Avrupa Parlamentosu Dış İlişkiler Komisyonu Kıbrıs Özel Raportörü Jacques Poos, Kopenhag Zirvesi öncesi Avrupa Parlamentosu'na sunacağı Kıbrıs raporunun son rötuşları için dün KKTC'ye geldi
Son 50 metre

KOPENHAG ÖNCESİ SON 50 METRE... Avrupa Parlamentosu Dış İlişkiler Komisyonu Kıbrıs Özel Raportörü Jacques Poos, "Kıbrıs"ın Avrupa Birliği üyeliğiyle ilgili olarak hazırladığı raporun hayati önem taşıdığına işaret ederek, "Kopenhag Zirvesi öncesindeki koşuda son 50 metreye girdik" dedi. Poos, Avrupa Birliği içerisinde birleşik bir Kıbrıs görmek istediklerini söyledi

BM'NİN RAPORU AYRINTILI OLACAK... BM'nin ortaya koyacağı belgenin "al ya da bırak" niteliğinde değil oldukça ayrıntılı bir belge olacağını vurgulayan Poos, belgede taraflarca bilinmeyen herhangi bir unsur bulunmayacağına dikkat çekti. Poos, dolaylı ve doğrudan görüşmelerde yapılan işin kaybedilmemesi gereğinin de altını çizdi

MÜFTÜZADE: RUM TEK BAŞINA AB'YE ALINIRSA BÜYÜK GÜÇLÜKLER ÇIKAR... Cumhurbaşkanlığı Siyasi İşler Özel Danışmanı Hakkı Müftüzade, Rum tarafı, Kıbrıs konusunda bir anlaşma sağlanmadan Avrupa Birliği'ne üye olarak alınırsa Kıbrıs konusunda çok büyük zorlukların ortaya çıkacağı uyarısında bulundu

ANGOLEMLİ: ZİRVEYE KADAR YOĞUN ÇABA ŞART... TKP Genel Başkanı Hüseyin Angolemli, 12 Aralık'ta gerçekleşecek olan Kopenhag Zirvesi'nin önemine işaret ederek, tüm tarafların zirveye kadar olan sürede yoğun çaba içerisine girmesi gerektiğini kaydetti. Angolemli, "Bütün verileri alt alta koyup topladığımızda çözüm bütün tarafların ve bölgenin büyük çıkarınadır" dedi

TALAT: SORUN YIL SONUNA KADAR ÇÖZÜLMELİ... CTP Genel Başkanı Mehmet Ali Talat, Kıbrıs sorununun yıl sonuna kadar çözümleneceğini, daralan zamanın dikkate alınarak herkesin çözüme, kalıcı çözüme konsantre olması gerektiğini belirtti. Talat, "Bu sorun yıl sonuna kadar hem çözümlenmelidir, hem de göründüğü kadarıyla de çözümlenmek zorundadır ve de çözümlenecektir" dedi

"Ancak bu zamana kadar Kıbrıs için yapılması gereken çok şey var. Raporum da Kıbrıs konusunun sonuca varacağı ümit ve ruhu içerisinde hazırlanacaktır, çünkü bütün parametreler masadadır ve şu anda ihtiyacımız olan şey, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri tarafından ortaya konan ve AB tarafından da desteklenen, uzlaşma için her iki tarafın da büyük ölçüde siyasi irade ve siyasi cesaret göstermesidir. Bu yapılırsa çözüm kolaydır ve AB de Kıbrıs'ta varılacak bir anlaşmayı, AB üyelik sürecine ilişkin anlaşma metnine uyumlaştıracaktır. Görmek istediğimiz, AB'ye birleşik bir Kıbrıs'ın katılımıdır. Bunun için de Kıbrıs Türk tarafının büyük çaba harcaması gerekmektedir. Avrupa yanlısı bir parti olan TKP'nin, Kıbrıs Türkleri'nin birkaç ay içerisinde Avrupa ailesinin üyesi olmasının sağlanması için gereken çabayı ortaya koyacağına inanıyorum. Kıbrıslı Türkler için AB'nin büyük avantajları vardır. AB içinde Kıbrıslı Türklerin kültürel mirasının ve kimliğinin tamamen korunacağına dair tam garanti vereceğiz. AB içinde ülkenizin tarihini anlayan ve bunu yaparken kimliğinizi de ön plana çıkaran bir çok dostunuz da olacak. Tabii tüm bunlar AB içindeki kurallara bağlı olacaktır."

TKP olarak Kıbrıs'ın geleceğini, çözüm ve çözümden sonra Avrupa Birliği'nde gördüklerini ve adadaki iki halkın birbiriyle eşit olduğunu, Kıbrıs'ın iki tarafın da ortak ülkesi olduğunu kaydeden Angolemli, "Bugün bu fırsatı yakalamak üzereyiz. TKP olarak bu konudaki uğraşlarımızı yoğunlaştıracağız" dedi.

KKTC resmi makamlarının, AB diplomatlarının temaslarını zaman zaman engellediğini, bu kişilere diğer yabancı diplomatlara yapılan muamelenin yapılmadığını da ileri süren Angolemli, "Maalesef, Kıbrıs Türk tarafının resmi makamları, AB diplomatlarının temaslarını zaman zaman engelleyerek, bizim Kıbrıs Türkünü kendilerine anlatma fırsatını elimizden almaya çalışmaktadırlar. Bu, bizi üzmektedir" dedi.

Poos, üyelik için aşılması gereken engeller bulunduğuna da işaret ederek gerekli siyasi iradenin olması halinde sorunların Kopenhag Zirvesi öncesinde aşılabileceği yönünde az da olsa umutları bulunduğunu kaydetti.

Poos'un da kendisiyle hem fikir olduğuna işaret eden Talat, çözüm konusunda bütün tarafların hareketlendiği bir dönemde BM tarafından sunulması planlanan paketin Kıbrıs Türkü'nün leyhinde hazırlanması yönünde herkesin çaba harcaması gerektiğini söyledi.

Talat, Poos'la Avrupa Parlamentosu'nun 19 Kasım'da aday ülkelerin parlamenterlerinin de katılımıyla gerçekleştireceği toplantıda Kıbrıs'a ayrılan 8 sandalyenin Kıbrıslı Türklere ait 2 tanesinin nasıl bir formülle doldurulacağı konusunu da ele aldıklarını belirtti.

Rum tarafının, 1959-1960 Zürih ve Londra Anlaşmaları'nın öngördüğü Kıbrıs Cumhuriyeti'nin hükümeti olmadığını, bu cumhuriyeti adeta kaçırdıklarını söyleyen ve Rumların Kıbrıslı Türklerin hükümeti olmadığını, böyle bir iddiada da bulunamayacaklarını belirten Müftüzade, AB'ye üyelik konusunun, birleştirici bir unsur olarak rol oynayacağı yerde, sorunu daha da çıkmaza ittiğini kaydetti.

Cumhurbaşkanlığı Siyasi İşler Özel Danışmanı Hakkı Müftüzade'nin ardından söz alarak, "Sayın Müftüzade'nin söylediklerini yanıtlamak isterim" diyen Avrupa Parlamentosu Dış İlişkiler Komisyonu Kıbrıs Özel Raportörü Jacques Poos, "Sayın Müftüzade, sözlerine 'eğer' kelimesiyle başladı ve 'Eğer anlaşma olmazsa Kıbrıs Cumhuriyeti Avrupa Birliği'nin üyesi olacaktır' ifadesini kullandı. Ancak, bizlerin 'eğer' kelimesine ihtiyacımız var mı?" sorusunu sorarak, şöyle konuştu:

Ben, bu arada o kötü senaryonun da hiç gerçekleşmemesini diliyorum. Benim Avrupa Parlamentosu'na sunacağım raporumun ilk cümlesi çözüm olacağı ümidiyle başlıyor. Bu çözüm iki tarafın da kabul edebileceği biçimde şekillenmelidir."

Yunanistan Başbakanı Kostas Simitis, "önümüzdeki haftalar ve aylar içinde Yunanistan'a Kıbrıs konusunda yanıt vermesi zor sorular yöneltilebileceğini" söyledi.
Simitis, muhalefet partilerinin liderlerine AB'nin Brüksel zirvesi konusunda bilgi aktardığı görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada, BM'nin Kıbrıs konusunda bir çözüm planı üzerinde çalıştığını belirterek, Yunan halkını milli birlik içinde soğukkanlı davranmaya çağırdı. Kıbrıs konusunda senaryolardan ve spekülasyonlardan, bu ulusal davaya zarar verecekleri için kaçınılmasını isteyen Simitis, "Önümüzdeki haftalar ve aylar içinde bize yanıt verilmesi zor sorular yöneltilebilir, kritik seçimler yapmak zorunda kalabiliriz. Bu noktada bizim için önemli olan Yunanistan ve Kıbrıs'ın (Rum kesimi) çıkarlarının korunmasıdır" dedi.
BEGLİTİS'İN AÇIKLAMASI
Bu arada, Yunanistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Panos Beglitis, BM tarafından hazırlanmış bir Kıbrıs çözüm planı bulunmadığını söyledi.
Annan'ın, geçen günlerde Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro De Soto aracılığıyla "bir çözüm planı sunma ve eğer sunacaksa bunu ne zaman yapacağı konusunda karar almadığını" ilettiğini hatırlatan Beglitis, Yunan ve Rum tarafına siyasi soruna tüm boyutlarıyla çözüm öneren nihai bir plan sunulmadığını açıkladı.
De Soto'nun görüşmeler ve çözüme yönelik uluslararası çabalar çerçevesinde bir takım müzakerelere yardımcı olma amaçlı metinler sunduğunu kaydeden Beglitis, "Ancak bunlar kesinlikle bir nihai çözüm planını temsil etmiyorlar" dedi.
Beglitis, çözüm öncesi KKTC'nin tanınmasının söz konusu olmadığını da ifade etti.

HALKIN SESI 31/10/2002

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan’ın, 11 - 12 Aralık’daki Kopenhag Zirvesi’nden önce KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş ve Rum Yönetimi lideri Glafkos Klerides’e sunması beklenen "ekspres çözüm planı" Atina’yı karıştırdı. Yunanistan hükümeti, Yunan - Rum tarafının taviz vermek zorunda kalabileceğine dair kamuoyu oluşturmaya çalışıyor.
Yunan basınında yer alan haberlere göre, Annan’ın çözüm planı, AB’nin Kopenhag Zirvesi’nden önce imzalanacak ve Rum Kesimi’nde şubatta yapılması planlanan başkanlık seçimleri ertelenecek.
Aynı haberlere göre, çözüm planı şunları öngörüyor:
• Türk tarafı Güzelyurt ve Maraş bölgelerindeki topraklardan bir bölümünü Rum tarafına verecek. Türk tarafı yüzde 27 - 28 oranında ada toprağına sahip olacak.
• Belçika devlet modeli uygulanacak. Ne konfederasyon ne de federasyon olacak. Üç ayrı devlet olacak.
• Merkezi devlet sadece AB ile ilişkiler, dış politika, savunma politikası ve ekonomiden sorumlu olacak.
• Merkezi devletin başkanı dönüşümlü olacak ve sembolik yetkilere sahip bulunacak.
• Merkezi devlette iki toplumdan eşit sayıda milletvekilinin bulunacağı bir üst meclis ile Ada nüfusu esas alınarak milletvekillerin bulunacağı bir alt meclis olacak. Üst meclisin, alt meclis kararlarını veto hakkı bulunacak.
• İki ayrı devletin ise siyasi eşitliği ve kendi bölgelerinde tam egemenlikleri bulunacak.
• İki devletin ayrı başbakanları ve ayrı parlamentoları olacak.
• İki devletin başka ülkelerle ticaret ve kültür anlaşmaları imzalama hakkı bulunacak.
• Temel hürriyetler (dolaşım, yerleşim ve mülk edinme) için 10 yıllık geçici bir dönem uygulanacak. Bu sürenin bitiminde sözgelimi Rumlar, Kuzey Kıbrıs’ta nüfusun yüzde 10’unu geçemeyecekler.
• Kıbrıs’a 1974’ten sonra yerleşen Türklere vatandaşlık hakkı tanınacak.

Atina endişeli
Atina ve Rum Yönetimi, bugün itibariyle söz konusu çözüm planını ne reddediyor ne de kabul ediyor. Plan üzerinde müzakere için zaman bulunmaması da Atina ve Rum tarafını endişelendiriyor. Yunan ve Rum tarafı, özellikle "24 saatliğine bile olsa KKTC’yi tanımak zorunda kalmaktan" korkuyor.
Başbakan Simitis, dün Kıbrıs konusundaki son gelişmeler hakkında siyasi parti liderlerine bilgi verdi. Gelecek haftalar ve aylarda kritik tercihler yapmak zorunda kalabileceklerini belirten Simitis, milli beraberlik çağrısında bulunarak, hedefin Kıbrıs ve Yunanistan’ın çıkarlarının korunması olduğunu vurguladı.

BM Genel Sekreteri Kofi Annan’ın, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş’ın rahatsızlığına rağmen Kıbrıs için çözüm önerilerini Ankara ile müzakere etmek istemesi, Türkiye’yi kızdırdı. Annan’ın Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro De Soto’nun bugün başlayacak ziyareti öncesinde Dışişleri Bakanlığı açıklama yaparak, "görüşmelerin müzakere niteliği taşımadığını" bildirdi.
Bakanlık’tan dün yapılan açıklamada, basında De Soto ile Ankara’da yapılan temaslar hakkında amacını çarpıtan bazı haberlerin yer aldığı belirtilerek, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş’ın inisiyatifiyle başlayan görüşmelerin devam ettiği ve Annan’ın 3 - 4 Ekim günlerinde iki liderle vardığı mutabakat çerçevesinde kurulması öngörülen iki komitenin önümüzdeki günlerde çalışmalarına başlamasının beklendiği hatırlatıldı.
Denktaş’ın da yakın bir tarihte KKTC’ye dönerek mümkün olan en kısa zamanda doğrudan görüşme sürecini aktif bir şekilde sürdürmesinin beklendiği ifade edilen açıklamada, De Soto ile temaslarda, kendisine, Ankara’nın Kıbrıs görüşmelerinde gelinen aşamaya ilişkin değerlendirmelerinin aktarıldığı kaydedilerek, "Bu görüşmeler bir müzakere niteliği taşımamaktadır. Müzakere süreci Kıbrıs’ta iki taraf arasında sürdürülmektedir" denildi.