzakereler vakit geçirilmeden 2004 yılı sonunda başlayacak. Biz, 2004 yılı sonunda müzakereleri alacağımıza inanıyoruz. Çünkü siyasi kriterleri yerine getirmekte kararlıyız. Seçimlerden sonra yapacağımız birkaç Anayasa değişikliği, birkaç kanun daha var. Ve ondan sonra da uygulamaya ağırlık vereceğiz. Şüphesiz ki müzakerelere başladığımızda Türkiye çok daha farklı bir ülke olacak. İnanıyoruz ki müzakereler bu yıl sonunda başladığında Türkiye'ye yabancı sermaye akını da başlayacak.'' Yapılması gereken birkaç şey daha olduğunu vurgulayan ve buna bazı kurullarda askeri üyelerin varlığını örnek gösteren Gül, ''Hiçbir Avrupa ülkesinde askeri üyeler bu tür kurullarda söz konusu değil. Bunları değiştirmeye söz vermişsiniz. Dolayısıyla tüm bunları yaptıktan sonra ben, müzakereci olacağımıza inanıyorum'' diye konuştu.
MILLIYET 19/03/2004

TÜRKİYE'NİN önünde bir yığın belalı sorun var...
Kürt meselesi Irak'ta, ardından Suriye ve İran'da adeta bir yanardağ gibi lav püskürtmeye başlamıştır! Mustafa Kemal'in 1923'teki korkusu şimdi yine önümüze geliyor, hem de daha 'karmaşık' olarak!
Kafkasya ve Balkanlar'da yine karışıklıklar çıkmaya başladı.
Türkiye'nin siyasi istikrarı koruması, ameliyattan çıkmış ekonomiyi özenle götürmesi, ekonomik ve sosyal entegrasyonu güçlendirmesi, iş alanları açması, bunun için de yabancı sermaye çekmesi lazım.
Dışarıda Türkiye siyasi ve ekonomik ilişkilerle güç kazanmak zorunda: AB ve ABD ile ilişkiler siyasi bakımdan olduğu gibi ekonomik bakımdan da fevkalade önemli.
Ankara Kıbrıs meselesine, bütün bu sorunların birbirlerini etkilemesi açısından bakıyor. Kıbrıs'ta öyle bir gelişme olmalı ki, bundan hem Türk toplumu bir açılım kazanmalı, hem Türkiye'nin öteki hayati sorunlarını olumlu yönde etkilemeli...
***
ONUN için Ankara AB'yi, ABD'yi, BM'yi önemsiyor. Otuz yıldır Denktaş'ın liderliğindeki KKTC'de Türk toplumunda ayrışmalar başladığını da Ankara görüyor ve bunun devam etmesinin daha kötü sonuçlar vereceğini hesap ederek çözüm arıyor.
Denktaş ise Kıbrıs meselesine KKTC'- deki kurulu düzen açısından bakıyor.
Bunun somutlaşmasını son 48 saatte yaşadık.
Denktaş, hem Milliyet'te arkadaşımız Fikret Bila'ya söylediklerinde, hem çarşamba akşamı medyaya yaptığı açıklamada diyor ki:
"Dörtlü görüşmelere Yunan Başbakanı katılmayacak... Görüşmelerden bir sonuç çıkmayacak... Ben de katılmayacağım."
Ama dün Yunan Başbakanı Karamanlis'in dörtlü görüşmelere katılacağı açıklandı!
Evet Karamanlis katılmayacaktı ama Kofi Annan'ın davet mektubu gelince, "katılacağım" diye açıklama yaptı. Yunan lideri ülkesinin bu meselede "çözümsüzlük yanlısı" olarak gözükmesini istemiyor.
Uluslararası ilişkiler Türkiye için ne kadar önemliyse onun için de önemli çünkü.
***
SAYIN Denktaş, Rum ve Yunan liderlerinin ne yapacağını beklemeden, Ankara'ya da haber verip görüş almadan "ben katılmıyorum" diye açıklama yaptı.
Annan'ın mektubu çarşamba günü öğle saatlerinde Ankara'ya gelmişti.
Denktaş, "ben katılmayacağım" açıklamasından önce lütfedip Ankara'yı arasaydı bunu öğrenirdi. Aslında aynı mektup aynı saatlerde muhtemelen kendisine de ulaşmıştı. Hatta Alvaro de Soto, Annan'ın böyle bir mektup göndereceğini Denktaş'a da söylemişti zaten.
Bütün bunlara rağmen Denktaş, Rum ve Yunan liderlerinin ne yapacağını beklemeden alelacele "ben katılmayacağım" diye açıklamakla, Yunanistan'ın sakındığı "çözümsüzlük yanlısı" görüntüsünü maalesef kendisi üstlendi! KKTC'yi de, Türkiye'yi de zora soktu.
Görüşmelere Karamanlis ve Papadopulos "katılacak", Denktaş "katılmayacak!"
Bakın, bu sakıncalı tabloyu gören oğlu Serdar Denktaş da onun görüşmelere katılmasını istiyor.
Görüşmelerden gerçekten bir sonuç çıkmayabilir. Ama bunun sorumluluğu Rum-Yunan tarafına yüklenebilecekken, Denktaş'ın bu acelesi niye?
Denktaş sadece KKTC'deki kurulu düzen açısından baktığı için...
Elbette Denktaş Türkiye'yi çok seviyor. Ama sevdiği kadar da 'düşünmesi' gerekiyor. Türkiye "anavatan"dır.
TAHA AKYOL MILLIYET 19/03/2004

KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, İsviçre'de yapılacak

dörtlü görüşmeleri KKTC ve Kıbrıs Türkü için bir "cenaze töreni" olarak görüyor ve ekliyor: "Bugüne kadar elimizden geleni yaptık. Ancak karşıdan en küçük bir iyi niyet, bir adım görmedik. Bundan sonra göreceğimizi sanmıyorum. Ben bu plan bu şekilde görüşülmez dediğimde, yok görüşülür dediler, sizi oturttular. Ama sonuç ne oldu? Hiçbir ilerleme yok. Yaklaşımları değişecek gibi değil. Şimdi görelim bakalım İsviçre'de Türkiye devreye girince bir ilerleme sağlayabilecek mi? Pek umutlu değilim. Ama inşallah sağlanır, inşallah Türk tarafının olmazsa olmazları orada kabul edilir. Benim tercihim elbette bu olur."

'Neyi müzakere edeceğiz ki?'
Denktaş, bu karara varmasındaki en önemli etkenlerden birini de şöyle açıklıyor:
"AB ve Avrupa Konseyi temsilcileriyle burada yürüttüğümüz temasların sonuçları dün bize iletildi. Kabul edilebilecek gibi değil. Bize dedikleri şu: Biz 1960'ta kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti'yle anlaşma yaptık. O zaman kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti AB'ye giriyor. Kıbrıs Cumhuriyeti de bu görüşmelere göre yasalarını düzenledi. Onlar AB'ye uyumludur. Siz de bu devlete katılmak istiyorsanız, eklenebilirsiniz.
Yani mevcut Güney Kıbrıs Devleti'ni Kıbrıs Cumhuriyeti olarak kabul ediyorlar ve bize de o devletin bir dairesi gibi onların izin verdiği ölçüde gelin girin diyorlar. Bu bizi yıkmaktır. Başka anlamı yoktur. Diyorlar ki, biz size derogasyonlar konusunda söz vermedik, bundan sonra da veremeyiz. Oysa bu bizim olmazsa olmazlarımızın başında. Ne iki devlet, ne iki halk kabul ediyorlar. 1960'ta kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti siz eklenirseniz isim değişikliğiyle AB üyeliğine devam eder, girmezseniz böyle devam ederler. Bize söylenen bu. Artık neyi müzakere edeceksiniz?"
KKTC Cumhurbaşkanı Denktaş, ayrıca, Türk tarafına bir anayasa yapma olanağı da tanınmadığını, Annan'ın üç kişiyle bir anayasa taslağı hazırlayıp, anlaşmayla birlikte referanduma sokmak istediğini de vurguluyor ve böyle bir uygulamanın dünyanın hiçbir yerinde olmadığına işaret ediyor.

'Türkiye başarırsa sevinirim'
KKTC Cumhurbaşkanı, 23 Mart'ta İsviçre'de başlayacak dörtlü görüşmelerde Türkiye'nin ne yapacağını da görmek istiyor. "Eğer Türkiye, bu süreçte olmazsa olmazları Annan Planı'na geçirmeyi başarırsa tavrınız ne olur?" diye sorduğumuzda da Denktaş, şunları söylüyor:
"Türkiye'nin nasıl bir tutum göstereceği çok önemli. Eğer olmazsa olmazlarımızı plana taşıyabilirlerse memnun olurum. KKTC halkına durumu anlatırım. Plana evet deyin derim. Ama karşı taraf hiç umut vermiyor. Dörtlü görüşmelerde de bir şey değişmezse o zaman halkıma destek vermeyin, derim."
Denktaş, "Türkiye olmazsa olmazları İsviçre'de kabul ettirirse, 28 - 29 Mart'ta Annan'ın ve başbakanların katılacağı zirveye gider misiniz?" diye sorduğumuzda ise şu karşılığı veriyor:
"Olmazsa olmazlar plana girer ve davet ederlerse tabii giderim. Ama hiçbir ışık vermediler. Keşke dediğiniz gibi olsa..."

Gül: TV'den izledim
Denktaş'ın kararı, Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'ü rahatsız etti. Gül, "Canlı yayından izledim. Bir gün önce telefonda bana bir şey söylememişti. Oradaki heyetimizin gönderdiği telgraflarda da böyle bir şey yer almamıştı. Bu konu ciddi ve uzun vadeli düşünülmesi gereken bir konu. Böyle hamasi nutuklarla hiçbir yere gitmez" dedi.

KKTC Cumhurbaşkanı Denktaş, Başbakan Erdoğan'a gönderilmek üzere İsviçre'ye gitmeme kararının nedenlerini içeren bir mektup da hazırladı. Denktaş kararını açıkladıktan sonra Erdoğan veya Dışişleri Bakanı Gül'le bir görüşme olmamış. Kararının bu yönde olacağını Erdoğan'ın da bildiği kanaatinde...
Denktaş, İsviçre'de Türkiye'nin neler yapabileceğini görmek istiyor. Nihai kararını 23 Mart'ta başlayacak görüşmelerin alacağı seyre göre verecek. Denktaş'ın bu tavrı, Türkiye'nin olmazsa olmazlarda daha fazla ısrar etmesi ve Türk tarafını tatmin edecek bir adım atılması için Türkiye'nin elini güçlendirebilir.
Buna karşın, dörtlü görüşmelerde Türk tarafı lehine bir ilerleme olmaz ve Denktaş'a bildirilen sonuç İsviçre'de Türkiye'ye de kabul ettirilirse, o zaman, Denktaş'ın, referandum için hayır kampanyasına yönelebileceğini söyleyebiliriz.
FIKRET BILA MILLIYET 19/03/2004

KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Kıbrıs görüşmeleri sürecinin ikinci aşamasını oluşturacak olan İsviçre'deki dörtlü zirveye "gitmeme" kararından vazgeçecek mi?
Başbakan Tayyip Erdoğan'ın ve Yunan Başbakanı Kostas Karamanlis'in dün zirveye "gitme" kararını vermesi, Kıbrıs Türk liderinin tutumunu bir daha gözden geçireceği umudunu yaratmış bulunuyor.
Denktaş'ın önceki akşam aniden TV kameralarının karşısına çıkıp öfkeli bir ifade ile İsviçre'ye gitmeyeceğini ilan etmesi, doğrusu herkesi şaşırttı. Bu karar eğer Türk tarafının ağırlığını hissettirmeye yönelik bir "taktik" değilse, "bir hata" sayılmalıdır...
***
BU kararda bazı çelişkiler ve gariplikler var:
1) Denktaş, İsviçre'deki müzakerelere katılmayacağını bildirdi, ama ardından müzakereci görevinden çekilmeyeceğini belirtti. Eğer Denktaş umudunu tamamen yitirdi ise, bu sıfatını neden sürdürüyor?
2) Denktaş, Ankara ile ve Lefkoşa'da çalışan Türk Dışişleri heyeti ile uyum içinde olduğunu her vesile ile tekrarlarken, birdenbire bu kararını TV aracılığı ile ilan ediyor. Ankara'da, Başbakan Erdoğan, Dışişleri Bakanı Gül, Lefkoşa'da da Başbakan Talat haberi TV'den öğreniyor!..
3) Denktaş, Türk tarafının "olmazsa olmaz" saydığı konularda karşı taraftan olumlu herhangi bir işaretin gelmediğini öne sürerek bu şartlar kabul edilmezse "hiçbir şey olmaz" diyor. Oysa müzakereler devam ediyor. Bu süreç devam ederken, ikinci aşamasına katılmamak doğru mu (veya ters sonuç vermez mi?)...
***
BU arada KKTC liderinin açıkladığı gerekçelerin göz ardı edilmeyeceğini ve haklı noktalar içerdiğini de belirtmek lazım. Rum tarafı, kendinden ve elindeki kozlarından gayet emin şekilde hareket ediyor ve Türk tarafının önerilerini elinin tersi ile itiyor. AB özellikle "derogasyon" (ayrıcalıklar) konusunda "ikili" oynuyor. BM ise, nasıl olsa Annan kendi planı doğrultusunda son sözü söyleyecek havası içinde...
Eğer AB ve BM gerçekten 1 Mayıs'a kadar bir uzlaşma sağlanmasını istiyorsa, bu tavrını değiştirmeli ve Türk tarafının kaygılarını, önerilerini daha ciddi biçimde dikkate almalıdır. Bu bakımdan Denktaş'ın çıkışını da bir uyarı olarak görmeli, Türk tarafını tatmin edecek ilerlemeler olmadığı takdirde, bu kez Ankara'nın ve Talat hükümetinin de bu süreçten umudunu kesebileceğini anlamalıdır...
***
ŞU anda Denktaş'ın tutumu ile Ankara'nın politikası hissedilir derecede birbirinden ayrı çizgide.
Dün İstanbul'da, Kadir Has Üniversitesi'nde düzenlenen Kıbrıs ile ilgili sempozyuma katılması beklenen, ama gelemeyen Denktaş'ın ve Dışişleri Bakanı Gül'ün gönderdikleri mesajlar, bu görüş ve tavır farkını (veya çelişkiyi) açıkça gözlerin önüne serdi.
Açıkçası temeldeki görüş ayrılıkları, Denktaş ile bugünkü Türk hükümetini farklı yönlere sevk ediyor.
Denktaş önceki günkü açıklaması sırasında, Türk tarafının kendi içinde bölünmemesi gerektiğini söyledi. Ama nedeni ne olursa olsun, tek yanlı kararının bu ayrılıkları gidermeye hiç hizmet etmediği de bir gerçek...
SAMI KOHEN 19/03/2004

KKTC Cumhurbaşkanının bir süredir beklenen, ancak Ankara'da süpriz yaratan açıklaması farklı şekillerde yorumlanabilir.
New York'ta varılan anlaşmadan bu yana, KKTC Cumhurbaşkanı hükümet ile aynı düşünmediğinin tüm sinyallerini veriyordu. Denktaş'ın yaklaşımı farklı, Ankara'nın yaklaşımı ise bambaşkaydı.
Bu farkın temelinde "olmaz olmazlar" diye sloganlaştırılan bir yaklaşım vardı.
Denktaş'ın "olmaz olmazları" çok netti. 5-6 noktada özetlenen bu "olmaz olmazları" Papadopulos ile görüşmelerde kesinleştirilmeliydi. Rum lider ise, bunlara yanaşmadı. BM yetkilileri de –Denktaş'a göre- bu noktaların dikkate alındığına dair yeterli işeretleri vermediler. Bu süreç sürdürüldüğü taktirde, 4'lü toplantıdan da sonuç alınamayacak ve Kofi Annan'dan çıkacak final çözümde Türkiye'nin "olmaz olmazlarını" tatmin etmeyecek.
Denktaş bu varsayımla hareket edip iki yönlü bir yaklaşımı benimsemiş gibi görülüyor.

1. Ankara'ya baskı yapıp, olmazsa olmaz çizgilerini netleştirmesini sağlamak
2. BM'ye baskı yapıp, çözümü zorlaştıracağının mesajını vermek.

Ankara'nın pazarlık yaklaşımı ise Denktaş'tan farklıydı.
Dışişleri Bakanlığı ve hükümet, Washington'dan ve AB'den, Türkiye'nin "olmazsa olmazları" konularında ayrıntıya inilmemesine rağmen, genel destek elde etmiş ve pazarlık masasından kalkmadan sonuna kadar yürümeyi, en son kararı referandum öncesinde vermeyi planlamıştı. Ankara, ne olursa olsun Kıbrıs'ta "ver kurtul" yaklaşımını hiçbir zaman benimsemedi. Olayı, aşamalı şekilde değerlendirmeyi istedi.
Denktaş bu çıkışıyla, Ankara'nın planlarını bozmuş oldu.

HEMEN HAREKETE GEÇMEK GEREKİYOR
Şimdi soğukkanlı davranmak ve dağılma tehlikesi gösteren oyun planını en kısa sürede yeniden rayına oturtmak gerekiyor.
Her kafadan farklı sesler çıkmaya başlarsa, Türk tarafı elindeki kartların tümünü de kaybedebilir. Veya Denktaş'ın bu çıkışını iyi değerlendirip elini daha da güçlendirebilir.
Eğer Türk yetkililer bu gelişmeyi "Denktaş'ın ince bir politika yaptığı, sırf çözümsüzlük yaratmak amacıyla bu tutumu aldığı" sonucuna varıp sinirlenirlerse, hata ederler.
Denktaş bu çıkışını, AKP hükümetini zora sokup, Annan planı karşıtlarını cepheleştirip çözümü engellemek için yapmış olsa dahi, Türkiye soğukkanlılığını kaybetmemelidir.
Yapılması gereken, hemen bu hafta Başbakan Erdoğan veya Cumhurbaşkanı Sezer'in Denktaş'ı Ankara'ya davet etmeleridir. Ancak aynı zamanda da, kendi aralarında (Cumhurbaşkanlığı-Hümüket-TSK) olmazsa olmazlarını yeniden gözden geçirmeli, oyun planını mümkün olduğu kadar netleştirmeli ve ardından da KKTC Cumhurbaşkanına şu temel soruyu, belki de son defa sormalıdırlar:
"Biz şöyle bir yaklaşımı benimsedik, sizde bizimle bu planın uygulanmasında var mısınız, yok musunuz"
Alacakları yanıta göre de yola devam edilmeli.
Kıbrıs'ta varılacak sonucun faturası siyasi iktidara çıkarılacaktır. Sorumluluk onların omuzunda olacaktır. Bundan dolayı, kararı iktidar verecektir.
Eğer Denktaş beğenmezse, geriye yapılacak birşey kalmaz. Ancak 4'lü toplantıya böylesi ne dağınık bir manzada gidilmemesi gerekir.
MEHMET ALI BIRAND MILLIYET 19/03/2004

Cumhurbaşkanı Denktaş, bir heyeti kabulü sırasında gazetecilerin sorusu üzerine, Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül ile yaptığı telefon konuşmasına değinerek, kararında bir değişiklik yapamayacağını, Rumların ve BM Genel Sekreterliği'nin durumunu iyice değerlendirdiğini, bu durumda İsviçre'ye gidemeyeceğini Gül'e ilettiğini söyledi.

Derogasyonlar (ayrıcalıklar) kusuna büyük önem verdiklerini yineleyen Denktaş, yapılan anlaşmanın, Avrupa Birliği'nin birincil yasası olmaması halinde Türklere verilen hakların kağıt üzerinde kalacağını kaydetti. Denktaş, istedikleri bu ayrıcalıkların verilmeyeceğinin, AB yetkilileri tarafından birkaç gün önce söylendiğini belirtti.

Denktaş, bir soru üzerine, ''anlaşmanın imzalanması aşamasına gelindiğinde, eğer bu aşama referandumdan önce ise ve belgede istedikleri yer almamışsa, bunu kimsenin imzalamayacağını'' söyledi. Denktaş, ''eğer imza aşaması referandumdan sonra olursa ve referandumdan da 'Evet' sonucu çıkmışsa ve yine anlaşmanın içerisinde istediği noktalar yoksa, bu kez de istifa etmesi gerekeceğini'' belirtti.

KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Kıbrıs müzakerelerine 22 Mart'tan sonra devam etmeyeceğinin daha önce iki kez resmi yollardan Ankara'ya bildirildiğini belirtti.

Denktaş, varılan bir anlaşma referandumdan sonra imza aşamasına geldiğinde, ve bu kabul edemeyeceği bir durumda ise görevinden istifa edeceğini söyledi.

Cumhurbaşkanı Denktaş, bir heyeti kabulü sırasında, gazetecilerin,Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül ile bugün yaptığıtelefon görüşmesinin içeriğini sorması üzerine, şöyle konuştu:

''Sayın Gül'e bu kararımın (İsviçre'ye gitmeme kararı) sürpriz olmaması gerekirdi. Kendisine daha önce resmi olarak iki kez, benim, 22'sinden sonra devam etmeyeceğim duyurulmuştu Türkiye'ye. Sürpriz değildi.''

Gül'ün kendisini telefonla aradığı saatte Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'a yazdığı mektupları imzaladığını ifade eden Denktaş, mektubunda detaylı değerlendirmesininyer aldığını, bunu Gül'e de aktardığını söyledi.

Denktaş, ''kararında bir değişiklik yapamayacağını, çünkü görüşmelerde Rumların tutumlarını, Genel Sekreterliğin tutumunu iyice değerlendirmiş olduğunu söylediğini'' ifade etti ve ''Bizi kendi istedikleri doğrultuda bir sonuca götürmek için bir uğraş vardır. Bizim söylediklerimizi kaale alan taraf yoktur'' dedi.

Türkiye ile birlikte derogasyonlar (ayrıcalıklar) üzerinde ısrarladurduklarını anlatan Denktaş, ''Çünkü bunları AB garanti etmezse, birincil yasası kısmına almazsa, bize verilen haklar kağıt üzerinde kalmaya mahkum haklardı. Bunların verilmeyeceğini en nihayet bize son iki üç gün içerisinde söylediler. Dolayısıyla ben bu ikinci safhaya dagirersem, halkıma yanlış bir haber vermiş olacağım, yanlış ümit vermişolacağım'' diye konuştu.

''HÜKÜMET TAM YETKİLİ''

Hükümetin tam yetkiyle İsviçre'ye gideceğini belirten Denktaş, ''Benin görüşmelerde alamadıklarımı alırlarsa Türkiye'nin de yardımı ile, bundan en başta sevinç duyacak olan ve alkışlayacak olan benim. Bulamadıkları takdirde, hiç olmazsa halkıma, şimdiden zorlukların haberini vermiş oluyorum'' dedi.

''Artık kimsenin kendilerini, 'şöyle yaptınız böyle yaptınız' diyesuçlayamayacağını, çünkü işin alka kaldığını'' kaydeden Denktaş, şöyle konuştu:

''Halkımıza biz güveniyoruz. Kendilerine gerçekleri söyledikten sonra kararı kendiler verecek. Neticeyi kendileri hep birlikte çekeceklerdir. Onun için benim geride kalmam gayet doğaldır. Görüşmeleri sabote etmek için yaptığım bir şey değildir. Ama gidişatı iyice gördükten sonra, yapay bir anlaşma, yapay bir sonuç ve ondan sonra 'başınıza gelenleri çekin' dercesine bir yaklaşımı var yabancıların. Bunları gördükten sonra böyle netice vermeyecek görüşmelere devam etmemin hiçbir manası olamazdı. Bunları kendisine (Gül'e) anlattım. Zaten yazılısını da gönderdik.''

İstenilen derogasyonların alınamayacağına göre herkesin düşünmesi gerektiğinin altını çizen Denktaş, ''Yapılacak bir anlaşmanın hükmü, üzerine yazıldığı kağıt kadar olacaksa bunun kıymeti yoktur'' dedi.

BİR RUM'UN SÖYLEDİKLERİ

Cumhurbaşkanı Denktaş, yaklaşık bir hafta önce görüştüğü bir Rum arkadaşının kendisine söylediklerinden de alıntı yaptı.

Rum arkadaşının, ''Denktaş, 1960 Anlaşması bize zorla empoze edilmişti. Üç yıl yaşayabildi ve kanla neticelendi. Şimdi bize daha daağır bir baskıyla, çok daha vahim ve çok daha karmaşık bir anlaşma empoze edilmektedir. Aramızda toprak kavgaları da olacaktır. Mal-mülk kavgaları olacaktır. Ben gelecekten çok korkuyorum'' dediğini aktaranDenktaş, mal-mülk konularının, mal-mülk kavgalarını ortadan kaldıracakşekilde halledilmesini istediklerini, ama kimsenin buna yaklaşmadığınısöyledi.

Denktaş, görüşmelerin devamını istediğini ve İsviçre'ye gitmemesinin görüşmelere hiçbir etkisinin olmayacağını belirtti.

Hükümetin, adada başarılamayanı İsviçre'de başarmasını dileyen Denktaş, ''Burada başaramadığımızı orada da başaramazlarsa kimse gelipbize zafer çığlıkları atmasın. Halkımıza gerçekleri söylesin. Ümit ederim ki gerçekleri birlikte söyleyeceğiz, Anavatanımızla birlikte'' dedi.

Denktaş, bir soru üzerine Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Baki İlkin'in adaya gelmesinde anormal bir durum olmadığını ifade etti.

İsviçre'ye gitmeyeceğinin BM'ye de iletildiğini açıklayan Denktaş,Ankara'da zirve yapılacağı konusunda bir program olmadığını söyledi.

HÜKÜMETİN STATÜSÜ

Cumhurbaşkanı Denktaş, bir soru üzerine, dörtlü konferansa katılacak hükümetin statüsü konusunda bir sıkıntı çıkmaması gerektiğini ifade ederek, ''Eğer kötü niyetleri yoksa'' dedi.

Hükümetin de kendisi ile birlikte görüşmelere katıldığını ifade eden Denktaş, ''Bir kaçamak arıyorlarsa bunu yapabilirler, ama yapmamaları lazım. Çünkü ben kimin adına bulundum orada, Kıbrıs Türk toplumu adına bulundum. Hükümet de Kıbrıs Türk toplumu adına bulanacaktır'' diye konuştu.

Denktaş, anlaşmanın imza aşamasına gelindiğinde pozisyonunun ne olacağına ilişkin bir soruya ise şu karşılığı verdi:

''İmzalama aşamasına ne zaman geleceğiz, referandumdan evvel ise ve bizim istediklerimiz bunun içinde yoksa tabiatıyla kimse imzalamaz bunu. Referandumdan sonra ise halk referanduma 'evet' demişse ve bu hala kabul edilemez bir durumda ise, benim zaten bu görevden istifa etmem lazım. Yani bile bile, iki üç yılda bu halkı tamamen harap edecek bir anlaşmaya bu halk göz göre göre 'evet' dedirtilmişse, aldatılarak veya öyle düşündüğü için halkın kararına saygımız olacaktır. Ama benim bu sorumluluğu devam ettirmem mümkün olmayacaktır. Bu da benin şahsi hakkımdır, herhalde teslim ederler. Onun için her şey bulunacak anlaşmaya bağlıdır. Anlaşma nasıl gelirse bunun hakkında hepimiz tekrar değerlendirme yapacağız.''

HURRIYET 19/03/2004

Rum Politis gazetesi, Karamanlis'in dün dörtlü konferansa katılacağını açıklamasının, ''Rum tarafını zorunlu istikamete soktuğu'' yorumunda bulundu.

HURRIYET 19/03/2004

"Söylenen, biz bu görüşlere cevap veremeyiz, parametrelerin dışındadır, gibi kısa içeriği olmayan cevaplar aldık. Diyalog kurulamadı, diyalog kurulamayınca müzakere yapılamadı. Ortadaki kutunun içi 380 sayfa belgeyle doldu. Bu belgelere cevap verilebilecek mi, görüşmeleri yürüten BM heyeti bunları Genel Sekretere iletecek mi şüphemiz var. Pazartesi al-ver süreci başladı ama De Soto ile en fazla 2 saat biraraya geldik. Alver süreci yaşanmadı. Daha çok ver ver oldu.

Çarşamba günü itibariyle Çumhurbaşkanı İsviçre'deki sürece katılmayacağını söyledi. Kendi gerekçeleri var ve kendi açısından haklı olabilir. Ancak bizim ümidimiz, Karamanlis ve Başbakan Erdoğan'ın katılımıyla ortaya çıkacak yeni durumda kendi tutumunu yeniden gözden geçirmesi ve görüşmelere katılması. Katılmasını isteme nedenimiz, İsviçre'de inisiyatif bizden ziyade Türkiye ve Yunanistan ile BM Genel Sekreterinin elinde olacaktır. Eğer günün sonunda bir çözüme ulaşacaksa bu çözümle yaşayacak olan Kıbrıslı Türkler ve Kıbrıslı Rumlardır."

Türkiye ile belirlenen kırmızı çizgilerin önceliklerinin neler olduğu konusunda Ankara hükümeti ile mutlak bir anlaşmaya varılması gerektiğini kaydeden Denktaş, "Bu konuda hemfikir olmazsak İsviçre'ye gitme ve gitmeme konusunu Demokrat Parti olarak gözden geçirmek zorunda kalırız." dedi. Denktaş, böyle bir durumda İsviçre'deki müzakere masasında figüran olarak varolacaklarını vurguladı.

Erdoğan'ın zirveye hazır olduğunu BM Genel Sekreteri Annan'a bildirmesi üzerine, Erdoğan'la birlikte davet mektubu alan Karamanlis dün İsviçre'ye gideceğini açıkladı.

YUNANİSTAN Başbakanı Kostas Karamanlis, Kıbrıs için yapılacak dörtlü zirveden kaçamadı. Geçen hafta dörtlü zirveye katılmayacağını Ankara'ya bildiren Karamanlis'i Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın manevrası sıkıştırdı. Erdoğan BM Genel Sekreter Kofi Annan'a zirveye hazır olduğunu bildirince, Annan da Türk ve Yunan başbakanlarına birer mektup yazarak dörtlü zirveye davet etti. Baskı altında kalan Karamanlis Annan'ın davetini reddedemedi.

BUSH’LA KONUŞTU

Bu arada Karamanlis dün ABD Başkanı George W.Bush ile 15 dakika süren bir telefon görüşmesi yaptı. Atina Haber Ajansı (ANA), Karamanlis'in Bush'tan, Kıbrıs Türk tarafının ikna edilmesi için girişimde bulunmasını istediğini duyurdu.

Karamanlis'in İsviçre davetini kabul etmesiyle sonuçlanan süreç şöyle gelişti: Yunanistan'ın Ankara'daki Büyükelçisi Türk Dışişleri Bakanlığı'na giderek, Ada'daki görüşmelerde ilerleme sağlanamadığını, bu koşullarda müzakerelerin başbakanlar düzeyinde yapılamayacağını bildirdi. Bu ziyaretten iki gün sonra Başbakan Erdoğan, Annan'a mektup yazıp dörtlü zirveye hazır olduğunu bildirince tablo değişti. Kofi Annan, Erdoğan'la Karamanlis'e birer mektup göndererek 23 Mart'ta başlayacak zirveye davet etti. Bu gelişme karşısında, Karamanlis'in Annan'ı reddetme şansı kalmadı. Masadan kaçan taraf olmaktan korktuğu için 28 Mart'ta zirveye katılacağını açıklamak zorunda kaldı.

Kıbrıs'ın kaderini çizecek son pazarlık 23 Mart'ta muhtemelen dışişleri müsteşarları düzeyinde başlayacak. Karamanlis, 25-26 Mart'ta Brüksel'deki AB zirvesine katıldıktan sonra İsviçre'ye geçecek ve 28 Mart'ta BM Kofi Annan'ın başkanlık edeceği zirveye katılacak.

HURRIYET 19/03/2004

Talat, İsviçre'deki konferansta BM'nin de boşlukları dolduracağını ve konferans biter bitmez 31 Mart'ta da planın son halinin ilan edileceğini açıkladı. Denktaş'ın kararıyla görüşme sürecinin kesintiye uğradığını da belirten Talat, ‘‘Herşey Türkiye ve Yunanistan'ın da katılacağı İsviçre'deki görüşmeye kalmış gibi görülüyor. Mart'ın 24'ünde başlayıp 30'unda sona erecek. Ve 4'üncü Annan planı da bir ertesi günü 31 Mart'ta ilan edilecek’’ diye konuştu.

Referandumun tarihi konusunda itiraz olduğuna da dikkat çeken Talat, BM Genel Sekreteri'nin boşlukları doldurma sürecini geriye aldığını ve bu nedenle tarihin de değişebileceğini söyledi.

Talat, Denktaş'ın ‘‘olmazsa olmaz’’ diye tanımladıkları Annan planında istedikleri değişikliklerin gerçekleşmemesi endişesini dile getirdiğine de dikkat çekti ve ‘‘Bir çok kez, ‘siz devam ettirin' demiştir. Ama ben görüşmelerin son aşamasına gitmeyeceğini beklemiyordum. Medyadan öğrendim. KKTC'de toplumsal uzlaşmayı tehdit eden bir gelişme, umarım fikrini değiştirir’’ dedi.

Sürecin sonunda talep ettikleri iki kesimlilik, siyasal eşitlik, AB’nin anlaşmayı temel hukuk sayması gibi konuların plana girmesinden umutlu olduğunu da vurgulayan Talat, bunlar olmazsa referandumda kendisinin de halka olduğu gibi gerçekleri anlatacağını ve sonuca göre oy kullanmalarını isteyeceğini belirtti.

HURRIYET 19/03/2004

KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın İsviçre'deki dörtlü konferansa katılmama kararını Ankara'ya danışmadan aldığı Dışişleri Bakanı Abdullah Gül tarafından da doğrulandı. Gül, Denktaş'la salı günü görüştüklerini, ancak kendisine böyle birşeyden bahsetmediğini söyledi. Açıklamayı TV'den canlı yayında izlediğini belirten Gül, şöyle dedi: ‘‘Bunlar, konuşarak, istişare edilerek yürütülen şeyler. Kıbrıs Türklerinin geleceğini düşünerek, onların haklarını en iyi şekilde korumak için hepimizin gece gündüz çalışmamız gerekir.’’

Gül, Denktaş'ın müzakerelerle ilgili açıklama yapmasından duyduğu rahatsızlığı da, ‘‘Bu konularda böyle hamasi nutuklarla hiçbir yere gidilemez. Bunu meydanlarda konuşanlar ve herkes için söylüyorum’ dedi.

HURRIYET 19/03/2004

Erdoğan, Denktaş'ın görüşmelerden çekileceğine inanmadığını belirterek, ''Biz buradan çekiliyoruz dememeliyiz, diyemeyiz'' dedi.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın İsviçre'de başlayacak Kıbrıs görüşmelerinden gazetelerde yer aldığı şekilde çekileceğine inanmadığını belirterek, ''Biz buradan çekiliyoruz dememeliyiz, diyemeyiz'' dedi.

Erdoğan, Başbakanlık Resmi Konutu'ndan katıldığı STV'deki ''Haluk Örgün ile Haber Kritik'' programında, gündeme ilişkin soruları yanıtladı.

Erdoğan, ''KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, gelişmelerden anladığımız kadarıyla Ankara'ya haber vermeden, Kıbrıs görüşmelerinden çekildiğini açıkladı. İsviçre'ye sanırım Denktaş'sız gidiyorsunuz. Bu çözümü nasıl etkiler?'' sorusunu yanıtlarken, Denktaş'ın bu müzakere süreçlerini başından beri götürdüğünü anımsattı.

Son dönemdeki müzakereler başlarken bunu başından sonuna kadar Denktaş'la götürmekte kararlı olduklarını her yerde ifade ettiklerini belirten Erdoğan, şöyle devam etti:

''Bu son noktada aslında Sayın Denktaş'ın ifadelerinden müzakereden çekilmek gibi bir şey anlamıyorum, böyle bir şeyi anlamak da istemiyorum.

Bu arada şöyle bir şey oldu. Yunanistan seçimleri yeni yapılmıştı. Seçimlerin ardından da Sayın Kostas Karamanlis'in, 'bu başbakanlar düzeyinde değil de dışişleri bakanları düzeyinde yapılsın' şeklinde açıklaması oldu. Denktaş belki bundan dolayı 'bunu uzaktan izleyeceğim' gibi bir yaklaşım göstermiş olabilir. Kaldı ki bize bugüne kadar resmi olarak intikal etmiş bir şey yok.

Karamanlis'in katılacağına yönelik bir haber geldi. Biz zaten Sayın Annan'a da 'bunun başbakanlar düzeyinde yürümesini istiyoruz, ama en üst düzeyde dışişleri bakanımızın katılabileceğini' söylemiştik. Karamanlis böyle bir karar verirse biz ona katılırız. Bu müzakerelerde KKTC için ortak olmazsa olmazlarımızı göz ardı etmeden, ama her iki tarafın çıkarına olacak şekilde bu sorunu çözelim istiyoruz.''

''KIBRIS'A HAMASETLE YAKLAŞANLAR VAR''

Erdoğan, onlarca yıl süren bu sorunun sadece KKTC'deki vatandaşı rahatsız etmediğini, Türkiye'dekileri de rahatsız ettiğini ifade ederek, şunları kaydetti:

''Bunun çözülmesi lazım. Siyaset çözüm sanatıdır. Siyaset sorun üretme sanatı değildir. Ama ülkemizde ne yazık ki Kıbrıs sorununa yaklaşırken sorun üretmeyi hedef alanlar var. Hamasetle yaklaşanlar var.

Bizim Kıbrıs ile ilgili hassasiyetlerimiz bellidir. Ama ne yazık ki Türkiye'nin 1974'teki barış harekatına o zamanlar karşı çıkanlar, o zamanlar TSK'yı işgalci görenler, şu anda arşivimde var, şu anda bakıyorum, Kıbrıs'a sahip çıkanlarla aynı fotoğraf karesinin içinde yer alıyor. Bunu anlamak mümkün değil. Neyi ne için yaptığımızı çok iyi bilmemiz lazım.

Burada olmazsa olmazlarımız vardır ve attığımız her adımda en geniş manada müzakeresini yaparak, ondan sonra da hükümet olmanın getirdiği siyasi riski göze alarak, bu adımı atarız.

Bunun Lozan'da da örneklerini yaşadık. Bugün bazı adımlar atılırken zaman zaman usul noktasında farklı yaklaşımlar ortaya çıkabilir, ama bu farklı yaklaşımlar hiçbir zaman KKTC'deki vatandaşlarımızın aleyhine olacak şekilde neticelendirmek mümkün değildir. Biz ne kadar iyi niyet gösteriyorsak, karşı taraftan da aynı iyi niyeti bekleriz. Karşı tarafda aynı iyi niyeti gösterirse, bu sorunu çözme imkanımız olur.''

''ÇÖZÜMDEN YANAYIZ''

Başbakan Erdoğan, Kıbrıs görüşmeleri sürecinde hükümetin aldığı kararların ''devlet politikası değil de siyasi bir karar'' şeklinde gösterildiğinin ifade edilmesi üzerine, ''Bunların hiçbirini samimi olarak görmüyorum. Samimi görmemiz mümkün değildir'' dedi.

Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer başkanlığında konuyla ilgili bir zirve yapıldığını, MGK'da konunun enine boyuna görüşüldüğünü, Bakanlar Kurulu'nda tartışıldığını anlatan Erdoğan, konunun Davos'ta, ABD'de Bush'la, Prodi'yle, devlet başkanlarıyla aynı ayrı ele alındığını belirtti.

''Burada bir çözümsüzlük ortaya çıkarsa bu Güney'den olsun, bizden olmasın'' dediklerini ifade eden Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

''Ama bizim olmazsa olmazlarımıza iş gelirse, orada biz de kalkar tavrımızı koyarız. Olay bu kadar basittir. Ama çözmek istiyoruz, iyi niyetimiz bu istikamette. 1 Mayıs'tan önce bu işin çözülmesinden yanayız.

Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti doğacak. Aynı bayrak, aynı marş ortaya çıkacak. Sizi şu anda devlet olarak kimse tanımıyor, o andan itibaren devlet olarak tanıyacaklar. Bunda samimiler mi onu görürüz? Biz samimi olarak adımımızı atacağız. Şu anda ben devlet olmanın bedelini tayin edemiyorum. Bunu yakalamak, dünyada devlet olarak tanınmak, Türkçe'nin AB'de resmi dil olarak kullanılması çok önemli şeyler.''

ÜÇ ÖNEMLİ HASSASİYET

Buradaki üç önemli hassasiyetin, iki kesimliliğin kuvvetlendirilmesi, garantörlüğün kuvvetlendirilmesi ve haritanın daha dürüst hale getirilmesi olduğuna dikkati çeken Erdoğan, şöyle konuştu:

''TSK'nın orada varlığının devamını belli bir miktarda da olsa istiyoruz. Mal mübadelesi konusundaki hassasiyetlerimiz karşılıklı olarak görüşülüyor. Bunlar görüşülür, mutabakat sağlanırsa bir çözüme varılır. Ama 'biz buradan çekiliyoruz' dememeliyiz, diyemeyiz.

Ben inanıyorum ki, Sayın Denktaş'ın da gazetelerde yer aldığı şekilde bir çekilmesi söz konusu değildir. Son ortaya çıkan tablo sebebiyle dışardan izleme, Sayın Başbakan Talat'ın ve Sayın Serdar Denktaş'ın gitmesi şeklinde değerlendirmiş olabilir.''

Erdoğan, ''Sayın Denktaş'ın katılacağını düşünüyor musunuz?'' sorusu üzerine, ''Henüz böyle bir görüşmemiz olmadı ama, görüşürüz'' dedi.

"SANKİ REJİMİ KORUMA GÖREVİ CHP'YE VERİLDİ"

Başbakan Erdoğan, ''Rejim tehlikesi Türkiye'de rahat kullanılan bir cümle... Rejim tehlikesi o kadar kolay mı?'' sorusu üzerine, şu yanıtı verdi:

''Bu tür bir yaklaşım çok çirkin. Bir rejim var, bir de sistem var. Türkiye'de rejim ve sistem karıştırılıyor. Kendi saltanatlarının yıkılmasından endişe edenler, şu anda bunu üstlenmiş olan CHP'dir. Sanki rejimi koruma görevi CHP'ye verilmiştir. Yok böyle bir şey.

Türkiye'deki siyasi partilerin hepsinin de rejimimiz hakkında hassasiyetleri vardır, ama sistem noktasında eleştirisini yapar o farklı bir olaydır. Boşluk vardır yapar, statükoyu eleştirir yapar, ama Türkiye Cumhuriyeti'nin kendi hassasiyetlerini korumada kimse taviz vermez, onlar da bu hassasiyeti görür. Nedense Türkiye'deki bizim parlamento içi muhalefette böyle bir sıkıntı var. Bu devamlı hepyapılıyor. Bundan devamlı nemalanmak isteniyor. Ama bunu yaptıkça görüyorsunuz geri tepiyor.''

Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül, Türkiye'nin de KKTC'nin de Annan planı üzerinde yapmak istedikleri değişiklikler olduğunu belirterek, bunlarla ilgili kararın BM Genel Sekreteri Kofi Annan'a kalacak gibi göründüğünü söyledi.

Brezilya Dışişleri Bakanı Celso Amorim ile düzenlediği ortak basın toplantısında, gazetecilerin Kıbrıs'a ilişkin sorularını yanıtlayan Gül, Türkiye'nin de KKTC'nin de önem verdiği konular olduğunu ve yapmak istedikleri değişiklikler bulunduğunu belirterek, şöyle konuştu:

"Bunlar Genel Sekreter'e kalacak gibidir, o zaman müzakere ederek, Annan'ın ortaya çıkaracağı planda, almak istediğimiz konuları almaktır hedefimiz."

Gül, Türkiye ve KKTC'nin ayrı ayrı öncelikleri olduğuna dair bir havanın ortaya çıkmaması gerektiğini de kaydederek, dış politikada sloganlarla konuşmanın yanlış olduğunu ifade etti.
Kıbrıs konusuyla ilgili olarak yarın çok önemli bir toplantı yapılacağını da açıklayan Gül, "Toplantı dışişleri bakanlığı bünyesinde mi olacak, yoksa devletin tüm kurumları bir araya gelip fikir jimnastiği mi yapacaklar?" şeklindeki bir soru üzerine, "İkincisi" diye yanıt verdi. Gül konuya ilişkin ayrıntılı bilgi vermedi.

Gül, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş ile bugün yaptığı telefon görüşmesinde, kendisini İsviçre'ye gelmesi için ikna edip etmediğine ilişkin bir soru üzerine de, "Kendisinin bir kararı var, zorla kişileri ikna edecek halimiz yok tabii ki" dedi.
HURRIYET 19/03/2004

Komite üyelerinin başvuru sahibini bilmeden değerlendirmeye aldığı ezgilerin sahiplerinin, marşın resmi onayından sonra açıklanması bekleniyor.

HURRIYET 19/03/2004

Kıbrıs'ta çözüm için son durak İsviçre

Atina ve Ankara, Annan Planı'na son şeklinin verileceği İsviçre'deki konferansa başbakan düzeyinde katılmayı kabul ettiklerini açıkladı

YORGO KIRBAKİ, HİLAL KÖYLÜ
ATİNA/ANKARA - Kıbrıs sorununun çözümü için yeni bir aşamaya giriliyor. 19 Şubat'ta Lefkoşa'da başlayan müzakerelerde önemli ilerleme kaydedilemezken,
sıra garantör ülkeler Türkiye ve Yunanistan'ın katılacağı dörtlü konferansa geldi. BM Genel Sekreteri Kofi Annan, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın sürpriz biçimde 'Gitmeyeceğim' dediği dörtlü konferans için Türkiye ve Yunanistan başbakanlarına bir mektup yazdı. Mektupta Başbakan Tayyip Erdoğan ile Yunan Başbakanı Kostas Karamanlis, 23 Mart Salı Günü İsviçre'nin Luzern kenti yakınlarındaki Bürgenstock kasabasında başlayacak dörtlü konferansa davet edildi. İki lider de daveti kabul ederken, Papadopulos'tan henüz ses yok, Denktaş'ın ise fikir değiştirebileceği öne sürülüyor.

Önce bakanlar başlayacak
Annan iki sayfalık mektubunda, dörtlü konferansın 'yüksek düzeyde katılım'la yapılmasını istedi. Mektupta, "Çalışmaların sürmesini istiyoruz.
Dörtlü konferansa katılımın yüksek seviyede olmasına sevinirim. Dörtlü konferansın olumlu sonuçlanmasını elbette isteriz, ancak sonuç alınamazsa New York'ta kararlaştırılan süreç işleyecektir" denildi. İki lider de daveti kabul edip 28 Mart'ta buluşmaya gideceklerini iletti. Konferansta 23-28 Mart tarihlerinde iki tarafı da dışişleri bakanları temsil edecek. Bakanlar 25 Mart'ta Brüksel'de yapılacak AB zirvesine katılıp Bürgenstock'a
dönecek ve başbakanlarla buluşacak. Başbakanlara Annan da katılacak ve boşlukları doldurarak referanduma götürülecek olan anlaşmaya İsviçre'de son noktayı koyacak.

Atina çark etti
BM Genel Sekreteri'nin Türkiye'nin konferansa üst düzeyde katılım tezine destek vermesi Ankara'yı memnun ederken, katılım düzeyini düşürme çabasıyla
konferansın müsteşarlar düzeyinde başlayıp dışişleri bakanları düzeyinde tamamlanmasını Ankara'ya öneren Yunan yönetimi çark etti. BM'yi ikna edemeyen Atina, Yunan Başbakanı Kostas Karamanlis'in daveti kabul ederek 28 Mart'ta İsviçre'de hazır bulunacağını açıkladı. Karamanlis'in tavır değiştirmesinin bir nedeni de ABD Başkanı George W. Bush oldu. Bush, Annan'ın davet mektubunun Atina'ya ulaşmasından hemen sonra Karamanlis'i telefonla arayıp çözüm için ABD'nin kararlılığını hatırlattı ve yardıma hazır olduğunu belirtti. Karamanlis ise Türk tarafına baskı yapılmasını istedi.

Bush etkili oldu
Karamanlis'in yanıtını öğrenen Ankara da kısa süre içinde Erdoğan'ın yanıt mektubunu BM'ye iletti. Mektupta, "Dörtlü görüşmelere en üst düzeyde katılmaya hazırız" ifadeleri kullanıldı. Başbakanlık kaynakları, Erdoğan'ın Karamanlis'le 28 Mart'ta İsviçre'de buluşmak için hazırlıklara başladığını kaydetti. Karamanlis'in, çark etmesi Ankara'da "Yunanistan da bu işin ciddiyetini görmeye başladı" yorumlarına neden oldu.
Rum Yönetimi lideri Tasos Papadopulos'un İsviçre'ye gidip gitmeyeceği ise büyük ölçüde KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın nihai kararına bağlı. Rum Yönetimi Sözcüsü Kipros Hrisostomidis, Denktaş'ın toplantıya katılmayacağına ilişkin açıklamasından sonra ortaya çıkan yeni durumu bugün Rum Milli Konseyi toplatısında değerlendireceklerini söyledi. BM kaynakları da Denktaş'ın 'Gitmeyeceğim' açıklamasını 'nihai' kararı saymadıklarını söyledi. BM'nin bu görüşü hem Rum Yönetimi, hem de Yunan Büyükelçiliği'ne ilettiği belirtildi. Yunan Dışişleri'ne yakın kaynaklar ise "Denktaş İsviçre'ye gitmenin karşılığında hem BM'den hem Ankara'dan bir şeyler kopartma çabasında" yorumunu yaptı.

Eller taşın altına sokuldu

İsmet Berkan

Kıbrıs'la ilgili teknik konular herhalde ilgi çekmediğinden ötürü olsa gerek Kıbrıs'ta çözüm karşıtı kalemşorlar tarafından pek bilinmiyor. Oysa bu ayrıntılar çok önemli.
Gündüz Aktan defalarca yazdı, bir kez de ben tekrar edeyim: Annan Planı çerçevesinde yürütülen müzakerelerin sonunda, müzakere yürüten adadaki iki taraf, her konuda anlaşsalar bile herhangi bir kâğıdın üstüne imza atmayacaklar. Kıbrıs için Kofi Annan tarafından oluşturulacak çözüm anlaşmasına Türkiye, Yunanistan ve İngiltere imza atacaklar sadece.
Üç garantör ülkenin imzaları, Annan tarafından oluşturulan metnin referanduma sunulmasının 'uygun bulunduğu' anlamına gelecek. Anlaşmayı esas olarak referandumda ada halkları onaylayacak ya da reddedecek.
Dolayısıyla Rauf Denktaş'ın masadan kalkması bu saatten sonra bir anlam taşımıyor. (Kaldı ki, Denktaş hâlâ İsviçre'ye de gidebilir.)
Ancak buna karşılık Türkiye ve Yunanistan'ın son tur görüşmelerde en üst düzeyde temsil edilmesi çok ama çok büyük önem taşıyor. Çünkü bu, Ankara ile Atina'nın ellerini taşın altına sokmayı kabul ettikleri anlamına geliyor.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan, Kıbrıs çözüm planına son şeklini Türk ve Yunan Başbakanlarının İsviçre'nin Luzern kenti yakınlarındaki Bürgenstock köyündeyken verecek. Yani, aslında 9-10 Nisan tarihlerinde beklenen garantör ülkelerin taahhütleri belki de 31 Mart'ta İsviçre'de verilecek.
Düne kadar Yunanistan, İsviçre'deki görüşmelere Başbakan düzeyinde değil de Dışişleri Bakanı düzeyinde katılmaktan, hatta görüşmeleri bakanlık müsteşarlarının yürütüp nihai aşamada bakanların devreye girmesinden söz ediyordu.
Kim bilir, belki de Rauf Denktaş isteyerek ya da istemeyerek İsviçre'deki son tura katılımın başbakanlar düzeyinde olmasına yardımcı oldu. Belki de Kostas Karamanlis, Denktaş'ın gelmeyeceğini duydu diye İsviçre'ye gitmeye karar verdi.
Rauf Denktaş'ın önceki yıl Kopenhag'dan ve geçen yıl Lahey'den beri Annan Planı'na pek gönlü olmadığını bilmeyen yok. Denktaş, Lahey sonrası, "Artık
Annan Planı masada değildir" demeye bile başlamış, bu planın felsefesine karşı olduğunu kim bilir kaç defa söylemişti.
Ama Denktaş, Ankara'nın bastırmasıyla New York'ta BM Genel Sekreteri'ne görüşmelerin başlaması için gereken taahhütleri verdi. Rum tarafı Denktaş'ı izlemeye mecbur kaldı.
Ancak Denktaş bunu gönülsüz yaptığını defalarca açıkladı. O yüzden KKTC Cumhurbaşkanı her aşamada sorumluluğu Ankara'nın üstüne yıkmaya çalışıyordu. Kendi mantığı içinde haksız da değildi belki.
Önceki akşam İsviçre'ye gitmeyeceğini açıklarken de amacı Ankara'yı zorlamak, sonunda ortaya çıkacak metin için de, "Bu benim değil Ankara'nın metni" demekti.
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan önceki akşam Denktaş'ın bu kararını öğrendikten sonra durumu fazla ciddiye almadığını ima ederken bütün bunları biliyordu kuşkusuz.
Nitekim dün İsviçre'ye başbakan düzeyinde katılma kararı önce Ankara'dan geldi. Yani Ankara üstüne düşen sorumluluğu almaktan kaçmayacaktı.
Şimdi, sadece meraklısı için, gözler bir kez daha Rauf Denktaş'ta. Bakalım Kıbrıs Türklerinin efsanevi lideri kendi trajedisi içinde tarih sahnesinden silinip gidecek mi, yoksa hayatının mücadelesini bir zaferle mi taçlandıracak

Bir bardak suda fırtına

Murat Yetkin

Ankara'da Denktaş İsviçre'ye gitmese bile süreci devam ettirecek siyasi irade sergileniyor

Önce Kıbrıs konusunda önümüzdeki günlere ilişkin en muhtemel senaryoyu aktarmakta yarar var: 23 Mart'ta Kıbrıs'taki iki tarafla birlikte Türk ve Yunan dışişleri bakanları İsviçre'de (muhtemelen Bürgenstock kasabasında) bir araya geliyorlar. Diplomatların ve hukuk uzmanlarının katılımıyla, BM gözetiminde görüşmeler başlıyor. 25-26 Mart tarihlerinde dışişleri bakanları, Avrupa Birliği zirve toplantısı nedeniyle Brüksel'e geçiyorlar ama, İsviçre'deki görüşmelere dışişleri müsteşarları düzeyinde devam ediyorlar. Bakanların da İsviçre'ye dönmesinden iki gün sonra, 28 Mart'ta başbakan/cumhurbaşkanlarının da İsviçre'ye gelerek görüşmelerin düzeyini yükseltmesi öngörülüyor. Bu aşamada BM Genel Sekreteri Kofi Annan da müzakerelere katılıyor. Bu şekilde en üst düzeye yükseltilmiş olan Kıbrıs görüşmelerinin 31 Mart'a dek sonuç alacak şekilde sürmesi planlanıyor.
Evdeki hesap çarşıya uyar mı göreceğiz, ama diplomatların üzerinde çalıştığı takvim bu.
Bu takvim, dün BM Genel Sekreteri Annan'ın tarafları, üst siyasi düzeyde
İsviçre'ye davet etmesiyle önemli bir aşama kaydetti. Başbakan Tayyip Erdoğan ve onu izleyen Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis, davete
icabet edeceklerini açıkladılar.
Ancak Kıbrıs'tan beklenen hızda açıklamalar gelmedi.
Rum Cumhurbaşkanı Tasos Papadopulos 1 Mayıs'tan önce böyle bir müzakere masasına oturmuş olmanın er ya da geç uzlaşma getireceğini bilerek ayak sürüyordu. Öte yandan Türk Cumhurbaşkan Rauf Denktaş'ın bir gün önce,
17 Mart'ta söylediği gibi İsviçre'ye gitmemesi, Papadopulos'a eşsiz bir propaganda ve oyun bozma fırsatı verecekti. Papadopulos, böyle bir durumda İsviçre'ye zevkle giderek Denktaş'ı oyun-bozan ilan edebilirdi. Annan Planı'nın ve 21 Nisan'daki referandum şartının geçersiz olması gerektiğini de söyleyebilirdi. Bu durumda Rum Cumhuriyeti'nin, Türkleri de temsilen AB üyesi olması gerektiği propagandasını sürdürebilirdi.
Oysa adanın kuzeyinden değişik sesler yükseliyordu. KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat, Denktaş'ın görüşmelerden çekilmediğini söylediğini ısrarla vurguluyor, Denktaş'ın kararını gözden geçirmesi için elinden geleni yaptığını söylüyordu. Çünkü Denktaş bu kararı açıkladığında henüz Karamanlis ve Erdoğan'ın İsviçre'ye gideceği belli olmamıştı ve şimdi yeni bir durum değerlendirmesi gerekebilirdi. Talat diğer yandan, Denktaş'ın alacağı olumsal kararın toplumsal bütünlüğe zarar verebileceği uyarısını yapıyordu. Mevcut takvimin işlemesi durumunda Dışişleri Bakanı sıfatıyla
İsviçre müzakerelerini başlatacak olan Serdar Denktaş, Rumların uzlaşmaz tutumu bırakması gerektiğini söyleyerek babasını yumuşatmaya çalışıyordu.
Ankara'da hükümet ve Dışişleri cephesi ise Denktaş'ın bu çıkışına içerlemiş görünüyordu.
Sabah saatlerinde TOBB'daki Türk-Alman İş Konseyi toplantısına katılan Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, "Ben de canlı yayından izledim. Bir gün önce bana böyle bir şey söylememişti" diyordu. 16 Mart akşamı Denktaş'la yaptığı telefon konuşmasında Gül herhangi bir sorun sezmemiş miydi de, 17 Mart'taki açıklamasından hayal kırıklığına kapılmıştı? (Acaba Lefkoşa'daki Türk büyükelçisi Hayati Güven de bakanlığı önceden uyarmamış mıydı?) Yarım gün içinde ne değişmişti? Denktaş bu çıkışı müzakere pozisyonunu güçlendirip Yunan ve Rum tarafını masaya çekmek için mi yapmıştı? Yoksa, dün Ankara'daki Batılı elçiliklerce dile getirilen "Ankara mutabakatı dağıldı mı?" endişesi haklı mıydı? Denktaş, 8 Ocak ve 23 Ocak toplantılarıyla Ankara'da Cumhurbaşkanlığı-Genelkurmay-Hükümet-KKTC dörtgeninde varılan mutabakattan çekilme uyarısında mı bulunuyordu? Ancak hükümet çevreleri hal böyle olsa bile, Kıbrıs sürecini devam ettirmeye kararlı görünüyor.
Bir yetkili bu durumu, "Denktaş henüz İsviçre'ye gelmeyeceğini Ankara'ya resmen bildirmedi. Gelip müzakerelere katkı sağlamayı sürdürürse daha iyi olur. Ancak gelmezse Talat var, hükümet var. Görüşmeler devam eder" diyerek açıklıyor. Zaten bu noktadan sonra Ankara için geri dönüş, ancak Rumların masada, BM'nin de onaylayacağı bir uzlaşmazlık sergilemeleri halinde muhtemel olur.
Yani bir bardak suda kopan fırtınaya karşın sürecin devamı için siyasi irade mevcut görünüyor.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, dörtlü Kıbrıs müzakerelerine katılmak üzere 28 Mart’ta İsviçre’ye gidecek. BM Genel Sekreteri Annan’ın davet mektubunu Yunanistan Başbakanı Karamanlis’in de kabul ettiği ve 28 Mart’ta İsviçre’ye gideceği açıklandı.
Takvime göre, öncelikle Kıbrıs’taki tarafların görüşmesi, daha sonra ise başbakanların devreye girmesi sözkonusu olacak.
ÖNCE OY KULLANACAK
28 Mart’ta Türkiye’de yerel seçimlerin yapılması nedeniyle, Erdoğan’ın oyunu kullandıktan sonra İsviçre’ye hareket etmesi bekleniyor.
Yunanistan da, Başbakan Karamanlis’in Annan’ın müzakerelere davetini kabul ettiğini duyurdu. Karamanlis’in dörtlü Kıbrıs müzakerelerine katılmak üzere 28 Mart’ta İsviçre’ye gideceği açıklandı.

Önceki gün dörtlü görüşmeye katılmayacağını açıklayan Denktaş’ın da, Annan’ın, resmi davetini incelediği öğrenildi. Annan’ın davetiyle ilgili Rum Yönetimi’nin tutumu da henüz netlik kazanmadı.
BUSH KARAMANLİS’İ ARADI
Öte yandan Kıbrıs Rum yönetimi Sözcüsü Kipros Hrisostomidis, Denktaş’ın İsviçre’ye gitmeme kararının, “ciddi ve derinliğine incelenmesi gereken bir gelişme” olduğunu söyledi. Rum radyosunun haberine göre, Hrisostomidis, Denktaş’ın açıklamasıyla “oluşan soru işaretlerinin”, Papadopulos ve Rum siyasi parti liderlerince inceleneceğini kaydetti.
ABD Başkanı George Bush’un, Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis ile telefon görüşmesi yaptığı da açıklandı. Bush’un Karamanlis’i seçim zaferinden ötürü kutladığı görüşmede, ağırlıklı olarak Kıbrıs konusunun ele alındığını duyurdu. Bush’un Karamanlis’e, ABD’nin Kıbrıs sorununun çözülmesini istediği ve bu yönde gösterilen çabalara katkıda bulunmaya hazır olduğunu söylediği, Karamanlis’in ise Atina’nın Kıbrıs’ta adil, kalıcı, BM kararlarına ve AB müktesebatına uygun bir çözüm bulunması arzusunu taşıdığını vurguladığını belirtti.

HALKIN SESI 19/03/2004

Başbakan Mehmet Ali Talat, dün saat 14.00’te düzenlediği basın toplantısında, İsviçre’de yapılacak 4’lü toplantıların sonunda 31 Mart’ta Annan Planı’nın dördüncü versiyonun ortaya çıkmış olacağını belirterek, son müzakereler sürecinde Kıbrıs Türk halkının hayati konu ve isteklerini, Kıbrıs Türk halkına zarar verecek noktaları ilk defa BM’ye anlatabildiklerini, bu nedenle bunun sonuç vereceğine ve Kıbrıs Türk halkının hayati konularının planda yer alacağına inandığını kaydetti.

Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis’in İsviçre’ye gideceğini açıklamasını nasıl değerlendirdiğini ve bunun Cumhurbaşkanı’nın kararını değiştirmesine neden olup olamayacağını soran bir gazeteciyi yanıtlayan Başbakan Talat, “Çok iyi, doğru ve yararlı buluyorum. Biz Türk tarafı olarak en üst düzeyde temsiliyeti hep istiyorduk. Ciddi bir iş yapılacaksa en üst düzeyde bir katılım gerekliydi” dedi.

ORTAK KAMPANYA UMUDU

Talat, “Ama bu olmazsa sonuçta 1 Nisan’da yollar ayrılırsa da ayrılır. Herkes gerekçelerini ortaya koyar, kampanya yürür, halk anlar ve ona göre oyunu kullanır. Biz elbette ki hükümet olarak eğer aynı ortak noktaya ulaşabilirsek, gerçek neyse geldiğimiz noktada o gerçeği anlatacağız. AB ve başka kurumlar güvencelerini vermemişse, vermiyorsa, vermemekte ısrar ediyorsa bunu da halkımıza anlatacağız. Bütün bunlara rağmen referandumdan kaçmamız söz konusu değil” dedi.

Çözüm için hala ümitli olduğunu, çok büyük olasılıkla çözümün olacağına inandığını ifade eden Başbakan Talat, bunun gerekçesini de “Çünkü bizim Kıbrıs Türk tarafı olarak ortaya koyduğumu, son derece önem verdiğimiz ve hayati bulduğumuz hususlara planın dördüncü versiyonunun olumlu yaklaşacağına inanıyorum” sözleriyle açıkladı.

“Önemli olan süreci toplumsal bütünlüğü sağlayarak götürmektir. Beni Sayın Cumhurbaşkanı’nın bu konudaki kararı o bakımdan rahatsız etmiştir. Yani toplumsal birliği zedeleyebilme ihtimali olduğu için rahatsız etmiştir yoksa görüşmeci olarak görüşme sürecinden çekilmediğini duyurmuştur zaten” diyen Başbakan Talat, Annan Planı’nın Kıbrıslı Türklere zarar verebilecek noktalarını ilk kez BM’ye anlatabildiklerini, bunun ilk kez olduğunu, çünkü böylesine yoğun olarak ilk kez görüştüklerini, her şeyi ayrıntılarıyla görüştüklerini söyledi.

"SONUÇ VERECEK"

Başbakan Talat, İsviçre’de Kıbrıs Türk tarafının tüm isteklerini elde edemeyeceğini ama planın dengesini bozmayacak hususlarda isteklerin elde edilebileceğini düşündüğünü bildirdi. Talat, buna örnek olarak “siyasal eşitliğin sürekli güvencede olmasını, varılan anlaşmanın Avrupa müktesebatının parçası haline getirilmesi” gibi konuları verdi.

Bir soru üzerine KKTC’deki Türkiye kökenlilerin Kıbrıslı eşi olanlar hariç 45 bininin adada kalacağını, kimsenin itile kakıla adadan çıkarılmayacağını belirten Başbakan Talat, “kimsenin referandumda oy kullanacak ama vatandaş olamayacak” konumunda olmayacağını kaydetti. Bu bilgilerin İçişleri Bakanlığı’nda var olduğunu belirten Talat, nüfus yapısının her zaman kontrol altında olması gerektiğini, Annan Planı’nın Kıbrıs’ta ikamet edenlerin vatandaş yapılmasını öngördüğünü ifade etti.

"ONAYLAMIYORUM"

Başbakan Talat, öngörülen 12 Mart tarihine karşın BM’ye henüz sunulmayan Türk parça devletinin anayasa taslağının, Cumhurbaşkanı Denktaş’ın bu konuya ilişkin tavrı ve dün verdiği karar göz önüne alındığında, Birleşmiş Milletler’e kendisi tarafından sunulup sunulmayacağına ilişkin bir soruya karşılık da, “Bu konuda şu anda bazı zorluklarımız var. Konuyu hala daha değerlendiriyoruz. Bu konuda bir şey yapmak durumunda olduğumuzun da farkındayız, değerlendiriyoruz. Şimdilik bunu söylemekle yetinmek istiyorum” şeklinde konuştu.

HALKIN SESI 19/03/2004

Türkiye Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül, Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş’ın İsviçre’ye gitmeyeği yönündeki açıklamasını canlı yayından izlediğini, Denktaş’la bir gün önce telefonda konuştuklarını, ancak kendisine böyle bir şey söylemediğini belirtti.

Bu konularda böyle hamasi nutuklarla hiçbir yere gidilemeyeceğini, bunu meydanlarda konuşanlar ve herkes için söylediğini belirten Gül, bu konunun çok ciddi ve uzun vadeli olarak düşünülmesi gerektiğini, böyle bir safhada bulunulduğunu kaydetti.

HALKIN SESI 19/03/2004

Prendergast, başbakanlığa girerken görüşmeyle ilgili sorular üzerine bir açıklama yapmadı ve sadece Talat ile görüşeceklerini söyledi.

BM yetkilileri geçmişte sadece cumhurbaşkanlığına gidiyor, başbakan ve diğer yetkililerle de cumhurbaşkanlığında veya parti merkezlerinde bir araya geliyordu.

Öte yandan, BM yetkilileri bu sabah Güney Kıbrıs Rum Yönetimi Başkanı Tasos Papadopulos ile de bir araya geldi. BM yetkilileri dün gece de cumhurbaşkanlığında Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Başbakan Talat, Başbakan Yardımcısı Dışişleri Bakanı Serdar Denktaş, Türkiye’nin Lefkoşa Büyükelçisi Hayati Güven, Türkiye Dışişleri Bakanlığı heyetindeki yetkililer ve üst düzey KKTC yetkilileriyle bir araya gelerek uzun süren yemekli çalışma toplantısı gerçekleştirmişti.

HALKIN SESI 19/03/2004

TALAT: “TABİKİ ORADA OLACAĞIZ”...Başbakan Mehmet Ali Talat, BM Genel Sekreteri Kofi Annan’ın önceki gün birer davet mektubu göndererek, Kuzey Kıbrıs, Türkiye, Güney Kıbrıs ve Yunanistan’ı dörtlü görüşmeler için davet ettiği İsviçre’ye heyet olarak gideceklerini ve bu heyetin karar alma yetkisine sahip olacağını açıkladı. Talat, “Biz, tabii ki bir heyet olarak orada olacağız ve heyetimiz karar alma yetkisinde olacaktır” dedi.

Başbakan Mehmet Ali Talat, BM Genel Sekreteri Kofi Annan’ın önceki gün birer davet mektubu göndererek, Kuzey Kıbrıs, Türkiye, Güney Kıbrıs ve Yunanistan’ı dörtlü görüşmeler için davet ettiği İsviçre’ye heyet olarak gideceklerini ve bu heyetin karar alma yetkisine sahip olacağını açıkladı. Talat, “Biz, tabii ki bir heyet olarak orada olacağız ve heyetimiz karar alma yetkisinde olacaktır” dedi. Talat bir başka soru üzerine de, kendilerinin Isviçre’deki görüşmelere heyet olarak gideceklerini ve bu heyetin karar alma yetkisine sahip olacağını belirterek, şöyle dedi:

"Biz, tabii ki bir heyet olarak orada olacağız ve heyetimiz karar alma yetkisine sahip olacaktır. Sayın Denktaş, Isviçre’ye gelmezse ki tercihimiz gelmesidir, tabii onunla ve diğer birçoklarıyla da danışma halinde olacağız. Bizim yasal yapımıza göre yürütme organı hükümettir. Dolayısıyla yetki, hükümet olarak bizdedir.”

Rum radyosuna göre BM Genel Sekreteri Kofi Annan Türkiye, Yunanistan, Kıbrıs Türk ve Rum tarafı temsilcilerine mektup göndererek, 23 Mart’ta Bürgenstock’ta başlayacak dörtlü konferansa katılmaya davet etti. Taraflardan, davetine mümkün olduğunca çabuk yanıt vermelerini isteyen Annan, tarafların dörtlü konferansa, karar alınabilmesine olanak sağlayacak düzeyde temsilciler göndermelerini istedi ve kendisinin de mart sonunda konferansa katılacağını açıkladı.

Rum Yönetimi Sözcüsü Kipros Hrisostomidis, Rum Yönetimi Başkanı Tasos Papadopulos’un, Genel Sekreter’in dörtlü konferansa davet mektubunu dün gece aldığını doğruladı. Rum Sözcü Hrisostomidis, Rum Yönetimi’nin, Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş’ın dörtlü konferansa katılmak üzere

YENIDUZEN 19/03/2004

Prendergast, başbakanlığa girerken görüşmeyle ilgili sorular üzerine bir açıklama yapmadı ve sadece Talat ile görüşeceklerini söyledi.

Başbakanlık Şeref Salonu’nda gerçekleşen görüşmede basına görüntü alma olanağı verildi, ancak açıklama yapılmadı. Başbakan ve BM yetkilileri basın görüntü alırken müzakereler sürecine basının gösterdiği yoğun ilgi üzerine sohbet ettiler ve Talat, BM yetkililerine, Kıbrıs Türk medyasının yanı sıra Türkiye basınının da olaya çok büyük ilgi gösterdiğini ve süreci sürekli canlı yayınla izleyicilerine aktardığını anlattı.

Öte yandan, BM yetkilileri dün sabah Güney Kıbrıs Rum Yönetimi Başkanı Tasos Papadopulos ile de bir araya geldi. BM yetkilileri önceki gece de cumhurbaşkanlığında Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Başbakan Talat, Başbakan Yardımcısı Dışişleri Bakanı Serdar Denktaş, Türkiye’nin Lefkoşa Büyükelçisi Hayati Güven, Türkiye Dışişleri Bakanlığı heyetindeki yetkililer ve üst düzey yetkililerle bir araya gelerek uzun süren yemekli çalışma toplantısı gerçekleştirmişti. (tak)

YENIDUZEN 19/03/2004

AB yardımlarından yararlanmak ve projeler sunabilmek için yasal düzenlemelerin kaçınılmaz olduğunu vurgulayan Erçin, kamu ihale yasasının çıkarılmasının ve Devlet Planlama Örgütü’nün yeniden organize edilmesinin bu sürecin en önemli unsurları olduğunu anlattı. Mali yardımların etkin ve verimli kullanılması, ayrıca şeffaflık için bu düzenlemelerin kaçınılmaz olduğunu söyleyen Erçin, kamu ihale yasası için çalışmaların başladığını, DPÖ’nün yeniden organizasyonu çerçevesinde de önümüzdeki günlerde AB uzmanlarının DPÖ çalışanlarına seminer vereceğini kaydetti.

Erçin, şunları söyledi:

Erçin, "Sivil toplum örgütlerinin katkısı önemli. Bu hem uyum çalışmalarına katkı yapacak ve herkes kendi alanına göre katkıda bulunacak, hem de örgütlerin yeniden yapılanmasına ve esas görevlerine dönmelerine yardımcı olacak” diye konuştu. (tak)

YENIDUZEN 19/03/2004

Cumhurbaşkanı Denktaş'ın tavrının kendisi için sürpriz olmadığının altını çizen Talat, "Sürpriz bir söylem değildi belki ama, sürpriz bir karar oldu. 31 Mart'a kadar toplumsal uzlaşıyı sağlamak adına hep birlikte hareket edilmeliydi" dedi.

Bazı gazetelerde yayınlanan ve "masadaki harita" diye lanse edilen haritanın gerçeklerle bağdaşmadığını söyleyen Talat, "Ne bize sunulmuş ne de benimsenmiş bir harita vardır. Üzerinde çalışılmış çok sayıda harita var. Türkiye'nin hazırladığı harita var. Ama harita yayınlanırda, halkı yanıtmış oluruz" ifadesini kullandı.

Rum Yönetimi lideri Tasos Papadopulos'un dörtlü zirveye katılıp katılmamasının zirve sonucunu nasıl etkileyeceğinin sorulması üzerine Başbakan Talat, her halükarda İsviçre'ye gidecek Rum heyetin de yetkili olacağını hatırlattı.

Süreç, 31 Mart'ta tamamlanacak

Cumhurbaşkanı Denktaş'ın açıklamasının kendisi için sürpriz bir söylem olmadığını, her ne kadar böyle bir şey beklese de olacağına ihtimal vermediği için kararın sürpriz olduğunu kaydeden Talat, ilgili komite tarafından hazırlanan "Kıbrıs Türk Oluşturucu Devleti"nin taslak anayasasının BM'ye teslim edilmemesinin de süreçte zorluk oluşturduğunu belirtti.

"Ankara ile temasların üç öğün devam ettiğini" belirterek Talat, Cumhurbaşkanı Denktaş'ın İsviçre'ye gitmemesini açıklamasını kendisinin de televizyondan duyduğunu söyledi. Talat, Denktaş'ın kararının bir rahatsızlığın ifadesi olduğunu belirtti.

KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis'in dörtlü konferans için İsviçre'de bulunacak olmasının, Kıbrıs sorununu çözme isteğini göstereceğini söyledi.

Talat, düzenlediği basın toplantısında, Başbakan Erdoğan'ın İsviçre'ye gitme kararından mutlu olduğunu belirterek, "Ciddi iş yapılacaksa üst düzeyde bir katılım gerekli" dedi. Talat, bir gazetecinin, "Erdoğan ve Karamanlis'in İsviçre'ye gitme kararını açıklamasında, Cumhurbaşkanı Denktaş'ın gitmeme kararı etkili olabilir mi" yönündeki sorusuna, "Olabilir. Ama niye olsun da diyorum. Sonuçta iki ülke başbakanının orada bulunması, bu sorunu çözme isteğinin göstergesidir. Her iki başbakanında orada olmasından ben mutlu olurum" karşılığını verdi.

Komitelerin çalışmalarını sürdürdüğünü, İsviçre zirvesinden sonra da çalışmalarına devam edeceğini açıklayan Talat, referandum konusuna da değindi. Referandum için 20 Nisan tarihinin belirlenmesine rağmen, bu tarihin 20 Nisan- 1 Mayıs arası gerçekleşebilme ihtimali olduğuna dikkat çekti.

Hükümet, tam yetkili

BM'nin cumhurbaşkanının Luzern'e gitmesi için bir baskı yapıp yapmayacağının sorulması üzerine Talat, "BM buna karışmaz. Önemli olan orada yetkili konumunda bir heyetin olması. Ama BM de buna çok şaşırdı. Görüşmelerde problem yaratacağının farkındadırlar ama yine de Denktaş'a baskı yapmaları söz konusu olamaz" dedi. Talat iç hukuka göre hükümetin yetkili olmasına rağmen, uluslararası arenada toplum liderlerinin tanındığını hatırlatarak, "Hükümet yetkilidir. Gitmesi uygundur ve doğrudur. İç yasal düzenlemelerimiz de buna uygundur" ifadesini kullandı.

KIBRIS 19/03/2004

Başbakan ise girişte, görüşmeyle ilgili açıklama yapılmayacağını, ancak saat 14.30'da düzenleyeceği haftalık basın toplantısında sorulara yanıt vereceğini belirtti.

Son ana kadar belirsizlik

Başbakanlık Şeref Salonu'nda gerçekleşen görüşmede, basına görüntü alma olanağı verildi, ancak açıklama yapılmadı. Başbakan ve BM yetkilileri, basın görüntü alırken müzakereler sürecine basının gösterdiği yoğun ilgi üzerine sohbet ettiler ve Talat, BM yetkililerine, Kıbrıs Türk medyasının yanı sıra Türkiye basınının da olaya çok büyük ilgi gösterdiğini ve süreci sürekli canlı yayınla izleyicilerine aktardığını anlattı.

Öte yandan, BM yetkilileri dün sabah Güney Kıbrıs Rum Yönetimi Başkanı Tasos Papadopulos ile de bir araya geldi. BM yetkilileri önceki gece de Cumhurbaşkanlığı'nda Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Başbakan Talat, Başbakan Yardımcısı Dışişleri Bakanı Serdar Denktaş, Türkiye'nin Lefkoşa Büyükelçisi Hayati Güven, Türkiye Dışişleri Bakanlığı heyetindeki yetkililer ve üst düzey KKTC yetkilileriyle bir araya gelerek uzun süren yemekli çalışma toplantısı gerçekleştirmişti.

KKTC tarihinde ilk kez, Birleşmiş Milletler'in (BM) üst düzeyde iki yetkilisi, Başbakanlık'ı ziyaret etti.

KIBRIS 19/03/2004

İsviçreli uzmanların, adanın birleşmesiyle ilgili yasaların uyumluluğu konusunda tarafların hukukçularına yol göstereceği kaydedildi. İsviçreli iki uzmandan biri olan Didier Pfirter'in BM'nin eski hukuk danışmanı olduğu ve BM'nin Kıbrıs için önerdiği anayasanın hazırlanmasına katkıda bulunduğu belirtiliyor.

KIBRIS 19/03/2004

Kurucu devlet kurumlarının oluşturulması

Federal Parlamento

Kurucu devletlerin kendi yasama organlarının seçiminin hemen ardından, her kurucu devlet parlamentosunun yeni seçilmiş üyeleri kendi aralarından 24 delegeyi federal parlamentoya atayacaktır. Bu geçici parlamento, Kuruluş Anlaşması'nın yürürlüğe girmesini izleyen birinci yılın sonuna dek ve anayasada senato için belirlenen usullere göre, Federal Parlamento'nun anayasal fonksiyonlarını ve imtiyazlarını yürütecektir.

Federal yürütme

KURUCU DEVLET KURUMLARI

1. YIL SONUNDA GÖREVİ BİTER.

Diplomatik misyonlar

Kıbrıs'ın New York'taki BM, Cenevre'deki BM, AB, Yunanistan, Türkiye, Rusya, ABD, Çin, Fransa ve Birleşik Krallık nezdindeki diplomatik misyon başkanları her bir kurucu devletten eşit sayıda olacaktır. Bu misyonların başkan yardımcıları ise diğer kurucu devletten olacaktır. Bu hüküm Kuruluş Anlaşması'nın yürürlüğe girmesinden en geç üç yıl sonra tam olarak uygulanmış olacaktır.

Federal kamu hizmeti

Pasaportlar

Geçici Merkez Bankası Kurulu

Merkez Bankası Kurulu geçici üyeleri, Kuruluş Anlaşması'nın yürürlüğe girmesinden hemen sonra 15 ay için görev üstleneceklerdir; bu süre sonunda anayasanın hükümleri uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından atanan bir kurul ile değiştirileceklerdir.

Bir kurucu devlet, Kuruluş Anlaşması'nın yürürlüğe girmesini izleyen ilk iki yıl içinde, Kuruluş Anlaşması'nın yürürlüğe girmesi öncesinde akdedilen bir antlaşmanın o kurucu devlete uygulanmayacak şekilde değiştirilmesi yönünde talepte bulunabilir. Böyle bir talep, söz konusu antlaşmanın kapsamı yalnızca kurucu devletlerin yetkisi dahilinde ve yapısı sadece bir kurucu devlette uygulanabilir nitelikte ise, Eş Başkanlar veya Bakanlar Kurulu'nca olumlu yönde değerlendirilecektir.

Türkiye AB'ye girinceye dek, Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti her iki kurucu devletin onayına ek olarak Yunanistan ve Türkiye'nin rızası olmadan toprağını uluslararası askeri operasyonlara açmayacaktır.

Federal ekonomik politikada kurucu devletlerin ekonomilerinin uyumlaştırılmasına özel önem verilecektir. Amaç, iki kurucu devlet arasındaki ekonomik farklılıkları ortadan kaldırmak olacaktır. Bu politikalar, her kurucu devlete dolaylı vergiden (AB'ye gitmeyen dolaylı vergi gelirinin en az üçte biri oranında) pay veren bir sistemi de içerecektir. Bu sistem, iki kurucu devlet arasındaki ekonomik eşitsizlik yok oluncaya kadar Kıbrıs Rum Devleti'nden Kıbrıs Türk Devleti'ne net bir kaynak aktarımı olmasını sağlayacaktır. Ekonomik uyumlaştırmaya ayrıca Avrupa Birliği yapısal fonları ve programları, ve aynı zamanda Kıbrıs Türk Devleti'ne yönelik 259 milyon euro değerindeki özel fon da yardımcı olacaktır.

Para

Federal makamlar özel kişilerin ve tüzel kişilerin muhasebe defterlerini euro para birimi üzerinden tutmalarını kabul edecektir.

1964 ile anlaşmanın yürürlüğe girmesi arasında geçen sürede oluşan borçların sorumluluğu, nüfusu ilgili krediden yararlanan kurucu devlete aittir. Eğer alınan bir kredi anlaşmadan sonra tüm Kıbrıs'a yararı olacak kamu hizmetleri ve altyapı için kullanılmış ise, ilgili borçtan federal hükümet sorumlu olacaktır. Aynı şey 1964 öncesindeki borçlar ve bu borçların geri ödenmesi için de geçerli olacaktır. İlgili kurucu devletin sorumluluğunda olan ve Yunanistan'dan veya Türkiye'den alınmış veya silah alımında kullanılmış olanlar hariç, tüm dış borçların sorumluluğunu federal hükümet yüklenecektir.

Aralık 1963 ile Kuruluş Anlaşması'nın yürürlüğe girmesi arasındaki olaylardan etkilenen mallar Kuruluş Anlaşması'nda öngörülen geçici bir mülkiyet rejimi çerçevesinde ele alınacaktır (bunlar dışındaki diğer mallarla ilgili tüm işlemler kurucu devlet kanunuyla düzenlenecektir). Genel sekreterin 1 Nisan 2003 tarihli raporuna göre, Kuruluş Anlaşması'nda önerilen düzenleme mülkiyet sorununa büyük oranda kendi kendini finanse eden bir çözüm getirmektedir. Bununla beraber, raporda yüklü miktarda uluslararası fon desteğine ihtiyaç olacağı da belirtilmektedir.

KIBRIS 19/03/2004

Amerikan yatırım kuruluşu Raymond James’in GfK’ya bağlı araştırma grubu Strateji GfK’ya yaptırdığı bir anket, KKTC’de Annan planının mevcut haliyle referanduma sunulması durumunda, halkın yüzde 40.8’inin “evet”, yüzde 46.3’ünün ise “hayır” yönünde oy kullanacağını ortaya çıkardı.
Strateji GfK kuruluşunun, KKTC’de 13-17 Mart arasında yaptığı ve 917 kişinin görüşlerini aldığı anketin sonuçlarına göre, Kıbrıslı Türklerin yüzde 10.5’i ise referandumda ne yanıt vereği konusunda kararsız.
BM Genel Sekreteri Kofi Annan’ın planda birkaç kritik değişiklik yapması halinde, referandumda plana “evet” diyeceklerin oranı ise yüzde 52.3’e yükseliyor. Bu durumda “hayır” diyeceklerin oranı ise yüzde 27.

EN BÜYÜK ENDİŞE İKİ KESİMLİLİK
Ankete katılanlar, en büyük endişelerinin “siyasi haklarının etnik temele dayalı olarak düzenlenmesi” oluşturuyor. Bunu “derogasyonlar” ve “mal-mülk sorunları” konularındaki endişeler izliyor.
Kuruluş, anket sonuçlarına ilişkin değerlendirmesinde, sonuçların, Türk tarafının en önemli endişelerini kapsayan kilit alanlara BM’nin müdahalesiyle, oyların yönünün “evet”e çevrilmesine ihtiyaç olduğunu ortaya koyduğunu belirtti.
Bu arada, Kıbrıs Rum kesiminde düzenlenen bir ankette, Annan planına yüzde 75.8 oranında “hayır” sonucu çıktı.

‘İKİNCİ BİR REFERANDUM YAPILABİLİR’
Öte yandan, Kıbrıs sorununa Annan planı temelinde çözüm bulmak için her iki tarafta da yapılacak referandumdan “hayır” sonucu çıkması halinde, ikinci bir referandumun yapılacağı, bundan da “hayır” çıkması durumunda KKTC’nin AB dışındaki ülkeler tarafından tanınmasının beklendiği iddia edildi.

’KKTC AB DIŞINDA TANINABİLİR’ İDDİASI
Rum Alithia gazetesine göre, Economist Intelligence Unit (EIU) araştırma kuruluşunun Mart ayında yayınladığı raporda, Kıbrıslı Rumların Annan planıyla ilgili referandumda “hayır” demeleri halinde ikinci bir referandum yapılacağı ve buna “evet” diyecekleri belirtildi.
Habere göre, EIU analistleri 20 Nisan’daki referandumda “hayır” cevabı çıkması durumunda ikinci bir referandum yapılacağını, bundan da “hayır” çıkması durumunda ise, Avrupa Birliği dışındaki bazı devletlerin KKTC’yi tanıyabileceği tahmininde bulundu.

Amerikan yatırım kuruluşu Raymond James'in GfK'ya bağlı araştırma grubu Strateji GfK'ya yaptırdığı bir anket, KKTC'de Annan planının mevcut haliyle referanduma sunulması durumunda, halkın yüzde 40,8'inin ''evet'', yüzde 46,3'ünün ise ''hayır'' yönünde oy kullanacağını ortaya çıkardı.
Stratejik pazarlama araştırmaları alanındaki çalışmalarıyla tanınan Strateji GfK kuruluşunun, KKTC'de 13-17 Mart arasında yaptığı ve 917 kişinin görüşlerini aldığı anketin sonuçları yayımlandı.
Ankete katılanların yüzde 46,3'ü, Annan planına mevcut haliyle karşı çıkacağını belirtirken, yüzde 40,8'i planı kabul etme eğilimini taşıdığını, yüzde 10,5'i ise bu konuda kararsız olduğunu kaydetti.
Anket sonuçlarına göre, BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın planda birkaç kritik değişiklik yapması halinde, referandumda plana ''evet'' diyeceklerin oranı yüzde 52,3'e yükselirken, ''hayır'' diyeceklerin oranı ise yüzde 27'ye düşüyor, kararsızların oranı da yüzde 16,3'e çıkıyor.
Ankete katılanlar, en büyük endişelerinin ''siyasi haklarının etnik temele dayalı olarak düzenlenmesi'' olduğunu belirtirken, bunu ''derogasyonlar'' ve ''mal-mülk sorunları'' konularındaki endişeler izliyor.
Başlangıçta ''evet'' oyu kullanmayı düşünenlerin yüzde 9,6'sı, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın Annan planına karşı çıkan bir kampanya başlatması halinde oylarının olumsuza doğru kayabileceğini ifade etti.

RAYMOND JAMES'İN DEĞERLENDİRMESİ

Kuruluş, anket sonuçlarına ilişkin değerlendirmesinde, sonuçların, Türk tarafının en önemli endişelerini kapsayan kilit alanlara BM'nin müdahalesiyle, oyların yönünün ''evet''e çevrilmesine ihtiyaç olduğunu ortaya koyduğunu belirtti.
İMKB'de de faaliyet gösteren yatırım kuruluşu, bu türden bir müdahalenin muhtemelen olacağını tahmin etmekle birlikte, ''içeriğin'' çok önem taşıyacağı görüşünü savunuyor.
Değerlendirmede, Denktaş'ın Annan planına karşı bir kampanya başlatma olasılığı ve ''çok büyük oranda olmamasına rağmen, evet oylarına yönelik etkisi'' dikkate alındığında, plana müdahalenin gerekliliğinin özellikle ortaya çıktığı belirtiliyor.
Değerlendirmede, ''Kıbrıs'a ilişkin olarak olumlu tutumumuzu sürdürsek de, anket sonuçları, KKTC'deki oyların 'çantada keklik' görülmemesi gerektiğini ortaya koyuyor'' denildi.
KKTC'de 22 Ocak 2003 tarihinde, Bayrak Radyo Televizyon Kurumu'nun yine Strateji GfK kuruluşuna yaptırdığı bir anket, Annan planını mevcut haliyle kabul etmeyenlerin oranının yüzde 62, kabul edenlerin oranının ise yüzde 32 olduğunu ortaya koymuştu.
MILLIYET 20/03/2004

Rum Ulusal Konseyi, Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos'un, Kıbrıs müzakerelerinin, Türkiye ve Yunanistan'ın da katılımıyla yapılacak ikinci ayağı olan dörtlü konferansa, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın veya Denktaş'ın yazılı yetki vereceği başka birinin gitmesi şartıyla İsviçre'ye gitmesi kararı aldı.
Rum basınına göre, Papadopulos başkanlığında dün akşam saatlerinde toplanan Rum Ulusal Konseyi, dörtlü konferansa şartlı gitme kararı aldı.
Ulusal Konseyin kararında, ''Kıbrıs Rum tarafı sadece Rauf Denktaş'la müzakere eder. Denktaş Lüzern'e gitmezse, kim olursa olsun, halefinin Kıbrıslı Türk liderinden, karar alabileceğine ilişkin yazılı yetki alması gerekir'' ifadesine yer verildi.
Ulusal Konsey'de benimsenen bu kararı, eski Rum yönetimi lideri Glafkos Klerides önerdi. Klerides, önceki Kopenhag örneğini hatırlatarak, Rum tarafının, Kıbrıs Türk toplumunun temsilcisi olarak görünecek kişiden, Denktaş'ın yazılı yetki istemesi gerektiğini savundu.
Ulusal Konsey üyeleri Vasos Lissaridis ve Yorgos Perdikis, Papadopulos'un Lüzern'e gitmemesi gerektiğini savundu. Sonuçta, Kıbrıs Rum tarafının, Genel Sekreter'in davetine olumlu yanıt vermesi ve Denktaş'ın Lüzern'de olmaması halinde, Kıbrıslı Türklerin temsilcisinden, Türk tarafını bağlayıcı kararlar alabileceği konusunda yazılı yetkiye sahip olmasını istemesine karar verildi.
Böyle bir yetkinin olmaması durumunda Rum tarafı, dörtlü konferansa hangi düzeyde katılacağına İsviçre'de karar verecek.
Rum Ulusal Konseyi de İsviçre'ye gidecek. Rum heyeti Lüzern'e gitmek üzere Salı günü saat 07.30'da Rum kesiminden ayrılacak.
MILLIYET 20/03/2004

KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Kıbrıs sorununun Türkiye'de partiler üstü bir konu olarak bugüne kadar geldiğini ifade ederek, partilerin bu konuda bölünmemesi gerektiğini söyledi. Denktaş, ''partiler Kıbrıs meselesi hakkında parçalanırsa, bundan Kıbrıs'ın zarar, Kıbrıs'ın düşmanlarının yarar göreceğini'' vurguladı.
Denktaş, İsviçre Ülkücü Türk İslam Kültür Dernekleri Federasyonu Başkanı İrfan Okutan ve beraberindeki heyeti kabul etti.
KKTC Cumhurbaşkanı Denktaş'ı desteklemek amacıyla topladıkları imzaları sunan Okutan, ''İmzalarımızla bir kez daha yanınızda olduğumuzu belirtiyoruz. Annan planı doğrultusunda İsviçre'de yapılacak toplantılara katılmama kararınızı da kalpten destekliyoruz'' dedi.
Heyete teşekkür eden Denktaş, bu tür etkinliklerin kendilerini yüreklendirdiğini kaydetti.
Türkiye'deki siyasi partilerin Kıbrıs konusunda bölünmemesi gerektiğini, bundan Kıbrıs'ın düşmanlarının yarar göreceğini ifade eden Denktaş şunları söyledi:
''Onun için ABD'nin, AB'nin Kıbrıs üzerinde kendilerine öz, kendi çıkarları için görüşleri ve talepleri vardır. Zannedersem Annan planıyla onların çıkarlarına hizmet edilmektedir. Bu nedenledir ki Türkiye'nin garantörlüğü yavaşça ve sinsice ortadan kaldırılmakta, Türk askeri yine yavaşça ve sinsice Kıbrıs'tan çıkarılmaktadır.'' Makarios'un 1960'larda, ''Bütün zorluğumuz Garanti Anlaşması'dır. Garanti Anlaşması'ndan kurtulursak, Türk askerini adadan çıkarırsak, artık Enosis'in tahakkuk ettiğini ilan edebiliriz'' dediğini anımsatan Denktaş, Rumların AB'ye müracaatının amacının, silah yoluyla yapamadığını AB yoluyla yapmak olduğunu söyledi.

''TÜRKLÜK SÖKÜLÜR''

Dünyanın Kıbrıs'ta oynanan oyunu görmek istemediğini ifade eden Denktaş, Annan planını, Kıbrıs Türklerinin haklarını koruyacak bir şekle sokmak için çok uğraştıklarını, ancak bunu başaramadıklarını belirtti. İsviçre'de yapılacak görüşmelere Türkiye'nin de katılacağını kaydeden Denktaş, şöyle devam etti:
''İnşallah, temenni ederiz, bizim yapamadığımızı yapsınlar, yapabilsinler. Yoksa bazı rötuşlarla 'İşte buralarını da değiştirdik, çok güzeldir' diyerek, bunu referanduma yollarlarsa ve halkımız da buna kanarsa, esas değişiklikler olmadan 'evet' derse, çok kısa bir süre içerisinde buradan Türklük sökülür gider.'' Türk askerinin adadan ayrılmasının ardından adada neler olacağını kimsenin bilemeyeceğini kaydeden Denktaş, büyük bir oyun karşısında olduklarını vurguladı. Denktaş, şöyle konuştu:
''Temennimiz, 'Olmazsa olmazlarda biz ısrarlıyız'' diyen Türkiye'mizin bu konuda kararlı tutumu karşı tarafa bir şeyi anlatsın; Türkiye Kıbrıs'tan vazgeçmez ve vazgeçmeyecektir. Kıbrıs Türk halkı da Türkiye'sinden vazgeçmez ve vazgeçmeyecektir. Çünkü bizim varlığımız, burada yaşayabilirliğimiz, geçmiş olayların da gösterdiği gibi, Türkiye'nin etkin ve fiili garantisinin devamına bağlıdır. Bastığımız yerin bizim olmasına bağlıdır. Rumların bize tahakküm edememesine bağlıdır. Bütün bunlar Annan planında değişik şekilde ortaya konmuştur.'' İsviçre'deki görüşmelerde sağlam bir anlaşma ortaya çıkarsa sevineceğini belirten Denktaş, ''Halkımıza da 'İyi oldu artık, kabul edin' deriz. Ama başaramazlarsa, ümit ederiz ki Türkiye ile birlikte 'Başaramadık olmadı ve buna evet denmez' diye halkımızı uyarırız'' ifadesini kullandı.

OLMAZSA OLMAZLAR

Denktaş, Kıbrıs konusunda Ankara'da yapılacak toplantıdan, olmazsa olmazlar konusunda kararlı bir sonuç çıkmasını ümit ettiğini belirtti.
Denktaş, bir kabulü sırasında, Ankara'daki toplantıdan ne sonuç çıkmasını beklediği sorusu üzerine, Türkiye'nin, İsviçre'deki toplantılara katılmak için kendi parametrelerini konuştuğunu kaydetti.
Denktaş, ''Ümit ederim ki, olmazsa olmazlar dedikleri konular üzerinde gayet kararlı bir sonuçla ortaya çıkarlar ve bunlar alınmadıkça Annan planının kabul edilemeyeceğini halkımıza da Türk milletine de gösterirler. Bu çünkü lazım, kaçınılmazdır'' diye konuştu.

ULUSLARARASI TANINMA KONUSU

''Annan planına imza atılırsa, kurucu devlet olan, ancak egemen olmayan devletin uluslararası tanınma göreceği'' yönünde görüşler bulunduğuna işaret eden Denktaş, bunun gerçeği yansıtmadığını ifade ederek şöyle konuştu:
''Bunu söyleyenler yanıltılmaktadır. Yoktur böyle bir şey. Amerika da bir federasyondur ve eyaletleri vardır. Eyaletlerin bayrakları, marşları vardır. Ama dünyada Amerika tanınır. Rusya federasyondur, ama Rusya tanınır. Parça devletler tanınmış olmaz. 'Uluslararası tanınma alıyoruz, marşımız var, bayrağımız var' demek, kendi kendimizi aldatmaktır, başka bir şey değildir. Bu oluyor diye de egemenlikten vazgeçmek, Türkiye'nin Kıbrıs'tan çıkmasına razı olmak, Rumların halkımızın yarısını sokağa dökmesine göz yummak akıl alacak iş değildir. Kendi kendimizi kandırmak istemiyorsak, doğruları söylemek mecburiyetindeyiz. Annan planı bu konularda değişmediği sürece işimiz çok zordur.''
MILLIYET 20/03/2004

KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, hükümetin İsviçre'ye tam yetkili olarak, halkı temsilen gideceğini belirtti ve bu konuda hiç kimsenin kuşkusu olmaması gerektiğini söyledi.
Denktaş, bir heyeti kabulü sırasında, Rum Ulusal Konseyi'nde, ''Denktaş'ın gitmemesi veya yazılı birini yetkilendirmemesi halinde'' Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos'un da gitmemesi yönünde karar aldığının anımsatılması üzerine, ''Bizim hükümetimiz tam yetkili olarak gidiyor, halkımızı temsilen gidiyor, ne yapacağını biliyor. Onun için o konuda hiç kimsenin kuşkusu olmasın'' dedi.
Türk ve Rum heyetlerinin pazartesi günü bir araya gelmesi için BM'den toplantı daveti aldıklarını açıklayan Denktaş, İsviçre'ye gidilmeden önce son rötuşların yapılacağını kaydetti. Toplantıda Papadopulos'a da aynı şeyleri söyleyeceğini belirten Denktaş, şöyle konuştu:
''Kıbrıs Türkü görüşmelerde vardır. Benim olmamam bir durum değişikliği getirmez. Ben sadece halkıma gereken mesajı verebilmek için gitmiyorum. O mesaj da, 'Tehlikeli bir durumdayız. Bugüne güne kadar hakkımız olan ve alamadığımız şeyleri alamadığımız takdirde, halkımızın dikkatli hareket etmesi' mesajıdır. Bunu yapmak mecburiyetindeydim. Aksi takdirde, 'Denktaş da gitti, Denktaş da vardı, Denktaş da kabul etti' diye New York'ta olduğu gibi, benim önüme yığarak, halkımızın kabul edemeyeceği şeyleri kabul ettirmek için oyunlara tevessül edilebilir. Ben buna gelmem.''
MILLIYET 20/03/2004

Rum Ulusal Konseyi, Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos'un, Kıbrıs müzakerelerinin, Türkiye ve Yunanistan'ın da katılımıyla yapılacak ikinci ayağı olan dörtlü konferansa, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın veya Denktaş'ın yazılı yetki vereceği başka birinin gitmesi şartıyla İsviçre'ye gitmesi kararı aldı.
Rum basınına göre, Papadopulos başkanlığında dün akşam saatlerinde toplanan Rum Ulusal Konseyi, dörtlü konferansa şartlı gitme kararı aldı.
Ulusal Konseyin kararında, ''Kıbrıs Rum tarafı sadece Rauf Denktaş'la müzakere eder. Denktaş Lüzern'e gitmezse, kim olursa olsun, halefinin Kıbrıslı Türk liderinden, karar alabileceğine ilişkin yazılı yetki alması gerekir'' ifadesine yer verildi.
Ulusal Konsey'de benimsenen bu kararı, eski Rum yönetimi lideri Glafkos Klerides önerdi. Klerides, önceki Kopenhag örneğini hatırlatarak, Rum tarafının, Kıbrıs Türk toplumunun temsilcisi olarak görünecek kişiden, Denktaş'ın yazılı yetki istemesi gerektiğini savundu.
Ulusal Konsey üyeleri Vasos Lissaridis ve Yorgos Perdikis, Papadopulos'un Lüzern'e gitmemesi gerektiğini savundu. Sonuçta, Kıbrıs Rum tarafının, Genel Sekreter'in davetine olumlu yanıt vermesi ve Denktaş'ın Lüzern'de olmaması halinde, Kıbrıslı Türklerin temsilcisinden, Türk tarafını bağlayıcı kararlar alabileceği konusunda yazılı yetkiye sahip olmasını istemesine karar verildi.
Böyle bir yetkinin olmaması durumunda Rum tarafı, dörtlü konferansa hangi düzeyde katılacağına İsviçre'de karar verecek.
Rum Ulusal Konseyi de İsviçre'ye gidecek. Rum heyeti Lüzern'e gitmek üzere Salı günü saat 07.30'da Rum kesiminden ayrılacak.
MILLIYET 20/03/2004

'Bayrağı silin' talebi kızdırdı

Beşparmak Dağları'nın Kıbrıs'ın içine, Lefkoşa'ya bakan yüzünde dev bir KKTC bayrağı vardır. Nereden baksanız bu dev bayrak görülür. Doruğa yakın bir yükseklikte dağa kazınmıştır. Rum tarafından da görünür. Kıbrıs Türkü'nün gururudur. 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı'nda en çetin çatışmaların yaşandığı Beşparmak Dağları'nda şehitlere saygı, Kıbrıs Türkü'ne güven sunan bir duruşu vardır...
Kıbrıs Rum Yönetimi, dün bir talepte bulundu. KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'a iletilen talep şuydu: "Anlaşma imzalanmadan bu bayrağı silin."

Umutsuzluğu perçinlendi
KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, bu talebin şoku ve üzüntüsü içindeydi. Şöyle dedi: "İşte geldiğimiz nokta bu! Bayrağı silin diyorlar! Ne bayrağımızı, ne halkımızı, ne devletimizi kabul ediyorlar. Bizi yok sayıyorlar. Rumların anlaşmadan anladıkları budur."
Bu son talep Denktaş'ın, iki kesimliliğin korunması ve güçlendirilmesi, iki eşit egemen toplumun kabul edilmesi ve güvence altına alınması, güvenilir bir sınır oluşturulması, Türkiye'nin garantisi gibi konularda Türk tarafının taleplerinin kabul edileceğine ilişkin umutsuzluğunu daha da perçinlemiş oldu.
Bayrağın silinmesi talebini KKTC Cumhurbaşkanı, böyle değerlendiriyor.

Gül'ün ricasını reddetti
Dışişleri Bakanı Abdullah Gül ile KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş dün telefonla konuştular.
Dışişleri Bakanı Gül, Denktaş'a, İsviçre'ye gelmesi ve dörtlü görüşmelere katılması için ricada bulundu. Katılması halinde Türk tarafının kendini daha güçlü hissedeceğini belirtti ve kararını değiştirmesi için ısrar etti.
Denktaş'ın Gül'e verdiği yanıt ise şu oldu:
"İlginize ve davetinize teşekkür ederim. Ben görüşmeleri buraya kadar getirdim. Olmazsa olmazlarımız konusunda en küçük bir ilerleme sağlanamadı. Rumların yaklaşımı ortadadır. Bir pazarlık marjı bırakmadılar. Bize 'Gelin Rum devletine eklenin' diyorlar. AB'nin yaklaşımı da budur. Ben, İsviçre'ye gitmeme kararını bu nedenle aldım. Ümidim kalmadı. Türkiye ve Kıbrıs Türkü harcanmamalıdır. Ama, KKTC hükümeti katılmış olacak. Başbakan, Dışişleri Bakanı, İsviçre'ye gidecek, heyet tam yetkili olacak. Eğer siz Türk tarafının olmazsa olmazlarını İsviçre'de plana geçirebilirseniz bundan çok mutlu olurum ve sizi alkışlarım."

'AB, Rumları destekliyor'
Denktaş, Kıbrıs'ta yapılan müzakerelerin vardığı noktayı ve İsviçre'ye gitmeme kararının gerekçelerini içeren mektubunu da Başbakan Erdoğan'a gönderdi.
Denktaş, mektubunda, Rumların ve AB'nin yaklaşımının, Türk tarafının, mevcut Rum devletine eklenmesi biçiminde olduğunu, mevcut devletin bir dairesi olarak yer verildiğini, AB müktesebatı açısından bir güvence verilmediğini, bu haliyle planın kabul edilmesinin Kıbrıs Türkü'nün sonu anlamına geleceğini belirtti. Ayrıca Türk tarafına Anayasa hazırlama olanağı sunulmadığını, Türk tarafının bütün taleplerinin müzakere bile edilmeden geri çevrildiğini, AB'nin de Rum tarafını desteklediğini vurguladı. Dörtlü görüşmelerden de umutlu olmadığını, bu gerekçelerle İsviçre'ye gitmeme kararı aldığını, bu aşamadaki görüşmelere KKTC hükümetinin katılacağını bildirdi.
FIKRET BILA 20/03/2004 MILLIYET

Önce, Ankara'da gelişmeleri en yakından izleyen dışişlerinin tepesindeki isimlerle konuştum. Ardından BM yetkililerini aradım. Denktaş'ın İsviçre'ye gitmeme kararının hem Ankara, hem de BM çevrelerinde nasıl yankılandığını, bugüne kadar ne kadar mesafe alındığını araştırdım,
Hem Ankara, hem de BM yetkilileri son derece ilginç bir gelişmeye dikkat çektiler. Rauf Denktaş KKTC için hazırlanması gereken Anayasayı hala BM'ye teslim ettirmemiş. Bu konuda da Mümtaz Soysal son derece önemli bir rol oynamış.
BM çevrelerindeki hava şu:
"Şu ana kadar doğru dürüst bir pazarlık yapılamadı. Türk tarafı hala 1 Mayıs tarihinin aşılabileceğini düşünüyor. Uzun bir pazarlık süreci varmış gibi davranıyor. Daha da önemlisi, ellerindeki kartların gerçek değerlerinden çok yüksek olduğuna inanıyorlar. Resmen yavaştan alıyorlar."
BM yetkililerine "Siz Türk tarafının kırmızı çizgilerini kesin şekilde biliyor musunuz ve bunları tatmin edebilecek misiniz" diye sorduğum zaman, şu yanıtı aldım:
"... Genel hatlarıyla biliyoruz. Denktaş bize çok uzun bir liste verdi. Olmazsa olmazlar bu kadar çok olmamalı. Kırmızı çizgilerin ayrıntısı henüz net değil"
Denktaş'ın İsviçre'ye gitmeme kararı hem Ankara'yı hem de BM'yi çok şaşırtmış.
Çarşamba akşamı BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın özel temsilcisi Kieran Prendegast'ın onuruna verdiği yemeğin sonunda, BM temsilcisinin hayret bakışları altında dışarı çıkıp ünlü açıklamasını yapıvermiş(!)
Ankara'da "Birlikte götüreceğimiz oyun planını bozdu. Masadan kalkmaması gerekirken, yine bizi kaçan taraf durumuna düşürdü" diyor.
Dışişleri yetkilileri, sonuna kadar Denktaş'ı içerde tutmayı planlıyorlar. Ancak, Denktaş "olmazsa olmaz" değil. "Biz yolumuza devam ederiz" diyorlar.

***
MEHMET ALI BIRAND MILLIYET 20/03/2004

Toplantıda, İsviçre'de 24 Mart'ta başlaması öngörülen dörtlü konferans öncesinde Kıbrıs müzakerelerinde gelinen noktanın ele alınması bekleniyor.

HURRIYET 20/03/2004

Mahi gazetesine göre, Ekonomik ve İstatistik Araştırma Dairesi'nintelefonla 582 kişi arasında yaptığı ankette, ''Annan planı üzerinde bugün bir referandum yapılsa oyunuz nasıl olurdu?'' sorusu yöneltildi.

(aa)

HURRIYET 20/03/2004

HURRIYET 20/03/2004

Denktaş'ı zorla ikna edecek halimiz yok

HURRIYET 20/03/2004

KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, İsviçre'de başlayacak Türkiye ve Yunanistan'ın da katılacağı dörtlü Kıbrıs konferansına kesinlikle gitmeyeceğini ilan etti. Bu kararının gerekçelerini, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer ile Başbakan Tayyip Erdoğan'a da yazılı olarak ilettiğini açıkladı. Denktaş, istedikleri olmadan anlaşma referanduma giderse ve Türk tarafı da evet derse hemen istifa edeceğini belirtti.

Denktaş dün Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'le telefonda konuştuğunu belirterek, ‘‘Kendi yüzüne de söyledim. Neden benim kararıma şaşırdıklarını anlamadım. İki defa ben kendilerine söyledim Zürih'e gitmeyeceğimi, daha önce de buradaki görüşmelere katılacağımı Zürih'e gitmeyeceğimi onlara söylemiştim. Neden diye sordu, ben de ‘şimdi size yazılı olarak yazıyorum hem Sezer'e hem hükümete' dedim’’ diye konuştu.

Denktaş, Avrupa Birliği’nin önceki gün kendilerine kesin bir dille, Annan Planı'nda da yer alan ve AB müktesebatına aykırı olan anlaşma maddelerinin ‘kalıcı olmayacağını’ söylediğine de dikkat çekerek, ‘‘AB'nin temel hukuku olamayacağını söylediler. Yani belirli bir süre bize tanınan haklar AB tarafından geçersiz ilan edilecek. Bile bile devleti yok edemem'' dedi. Denktaş, istedikleri değişiklikler olmadan ortaya çıkan belgenin referanduma sunulması ve Türk tarafının da buna evet demesi halinde ise hemen cumhurbaşkanlığından istifa edeceğini sözlerine ekledi. Denktaş, ‘‘Herhalde bu tercihime karışmazlar’’ diye konuştu.

Denktaş, Rumların dün kendilerine bir belge göndererek Beşparmak Dağları'nda yamaca kazınmış Türk bayrağının anlaşmadan sonra ortadan kaldırılması talebi ilettiğini de kaydetti

Annan Planı işsiz bırakacak

KKTC'de dün işten çıkarmaları protesto eden memurların gösterisi bir anda Annan Planı'na hayır mitingine döndü. Protestocular, Cumhurbaşkanlığı önünde de gösteri düzenledi ve Rauf Denktaş'ı aralarına aldı. Denktaş, ‘Annan Planı kabul edilirse, 10 misli daha insan işinden olacak’ dedi. Kamudaki işten çıkarmaları protesto eden yüzlerce memur, meclis önünde ‘‘Hükümet istifa’’ sloganları attı, binayı yumurta ve pet şişe yağmuruna tuttu. Polis, meclise girmeye çalışan kalabalığı güçlükle engelledi. Memurlar ardından Cumhurbaşkanlığı binasına yürüdü. Cumhurbaşkanlığı önünde Denktaş'ı aralarına çağıran kalabalık bir anda eylemi Annan Planı'na hayır gösterisine çevirdi. İşçilerin arasına giren ve konuşma yapan Denktaş, Annan Planı'nın değişmemesi durumunda seçimler öncesinde istihdamlardan sonra işlerine son verilenlerin sayılarının 10 misli insanın işsiz kalacağını söyledi. Denktaş, ‘‘Bu sorunu cam kırarak ve kanunsuzlukla halledemeyiz, birbirimize güvenerek halledeceğiz’’ dedi. Eylemcilerin, kendilerinin işten çıkarılıp başkalarının alındığını söylemesi üzerine Denktaş, ‘‘Sizleri çıkarıp başkalarını aldılarsa ayıp ettiler’’ diye konuştu.

HURRIYET 20/03/2004

KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın Zürih'te yapılacak dörtlü zirveye kesin olarak katılmayacağını açıklamasının ardından, Kıbrıs Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos, konferansa katılma kararı aldı.

Dün akşam saatlerinde Kıbrıs Rum yönetimi Ulusal Konseyi'nin yaptığı olağanüstü toplantıda, Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos'un, dörtlü konferansın yapılacağı İsviçre'ye gitmesi yönünde karar aldı.

Yaklaşık 3.5 saat süren toplantının ardından yapılan açıklamada, Kıbrıs Rum tarafının New York'ta taahhüt ettiği sorumlulukları yerine getireceği açıklandı ve ‘‘aynı yaklaşımı Kıbrıs Türk tarafının da ortaya koymasını bekliyoruz’’ görüşüne yer verildi.

HURRIYET 20/03/2004

HURRIYET 20/03/2004

KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın, Ankara'nın Annan Planı'nda istenilen ‘olmazsa olmaz’ değişiklikleri ilan ederek yeni güvenceler vermesi halinde İsviçre'ye gideceği bildirildi. Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş, Türk tarafının şartlarının plana girmeyeceğinin anlaşılması halinde kendilerinin de İsviçre'ye gitmeyeceğini açıkladı. Serdar Denktaş dünkü basın toplantısında, Türkiye ve KKTC hükümetinin, Cumhurbaşkanı Denktaş ile birlikte ‘olmazsa olmaz’ şartlardaki öncelikleri net olarak belirlemesi gerektiğine dikkat çekerek, ‘‘Cumhurbaşkanı Denktaş, bu konu halledildiği zaman Türkiye ve Yunanistan başbakanlarının da gideceklerini açıkladığı İsviçre'ye gitmeme kararını yeniden değerlendirecektir’’ dedi. Serdar Denktaş, KKTC hükümeti olarak Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş ile İsviçre'ye gitmek istediklerini de kaydetti. Cumhurbaşkanı Denktaş'ın, Rumların bugüne kadar tüm Türk isteklerini geri çevirmesi nedeniyle İsviçre'de de bir gelişme beklemediğini belirten Serdar Denktaş, bu nedenle Ankara ile ‘olmazsa olmazların’ kesin olarak belirlenmesini istediklerini de sözlerine ekledi.

HURRIYET 20/03/2004

Kıbrıs'ta başarının ölçüsü ne?

İsmet Berkan

Yunanistan'ın tersine, Türkiye'nin bugüne kadar tutarlı bir Kıbrıs politikası ve Kıbrıs'ta bir 'amacı' olmadı. Bugün milletçe yaşadığımız kafa karışıklığının temel nedeni bu amaçsızlık ve dolayısıyla bizi o amaca ulaştıracak tutarlı politikalardan yoksun oluşumuzdan başka bir şey değil. Yani, 'Kıbrıs milli davadır' lafı boş bir hamasetten ibaret. 'Milli' davalar, herkesin amaç birliği içinde olduğu davalardır.
Osmanlı ve ardından da Türkiye Cumhuriyeti belki 100 yıla yakın süre Kıbrıs'la hiç ilgilenmedi. Ada İngilizlere hediye edilmiş, ardından da Birleşik Krallık adaya el koymuştu. 50'li yıllarda devlet değil ama kamuoyu Kıbrıs'la ilgilenmeye başladı, ardından devlet de telaş içinde politikalar geliştirmeye koyuldu. Adadaki Rumlar Yunanistan'la birleşmek (Enosis) istiyordu, Türkiye'de kamuoyunun bir bölümü de 'Ya taksim ya ölüm' diye slogan atıyordu, yani istek adayı ikiye bölmekti.
Ama ne enosis gerçekleşti ne de taksim.
50'lerin sonlarında uluslararası zorlamayla vesayet altında bir Kıbrıs Cumhuriyeti kuruldu. Adadaki cumhuriyetin 'vasi'leri, garantör güçler, yani Türkiye, Yunanistan ve İngiltere'ydi.
1963'te Rumlar tek taraflı olarak devlete el koymaya kalkışıp anayasayı değiştirince Türk temsilciler Kıbrıs Cumhuriyeti'nin bütün organlarını boykot etmeye başladı.
Türkiye en vahim hatasını bu boykotun ardından yaptı, Kıbrıs'taki olayları gerekçe göstererek Birleşmiş Milletler'e başvurdu. BM Güvenlik Konseyi adaya 'Barış Gücü' göndermeyi kabul eden kararında bizim 'Rum kesimi' dediğimiz insanları 'Kıbrıs Cumhuriyeti'nin meşru yöneticileri' olarak gördü.
İşte Kıbrıs'ta hatalar zinciri, Türkiye'nin o zamanki Başbakanı İsmet
İnönü'nün bu vahim hatasıyla başladı. Dediğim gibi, esas sorun Kıbrıs'la ilgili nihai amacın ortada olmamasından kaynaklanıyordu.
1974'e varana kadar Türk temsilcilerin Kıbrıs'taki boykotu devam etti. Aradan geçen 10 yılda Rumlar, Kıbrıs'ın meşru yöneticileri olduklarını bütün dünyaya fiilen gösterdiler. Türk tarafı zemin kaybediyordu.
Tam o noktada Rumlar vahim bir hata yaptılar, adada bir hükümet darbesi oldu ve darbeciler adayı Yunanistan'a bağlamayı amaçladıklarını gizlemiyordu. İşte o zaman Türkiye'nin eline 10 yıllık hatayı düzeltme şansı geçti. Kıbrıs 'Barış Harekâtı' bu şansın kullanılmasıydı aslında. Şimdi ada fiilen ikiye bölünmüş, iki ayrı yönetim oluşmuştu.
Tam bu noktada amaçsızlık yeniden baş ağrıtmaya başladı. Türkiye'nin ilk tezi federasyondu. Ada yine siyasi birliğe sahip olmalı ama Türkler ve Rumlar birer federatif yapıya sahip olabilmeliydi.
Eğer amaç, adayı yeniden birleştirmektiyse, aslında bu Barış Harekâtı'nın hemen ardından, Rum-Yunan tarafının görece en zayıf olduğu anda başarılmalıydı. Ama hayır, görüşmeler kesildi ve yıllarca bir daha başlayamadı.
Türkiye'de kafalar karışıktı, adayı taksim etmek isteyen görüşler de vardı. Esasen belki bu amaçla masaya oturup adayı sonunda bölmek de mümkün olabilir, oluşan fiili duruma hukukilik kazandırılabilirdi ama bu hiç denenmedi.
Federasyon tezi yıllarca savunuldu ama bir gün ansızın 'konfederasyon' lafı ortaya çıktı. Kuşkusuz bunun gerekçeleri vardı ve belki de haklı gerekçelerdi bunlar ama neden en başta bu söylenmemiş, yol ortasında müzakere pozisyonu değiştirilmişti? Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin ilanı konfederasyon tezini savunmanın bir yoluydu ama ortalığı daha
da karıştırmaktan başka işe yaramadı.
KKTC ilan edilip Rauf Denktaş da 'Cumhurbaşkanı' olunca, eskiden beri her görüşme öncesine damgasını vuran statü sorunu daha da belirginleşti. Denktaş'ın 'Cumhurbaşkanı' olmasını başta Rumlar olmak üzere kimse kabul etmiyordu. Yani masaya o sıfatla oturmak mümkün değildi. Peki sıfat neydi ve ne olmalıydı? Alt alta toplasanız neredeyse müzakerelere harcanan sürenin belki yarıya yakını bu sıfat konusuna da harcanmış çıkacak.
Denktaş'ın bir dönem mücadelesi 'devlet' olarak tanınmaktı ama bu olmadı. Olmayınca karşı tarafın statüsü düşürüldü. Denktaş, 'toplum lideri' olmak da istemiyordu, bunu kabul ederse devletinden vazgeçmiş olacağını düşünüyordu. Oysa bu da bir hataydı, bugün Denktaş'ın 'Bizi Türk toplumu olarak bile görmüyorlar' demesinin nedeni bu.
Sonunda adadaki iki taraf, 'parties' yani 'taraflar' olmayı kabul ettiler ve hâlâ öyleler.
Şimdi bu sıfat Denktaş'ı zorluyor. Oysa başta kendisi 'taraf' olmayı kabul etti.
Bugün adadaki sorun şu veya bu yolla sona ermeye çok yakın. İşte bu aşamada, son 40 yılın hatalarının tamamı bugünkü hükümetin üstüne yıkılmak isteniyor. Oysa Kıbrıs çorbasında neredeyse herkesin bir miktar tuzu var. Denktaş'ın da hataları var. (Bugün şikâyet ettiği derogasyon konusu, Denktaş Kopenhag'da gelip imzayı atsaydı bir mesele bile olmayacaktı.)
İstisnasız 1950'lerden beri gelen bütün Türk hükümetlerinin de hataları var.
Yunanistan, 50 yıldır kendi içinde tutarlı bir Kıbrıs politikası izliyor; çünkü amacı belli. Bu politikada bazen çok başarılı oldular, bazen olamadılar. Bugün Annan Planı'yla varılacak bir anlaşma, onları aynı anda hem başarılı hem başarısız yapacak. Başarılılar çünkü Avrupa Birliği'ne Kıbrıs'ı sokmayı başardılar; başarısızlar çünkü adada yönetimi Türklerle paylaşmak zorunda kalacaklar.
Peki Türkiye ve Türk tarafı başarılı olacak mı bir anlaşmaya varılması halinde? Bu soruya cevap bile veremiyoruz, çünkü Kıbrıs'ta amacımızın ne olduğu konusunda kendi içimizde bir anlaşmaya hâlâ varmış değiliz. Eğer amacımız taksim değildiyse, başarılı olacağız. Yok amacımız adayı bölmek ve kuzeyini Türkiye'ye eklemektiyse, Türkiye AB'ye tam üye olana kadar başarılı olmuş sayılmayacağız.

Denktaş, dörtlü görüşmeler için ikna edilemedi. Gül: Zorlayacak halimiz yok. Dış politikada sloganların bizi nereye kadar götüreceği belli olmaz

HİLAL KÖYLÜ
ANKARA - Hükümet, 23 Mart'ta başlayacak dörtlü görüşmeler için İsviçre'ye gitmeyeceğini açıklayan KKTC lideri Rauf Denktaş'ı kararından döndüremeyince Kıbrıs politikası konusunda devletin zirvesinde güven tazelemeye yöneldi. Dün telefonla Denktaş'ı arayan Gül, "Sizinle başladık, sizinle bitirmek isteriz" dese de ikna edemedi. Denktaş'ın dörtlü görüşmede
mutabakata varılacak bir anlaşmanın, 20 Nisan'daki referandumda onaylanması
durumunda cumhurbaşkanlığından istifa edeceğini öğrenen Gül, Ankara'da Kıbrıs trafiğini hızlandırdı. Günboyu yapılan görüşmelerin ardından
İsviçre'ye gitmeden önce Başbakanlık'ta Kıbrıs zirvesinin yapılması benimsendi. Bugün yapılacak zirveye Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hilmi Özkök, Başbakan Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Gül katılacak.

'Sürpriz yapmadım...'
Denktaş dün ayrıca Gül'le telefon görüşmesinde İsviçre'ye gitmeme kararının
değişmediğini ilettiğini, bunu ayrıca yazılı olarak Ankara ve BM'ye de bildirdiğini söyledi. Denktaş, Ankar'ya bildirmiş olması nedeniyle kararının sürpriz olmadığını savundu. Denktaş, 'anlaşmanın imzalanması aşaması referandumdan önce ise ve belgede istedikleri yer almamışsa, bunu kimsenin imzalamayacağını; eğer imzalar referandumdan sonraya bırakılmış, referandumdan da 'Evet' sonucu çıkmışsa ve yine anlaşmanın içerisinde istediği noktalar yoksa, bu kez de istifa etmesi gerekeceğini' belirtti.
KKTC Dışişleri Bakanı Serdar Denktaş ise Rauf Denktaş'ın görüşmelere katılmasını isterken, "Aksi halde bu pozisyonumuzu zayıflatır. Hele 'olmazsa olmazlar' burada belirlenmeden gitmemiz halinde güç durumda kalırız" dedi. Türkiye ile kırmızı çizgilerde kesinlikle anlaşmaya varılması gerektiğini söyleyen Denktaş, "Hemfikir olamayacaksak DP
olarak İsviçre'ye gidip gitmemeyi yeniden değerlendireceğiz" dedi.

'Zorlayacak halimiz yok'
Gül, gazetecilerin soruları üzerine Denktaş'ın "İsviçre'ye gitmem. Gerektiğinde de istifa ederim" açıklamalarını değerlendirirken,
"Gelmeyeceği yönünde bir kararı var. Bunu saygıyla karşılarız. Kendisini zorlayacak halimiz yok. Herkes sloganlarla konuşuyor. Dış politikada sloganların bizi istediğimiz yerlere ne kadar götüreceği belli olmaz" ifadelerini kullandı. Gül, "New York'ta masaya ayrı ayrı mektuplar koymadık. KKTC ile Türkiye ayrı ayrı yollardan gitmiyor. Önceliklerimiz ayrı değil. İstediklerimizi almak için pazarlık yapmalıyız. Görünen o ki, anlaşmanın tamamlanması Annan'a kalacak. Annan'ın sonuçlandıracağı kâğıtta istediklerimizin olmasına çalışıyoruz. İstediklerimizi alamazsak çıkıp halka söyleriz. Nedir istediklerimiz: İki kesimliliği güçlendirmek, daha az Rumun daha uzun vadede kuzeye yerleşmesini sağlamak, harita ve garantiler" dedi. Taraflar İsviçre'de görüşmelere 24 Mart'ta dışişleri bakanları seviyesinde başlayacak. Gül 25-26 Mart'taki AB zirvesine katıldığı sürede dörtlü konferansı müsteşarlar yürütecek. 28 Mart'ta Türkiye ve Yunanistan'ın başbakanları ile BM Genel Sekreteri Kofi Annan görüşmelere dahil olacak

Papadopulos artık mecburen gidecek

YORGO KIRBAKİ
ATİNA - KKTC lideri Rauf Denktaş'ın katılmayacağını açıklaması üzerine
İsviçre'deki dörtlü toplantıyı hiç taviz vermeden geçiştirme hesapları yapan Rum Yönetimi, Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis'in özellikle ABD Başkanı George W. Bush'un müdahalesi üzerine tavrını değiştirip
"Toplatıya katılacağım" demesinden rahatsız oldu.
Tasos Papadopulos'un yakın çevresine göre, Rum lider, Karamanlis'in tavır değişikliği için haberdar edilmedi. Karamanlis'in dörtlü toplantıya katılacağını söylemesi Rum tarafının, Denktaş'ın katılmayacağını açıklamasıyla elde ettiği kozu yitirmesi olarak yorumlandı. Aynı çevreler
"Artık Papadopulos'un da gitmekten başka çaresi kalmadı" dedi. Bu gelişmelerin ardından Kıbrıs Rum yönetimi Ulusal Konseyi de dün Papadopulos'un, İsviçre'ye gitmesi yönünde karar aldı. Rum Parlamento Başkanı Dimitrios Hristofyas, Karamanlis'in gideceğini aniden açıklamasından rahatsız olduğunu belirterek, "Rum Milli Konseyi'nin toplanmasını bekleyebilirdi" dedi.

'28 Mart'ta hep birlikte'
Rum kaynakları, Rum yönetimi lideri Papadopulos'un İsviçre'deki dörtlü görüşmelere en geç Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis ve Başbakan Tayyip Erdoğan gibi 28 Mart'ta İsviçre'ye gideceğini belirtti. Rum basını da Rum tarafının KKCT Başbakanı Mehmet Ali Talat'ın Türk toplumunu temsil edemeyeceğini düşündüğünü yazdı.
Atina'da ise Karamanlis'in 'evet' cevabı hükümet çevrelerinde "PASOK hükümetinden devraldığımız Kıbrıs sürecinde değiştirebileceğimiz pek bir şey yok", muhalefette ise "İsviçre'de Kıbrıs'ın geleceği için imzaları Karamanlis ve Erdoğan atacaklar" şeklinde değerlendirildi.

Kıbrıs'ta marş da tamam

AA - LEFKOŞA - Kıbrıs'ta Annan planı temelinde 20 Nisan'da yapılacak referandumun ardından kurulması öngörülen federal devletin bayrağının ardından, marşı da belirlendi. BM gözetimindeki Türk ve Rum üyelerden oluşan marş komitesi dün 111 eser arasından yeni devletin marşını seçti. Enstrümantal olan yeni Kıbrıs marşı Kıbrıs ezgilerine yakın ritimlerden oluşuyor. Komite üyelerinin başvuru sahibini bilmeden değerlendirmeye aldığı ezgilerin sahiplerinin, marşın resmi onayından sonra açıklanması bekleniyor. KKTC Bakanlar Kurulu geçen hafta yeni bayrağı onaylamıştı. Marşın da siyasi liderlerin onayına sunulması bekleniyor.

Başbakan temkinli

Başbakan, Denktaş'ın dörtlü zirveye gitmeme kararını temkinli karşılayıp, 'Bu müzakerelerden çekildiği anlamına gelmiyor' dedi

AA - ANKARA - KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın İsviçre'deki dörtlü konferansa gitmeyeceğini açıklaması karşısında temkinli bir tavır takınan Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, dün akşam STV'deki bir programda KKTC Cumhurbaşkanı'na mesajlar gönderdi:
Müzakereler başlarken bunu başından sonuna kadar Denktaş'la götürmekte kararlı olduğumuzu her yerde ifade ettik. Bu son noktada aslında sayın Denktaş'ın ifadelerinden müzakereden çekilmek gibi bir şey anlamıyorum, böyle bir şeyi anlamak da istemiyorum.
Buradaki üç önemli hassasiyet, iki kesimliliğin ve garantörlüğün güçlendirilmesi ve haritanın daha dürüst hale getirilmesidir. TSK'nın orada varlığının devamını belli bir miktarda da olsa istiyoruz. Mal mübadelesi konusundaki hassasiyetlerimiz karşılıklı görüşülüyor. Bunlar görüşülür, mutabakat sağlanırsa çözüme varılır. Ama 'Biz buradan çekiliyoruz' dememeliyiz, diyemeyiz.
İş olmazsa olmazlarımıza gelirse, biz de kalkar tavrımızı koyarız. Olay bu kadar basittir. Ama biz iyi niyetle 1 Mayıs'tan önce bu işin çözülmesinden yanayız.
Ben inanıyorum ki, Sayın Denktaş'ın çekilmesi söz konusu değildir. Son ortaya çıkan tablo sebebiyle dışardan izleme, sayın Başbakan Talat'ın ve sayın Serdar Denktaş'ın gitmesi şeklinde değerlendirmiş olabilir.
Onlarca yıl süren bu sorun sadece KKTC vatandaşını değil, Türkiye'dekileri de rahatsız etti. Çözülmesi lazım. Siyaset çözüm sanatıdır. Ne yazık ki Kıbrıs konusunda sorun üretmeyi hedef alanlar var. Türkiye'nin 1974'teki barış harekâtına o zamanlar karşı çıkanlar, TSK'yı işgalci görenler, şu anda arşivimde var, Kıbrıs'a sahip çıkanlarla aynı fotoğraf karesinde yer alıyor.

'Kıbrıs devlet olarak tanınacak'

Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti doğacak. Aynı bayrak, aynı marş ortaya çıkacak. Sizi şu anda devlet olarak kimse tanımıyor, o andan itibaren devlet olarak tanıyacaklar. Bunda samimiler mi onu görürüz? Biz samimi olarak adımımızı atacağız. Şu anda ben devlet olmanın bedelini tayin edemiyorum. Bunu yakalamak, dünyada devlet olarak tanınmak, Türkçenin AB'de resmi dil olarak kullanılması çok önemli şeyler.

Denktaş işin tadını kaçırdı

Hakkı Devrim

Rauf Denktaş'ın Kıbrıs konusunda bir çözüme hizmet etmesini bekleyen yoktu herhalde. Geçmiş hizmetlerine duyulan saygı sebebiyle cumhurbaşkanlığı görevi devam etmektedir. Bundan sonra da hadiseler nasıl gelişirse gelişsin, umalım, ona saygıda kusur edilmeyecektir.
KKTC tam anlamıyla «nev'i şahsına münhasır» bir devlet. Generallerinden birinin Napolyon'a:
– Biz bu muharebeyi kazanamayız, dediğini anlatırlar.
– Sebep?
– Üç sebeple. Birincisi barutumuz yok... deyince Napolyon sözünü keser generalin:
– Gerisini anlatma!
Şimdi söylemenin sırası değil belki, ama hiç hatırlamamanın da sakıncaları oluyor. KKTC ekonomisi olmayan bir ülkedir. Hiçbir devletçe tanınmamış filan, bunlar Napolyon'un gerisi lazım değil dediği ayrıntılar.
Avrupa'sı ve Amerika'sıyla Batı dünyası, Türkiye ile Yunanistan'dan, Kıbrıs düğümünün çözülmesini istiyor. Bu iki ülkenin menfaati de bu çözümü gerektirmekte. Yunanistan'da 80 yıllık geçmişin kompleksinden hâlâ kurtulamayan çözüm aleyhtarları yok mu? Var! Türkiye'de de Nuh deyip peygamber demeyenler olduğu gibi. Uluslararası ilişkilerde pürüzsüz çözüm diye bir kavramdan söz eden de yoktur herhalde.
Denktaş'ın, kendi Başbakanı M. Ali Talat'a, Ankara'ya, hatta Kıbrıs'taki koalisyon ortağı partinin Başkanı ve Dışişleri Bakanı olan oğlu Serdar Denktaş'a olsun önceden haber verme ihtiyacı duymadan (bizde yaratılan izlenim bu), İsviçre'deki toplantıya katılmama kararını açıklamış olması, belki protokol dışı saygısız bir tavırdır, ama öyle sanıldığı kadar çok önemli bir mesele de değil doğrusu...
Denktaş, özellikle başa baş sonuç veren son seçimlerden bu yana, devlet adamlığından çok siyasetçi yanı ağır basan bir yönetici konumundadır.
Ama dikkate alınması gereken taraftarları var, diyeceksiniz. Evet, var. Bu son yanlışı örtbas etmek için Türkiye'deki Denktaş'çıların da seslerini yükselttiklerini göreceksiniz.
Sorarım size «miadı dolmuş» hangi siyasetçinin, son güne kadar ayak direyen taraftarı olmadı. Canlı örnekler verme zorunda bırakmayın lütfen beni! Ve Denktaş'ı gözünüzde fazla da büyütmeyin!

GÜL: OLMAZSA OLMAZLARDA AYRILIK YOK

Bu çerçevede Ankara’nın, Yunanistan Dışişleri Bakanı Petros Molivyatis’ten görüşmelerin ilk bölümüne katılacağı yönünde sinyal aldığı belirtildi. Buna göre Türkiye ve Yunanistan dışişleri bakanlarının, görüşmeleri başlattıktan sonra 25-26 Mart’ta Brüksel’de yapılacak AB zirvesine gitmeleri, ardından tekrar dörtlü konferansa katılmaları bekleniyor.

HALKIN SESI 20/03/2004

Serdar Denktaş, “13 Şubat’tan beridir devam eden müzakere sürecinde Genel Sekreter’in beklediği, önemle üstünde durduğumuz konuları ortaya koymaktı ve biz bunu yaptık. Yazılı olarak verdiğimiz görüşlere herhangi bir karşılık alamadık. Gerekçeleriyle birlikte reddetmek de bir karşılıktır ama ne yazık ki bunu da göremedik” dedi.

Genel Sekreter’in tarafların sunduğu 380 sayfalık belgeyi okuyup karar vereceği konusunda süphe duyduklarını belirten Serdar Denktaş, Kıbrıs Türk tarafının hassasiyetlerinin neler olduğunu, neyi neden istediğini Kıbrıs’ta müzakereleri sürdüren BM heyetinin tam olarak kavrayıp Genel Sekreter’e iletmesi konusunda da çok büyük soru işaretleri taşıdıklarını ifade etti.

Denktaş, Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş’ın İsviçre’ye gitmeme gerekçelerinin kendisi açısından son derece geçerli olduğunu ifade etti. Serdar Denktaş, Yunaistan Başbakanı Kostas Karamalis ve Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da İsviçre’de bulunacağının ortaya çıkmasıyla birlikte Rauf Denktaş’ın da tutumunu yeniden değerlendirerek İsviçre’deki toplantıya katılmasını umduklarını ifade etti.

Başbakan Yardımcısı Denktaş, böyle bir durumda Kıbrıs Türk halkının geleceğine yönelik önceliklerini koruma konusunda gerekli hassasiyeti gösteremeyebileceklerini vurgulayarak bunun büyük bir yanlış olacağını dile getirdi.

"TALAT SON DERECE UYUMLU"

“Şu anda hükümetle ilgili bir konu gündemimizde yoktur, ta başından anlaştığımız gibi, koalisyon görüşmelerinde ortaya koyduğumuz hassasiyetlerin müzakeresinde ve savunulmasında Başbakan Mehmet Ali Talat son derece uyumlu bir şekilde hareket etmektedir, Kıbrıs Türkü’nün her kesiminin hassasiyetini gayet iyi bir şekilde bizlerle birlikte savunmaktadır. Daha önce de mutabaklarımızda da var olduğu gibi bu 31 Mart’a kadar devam edecektir. 31 Mart’ta ortaya çıkacak belgeyi hep birlikte inceledikten sonra her parti evet mi hayır mı noktasında kendi kararını verebilecektir ve bu da mümkün olabildiğince hükümetin varlığına gölge düşürmeden devam ettirilebilecektir.”

Önlerindeki üç günlük süreç içerisinde kırmızı çizgiler konusunda mutabık oldukları Türkiye ve Cumhurbaşkanı ile hükümet olarak biraraya gelip kırmızı çizgilerdeki öncelikleri müştereken tespit etmekteki ısrarlarını dile getiren Denktaş “Bunu yapmadan İsviçre’ye giderek Kıbrıs Türk tarafını müzakerelerde temsil etmenin bir anlamı olmaz" dedi.

"MESAJIM HER TARAFA"

Konuyu Ankara’yla görüşmeye çalıştıklarını, bunu yaparlarsa işlerin daha kolaylaşacağını ve Cumhurbaşkanı’nın da, Türkiye ve Yunanistan başbakanlarının da İsviçre’ye gidecek olmasından dolayı kararını değerlendirebileceğini belirten Serdar Denktaş, “Ümit ederim bu değerlendirmeyi yapar ve bizlerle birlikte İsviçre’de olur. Bu en büyük isteğimizdir. Ama ‘hayır ben gitmiyorum’ der ve bunun yanında öncelikler konusunda bir mutabakat varsa Sayın Cumhurbaşkanı’yla mutabakat içinde devam edecek bir süreç için hükümet olarak Kıbrıs Türk halkını temsilen oraya gitmekten ve elimizi taşın altına koymaktan da çekinmeyiz ama işe yarayacak ise” ifadelerini kullandı.

“Eğer yaşayabilir bir çözüme ulaşacaksak toprak tavizi olacaktır. Hiç birbirimizi kandırmayalım. Anayasada toprak bütünlüğünün ortadan kaldırılamayacağına dair maddeler vardır, doğrudur. Ancak Kıbrıs adası üzerinde hem Türkiye’yi hem bölgeyi rahatsız eden bir sorun vardır. Bu sorun insanımızın günlük yaşamını ve geleceğini de etkilemektedir. Geleceğimizi güvence altına alacak bir çözüm noktasına ulaşacaksak hiç kaçınılmazdır, Türk tarafının verebileceği taviz, topraktır. Nutuklarla, köy köy gezerek ‘bu hainler toprağımızı da veriyor’ diyerek bir yere varılması mümkün değildir. Meclisteki çalışmaları boykot ederek bir yere varılması mümkün değil.

"KEŞKE MİLLİYETÇİ ARKADAŞ TERCÜME ETTİRSEYDİ”

Denktaş, bayrak konusuna da değindi ve Bakanlar Kurulu’nun onayladığı Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti bayrağının “sözde muhalefet yapanlarca yanlış ve istismar edilerek kullanıldığını” belirtti. Serdar Denktaş, 2 bin öneri arasında üç Türk, 3 de Rum üye tarafından tespit edilen bu bayrağın referandumdan evet çıkarsa ve 3 garantör devlet bunu onaylarsa, iki eşbaşkanın anlaşmayı imzalamasından 10-15 dakika sonra BM ve Avrupa Birliği önündeki “Kıbrıs Cumhuriyeti” bayraklarının törenle indirilerek yerine bu yeni bayrağın çekileceğini anlattı.

İnsanların kandırılarak, korkutularak değil, plandaki gerçekleri anlatarak yönlendirmek gerektiğini belirten Denktaş, “Bu gerçekleri okuduğumuzda belki biz çıkıp diyeceğiz ki ‘bakın uğraştık, olmadı, bunun şu şu olumlu yönleri var ama olumsuz yönleri çok daha fazladır onun için tavsiyemiz referandumda hayır oyu kullanmanızdır.’ Tavsiyemize halkımızın uyup uymayacağı bambaşka bir olaydır. Çünkü inanıyorum ki halkımız kişisel kızgınlıklarına, partisel sempatilerine göre değil, kendilerinin, ailelerinin, köylerinin, bir bütün olarak Kıbrıs Türk halkının geleceğini düşünerek özgür iradesini kullanacaktır” dedi.

HALKIN SESI 20/03/2004

Diplomatik kaynaklar İsviçre’de yapılacak dörtlü zirve öncesinde Çankaya Köşkü’nde bir Kıbrıs zirvesinin yapılmasının söz konusu olabileceğini belirtiyorlar. Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş’la dün yaptığı telefon görüşmesinde Kıbrıs’la ilgili görüşmeleri değerlendirdiklerini söyledi.
Gül, Denktaş’ın dörtlü konferansa katılmaya ikna olacağını düşünüp düşünmediği sorusuna “Kendisinin verdiği bir karar var. Zorla ikna edecek halimiz yok” yanıtını verdi.
Dörtlü konferansta Türkiye’nin siyasi kararlılığını sonuna kadar göstereceğini ifade eden Dışişleri Bakanı, buna karşın sonuç alınacağından umutlu olmadığı mesajını verdi. Gül “Görünen odur ki, konu genel sekretere kalacak” dedi.
Türkiye’nin ve KKTC’nin ayrı öncelikleri bulunduğu gibi bir hava yaratılmaması gerektiğini de kaydeden Gül “Sloganlarla konuşmanın bizi istediğimiz noktaya götürüp götürmeyeceği belli olmaz” dedi.(ntv)

YENIDUZEN 20/03/2004

Rum yönetimi sözcüsü Kipros Hrisostomidis, yaklaşık 3.5 saat süren toplantının ardından yaptığı açıklamada, Kıbrıs Rum tarafının New York’ta taahhüt ettiği sorumlulukları yerine getireceğini açıkladı.

Hrisostomidis, “aynı yaklaşımı Kıbrıs Türk tarafının da ortaya koymasını beklediklerini” kaydetti.

Denktaş’ın inadı inat!..

BM Genel Sekreteri Kofi Annan, Kıbrıs müzakerelerine katılan taraflardan, İsviçre’de yapılacak görüşmelerde nihai taahhütlerini ortaya koymaya ve son sözlerini söylemeye hazır olmalarını istedi.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Adam Ereli, gazetecilere açıklamasında, “İsviçre görüşmelerinde bütün tarafların, 13 Şubat’ta New York’ta üstlendikleri yükümlülükleri tamamen yerine getirmelerini bekliyoruz. Anladığımız kadarıyla BM, Kıbrıs Türk tarafından görüşmelere kimin katılacağının bildirilmesini bekliyor. Genel olarak, BM gözetimindeki Kıbrıs sürecinin yolunda gittiğini söyleyebilirim” dedi. (AA)

YENIDUZEN 20/03/2004

Raymond James Securities /Strategy adlı uluslararası kamuoyu şirketi tarafından 13-17 Mart 2004 tarihleri arasında Kuzey Kıbrıs'ta yapılan kamuoyu yoklamasının sonuçlarını YENİDÜZEN ele geçirdi. 917 seçmen üzerinde yapılan araştırmada, Annan Planı'nın şimdiki haliyle ve değiştirilmesi halinde referanduma gidilmesi durumunda seçmenlerin nasıl oy kullanacağı ortaya çıkarıldı. "Annan Planı'nın mevcut hali"yle yapılacak bir referandumda ankete katılanların yüzde 40.8'i "EVET" derken, yüzde 46.3'lük kesim de "HAYIR"da kaldı. Kararsızların oranı ise yaklaşık yüzde 12 olarak belirlendi.

Araştırmada Kuzey Kıbrıs'taki referandum sonucunu en fazla kimlerin etkileyeceği de var. Araştırma kapsamındaki seçmenler, "Oyunuzun yönünü en fazla kim etkileyecek?" sorusuna yüzde 21.5 "Denktaş", yüzde 19.0 "Erdoğan ve TC hükümeti", yüzde 7 "Talat" yanıtı verdi. Yüzde 5.6'lık kesim "Türkiye Ordusu"ndan etkileneceğini söylerken, yüzde 42.7'lik kitle de "hiç kimseden etkilenmeyeceğini" bildirdi. Aynı soru karşısında Eroğlu'ndan etkilenenlerin oranı yüzde 0.3, Kofi Annan'dan etkilenenlerin oranı yüzde 0.8 ve Serdar Denktaş'tan etkilenenlerin oranı yüzde 0.3 oldu.

belirtirken, yüzde 46.3'lük kesim de "HAYIR" diyeceğini beyan etti. Kararsızların oranı ise yaklaşık yüzde 12 olarak belirlendi.

YENIDUZEN 20/03/2004

İSTİFA ETMEM GEREKECEK... Denktaş: Görüşmelerde Rumlar ve BM, kendi istekleri doğrultusunda bir sonuca ulaştırma gayreti içindedir. Türk tarafının üzerinde ısrarla durduğu derogasyonlar konusunda ise AB'nin garanti etmesi istenilen hakların verilemeyeceği de en nihayet bize bildirildi. Referandumda, kabul edilemez durumdaki bir anlaşmaya halkın "evet" demesi halinde benim bu görevden istifa etmem gerekecek

Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, 24 Mart'ta Cenevre'de başlayacak dörtlü konferansa katılmayacağı yönündeki kararında değişiklik olmadığını açıkladı. Dün kendisini arayan TC Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'e kararında değişiklik yapamayacağını söylediğini belirten Denktaş, bununla ilgili detaylı değerlendirmesini birer mektupla Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'a da bildirdiğini kaydetti. Denktaş, İsviçre'ye gitmeyeceğinin BM'ye de bildirildiğini açıkladı.

"Sayın Gül'e, bu kararımın sürpriz olmaması gerekirdi. Kendisine, daha önce resmi olarak iki kez benim 22'sinden (Mart) sonra devam etmeyeceğim duyurulmuştu Türkiye'ye. Sürpriz değildi. Kendisi lütfetti beni aradı. Ben de o saat sayın başbakana ve cumhurbaşkanına yazdığım mektupları imzalamakla meşguldüm; onu söyledim kendisine. 'Detaylı bir şekilde değerlendirmemi size gönderiyorum. Acele gelecektir' dedim; ve kararımda bir değişiklik yapamayacağımı; çünkü görüşmelerde Rumların tutumlarını, genel sekreterlerin tutumunu iyice değerlendirmiş olduğumu; bizi kendi istedikleri doğrultuda bir sonuca götürmek için bir uğraş vardır. Bizim söylediklerimizi kaale alan taraf yoktur."

Dörtlü konferansa tam yetkiyle gönderilecek hükümetin, orada Türkiye'nin de yardımlarıyla, kendisinin alamadıklarını almasının en fazla kendisini sevindireceğini kaydeden Denktaş sözlerini şöyle sürdürdü:

"Dolayısıyla ben bu ikinci safhaya da girersem halkıma yanlış bir haber; yanlış bir ümit vermiş olacağım. Hükümetimizi tam yetkiyle gönderiyoruz. Yanlarında yetişmiş insanlarımız olacaktır. Benim görüşmelerde alamadıklarımı alırlarsa, -Türkiye'nin de yardımıyla- bundan en başta sevinç duyacak olan ve alkışlayacak olan benim. Bulamadıkları takdirde, hiç olmazsa halkıma, şimdiden zorlukların haberini vermiş oluyorum. Artık kimse bizi suçlayamaz. Çünkü iş halka kalmıştır. Halkımıza biz güveniyoruz. Kendilerine gerçekleri söyledikten sonra kararı kendiler verecek. Neticeyi kendiler hep birlikte çekeceklerdir.

Özellikle istenilen derogasyonlar alınamayacağına göre herkesin iyice düşünmesi gerektiğini de söyleyen Denktaş "Yapılacak bir anlaşmanın hükmü, üzerine yazıldığı kağıt kadar olacaksa bunun kıymeti harbiyesi yoktur" dedi.

Görüşmelerin devamını istiyorum

Denktaş, TC Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Baki İlkin'in KKTC'ye geleceği yolundaki haberlerin hatırlatılması üzerine ise, "Baki Bey sık sık geliyor. Yine gelebilir. Anormal bir şey yok orada. Sık sık gelip durumu takip ediyor" açıklamasında bulundu.

Rum tarafından bayrakla ilgili belge

Hafta sonu Türkiye'ye ziyareti olup olmayacağının sorulması üzerine ise Denktaş, bunun gazete haberi olduğunu, böyle bir ziyaret planlanmadığını söyledi.

Cumhurbaşkanı, "dörtlü konferansta, hükümetin statüsü konusunda bir sıkıntı çıkar mı? BM nezdinde sizin yetkilendirme yapmanız gerekir mi" sorusuna ise, "Çıkmaması gerekir. Eğer kötü niyetleri yoksa, bunu bahane bilerek kendileri de bir yerden kaçmak istemiyorlarsa çıkmaması lazım. Çünkü hükümet de benimle birlikte bu görüşmelere devam etti. Benim kadar ehildirler ve ehliyetlidirler" yanıtını verdi.

"İmzalama aşamasına geldiğimizde. Ne zaman geleceğiz. Referandumdan sonra mı? Referandumdan evvel ise ve bizim istediklerimiz bunun içinde yoksa, tabiatıyla bunu kimse imzalamaz. Referandumdan sonraysa; halk referanduma 'evet' demişse ve bu kabul edilemez bir durumdaysa hala, benim zaten bu görevden istifa etmem lazım. Yani bile bile 2-3 yılda bu halkı tamamen harap edecek bir anlaşmaya bu halk, göz göre göre evet dedirtilmişse - aldatılarak veyahut öyle düşündüğü için- halkın kararına saygımız olacaktır. Ama benim bu sorumluluğu devam ettirmem mümkün olmayacaktır. Bu da benim şahsi hakkımdır. Herhalde teslim ederler. Onun için her şey bulunacak anlaşmaya bağlıdır. Anlaşma nasıl gelirse, bunun hakkında hepimiz tekrar konuşacağız, değerlendirme yapacağız."

KIBRIS 20/03/2004

GÜL'DEN DENKTAŞ'A "İSVİÇRE'YE GİT": TC Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül'ün, dün Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş ile telefon görüşmesi yaptığı öğrenildi. Edinilen bilgiye göre Gül, Denktaş'a İsviçre'de yapılacak dörtlü konferansa katılmasının iyi olacağı yönünde mesaj verirken, Denktaş, İsviçre'ye gitmeyeceğine yönelik kararını Ankara'ya haber vermeden açıklaması nedeniyle üzüntülerini dile getirdi

ŞİMDİ TANIMIYORLAR, ÇÖZÜMDEN SONRA TANIYACAKLAR: Erdoğan: "1 Mayıs'tan önce bu işin çözülmesinden yanayız. Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti doğacak. Ayrı bayrak, ayrı marş ortaya çıkacak. Sizi şu anda devlet olarak kimse tanımıyor, o andan itibaren devlet olarak tanıyacaklar. Bunda samimiler mi onu görürüz? Biz samimi olarak adımımızı atacağız. Şu anda ben devlet olmanın bedelini tayin edemiyorum. Bunu yakalamak, dünyada devlet olarak tanınmak, Türkçe'nin AB'de resmi dil olarak kullanılması çok önemli şeyler"

KKTC'DEKİ VATANDAŞLARIN ALEYHİNE OLMAZ: "Burada olmazsa olmazlarımız vardır ve attığımız her adımda en geniş manada müzakeresini yaparak, ondan sonra da hükümet olmanın getirdiği siyasi riski göze alarak, bu adımı atarız. Bunun Lozan'da da örneklerini yaşadık. Bugün bazı adımlar atılırken zaman zaman usul noktasında farklı yaklaşımlar ortaya çıkabilir, ama bu farklı yaklaşımlar hiçbir zaman KKTC'deki vatandaşlarımızın aleyhine olacak şekilde neticelendirmek mümkün değildir"

ÜÇ ÖNEMLİ HASSASİYET: Buradaki üç önemli hassasiyetin, iki kesimlilikle garantörlüğün kuvvetlendirilmesi ve haritanın daha dürüst hale getirilmesi olduğuna dikkati çeken Erdoğan, "TSK'nın orada varlığının devamını belli bir miktarda da olsa istiyoruz. Mal mübadelesi konusundaki hassasiyetlerimiz karşılıklı olarak görüşülüyor. Bunlar görüşülür, mutabakat sağlanırsa bir çözüme varılır. Ama (biz buradan çekiliyoruz) dememeliyiz, diyemeyiz" ifadelerini kullandı

Edinilen bilgiye göre Gül, Denktaş'a İsviçre'de yapılacak dörtlü konferansa katılmasının iyi olacağı yönünde mesaj verirken, Denktaş, İsviçre'ye gitmeyeceğine yönelik kararını Ankara'ya haber vermeden açıklaması nedeniyle üzüntülerini dile getirdi.

Denktaş'ın konuya ilişkin rahatsızlığının net olmadığını ifade eden diplomatik kaynaklar, adadaki Dışişleri Bakanlığı heyetinin de KKTC hükümetiyle temas halinde olduğunu belirttiler. Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Büyükelçi Baki İlkin'in de KKTC'ye gitmesinin gündemde olduğu, ancak ziyaretin netlik kazanmadığı bildirildi.

Son dönemdeki müzakereler başlarken bunu başından sonuna kadar Denktaş'la götürmekte kararlı olduklarını her yerde ifade ettiklerini belirten Erdoğan, şöyle devam etti:

Karamanlis'in katılacağına yönelik bir haber geldi. Biz zaten Sayın Annan'a da (bunun başbakanlar düzeyinde yürümesini istiyoruz, ama en üst düzeyde dışişleri bakanımızın katılabileceğini) söylemiştik. Karamanlis böyle bir karar verirse biz ona katılırız. Bu müzakerelerde KKTC için ortak olmazsa olmazlarımızı göz ardı etmeden, ama her iki tarafın çıkarına olacak şekilde bu sorunu çözelim istiyoruz."

"Bunun çözülmesi lazım. Siyaset çözüm sanatıdır. Siyaset sorun üretme sanatı değildir. Ama ülkemizde ne yazık ki Kıbrıs sorununa yaklaşırken sorun üretmeyi hedef alanlar var. Hamasetle yaklaşanlar var. Bizim Kıbrıs ile ilgili hassasiyetlerimiz bellidir. Ama ne yazık ki Türkiye'nin 1974'teki barış harekatına o zamanlar karşı çıkanlar, o zamanlar TSK'yı işgalci görenler, şu anda arşivimde var, şu anda bakıyorum, Kıbrıs'a sahip çıkanlarla aynı fotoğraf karesinin içinde yer alıyor. Bunu anlamak mümkün değil. Neyi ne için yaptığımızı çok iyi bilmemiz lazım.

Burada olmazsa olmazlarımız vardır ve attığımız her adımda en geniş manada müzakeresini yaparak, ondan sonra da hükümet olmanın getirdiği siyasi riski göze alarak, bu adımı atarız. Bunun Lozan'da da örneklerini yaşadık. Bugün bazı adımlar atılırken zaman zaman usul noktasında farklı yaklaşımlar ortaya çıkabilir, ama bu farklı yaklaşımlar hiçbir zaman KKTC'deki vatandaşlarımızın aleyhine olacak şekilde neticelendirmek mümkün değildir. Biz ne kadar iyi niyet gösteriyorsak, karşı taraftan da aynı iyi niyeti bekleriz. Karşı taraf da aynı iyi niyeti gösterirse, bu sorunu çözme imkanımız olur."

"Ama bizim olmazsa olmazlarımıza iş gelirse, orada biz de kalkar tavrımızı koyarız. Olay bu kadar basittir. Ama çözmek istiyoruz, iyi niyetimiz bu istikamette. 1 Mayıs'tan önce bu işin çözülmesinden yanayız. Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti doğacak. Aynı bayrak, aynı marş ortaya çıkacak. Sizi şu anda devlet olarak kimse tanımıyor, o andan itibaren devlet olarak tanıyacaklar. Bunda samimiler mi onu görürüz? Biz samimi olarak adımımızı atacağız. Şu anda ben devlet olmanın bedelini tayin edemiyorum. Bunu yakalamak, dünyada devlet olarak tanınmak, Türkçe'nin AB'de resmi dil olarak kullanılması çok önemli şeyler."

"Çekiliyoruz diyemeyiz"

KIBRIS 20/03/2004

Demokrat Parti (DP) Genel Başkanı, Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Serdar Denktaş, İsviçre'de yapılacak dörtlü zirve öncesinde Türkiye'yle birlikte oluşturulan kırmızı çizgilerdeki önceliklerin neler olduğu konusunda cumhurbaşkanı, hükümet ve Türkiye'nin anlaşmaya varması gerektiğini söyledi.

Serdar Denktaş, pazartesi gününden beridir başlayan al-ver süreci boyunca BM genel sekreterinin Kıbrıs özel danışmanı Alvaro de Soto ile sadece iki kez bir saati aşmayan şekilde bir araya geldiklerini, herhangi bir al- ver de yaşanmadığını ve kendilerini daha fazla "ver-ver süreci" içine girme durumunda bulduklarını, dolayısıyla bir yol kat edemediklerini kaydetti.

De Soto'nun yöntem değişikliğine giderek tarafları bir araya getirmek yerine, ayrı ayrı görüşerek bir yerlere varmaya çalışma yöntemini seçmesiyle bugüne gelindiğini söyleyen Denktaş, Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın İsviçre'ye gitmeme gerekçelerinin kendisi açısından son derece geçerli olduğunu ifade etti. Serdar Denktaş, Yunanistan Başbakanı Kostas Karamalis ve Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da İsviçre'de bulunacağının ortaya çıkmasıyla birlikte Rauf Denktaş'ın da tutumunu yeniden değerlendirerek İsviçre'deki toplantıya katılmasını umduklarını ifade etti.

Dışişleri bakanı Denktaş "Aksi halde bizim sadece orada hükümet olarak bulunmamız cumhurbaşkanının Kıbrıs'ta kalması pozisyonumuzu zayıflatır inancındayım" diye konuştu.

konusundaki öncelikler

"DP yeniden değerlendirebilir"

"Talat son derece uyumlu"

Denktaş devamla şöyle konuştu:

"Şu anda hükümetle ilgili bir konu gündemimizde yoktur, ta başından anlaştığımız gibi, koalisyon görüşmelerinde ortaya koyduğumuz hassasiyetlerin müzakeresinde ve savunulmasında Başbakan Mehmet Ali Talat son derece uyumlu bir şekilde hareket etmektedir, Kıbrıs Türkünün her kesiminin hassasiyetini gayet iyi bir şekilde bizlerle birlikte savunmaktadır. Daha önce de mutabaklarımızda da var olduğu gibi bu 31 Mart'a kadar devam edecektir. 31 Mart'ta ortaya çıkacak belgeyi hep birlikte inceledikten sonra her parti evet mi hayır mı noktasında kendi kararını verebilecektir ve bu da mümkün olabildiğince hükümetin varlığına gölge düşürmeden devam ettirilebilecektir."

Denktaş, "plandaki kapsamlı değişikliklerin yapılabilmesi, insanların günlük yaşamını etkileyen konulara çözüm aramak ve siyasi eşitlik gibi geleceğe yönelik garantörlük ve Kıbrıs Türk halkı olarak yaşayabilme yönündeki güvenceler" gibi konuları sonuna kadar birlikte savunmak gerektiğini belirtti.

3 gün içinde

Cumhurbaşkanı Denktaş'ın Kıbrıs Türk tarihinin canlı bir ispatı olduğunu ve canlı tarihin Kıbrıs Türk halkının geleceğini daha güvenle kurabilmesi için önemli olduğunu anlatan Denktaş, Cumhurbaşkanı Denktaş'ın birçok diplomat tarafından sevilmese de saygınlığının son derece büyük olduğunu kaydetti. Cumhurbaşkanının İsviçre'de bir şeyin değişmeyeceğine inandığını belirten Serdar Denktaş, bir şeyler değiştirmek için sonuna kadar uğraş vermek düşüncesinde olduklarını kaydetti ve "Çok büyük bir ihtimalle cumhurbaşkanının dediği gibi bir şey değişmeyecek ama bu hakkımızı sonuna kadar kullanalım" diye konuştu.

sıhhatine, hem halka kötülük"

Bazı çevrelerin cumhurbaşkanına çekilmesi, İsviçre'ye gitmemesi yönünde baskılar yaptığına işaret eden Serdar Denktaş, bunların hem cumhurbaşkanının sıhhatine zarar verdiğini hem de Kıbrıs Türkü'ne siyasi açıdan kötülük olduğunu ifade etti.

Kıbrıs'ta yaşayabilir bir çözüme ulaşabilmek için Türk tarafının toprak tavizi vermesi gerektiğini belirten Denktaş, "Geleceğimizi güvence altına alacak bir çözüm noktasına ulaşacaksak hiç kaçınılmazdır, Türk tarafının verebileceği taviz, topraktır. Nutuklarla, köy köy gezerek 'bu hainler toprağımızı da veriyor' diyerek bir yere varılması mümkün değildir. Meclisteki çalışmaları boykot ederek bir yere varılması mümkün değil" diye konuştu.

Serdar Denktaş, Rum Yönetimi Başkanı Tasos Papadopulos'un masadaki hissiyatının Rum halkının hissiyatını yansıtıyor olmaması ümidini dile getirerek, "Eğer yansıtıyorsa yandık" dedi ve Papadopulos'un tavırlarında, gözlerinde samimiyet göremediğini, 20 gündür ilk defa diyalog kuramadığı, üç beş kelime konuşamadığı bir ortamda olduğunu, Rum heyetindekilerin neredeyse el sıkma bile istemediğini anlattı.

Denktaş, "Kırmızı noktalardaki önceliklerin belirlenmesi talebinizi Türkiye'ye bir çağrı olarak mı algılamalıyız? Sayın Başbakan dün Türkiye'den henüz bir davet gelmediğini açıklamıştı, yeni bir gelişme var mı?" sorularına karşılık, üç dört gündür hafta sonu Ankara'da bir zirve yapılacağı haberi dolaştığını ama bir davet almadıklarını, dolayısıyla öyle bir olasılık olmadığını kaydetti.

BM genel sekreterinin Türk tarafının görüşlerini incelemesindeki tereddütleriyle ilgili soruya karşılık Serdar Denktaş, Rum tarafının taleplerinin ara yolunu bularak, karşı, yapıcı, planın dışına çıkmadan yeni ve kapsamlı önerler de sundukların belirtti. Ancak bunlara rağmen basında "Türk tarafının çıkardığı zorluklar" gibi ifadeler yer aldığına işaret eden Denktaş, yabacı misyon şefleriyle konuştuğunda Rum tarafının pozisyonunu koruyarak son derece zekice müzakere sürdürdüğünü söylediklerini aynı şeyi yapan Türk tarafı için uzlaşmaz dediklerini anlattı ve "masadaki iki aynı taktiğin birinin nasıl zekice, ötekininse uzlaşmaz olduğunu" sordu.

Kırmızı çizgiler konusunda mutabakat bulunduğunu, şimdi bahsettiğinin "kırmızı çizgiler içindeki öncelikler" olduğunu kaydeden Serdar Denktaş, çözüm isteniyorsa talep edilenlerin, kırmızı çizgilerin yüzde yüzüne kavuşulacağını düşünmenin yanlış olacağına işaret etti. Ortaya iki tarafı eşit derecede tatmin eden, eşit derecede şikayetçi olacağı sonucunun çıkacağını belirten Denktaş, şöyle devam etti:

"Bir zafer kazanmaya gitmiyoruz. Rum tarafı da bir zafer kazanmaya gitmemeli. Uzlaşmaya gidiyoruz. Eğer uzlaşabilirsek. Her şeyi elde etmemiz mümkün değildir. Elde edemeyeceğimiz önemli konuların kendi iç düzenimizle etkisini nasıl azaltabiliriz. Onu başarmak bizim üstümüze düşen bir görevdir, hükümet olarak, cumhurbaşkanı olarak, Türkiye'nin katkısıyla... Ama öncelikli olarak neleri değiştirmeliyiz ki insanımız birbirine düşmesin, kendi içimizdeki toplumsal barış bozulmasın ki ileriye daha bir güvenle bakabilelim. Bunu yapmaya çalışacağız. Kırmızı çizgilerde öncelikli olanlar hangileridir? Bunlarda bir mutabakat oluşmazsa -ki şu anda yoktur- o zaman İsviçre'de yapabileceğimiz çok bir şey de yoktur. Eğer bu inanca kapılırsak o zaman oraya gidip gitmeme konusunu hükümetin DP kanadı olarak düşünmemiz, değerlendirmemiz ve gerekirse yeni bir karar üretmemiz de gerekecektir."

Konuyu Ankara'yla görüşmeye çalıştıklarını, bunu yaparlarsa işlerin daha kolaylaşacağını ve cumhurbaşkanının da, Türkiye ve Yunanistan başbakanlarının da İsviçre'ye gidecek olmasından dolayı kararını değerlendirebileceğini belirten Serdar Denktaş, "Ümit ederim bu değerlendirmeyi yapar ve bizlerle birlikte İsviçre'de olur. Bu en büyük isteğimizdir. Ama 'hayır ben gitmiyorum' der ve bunun yanında öncelikler konusunda bir mutabakat varsa sayın cumhurbaşkanıyla mutabakat içinde devam edecek bir süreç için hükümet olarak Kıbrıs Türk halkını temsilen oraya gitmekten ve elimizi taşın altına koymaktan da çekinmeyiz ama işe yarayacak ise" ifadelerini kullandı.

Serdar Denktaş, bugün için planlanmış bir görüşme olup olmadığı sorusuna "Son birkaç gündür planlanmış olmuyor biraz anında çıkıyor toplantılar, şu an için planlanmış bir şey yok" yanıtını verdi.

"Eğer yaşayabilir bir çözüme ulaşacaksak toprak tavizi olacaktır. Hiç birbirimizi kandırmayalım. Anayasada toprak bütünlüğünün ortadan kaldırılamayacağına dair maddeler vardır, doğrudur. Ancak Kıbrıs adası üzerinde hem Türkiye'yi hem bölgeyi rahatsız eden bir sorun vardır. Bu sorun insanımızın günlük yaşamını ve geleceğini de etkilemektedir. Geleceğimizi güvence altına alacak bir çözüm noktasına ulaşacaksak hiç kaçınılmazdır, Türk tarafının verebileceği taviz, topraktır. Nutuklarla, köy köy gezerek 'bu hainler toprağımızı da veriyor' diyerek bir yere varılması mümkün değildir. Meclisteki çalışmaları boykot ederek bir yere varılması mümkün değil.

İki ay önce devraldığım Dışişleri Bakanlığı'nda keşke bu bir yıllık sürede birçok alternatif çalışma yapılsaydı da bugün iki ayağımız bir pabuca girmemiş olsaydı. Keşke o dönemde bakanlığımızı yürüten milliyetçi arkadaşımız KKTC yasalarını İngilizce'ye tercüme ettirseydi de, bugün bir taraftan görüşme süreci devam ederken, bir taraftan alternatif öneriler ortaya çıkarılırken, bir de kendi yasalarımızın tercümeleriyle uğraşmasaydık. Hazırlanmadık ve bunun zorluklarını bugün yaşamaktayız. Milliyetçilik sadece nutukla olmaz. Milliyetçilik şekilcilik değildir. Milliyetçilik bu memleketin insanını, toprağını sevmektir, çocukların geleceğini düşünmektir.

Bugüne kadar yapılan, verdi anavatan dağıttık kendi aramızda, bölüştük anavatandan aldığımız parayı... 30 yılda ekonomimizi maalesef Rum ekonomisinin yakınlarına çekemedik. Çekebilmiş olsaydık bugün çok farklı bir güçle masada olacaktık. Bunu başaramadık. Başaramadığımız bu çok önemli konunun suçluları da gelmiş geçmiş KKTC ve Türkiye hükümetleridir."

Anayasa

"Bizim yapmamız gereken siyasi parti temsilcilerini, baroyu, sivil toplum örgütlerini çağırmak suretiyle daha geniş bir komite oluşturmaktı" diyen Serdar Denktaş, yaşanan sıkıntıların aşılması için BM'yle istişare ettiklerini, bir yol bulup sorunu aşacaklarını, anayasanın BM'ye sunulması için konulan tarihin aşılmasının dünyanın sonu olmadığını bildirdi.

"Bayrak istismar ediliyor"

Denktaş, bayrak konusuna da değindi ve Bakanlar Kurulu'nun onayladığı Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti bayrağının "sözde muhalefet yapanlarca yanlış ve istismar edilerek kullanıldığını" belirtti. Serdar Denktaş, 2 bin öneri arasında üç Türk, 3 de Rum üye tarafından tespit edilen bu bayrağın referandumdan evet çıkarsa ve 3 garantör devlet bunu onaylarsa, iki eşbaşkanın anlaşmayı imzalamasından 10-15 dakika sonra BM ve Avrupa Birliği önündeki "Kıbrıs Cumhuriyeti" bayraklarının törenle indirilerek yerine bu yeni bayrağın çekileceğini anlattı.

BM'nin referandumun self determinasyon olacağı söyleminin yanlış olduğunu çünkü seçenek sunulmadığını sadece "evet" veya "hayır" denileceğini belirten Denktaş, evet cevabına saygı göstereceğini söyleyen BM'nin "hayır" cevabına da aynı şekilde saygı göstermesi gerektiğini vurguladı.

"Fark nedir? Orada da sıkıntı varsa, burada da sıkıntı varsa niye bu tarafa gitmeyelim? Bir tanesinde hiç olmazsa can güvenliği açısından sıkıntı yaşamayız ama diğerinde o tehdit var" diyen Serdar Denktaş, Rum tarafının masada samimiyetle oturmadığını kaydetti.

Bugüne kadar sessiz kalmayı, tıkanıklıkları aşmak için orta yol yaratmayı tercih ettiğini ve halka böyle yardımcı olduğunu düşündüğünü belirten Denktaş, ama artık üç gün sonra farklı bir yeni süreç başlayacağını, partisinin görüşlerini açıklamayı bunun için uygun gördüğünü ifade etti.

Serdar Denktaş Rum gazetecilerin sorularını İngilizce yanıtlarken de Cumhurbaşkanı'nın İsviçre'ye gitmemesinin süreci etkileyeceğini, Karamanlis ve Erdoğan da gideceğine göre cumhurbaşkanının da gitmesi için çağrıda bulunduklarını söyledi. Denktaş, Cumhurbaşkanı'nın tavrının hükümetten çekilmelerini mi getireceği sorusuna karşılık da bunun hükümeti etkilemediğini ve öyle bir şeyin söz konusu olmadığını dile getirdi.

KIBRIS 20/03/2004

KIBRIS 20/03/2004

Gül, devletin ilgili bütün kurumlarının katılacağı toplantıda Kuzey Kıbrıslı yetkililerin bulunmayacağını bildirdi. Toplantıya Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in katılmayacağı ifade ediliyor.

'Zorla ikna edemeyiz'

Dörtlü konferansta Türkiye'nin siyasi kararlılığını sonuna kadar göstereceğini ifade eden dışişleri bakanı, buna karşın sonuç alınacağından umutlu olmadığı mesajını verdi. Gül "Görünen odur ki, konu genel sekretere kalacak" dedi.

Gül, Ankara'da bulunan Brezilya Dışişleri Bakanı Celso Amorim ile görüşmesinin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında gazetecilerin Kıbrıs'a ilişkin sorularını yanıtladı.

Konu genel sekretere kalacak gibi

"Hepimizin bu planda yapmak istediği değişiklikler vardır. Bunlar Türkiye ve KKTC olarak bir araya gelip oturup konuştuğumuz ve kararlaştırdığımız konulardır. Bu konular, müzakere edilerek sağlanmaya çalışılacaktır. Görünen odur ki bunlar genel sekretere kalacak gibidir. O zaman müzakere ederek genel sekreterin ortaya çıkaracağı nihai planda bizim almak istediğimiz konuları almaktır hedefimiz. Bunun için uğraşıyoruz, görüşme bunun için, yoksa görüşmeden konuşmadan bunları temin edemeyiz ki. Tüm uğraşmamıza rağmen netice ortaya çıkar, çıkan kağıda bakarız. O kağıt bizim önceliklerimizi, bizim önem verdiğimiz, (şunlar olmalı) dediğimiz şeyleri temin ediyor mu etmiyor mu? Bunları temin etmek için çalışırız sonuna kadar, sonra bakarız, bunlar temin edilmiyorsa o zaman halka söyleriz."

Gül, "(Bu hususlardan) birincisi, hepimiz kalıcı, yaşayabilir, gerçekçi bir çözüm için uğraşıyoruz, vakit kazanmak için veya bu işi öldürmek için değil, birinci mesele bu. İkincisi, karşımıza çıkacak olan çözüm bizim arzu ettiğimiz önceliklerimizi içermesi gerekir, bu da görüşmelerle, müzakereyle, pazarlıkla olur, durduğumuz yerde olmaz" diye konuştu.

Gül, "Sonuçta şüphesiz ki her iki taraf, halk karar verecektir" diye konuştu.

Brezilya Dışişleri Bakanı Celso Amorim ile düzenlediği ortak basın toplantısında, gazetecilerin Kıbrıs'a ilişkin sorularını yanıtlayan Gül, Türkiye'nin de KKTC'nin de önem verdiği konular olduğunu ve yapmak istedikleri değişiklikler bulunduğunu belirterek, şöyle konuştu:

Gül, Türkiye ve KKTC'nin ayrı ayrı öncelikleri olduğuna dair bir havanın ortaya çıkmaması gerektiğini de kaydederek, dış politikada sloganlarla konuşmanın yanlış olduğunu ifade etti. Kıbrıs konusuyla ilgili olarak bugün çok önemli bir toplantı yapılacağını da açıklayan Gül, "Toplantı dışişleri bakanlığı bünyesinde mi olacak, yoksa devletin tüm kurumları bir araya gelip fikir jimnastiği mi yapacaklar?" şeklindeki bir soru üzerine, "İkincisi" diye yanıt verdi. Gül konuya ilişkin ayrıntılı bilgi vermedi.

KIBRIS 20/03/2004

Denktaş, de Soto'nun, pazartesi günü görüşülecek konularla ilgili bilgi verdiğini kaydetti.

KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, BM'ye, KKTC'nin mevcut anayasasını sunacaklarını belirterek, ''Böylelikle devletimizi ortadan kaldıran yeni bir anayasa yapmıyoruz,anayasamızı veriyoruz. Anlaşma olursa olur. Olduktan sonra onun şekline bakarak bir değişiklik yapılması düşünülür'' dedi.

De Soto ile pazartesi günü yapılacak görüşmede konuşulacak konularla ilgili ön görüşme yaptıklarını kaydeden Denktaş, teknik komitelerin, ortak devletin marşı konusunda bir sonuca vardığını anlattı. Marş ve bayrağın anlaşma olması halinde geçerli olacağını, bukonuda fazla bir hassasiyet göstermenin gerekmediğini dile getiren Denktaş, ''Esas olan, bizim kendi bayrağımızı kendi bayraklarımızı muhafaza edeceğimizi herkesin bilmesidir'' diye konuştu.

Kurucu devletlerin mal-mülk haklarının da konuşulacak konular arasında bulunduğunu anlatan Denktaş, her devletin tabii ve doğal kaynaklarına sahip olması yönünde bir talepleri olduğunu açıkladı. Yüksek mahkemeye 36 aylık süre için tayin edilecek olan yabancı üç hakimin isminin verildiğini ve buna pazartesi günü yanıt vereceklerinikaydeden Denktaş, kendilerinden Türkiye kökenli KKTC vatandaşlarının listesinin istendiğini söyledi.

''MAL-MÜLK KONUSU SAATLİ BOMBA GİBİ''

Harita konusundaki düşüncelerinin istendiğini ve bu konuda henüz fazla bir şey düşünmediklerini dile getiren Denktaş, ''mal-mülk konusundaki büyük hatayı yeniden anlattıklarını'' belirtti.

Mal-mülk konusunun Türk ve Rum halklarını birbirine düşürecek saatli bir bomba gibi olduğunun altını çizen Denktaş, ''Kıbrıs'ta hakikaten kalıcı barış isteniyorsa, insanları birbiriyle yıllardır mahkemelerde, komitelerde, 'mal senin miydi, benim miydi' diye çekiştirmenin hiçbir anlamı yoktur. İnşallah buna da insaflı bir bakışaçısı gelir. Geleceğini zannetmiyorum ama en zor durum budur'' dedi.

Serdar Denktaş, Fransa'nın Güney Kıbrıs'taki Büyükelçisi Haselin de la Toudupin'i Demokrat Parti (DP) Genel Merkezi'nde kabul ederek görüştü.

Olmazsa olmazların içinde yer alan mal-mülk konusuna çözüm getirilmediği taktirde referandumdan ''hayır'' çıkacağına inandığını belirten Denktaş, Kıbrıs Türk halkının referandumla ilgili olumsuz fikirlerini ortadan kaldırmanın tek yolunu, olmazsa olmazların kabulü olarak gördüğünü kaydetti.

Mal-mülk konusunun sadece Kıbrıslıları değil, adaya gelerek yerleşen tüm yabancıları da ilgilendirdiğini dile getiren Denktaş, Annan planında bu konuya açıklık getirilmediğini, ama Annan'ın bu sefer bu konuyu aydınlığa kavuşturmasını beklediklerini söyledi.

HURRIYET 20/03/2004