Birleşmiş Milletler Kıbrıs çözüm planında yapılan değişiklikler taraflara sunuldu. BM, tarafların Avrupa Birliği Kopenhag Zirvesi'nden önce görüş oluşturmalarını ve Kopenhag'da imza atacak şekilde hazır olmalarını istiyor

BM Genel Sekreterinin Kıbrıs Özel Danışmanı Alvaro de Soto, Annan planını, iki tarafın itirazlarını dikkate alarak 'revize edilmiş' şekliyle dün sabah önce Rum Yönetimi Başkanı Kleries, daha sonra da Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'a sundu.

De Soto saat 10.40'ta ziyaret ettiği Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'la yaklaşık 20 dakika süren görüşmesinden çıkarken yaptığı açıklamada, önce Rum Yönetimi Başkanı Glafkos Klerides'e, ardından da Cumhurbaşkanı Denktaş'a, Annan'dan bir mektup getirdiğini ve bu mektubun ilişiğinde Annan'ın 11 Kasım'da ortaya koyduğu önerinin revize edilmiş şekli bulunduğunu kaydetti.

Açıklamada, söz konusu dokümanın iki tarafla da yoğun danışmalar sonucunda revize edildiği belirtilerek, dokümanın son halini şekillendirmek için De Soto ve diğer diplomatların taraflarla yoğun bir mekik diplomasisi gerçekleştirdiklerini kaydetti.

KIBRIS muhabirinin Cumhurbaşkanlığı Müsteşarı Ergün Olgun'dan edindiği bilgiye göre, Cumhurbaşkanı Denktaş'ın Ankara'ya gidip gitmeyeceğine bu sabah karar verilecek.

BM Genel Sekreteri Kofi Annan, KKTC Cumhurbaşkanı Denktaş ile Kıbrıs Rum Yönetimi Lideri Glafkos Klerides'in, anlaşma belgesini imzalamak üzere Kopenhag Zirvesi sırasında hazır bulunmaları gerebileceğini belirtmiş ve liderlere bu amaçla bir mektup göndermişti.

Bu yöndeki bir soruyu cevaplandıran BM Sözcüsü Fred Eckhard, 'Denktaş'ın bizzat Kopenhag'a gitmesinin şart olmadığını, uzlaşma sağlandığı takdirde, onun adına görevlendireceği KKTC'li bir temsilcinin de belgeyi imzalayabileceğini' ifade etti.

Annan planını verdi

LEFKOŞA - BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın Kopenhag zirvesinden önce Kıbrıs'ta ilke anlaşmasına varma hedefiyle 11 Kasım'da çözüm planı sunmasıyla başlayan süreç, yeni bir dönemece girdi. Annan'ın Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro de Soto, KKTC lideri Rauf Denktaş ile Rum lideri Glafkos Klerides'in itirazları doğrultusunda gözden geçirilmiş planı dün taraflara sundu. Ama yeni plana ilk tepkisi "Bu, eski belge. Şüphe ve endişelerim sürüyor" olan Denktaş'ın bugün Ankara'ya gelip bir ameliyat daha geçireceği haberi, 12 Aralık öncesi ilke anlaşmasına varılmasına yönelik cılız umudu söndürdü.

Rumlar zirveye gidiyor
De Soto, yeni belgeyi önce Klerides, sonra Denktaş'a sundu. İki liderin belgeyi imzalamasını dileyen ve ilkinden çok farklı olup olmadığı sorusunu, "Geliştirilmiş şekli" diye yanıtlayan De Soto, belgenin, gözden geçirilmiş plan ve Annan'ın mektubundan oluştuğunu belirtti. Mektubunda "Kıbrıs'ın tarihle randevusu var. Bu kaçırılmamalı" diyen Annan, belgenin bu hafta kesin sonuca varma düşüncesiyle acil değerlendirilmesini istedi.
Böylece yeniden birleşmiş Kıbrıs'ın AB'ye girebileceğini belirten Annan, iki lideri 12 Aralık'taki Kopenhag zirvesine katılmaya çağırdı. Bunun üzerine yarın akşam Kopenhag'a gitme kararı olan Klerides'in Rum meclisinde temsil edilen dört partinin temsilcilerine 'birlikte gitme' çağrısı da kabul gördü.

Denktaş'tan başkasıyla da olur
Ancak BM'nin tarafların önüne koyduğu perspektif, 67 gün New York'ta tedavi gören Denktaş'ın yeniden hastaneye yatma ihtimaliyle yine darbe yedi. Danışmanı Mümtaz Soysal, 78 yaşındaki KKTC liderinin Ankara'da ameliyat geçireceğini söyledi. Doktoru Derviş Olgun da Denktaş'ın kalbi yakınında oluşan beklenmedik sıvı birikmesini aldırması gerektiğini, Kopenhag'a gidemeyeceğini kaydetti. Soysal Denktaş'ın zirveyi izlemek üzere yerine başkasını göndereceğini belirtti.
Asla yılmayan Annan da Denktaş'ın yeniden rahatsızlanmasının Kıbrıs'ta tarihi anlaşmaya varılmasına engel teşkil etmediğini duyurdu. BM Genel Sekreteri'nin Sözcüsü Fred Eckhard, "Annan'ın Denktaş'ın kendi yerine müzakereyle görevlendireceği bir temsilciyle çalışmaya itirazı yok. Bizim bakış açımızdan bu bir engel değil. KKTC adına görevlendirilecek herkes imza atabilir" dedi.
Dün Lefkoşa'da düzenlenen 'Barışa evet, bu plana hayır' mitingine link aracılığıyla bağlanıp halka seslenen Denktaş, "Belge eski belgedir. Statü, egemenlik, eşitliğimiz konusundaki endişelerimiz sürüyor" dedi. Belgeyi parti liderlerine verdiğini ve bugün yeniden değerlendirme yapacaklarını söyleyen KKTC lideri, "Rum tarafında plana yüzde 80 karşı çıkılıyor. Türk tarafında halk ayakta. Demek ki iki tarafın bir araya gelebileceği zemin henüz oluşturulmamış. Bunun sebebi, bize eşit muamele yapılmaması, Kıbrıs Rumunun 'meşru hükümet' olarak yüceltilmesi" dedi.
Klerides, dün akşam Rum Milli Konseyi'ni acilen toplarken, Rum Sözcü Mihalis Papapetru BM belgesine baskı altında imza atmayacaklarını söyledi. Papapetru, AB üyeliğinden sonra da Türk tarafıyla müzakereleri sürdüreceklerini kaydetti. (Dış Haberler)

TÜRK tarafından daha fazla toprak tavizi istenen yeni Annan planında yer alan bazı değişiklikler şöyle:

Planla birlikte sadece bir harita sunuldu. Bu haritada Karpaz'da kanton oluşturulmasından vazgeçilirken Rumlar'a bırakılacak toprakların yüzde 2.5 oranında artırıldığı öne sürülüyor. Buna göre Rumların sınırı batıda Yeşilırmak'a kadar uzanıyor.

Su kaynaklarının kontrolü merkezi hükümete bırakılıyor.

Planın takvimi ve giriş kısmındaki kuruluş anlaşması aynen korunuyor.

İlk planda Ada'da en fazla 9999'ar Türk ve Yunan askeri olacağı belirtiliyordu. Bu sayı 2 bin 500 ile 7 bin 500 arasında olacak.

Geçiş dönemindeki üç yıllık eş başkanlık süresi 30 aya indirilecek. Eş başkanları parça devlet meclisleri seçecek.

Kuzey'e dönecek ya da Güney'e yerleşecek Türklerin siyasi hakları vatandaşlık esasına göre belirlenecek.

Dönüşümlü başkanlık 10 aydan 7 aya düşecek.

Bir parça devletin yurttaşı, diğer devletin yurttaşı olamayacak.

Temsilciler Meclisi'ndeki temsil oranı nüfusa göre değil parça devletlerin yurttaşlarının sayısına göre belirlenecek.

Göçmenlerin geri dönüşü için dört yıllık bir memorandum uygulanacak. 5. ve 9. yıl arasında geri dönecek göçmenlerin oranı yüzde 8'i geçmeyecek. Bu oran 10. ve 15. yıllar arasında yüzde 18'den fazla olamayacak. 25. yılın sonunda bu oran maksimum yüzde 28 olabilecek. Daha önce 20 yıllık takvim ve yüzde 33'lük bir oran söz konusuydu.

Kuzey'e dönecek ya da Güney'e yerleşecek Türklerin siyasi hakları vatandaşlık esasına göre belirlenecek.

Türkiye'den gelen göçmenlerin sayısıyla Güney Kıbrıs'ta yaşayan Yunanlıların sayısı sınırlandırılacak.

Yüksek Mahkeme'ye atanacak üç yabancı yargıçın hangi ülkeden olacağına 31 0cak 2003'e liderler karar verecek. Aksi taktirde Genel Sekreter atama yapacak.

Yeni devletin topraklarını yabancı askerlere açması için sadece Türkiye ve Yunanistan'ın değil, iki tarafın da onayı gerekecek.

KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, BM’nin dün taraflara sunduğu gözden geçirilmiş Kıbrıs planını "belge, eski belge" sözleriyle değerlendirdi. Yeni planı, Annan’ın Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro De Soto’dan alan Rauf Denktaş, KKTC’nin egemenliği, eşitliği ve sıfatı gibi konulardaki endişelerinin devam ettiğini vurguladı.
Denktaş, Lefkoşa’da düzenlenen "Barışa Evet, Bu Plana Hayır" mitinginde, link aracılığıyla halka seslendi. Rum tarafında plana yüzde 80 karşı çıkıldığını, Türk tarafında da "halkın ayakta olduğunu" belirten Denktaş, "Demek ki iki tarafın bir araya gelebileceği zemin henüz oluşturulmamıştır. Bunun sebebi, bize eşit muamele yapılmadığı, Kıbrıs Rumunu ‘meşru hükümet’ olarak yücelttikleri içindir" dedi.
"Yeni denen, ama pek de yeni olmayan planı" yarına kadar yine değerlendireceklerini söyleyen Denktaş, şöyle devam etti:
"Yıllar önce önümüze planlar koyulmuş, acele yine imza atmamız istenmiş, Kuzey’de ekonomik hayat durmuş, ancak bir süre sonra yeniden hakkınızın peşinde faaliyete geçerek, daha güzel günlere gitmek için imanlı bir şekilde çalışmıştınız. Sizi kimse yeniden göçmen yapamaz

“Ankara ile görüş ayrılığımız yok”

11 Aralık— NTV canlı yayınında Mithat Bereket’in sorularını yanıtlayan KKTC Cumhurbaşkanı Denktaş, müzakereden yana olduklarını, Annan’ın planının görüşülerek ilerleme kaydedilebileceğini söyledi ve süre konusunda sıkıştırılmaktan yakındı.

KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, Kopenhag zirvesine kendisinin katılmayacağını, KKTC’yi Dışişleri Bakanı Tahsin Ertuğruloğlu’nun temsil edeceğini söyledi.
“AB’den insaf bekliyoruz” diye konuşan Denktaş, karar vermeden Birliğin Kıbrıslı Türkler’in sesini dinlemesini istedi.

“ANKARA İLE TEMAS HALİNDEYİZ”
Başbakan Abdullah Gül, AKP lideri Recep Tayyip Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Yaşar Yakış ile sürekli temas halinde olduklarını söyleyen Rauf Denktaş, “Milli davada düşüncelerimizi biliyorlar. Ankara ile bir görüş ayrılığımız yok” dedi.
Kıbrıs sorununun çözümü için KKTC’nin kaale alınması gerektiğini vurgulayan KKTC Cumhurbaşkanı, AB’nin Rum tarafını Kıbrıs’ın meşru hükümeti olarak tanımasıyla en büyük hatayı yaptığını bildirdi.
NTV 11/12/2002

Erdoğan: Kıbrıs’ta masadan kaçılmamalı Adalet ve Kalkınma Partisi lideri Recep Tayyip Erdoğan, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş’a müzakereden kaçmaması için telkinde bulunacaklarını belirterek “Masadan kaçan taraf değil, uzlaşı arayan taraf olmak gerekir” diye konuştu.

11 Aralık— Kophenhag’da başlayabilecek müzakere sürecinden herhangi bir zarar gelmeyeceğini düşündüğünü vurgulayan AKP lideri Erdoğan, müzakere yapmanın BM planını kabul etmek anlamına gelmediğini söyledi

NTV New York muhabiri Ahmet Yeşiltepe’ye açıklamada bulunan Recep Tayyip Erdoğan, Kıbrıs konusunda artık çözüm zamanının geldiğini söyledi. Bu amaçla Birleşmiş Milletler’in hazırladığı planı müzakere etmek gerektiğini savunan Erdoğan “Cumhurbaşkanı Denktaş’a bu konuda bir telkinde bulunacak mısınız?” sorusuna “Evet, kaçmaya gerek yok, müzakere gayet rahatlıkla yapılabilir. Sayın Denktaş’ın bir rahatsızlığı var ama Kopenhag’a bir temsilcisini gönderebilir” şeklinde yanıt verdi.

MÜZAKEREDEN KAÇILMAMALI
Kopenhag’da başlayabilecek müzakere sürecinden herhangi bir zarar gelmeyeceğini düşündüğünü vurgulayan AKP lideri Erdoğan, müzakere yapmanın BM planını kabul etmek anlamına gelmediğini söyledi. Türkevi’ndeki konuşmasında Kıbrıs’tan “büyük sıkıntı” şeklinde sözettiği kendisine hatırlatıldığında Erdoğan, “Tamam haklısınız, ama 40 yıldır süren bir sıkıntı bu. Çözülmeyen herşey sıkıntıdır biliyorsunuz” diye konuştu.
Recep Tayyip Erdoğan, KKTC’nin Avrupa Birliği’nin Kopenhag Zirvesi’ne bir temsilci göndermesinin müzakere sürecine başlanması yönünde önemli ve olumlu bir işaret olacağına dikkat çekti. Erdoğan “Müzakereden kaçmamak lazım, masada inançla, güvenle oturduğumuzu göstermek lazım” diyerek sözlerini tamamladı.
NTV 11/12/2002

Avrupa Komisyonu’nun genişlemeden sorumlu üyesi Günter Verheugen, dün yaptığı açıklamada, bir çözüm olmasa dahi Kıbrıs adasının bütünüyle üye olarak alınacağını, ancak AB müktesebatının sadece güneyde uygulanacağını belirtmişti.
Kıbrıs Rum Kesimi’nin 2004 yılında AB’ye resmen üye olması bekleniyor.

Rum Yönetimi Lideri Klerides, Denktaş’ın Kopenhag’a gitmemesi halinde, onu temsil edecek kişiyle görüşmeyeceğini, kendisinin de bir temsilci atayacağını belirtmişti.
Klerides, Kopenhag’a ziyaretinden önce yaptığı açıklamada, Annan’ın sunduğu gözden geçirilmiş çözüm planında, başka değişiklikler yapılması olanağının az olduğunu söyledi.

RUMLAR YENİ PLANI DEĞERLENDİRDİ
Öte yandan Rum Ulusal Konseyi, uzun bir toplantı yaparak BM Genel Sekreteri’nin gözden geçirilmiş planını görüştü. Yaklaşık 6 saat süren toplantının ardından, Rum radyosu, Başsavcı Alekos Markides’in ilk planda yapılan değişiklikleri 2.5 saat süreyle anlatmasının ardından, planla ilgili farklı görüşler ortaya konulduğunu duyurdu.