Annan planındaki toprak ve mülkiyet düzenlemeleri

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan'ın hazırladığı Kıbrıs çözüm planında yer alan toprak ve mülkiyetle ilgili düzenlemelerin tam metnini gazeteniz KIBRIS yayımlıyor.150 sayfalık çözüm planında 25 sayfalık yer tutan ve toprak ile mülkiyet konularında geniş düzenlemeler içeren İngilizce metnin, Kıbrıs Türk Ticaret Odası tarafından yapılan çevirisi şöyle:

TASLAK EK VI: TOPRAK AYARLAMALARI

Madde 1

"Parça devletin" sınırlarının belirlenmesi

1. "Parça devletin" sınırları ekteki haritada gösterilecektir.

2. [üzerinde anlaşılan sınırın akışını ayrıntılı olarak tarif eden metni buraya yerleştirin]. Bu metin ile harita arasındaki herhangi bir çelişkiye, komite oybirliğiyle karar verecek veya böyle bir oybirliğine ulaşmanın mümkün olmadığı hallerde kararı Kıbrıs Yüksek Mahkemesi verecektir.

3. Komite her bir "parça devletten ......[sayıyı belirtin] temsilciden ve en az bir Kıbrıslı olmayan temsilciden oluşacaktır. Komite Kuruluş Anlaşması'nın yürürlüğe girmesiyle atanacak ve zemin üzerinde sınırı belirleyecektir.

Madde 2

Ulaşım ve yolların bağlanması

[belirleyici metin üzerinde anlaşılan haritaya göre geliştirilebilir.]

Önerilen her iki harita için geçerli olacak:

1. Bir "parça devletin" ana bölümü ile hemhudut olmayan bir bölümü arasındaki bağlayıcı yollar üzerindeki sivil trafik, buna ilaveten bir "parça devletin" içerisinden geçen bağlayıcı yollar üzerindeki sivil trafik, ancak Yüksek Mahkeme'nin bir ara emri ile sınırlandırılabilir.

2. Pyrogi ile Athienou'yu bağlayan yol, tüm uzunluğu itibarıyla Kıbrıs Rum "parça devletinin" topraksal yönetimi altındadır. Kıbrıs Türk "parça devleti" Luricina/Akıncılar'a ulaşmak için bir alt geçit veya üst geçit inşa etme hakkına sahiptir.

3. Kıbrıs Rum "parça devletinin"; Kuklia'nın güney bölümünde kalan, Kıbrıs Türk "parça devletinin" yönettiği toprağın bir yanından diğer yanına kadar, Kontea ve Kalopsida arasında, kendi topraksal yönetimi altında bir yol inşa etme ve Kıbrıs Türk "parça devletiyle" işbirliği halinde, tam ve etkin tazminat karşılığında gerekli toprağı istimlak etme hakkı olacaktır. "Parça devletler", masrafları Kıbrıs Rum "parça devleti" tarafından üstlenilmek kaydıyla, gerekli alt ve üst geçitlerin yeri üzerinde anlaşacaklardır.

Yalnızca harita A için geçerli olacak:

4. Kuzey Lefkoşa ile Mağusa'yı bağlayan yol, tüm uzunluğu itibarıyla Kıbrıs Türk "parça devletinin" topraksal yönetimi altındadır. Kıbrıs Rum "parça devleti" Pyrga, Stylloi ve Egkomi'ye ulaşmak için üç alt geçit veya üst geçit inşa etme hakkına sahiptir

Madde 3

Su kaynakları

[Toprak ayarlamaları ışığında, "parça devletler" arasındaki doğal su kaynaklarının paylaşımı üzerinde varılan mutabakatla ilgili metni buraya yerleştirin.]

Madde 4

Toprak ayarlamasının aşamalandırılması

1. Toprak ayarlamasına tabi olan, üzerinde anlaşılan toprak sınırları içerisindeki bölgeler, Kuruluş Anlaşması'nın yürürlüğe girmesiyle yasal olarak o "parça devletin" bir parçası iken, üç yılı aşmayan geçici bir dönem için diğer "parça devlet" tarafından yönetilecek ve bu dönem sonuna kadar yönetim tamamen devredilmiş olacaktır.

2. Yönetim, ekteki haritada gösterildiği gibi, üzerinde anlaşılan aşamalar içerisinde devredilecektir. Devir; ilgili "parça devletin" geriye kalan kısmıyla hemhudut olan ve büyük ölçüde iskan edilmemiş aşağıda belirtilen bölgelerin yönetiminin devriyle birlikte, Kuruluş Anlaşması'nın yürürlüğe girişinden 90 gün sonra başlayacaktır: [bölgelerin tarifini buraya yerleştirin] Geriye kalan bölgeler şu şekilde devredilecektir: [geriye kalan devir zaman çerçevelerini ayarlamalarını buraya yerleştirin.]

3. "Parça devletler; kendisine verilen mandayla (yetkiyle) uyumlu bir şekilde, toprak ayarlamasına tabi bölgelerin devriyle ilgili faaliyetleri denetleyecek olan Birleşmiş Milletler'le tam bir işbirliği yapacak ve güvenli bir çevrenin sağlanıp idame ettirilmesine katkıda bulunacaklardır.

4. Aşamalandırma dönemi sırasında, Kıbrıs Rum "parça devleti" ile Kıbrıs Türk "parça devleti" net bir şekilde, aşağıdaki gibi belirtilecektir: [metni buraya yerleştirin.] Bu dönem sırasında, üzerinde anlaşılan geçiş noktaları aşağıdaki gibi olacaktır: [metni buraya yerleştirin.]

Madde 5

Mevcut sakinler

Aşağıdaki özel ayarlamalar, toprak ayarlamasına tabi olan bölgelerdeki mevcut sakinlerin hak ve çıkarlarını güvence altına alacak ve yeterli derecede geçimlerin sağlanabileceği uygun konumlarda, yeterli alternatif yerleşim yerlerine (accommodation), düzenli bir yeniden yerleşimi sağlayacaklardır:

a. [metni buraya yerleştirin.]

Madde 6

Mal-mülk

Toprak ayarlamasına tabi olan bölgelerde bulunan mal-mülk, Ek VII'nin Eklenti 4'ündeki kurallara göre ele alınacaktır.

EKLENTİ 1: TOPRAK AYARLAMASI HARİTASI

TASLAK EK VII: 1963'TEN BU YANA ETKİLENEN MAL-MÜLKE İLİŞKİN İŞLEM

BÖLÜM I: GENEL MADDELER 87

BÖLÜM II: MÜLKİYET HAKLARININ KULLANILMASIYLA İLGİLİ DÜZENLEME 88

Kısım A: Tazminat 89

Kısım B: Mülkiyetin iadesi 91

Kısım C: Satış, takas ve uzun vadeli kiralama 92

BÖLÜM III: KULLANIM KAYBI 93

BÖLÜM IV: ADLİ İNCELEME 93

BÖLÜM V: TADİLAT 94

EKLENTİ 1: TANIMLAR 95

EKLENTİ 2: KIBRIS MÜLKİYET KURULU VE TAZMİNAT AYARLAMALARI 98

Kısım A: Kıbrıs Mülkiyet Kurulu'nun oluşumu, çalışması, yetkileri, personeli ve masrafları 98

Kısım B: Mülkiyet Kurulu'na veya Kurul vasıtasıyla devredilen

mal-mülkün ele alınması 103

Kısım C: Etkilenmiş mal-mülk ile ilgili karar alma ve hak

iddiaları 104

Kısım D: Satış, takas veya kira ile ilgili yardım 106

Kısım E: Tazminat fonu ve senetler 108

EKLENTİ 3: MEVCUT KULLANICILAR LEYHİNE ALINACAK ÖNLEMLER 109

Kısım A: Etkilenmiş mal-mülkün tahliyesiyle ilgili son

sürelerin uzatılması 109

Kısım B: Tercihli krediler 110

Kısım C: Rüçhan hakkı 111

EKLENTİ 4: TOPRAK AYARLAMASINA TABİ BÖLGELERDE KAİN MAL-MÜLK 112

Bölüm I: GENEL MADDELER

Madde 1

Genel kurallar

1. Bu Ek ve onun eklentilerindeki kurallar; Aralık 1963 ile Kuruluş Anlaşması'nın yürürlüğe girişi arasında, toplumlararası çatışmalar, askeri müdahale veya adanın çözüme kavuşturulmamış bölünmesi sonucunda etkilenen mal-mülke eğilmektedir ve bu mal-mülk konusuyla uğraşacak olağanüstü bir rejim ortaya koymaktadır. Bu Ek ve onun eklentilerindeki kurallar, bu kuralların kapsamındaki tüm konular Mülkiyet Kurulu veya Yüksek Mahkeme tarafından kapanıncaya kadar bu durumdaki mal-mülk için geçerli olmaya devam edecektir.

2. Bu Ek ve onun eklentilerinde kullanılmış olan terimler, Eklenti 1'de tanımlanmaktadır.

3. Bu Ek ve onun eklentilerindeki kurallardan, bundan böyle 'bu kurallar' olarak söz edilecektir.

Madde 2

Kıbrıs Mülkiyet Kurulu

Başka türlü belirtilmedikçe, bu kurallar, Kıbrıs Mülkiyet Kurulu tarafından uygulanacaktır. (Kurulun) oluşumu, yetkileri ve prosedürleri, ayrıca "ortak devlet" ile onun bağlamında "parça devletlerin" yükümlülükleri, Eklenti 2'de ayrıca düzenlenmiştir.

Madde 3

Toprak ayarlamasına tabi olan bölgeler

Toprak ayarlamasına tabi olan bölgelerde bulunan mal-mülk, Eklenti 4'de düzenlenmektedir. Eklenti 4'de belli başlı kuralların olmadığı hallerde, Ek'in diğer kuralları geçerli olacaktır.

Madde 4

Dini yerler

1. İstisnasız olarak ve Kuruluş Anlaşması'nın yürürlüğe girişinden itibaren üç yıl içerisinde, kiliseler ve Evkaf'ın (Vakıflar), 1963 veya 1974'de dini yer olarak kullanılmış olan herhangi etkilenmiş bir mal veya mülkün kendilerine iade edilmesi hakkı olacaktır.

2. Bu Madde, bu kurallar tahtında, herhangi bir etkilenmiş mal veya mülkün geri iadesi bedeli olarak, kiliselerle Evkaf'ın tazminat talep etme hakkını kısıtlamayacaktır

Bölüm II: MÜLKİYET HAKLARININ KULLANILMASIYLA İLGİLİ DÜZENLENME

Madde 5

Etkilenmiş mal-mülk ile ilgili iş, işlem veya tadilatların askıya alınması

1. Etkilenmiş herhangi bir mal-mülk ile ilgili herhangi bir işlem, iş veya herhangi bir mahkeme, yasal veya idari bir kurumdaki herhangi bir dava veya fiziki değişiklikler (küçük veya acil bakım dışında), Kuruluş Anlaşması'nın yürürlüğe girmesiyle askıya alınacak veya yasaklanacaktır. Bu askıya alma veya yasaklama Mülkiyet Kurulu'nun:

a. Böyle bir iş, işlem veya fiziki değişikliğin devam etmesine veya gerçekleşmesine izin vermesine;

b. Söz konusu iş veya işlemi başka yetkili bir mahkeme veya makama havale etmesine; veya

c. Mal-mülk ile ilgili olarak nihai bir saptama yapmasına kadar devam edecektir.

2. "Ortak devlet" ve "parça devletler", Avrupa İnsan Hakları Konvansiyonu'nun 37. Maddesi uyarınca, etkilenen mal-mülk ile ilgili olarak, halihazırda önlerinde duran herhangi bir işleminin iptalinin karara bağlanmasını Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nden rica ederler.

Madde 6

Hak talepleri ve başvurular

1. Malından-mülkünden edilmiş olan bir mal sahibinin; taşınmaz mal mülkiyet hakkı karşılığında tazminat talep etme veya mal-mülkünün kendisine iade edilmesi veya mal-mülkünün satışı, uzun vadeli kiralanması veya takas edilmesi konusunda yardım sağlanması için başvuruda bulunma hakkı olacaktır.

2. Bizzat kendileri mal-mülkünden edilmiş mal sahipleri olan ve halihazırda etkilenmiş mal-mülkleri kullanmakta olanlar veya etkilenmiş mal-mülklere önemli oranda iyileştirici tadilatlar yapmış olan kişiler, böylesi mal-mülklerle ilgili tapu almak için başvurabilirler.

3. Geri iade yapılacak olan, mal-mülklerin mevcut kullanıcıları, Eklenti 3'te detaylandırılmış olan özel önlemlerden yararlanmak üzere başvuruda bulunabilirler.

4. Tüm bu hak talepleri ve başvurular, belirtilen zaman tahdidi içerisinde Mülkiyet Kurulu'na yapılacak ve bu kurallara göre işleme konup saptama yapılacaktır.

5. Tapu devri veya iade için koşul olarak talep edilen tüm ödemeler, alınan kararda daha erken bir tarih belirtilmediği sürece, Mülkiyet Kurulu'nun ilgili kararından itibaren üç yıl içerisinde Mülkiyet Kurulu'na yapılacaktır. Tapu devri veya iade, öngörülen tüm ödemeler tam olarak yapılmadıkça geçerli olmayacaktır. Belirtilen dönemde ödemelerin yapılmaması, mal-mülk ile ilgili hakların yitirilmesi veya değiştirilmeleri sonucunu doğurabilir.

Madde 7

Hasar nedeniyle sorumluluk

Mal-mülke verilen ciddi hasar veya yıkımdan sorumlu kişiler; mal-mülkün piyasa değeri üzerinden, hasarın maliyetiyle ilgili olarak, mal-mülkünden edilmiş mal sahibine ve/veya Mülkiyet Kurulu'na karşı sorumludur. Buna ilaveten, Mülkiyet Kurulu, bu tür kişilere para cezası verebilir veya daha önce lehlerine verdiği kararları değiştirmek suretiyle cezai önlemler alabilir.

Kısım A:

Tazminat

Madde 8

Tam ve etkin tazminata hak sahipliliği

1. Malından-mülkünden edilmiş bir mal sahibi, etkilenmiş mal-mülkün tapu devri karşılığında, uluslararası standartlara göre, Mülkiyet Kurulu'ndan tam ve etkin bir tazminat (bundan böyle "tazminat" diye söz edilecek) talep etmeye hak kazanacaktır.

2. Tazminat hak edilmesi, cari değer üzerinden Mülkiyet Kurulu'nca değerlendirilip ödenecektir.

3. Tazminat, bir tazminat fonundan çekilen tazminat senetleri şeklinde ödenecektir. Tazminat Fonu'nun oluşturulması, senetlerin çıkarılması ve kullanımı Eklenti 2'deki kurallarla düzenlenecektir.

4. Malından-mülkünden edilmiş olan, aşağıdaki kurallara göre iadeye uygun olmayan mal-mülklerin sahipleri tazminata hak kazanacaklardır.

Madde 9

Kurumların mülkiyetindeki mal-mülk

Dini yerler dışında kalan, kurumların sahip olduğu etkilenmiş mal-mülkün mülkiyet hakkı, tazminat karşılığı Mülkiyet Kurulu'na devredilecektir.

Madde 10

Kamu yararı amaçlarıyla kullanılan mal-mülk

Zorunlu iktisaba nesnel olarak cevaz veren Kapsamlı Çözümün yürürlüğe girmesiyle, kamu yararı amacıyla kullanılıyor olan etkilenmiş mal-mülkün mülkiyet hakkı; ilgili makamın, Mülkiyet Kurulu vasıtasıyla, mal-mülkünden edilmiş mal sahibine cari değer üzerinden yapacağı ödeme karşılığında, "ortak devlete" veya ilgili "parça devlete" devredilecektir.

Madde 11

Askeri maksatlar için istenen mal-mülk

İttifak Antlaşmasının Ek Protokollarında ve bu bağlamdaki herhangi bir eklentide askeri maksatlar için istendiği belirtilen, etkilenmiş bir mal-mülkün mülkiyet hakkı; söz konusu mal-mülkün bulunduğu "parça devlete", ilgili "parça devlet" tarafından yapılan cari değer ödemesi karşılığında, Mülkiyet Kurulu vasıtasıyla devredilecektir.

Madde 12

Halihazırda, mal-mülkünden edilmiş mal sahiplerince kullanılmakta olan mal-mülk

1. Mülkiyetinden edildiği mal-mülkün değeriyle benzer bir cari değeri olan, etkilenmiş bir mal-mülkün halihazırdaki kullanıcısı konumunda olan ve etkilenen mal-mülkü kesintisiz 10 yıldır kullanmakta olan bir mal sahibi, mülkiyetinden edildiği mal-mülkün mülkiyet hakkı karşılığında, o mal-mülkle ilgili mülkiyet hakkı almak üzere, Mülkiyet Kurulu'na başvurabilir.

2. Başvuru, etkilenmiş mal-mülkün cari değerinin, kişinin mülkiyetinden edildiği mal-mülkün cari değerinden %50 daha yüksek olmaması halinde kabul edilecektir.

3. Etkilenmiş mal-mülkün cari değerinin, mevcut kullanıcının mülkiyetinden edildiği mal-mülkün cari değerinden %50 daha fazla olması halinde, Mülkiyet Kurulu, dostane bir anlaşmaya varmaları için, mülkiyetinden edilmiş kullanıcı ile mevcut kullanıcıya yardım edecektir. Bunun başarısızlıkla sonuçlanması halinde, Kurul; her iki tarafın argümanlarını göz önünde bulundurarak, takası verebilir veya reddedebilir ya da malı-mülkü uygun bir şekilde taksim edebilir.

4. Etkilenmiş mal-mülkün cari değerinin, mevcut kullanıcının mülkiyetinden edildiği mal-mülkün cari değerinden daha az olması halinde, kişi değer farkı için tazminat talep edebilir.

5. Etkilenmiş mal-mülkün cari değerinin, mevcut kullanıcının mülkiyetinden edildiği mal-mülkün cari değerinden daha fazla olması halinde, kişi; mülkiyet devri öncesinde, farkı Mülkiyet Kurulu'na ödeyecektir.

Madde 13

Halihazırda, mülkiyetinden edilmiş kişilerden sonradan satın alanlarca kullanılmakta olan mal-mülk

1. Mülkiyetinden edilmiş bir mal sahibine (bundan böyle "satıcı" olarak söz edilecek) tahsis edilmiş olan ve satıcının mülkiyetinden edildiği mal-mülkün cari değeri civarında bir cari değeri olan, etkilenmiş bir mal-mülkün alıcısı (veya mülkiyet hakkı bakımından onun haleflerinin), etkilenen mal-mülk bağlamında, Madde 11'e göre satıcı sahip olmuş olsa, aynı hak ve yükümlülüklere sahip olacaktır; şu şartla ki, kendisi (alıcı) ve satıcı ve mülkiyet bağlamındaki selefleri, kesintisiz en az on yıl, etkilenmiş mal-mülkün toplu kullanıcıları olsunlar. Mülkiyet hakkı Mülkiyet Kurulu'na devredilecektir: etkilenmiş mal-mülkün cari değeri, satıcının ilk olarak mülkiyetinden edildiği mal-mülkün cari değerinden daha azsa, satıcı aradaki farkı tazminat olarak talep edebilir.

2. Mülkiyet Kurulu, satıcının mülkiyetinden edildiği mal-mülkün mülkiyet hakkını elde edememesi halinde, yukarıdaki kural geçerli olmaz, zira satıcı, (söz konusu malı) yasal olarak elden çıkarmış bulunmaktadır.

Madde 14

Önemli ölçüde iyileştirilmiş mal-mülk

Etkilenmiş bir mal-mülkü önemli ölçüde iyileştirmiş bir mal sahibi, iyileştirme olmaksızın, etkilenmiş mal-mülkün cari değerinin ödenmesi karşılığında, o mal-mülkün mülkiyet hakkını almak için başvuruda bulunabilir. Mülkiyet Kurulu; mal-mülkteki menfaatiyle ilgili olarak, mülkiyetinden edilmiş mal sahibine, cari değer üzerinden tazminatın ödenmesinden sonra, mülkiyet devrine ilişkin talimat verecektir.

Kısım B:

Mülkiyetin iadesi

Madde 15

İade uygunluğu

Yukarıdaki kategorilere girmeyen etkilenmiş mal-mülk, genel olarak geri iade için uygun addedilecektir.

Madde 16

Üzerinde anlaşılan iade düzeyleri

1. "Parça devletlerin" herhangi birinde, toplam toprak alanının ve toplam ikametgah sayısının %X'nden ve herhangi bir belediye veya köyde toplam toprak alanının %Y'nden fazlası öteki "parça devletten" gelen kişilere geri iade edilmeyecektir. (X ve Y büyüklüğü, üzerinde anlaşılan bir toprak ayarlaması kapsamına bağlı olacaktır.)

2. Uygun addedilen talep sahiplerine; üzerinde anlaşılan düzeylere ulaşılıncaya kadar, yaş bakımından azalan sıraya dayalı bir önceliğe göre iade yapılacaktır.

3. Bu sınırlamalar dini yerler veya 1974 'te yaygın olarak Maronitlerin yaşadığı köyler veya Dipkarpaz, Yeni Erenköy, Sipahi, Adaçay gibi Karpaz köyleri için geçerli olmayacaktır. (Gözlem: Bir harita üzerinde anlaşılması halinde köylerden oluşan liste adapte edilecektir.)

Madde 17

İadeyle ilgili moratoryum

Mülkiyet Kurulu'nun hiçbir talimatı, aşağıdakilerden önceki bir tarihte, etkilenmiş bir mal-mülkün, mülkiyetinden edilmiş bir mal sahibine yeniden iadesini istemeyecektir:

a. O tarihte boş olan bir mal-mülkle ilgili olarak, Kuruluş Anlaşmasının yürürlüğe girişinden üç yıl sonra; veya

b. Diğer tüm durumlarla ilgili olarak, Kuruluş Anlaşmasının yürürlüğe girişinden beş yıl sonra.

Madde 18

İade edilen mal-mülkte iyileştirmeler

1. İade edilecek mal-mülkün cari değerinin %10'undan daha yüksek değerde herhangi bir iyileştirmenin sahibi olan bir kişi, mal-mülkteki menfaatinin tazmini için başvuruda bulunabilir; söz konusu tazminat, yapılan iyileştirmenin piyasa değeri esasına göre, Mülkiyet Kurulu tarafından ödenecektir.

2. Mülkiyetinden edilmiş bir mal sahibi, iadeden sonra, iyileştirmenin piyasa değerini Mülkiyet Kurulu'na ödemek kaydıyla, etkilenmiş mal-mülk üzerindeki herhangi bir iyileştirmeyi muhafaza etme hakkına sahip olacaktır.

3. Malından-mülkünden edilmiş bir mal sahibi; söz konusu iyileştirmenin kendi maksatları bakımından, gelecekte planladığı kullanım için uygunsuz veya ilgisiz olduğu yönünde Mülkiyet Kurulu'nu tatmin ederse, böyle bir ödemeyi yapması gerekmeyecektir; şu şartla ki, gelecekte planladığı kullanım, az-çok, mülkiyetinden edilmesinin öncesindeki kullanımına benzesin. Eğer Mülkiyet Kurulu; daha sonra, malından-mülkünden edilmiş mal sahibinin veya onun halefinin iyileştirmeden faydalandığını saptarsa, bu Maddenin 1. paragrafı tahtında iyileştirmenin sahibine ödenen meblağı geri almak için, kişiyle ilgili olarak işlem başlatabilir.

Kısım C:

Satış, takas ve uzun vadeli kiralama

Madde 19

Satma, takas etme veya kiralama opsiyonu

1. İadeye uygun gayrı menkuller; bu kurallara göre, iadeyle ilgili nihai saptamanın öncesindeki herhangi bir zaman, mevcut kullanıcılarına veya gayrı menkulün bulunduğu "parça devletten" gelen diğer kişilere satılabilir, takas edilebilir veya kiralanabilir.

2. Mülkiyetinden edilmiş mal sahipleri ve mevcut kullanıcılar; bu mal-mülklerin satış, takas veya kiralanmasıyla ilgili olarak Mülkiyet Kurulu'nun yardımına başvurabilirler.

Madde 20

Malından-mülkünden edilmiş mal sahiplerine satış, takas veya kiralama teşvikleri

Malından-mülkünden edilmiş mal sahiplerine, uzun vade esasına göre, mal-mülklerini satmak, takas etmek veya kiralamak için teşvikler sunulacaktır. Bu teşvikler şunları içermektedir:

a. Bu tür mal-mülklerin, üzerinde anlaşılan iade düzeylerine ne zaman ulaşıldığını saptamak amacıyla sayılmaktan muaf tutulmaları;

b. Enstrümanların imzalanması veya böylesi mal-mülkün devir veya kiralanmalarının tamamlanması veya kayıtlarının yapılması üzerine ödenen vergi, harç ve gümrüklerden muafiyetleri;

c. Devirlerden elde edilen sermaye kazançları veya böylesi kiralamalardan elde edilen kira gelirleri üzerindeki vergilerden muafiyetler veya hatırı sayılır indirimler;

d. Yan vergiler, hükümet resimleri, harçlar ve bu tür mal-mülklerin satışı, takası veya kiralanmasıyla ilgili gümrüklerden muafiyetler;

e. Bu tür kiraların süresi boyunca, taşınmaz mal vergisinden muafiyetler; ve

f. "Ortak devletin" ve "parça devletlerin" sağlamayı tercih edeceği diğer ek teşvikler

Bölüm III:

KULLANIM KAYBI

Madde 21

Kullanım kaybıyla ilgili tazminat

Mülkiyetten edilmekle başlayan herhangi bir dönem içerisinde, etkilenmiş bir mal-mülkün kullanım kaybı gerekçesiyle yapılan herhangi bir tazminat talebi, aşağıdaki hususlar göz önünde bulundurularak, ele alınacaktır:

a. Yer değiştirmesi gerekçesiyle, mülkiyetinden edilmiş mal sahibinin daha önce yararlandığı menfaatler; ve

b. Kaybolan kullanım dönemi için, Kuruluş Anlaşmasından önce veya sonra, mülkiyetinden edilen mal sahibinin aldığı veya kendisine ödenecek olan hak edişler.

Bölüm IV:

ADLİ İNCELEME

Article 22

Mülkiyet Mahkemesi

1. Mülkiyet Kurulu'nun kararlarıyla ilgili olarak nihai bir adli inceleme yürütme yetkisine sahip bir Mülkiyet Mahkemesi oluşturulacaktır.

2. Mülkiyet Mahkemesi, değişken sayıda yargıçtan oluşacaktır. Bu sayı, Yüksek Mahkeme üyelerine danıştıktan sonra, Yüksek Mahkeme Başkanı'nca belirlenecek ve her bir "parça devletten" eşit sayıda yargıç ile Yunanistan, Türkiye veya Birleşik Krallık yurttaşı olmamasının yanında, Kıbrıslı da olmayan bir yargıcı içerecektir. Mülkiyet Mahkemesi'nin Baş Yargıcı ve yargıçları; Yüksek Mahkeme başka türlü karar vermedikçe, Yüksek Mahkeme yargıçlarıyla aynı biçimde ve aynı görev süresi için seçileceklerdir.

3. Mülkiyet Kurulu'nun kararları; yasaya ve bu kurallara göre, Mülkiyet Mahkemesi'nin adli incelemesi yolu dışında, herhangi bir "parça devlet" mahkemesinde veya başka yerde istinafa veya itiraza tabi tutulmayacaktır.

4. Mülkiyet Mahkemesi'nin kararları, Yüksek Mahkeme'de ek incelemeye veya istinafa tabi olmayacaktır.

5. Mülkiyet Kurulu'nun kararlarıyla ilgili adli inceleme konusunda yapılan bir başvuru, söz konusu kararda veya mal-mülkte meşru bir çıkarı olan bir tarafça, kuralları uyarınca Mülkiyet Kurulu'nun kararının yayımlanmasını izleyen 60 gün içerisinde Mülkiyet Mahkemesi'ne yapılabilir.

6. Mülkiyet Mahkemesi'nin; önündeki meselelerin başlatılması ve tartışılmasında, prosedürel adımlarla ilgili olarak ücret talep etme yetkisine sahip olacaktır.

7. Mülkiyet Mahkemesi, Yüksek Mahkeme, onun görevlerini üstlenmeye karar verebileceği zamana kadar işler halde kalmaya devam edecektir.

Bölüm V:

Tadilat

1. Bu kurallar; "parça devletlerin" fikir birliğiyle (konsensus) hareket eden devlet başkanları ve her "parça devletin" yasama organlarının onayı ile tadil edilebilir.

2. Herhangi bir tadilat önerisiyle ilgili bir metin üzerinde "parça devletlerin" devlet başkanları anlaşacak ve aynı biçimde "parça devletlerin" her bir yasama organına sunulacaktır. Söz konusu metin, her iki yasama organınca onaylanmasından 30 gün sonra yürürlüğe girecektir.

EKLENTİ 1:

TANIMLAR

Madde 1

Tanımlar

Ek VII ve eklentilerinde, aşağıdaki terimlerin tanımları şöyledir:

1. Etkilenmiş mal-mülk - Doğal veya tüzel kişi olan sahibinin Aralık 1963 ile Kuruluş Anlaşması'nın yürürlüğe girişi arasında, toplumlararası çatışmalar, askeri müdahale veya adanın çözüme kavuşturulmamış bölünmesi sonucunda terk ettiği veya kullanım veya kontrolünü kaybettiği ve hala sahibine iade edilmemiş ve o zamandan bu yana üzerinde kontrolü veya kullanımı yeniden kazanmamış, Kıbrıs'ta bulunan gayrı menkul. Etkilenmiş mal-mülk; gönüllü olarak satılan, devredilen veya, zorunlu iktisap veya istimlak (şu şartla ki böyle bir zorunlu iktisap veya istimlak, tam ve etkin tazminat ödenmesi de dahil olmak üzere, uluslararası standartlara göre yürütülmüş olsun) yolu dahil, sahibi tarafından kalıcı olarak elden çıkarılan mal-mülkü içermeyecektir. Böyle bir gönüllü devir veya meşru istimlakla ilgili ispat külfeti, devralana veya onun mülkiyet bakımından halefine ait olacaktır. Söz konusu münferit durumla ilgili olarak kanıt yokluğu karşısında, mülkiyetten edilmenin yasadışı ve/veya istem dışı olduğu varsayılacaktır.

2. Alternatif yerleşim yeri - uygunluk koşullarını karşılayan, (orijinal) sahiplerin geri dönmesi ve mal-mülklerinin iade edilmesi sonucu etkilenen kişiler için ikamet amaçlı konut. Böyle bir yerleşim (konutlaşma) en azından; makul çağdaş standartlara göre rahat (su ve elektrik gibi, mevcut olan yerlerde kamu hizmetlerine bağlantı da dahil olacak şekilde) bir düzeyde olacak, barındırması gereken aile bireylerine makul bir mekan oranı sağlayacak, .........'den [bir birey için asgari metre kare sayısını ve her ilave birey için asgari metre kare sayısını buraya yerleştirin] daha az olmayacak ve uygulanabilir olduğu ölçüde, alıcının boşaltmakta olduğu veya yer değiştirmesinin öncesinde sahip olduğu ikametgahına (Mülkiyet Kurulu'nun düzenlemelerinde tanımlanan azami bir standarda kadar) benzeyecektir.

3. Cari değer - Bir mal-mülkün, mülkiyetten edilme zamanındaki değeri; artı, Kuruluş Anlaşması'nın yürürlüğe girdiği tarihe kadarki ara dönemde, diğer şeyler yanında, benzer konumlarda, Kıbrıs'ta gayrı menkullerin ortalama satış fiyatlarındaki artışa dayanan, değerlendirmeyi yansıtmaya yönelik bir ayarlama. (Gözlem1: Değer biçilmesiyle ilgili kuralların nihai formülasyounda, miktar arazi kadastrocularının, ekonomistlerin ve/veya mal değerlendirme uzmanlarının uzmanlık tavsiyeleri gerekebilir.

Gözlem 2: Artış hesaplamaları, 1963 ile 1974 arasında olayların yer almadığı hipotezine dayandırılmalıdır; yani, bu olaylardan ötürü meydana gelen aşınma payları hesaba katılmamalıdır. Dolayısıyle, hesaplamalar, mümkünse mal fiyatlarının bu olaylardan etkilenmediği mukayeseli konumlara dayandırılmalıdır.)

4. Mevcut kullanıcı - Kendisine, mülkiyetinden edilmiş mal sahiplerine ait olan mal-mülklerle ilgilenmek üzere oluşturulmuş yasal veya idari bir süreç altında, bir makam tarafından bir malı-mülkü bir biçimde kullanım veya işgal hakkı verilmiş olan bir kişi veya onun böyle bir malı-mülkü kullanma veya işgal etme konusunda bir istidlal hakkı olan bir aile bireyi veya mülkiyet açısından herhangi bir halef. Bu tanım; bir malı-mülkü herhangi bir yasal, idari veya formal esasa dayanmadan işgal eden veya kullanan bir kişi ya da özel bir şahıs, askeri bir kuvvet, kurum veya makamla girdiği bir kira sözleşmesi tahtında bir malı-mülkü kullanan veya işgal eden herhangi bir kişiyi içermez.

5. Malından -mülkünden edilmiş mal sahibi- Malından-mülkünden edildiği zaman, etkilenmiş mal-mülkte, sahip veya kısmi sahip olarak veya onun yasal varisi olarak yasal bir çıkarı bulunan doğal veya tüzel bir kişi.

6. Kurumlar - Özel veya kamu mülkiyetinde veya kontrolündeki vakıflar dahil, doğal kişilerin dışındaki entiteler; örneğin, özel veya kamu vakıfları, dini kurumlar; askeri kuvvetler ve (tek kişilik veya birkaç kişilik şirketlerin dışındaki) şirketler.

7. Piyasa kirası - Değerlendirme zamanında, benzer konumlardaki benzer mal-mülkler için ödenen piyasa kiralarının bir değerlendirmesine dayalı olarak, açık piyasada bir mal-mülk için talep edilen kira miktarı.

8. Piyasa değeri - Değerlendirme zamanında, benzer konumlardaki benzer mal-mülkler için ödenen alış fiyatlarının veya meblağların bir değerlendirmesine dayalı olarak, bir mal-mülkün açık piyasada satılabileceği meblağ.

9. Orijinal durum - Malından-mülkünden edinmiş bir mal sahibinin, mülkiyetinden edilme zamanında, etkilenmiş mal-mülkünün durumu veya şartı; herhangi bir tarafın bilahare yaptığı iyileştirmeleri içermez.

10. Mal-mülk - Toprak veya toprağa bağlı demirbaşlardan (sabit değerlerden) oluşan gayrı menkul.

11. (Mülkiyetin) iade(si)- Kendi amaçları doğrultusunda kullanım dahil, böyle bir mal mülk üzerinde etkin kontrol kullanmasını olanaklı kılmak üzere, malından-mülkünden edilmiş olan mal sahibine, yasal ve fiziki mülkiyeti bahşetme yoluyla (mülkiyetin) iadesi.

12. Dini yer - Bir cami, kilise, küçük kilise, mezarlık, manastır, tapınak, mezar veya başka bir ibadet yeri.

13. Önemli ölçüde iyileştirme -, mülkiyetten edilme zamanı ile 31 Aralık 2001 tarihleri arasında yapılmış veya 31 Aralık 2001 öncesinde bir inşaat iznine dayanan ve orijinal halindeki etkilenmiş mal-mülkün değerinden daha yüksek bir değeri olan iyileştirme (boş bir araziye yeni bir inşaat yapma da dahil). İyileştirme, piyasa değeri esasına göre değerlendirilirken, etkilenmiş mal-mülkün değeri cari değer esasına göre değerlendirilecektir. Herhangi bir iyileştirmenin değer, mülkiyet ve inşaat ile ilgili ispat külfeti iyileştirmenin sahibine aittir.

14. Yeterli mali imkanlar - X'den daha fazla olan (vergiye tabi veya olmayan) gelir (X ipotek ödemelerini karşılamak için gerekli olan miktardır) veya Y'den daha fazla olan servet (Y halihazırda kullanılmakta olan mal-mülk veya alternatif yerleşim yerini satın almak için . gerekli miktardır). Etkilenmiş mal-mülk bağlamındaki hak edişler ve çıkarlar, servetin hesaplanmasında göz önünde bulundurulacaktır. Mülkiyet Kurulu; piyasa rakamları ve uzman girdisine dayanarak, yıllık olarak X ve Y'nin miktarlarını belirleyecektir.

15. Kendi amaçları için kullanım - Etkilenmiş bir mal-mülkün, düzenli kişisel kullanım yoluyla (mutlaka daimi ikamet gerekmez) bir kişi, onun ailesi veya (kiracı dışında) mümessili tarafından kullanılması veya tasarruf edilmesi. Kendi amaçları için kullanım; satışı, kiralamayı, hibe yoluyla devretmeyi veya etkilenmiş mal-mülkteki bir çıkarı başka bir şekilde elden çıkarmayı içermez.

16. Boş (tahliye edilmiş)- Mevcut bir kullanıcı veya böyle bir malı-mülkü kullanma veya işgal konusunda istidlal hakkı olan, herhangi bir aile bireyi veya mülkiyet bakımından bir halef tarafından kullanılmayan ve işgal edilmeyen.

EKLENTİ 2:

KIBRIS MÜLKİYET KURULU VE TAZMİNAT AYARLAMALARI

Kısım A: Kıbrıs Mülkiyet Kurulu'nun oluşumu, çalışması, yetkileri, personeli ve masrafları

Madde 1

Kıbrıs Mülkiyet Kurulu'nun oluşumu ve hareket tarzı

1. Kıbrıs Mülkiyet Kurulu adı altında bağımsız, tarafsız idari bir kuruluş olacaktır (Bundan böyle 'Mülkiyet Kurulu' olarak söz edilecektir.)

2. Mülkiyet Kurulu, Kuruluş Anlaşması'nın prensip ve koşullarına, özellikle de bu kurallara göre hareket edecektir.

Madde 2

Üyelik

1. Mülkiyet Kurulu; her bir "parça devletten" iki üye ve Kıbrıs, Yunanistan,Türkiye veya Birleşik Krallık yurttaşı olmamasının yanında Kıbrıslı da olmayan üç üye olmak üzere, toplam yedi üyeden oluşacaktır.

2. Üyeler yasal olarak vasıflı olacak ve yüksek bir ahlaki ve mesleki konumda bulunacaklardır. Mülkiyet Kurulu üyelikleri esnasında, üyelerin herhangi bir "parça devlette" veya "ortak devlette" başka herhangi bir görev yapmaları yasaklanacaktır.

3. Kıbrıslı ve Kıbrıslı olmayan üyelerin ücretleri, ayrı ayrı Yüksek Mahkeme yargıçlarının maaşlarının onda-dokuzu düzeyinde olacaktır.

4. Kuruluş Anlaşmasının yürürlüğe girişinden itibaren 30 gün içerisinde, Eş Başkanlar, oybirliği (konsensus) yoluyla Mülkiyet Kurulu'nun ilk üyelerini atayacaklardır. Daha sonraki atamalarda, üyeler, "parça devletlerin" oybirliğiyle hareket eden devlet başkanlarınca atanacaklardır.

5. Üyeler kendi aralarından, üç yıllık bir süre için veya görev süresinin sonuna kadar (hangisi daha yakınsa) Kurul'a başkanlık edecek bir Başkan seçeceklerdir.

6. Mülkiyet Kurulu'nun üyeleri üç yıllık bir dönem için atanacaklardır. Her üç yıllık dönemin sonunda, her bir üyenin yerine yenisi atanacak veya ek bir dönem için yeniden atanacaktır. Üyeler, 90 günlük bir ön bildirimde bulunmak suretiyle, görevlerinden istifa edebilirler. Görevlerini suistimal etmesi veya vahim bir şekilde ihlal etmesi durumunda, "parça devletin" veya "parça devletlerden" herhangi birisinin başvurusu üzerine, Yüksek Mahkeme herhangi bir üyeyi görevinden alabilir. Bir münhal doğması halinde, münhalin bildiriminden veya oluşmasından itibaren 45 gün içerisinde (hangisi daha yakınsa) yeni bir üye atanacaktır.

7. Bu kurallar altında, belirtilen zaman içerisinde, Mülkiyet Kurulu'na herhangi bir üyenin atanması konusunda bir anlaşamama durumu varsa, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri veya onun temsilcisi, asgari 18 takvim ayı süresince görev yapacak bir yedek üye atayacaktır.

Madde 3

Yetkiler

Mülkiyet Kurulu şu konularda yetkili olacaktır:

Etkilenmiş mal-mülk ile ilgili talepleri almak ve bunlarla ilgili hüküm vermek;

b. Önündeki talepler, mal-mülkünden edilmiş mal sahiplerinin hak edişleri, mevcut kullanıcılar veya iyileştirmelerin sahiplerine ilişkin bir sorun, zorla satış iddiaları, mal-mülk değerlendirmesi, rüçhan hakkı ve etkilenmiş mal-mülk bağlamındaki tapu ve diğer haklarla ilgili olarak karar vermek veya tartışmak;

c. Etkilenmiş mal-mülk ve iyileştirmeler için tazminatın hesaplanması amaçlarıyla, bireysel durumlar için ölçekler ve değerler; kira, satış ve satın alış miktarları, alternatif yerleşim yerlerini ve bu kurallar altındaki diğer meblağları hak edişlerle ilgili olarak karar almak, bunları oluşturmak ve gözden geçirmek;

d. Görevleri ve çalışması bağlamında denetim, değer biçme ve değerlendirme amaçları için, Kıbrıs'taki mal-mülk ile ilgili olarak herhangi bir veya tüm kayıt, arşiv, veritabanı veya diğer bilgilere ve Kıbrıs'taki herhangi bir ve tüm mal-mülke hızlı, tam ve kesintisiz erişim talep etmek ve almak ve ücretsiz, vergisiz ve harçsız olarak bilgilerin nüshalarını veya alıntılarını almak;

e. Bu kurallar veya geçerli bir başka yasa altında, hak edişlere dayanarak, ilgili Arazi Tapu Kütüğü'nde veya diğer kayıtlarda, etkilenmiş mal-mülkteki çıkarların kaydı veya giriş bilgilerinin düzeltilmesi için emir vermek veya bunları sağlamak;

f. Etkilenmiş mal-mülk bakımından ortaya çıkan herhangi bir sorunu, uygunluk bildirimiyle ve sonuçlandırılması için veya geçici ve başka bir hüküm alınması için diğer yetkili bir mahkeme veya makama havale etmek;

g. Etkilenmiş mal-mülk bağlamında, mahkeme veya başka bir makam nezdindeki herhangi bir muamelenin veya (küçük bakımlar ve acil durum bakım ve idameleri dışındaki) fiziksel tadilatların askıya alınmasını emretmek;

h. Bu kurallar veya geçerli bir başka yasa altında, etkilenmiş mal-mülkteki çıkarların devredilmesi veya gerekli hallerde etkilenmiş mal-mülkün taksim edilmesi için gereken adımların tamamlanmasını emretmek veya sağlamak;

i. Yetkili "ortak devlet" veya "parça devlet" kurumlarına yönelik olarak, kararlarının uygulanması için gerekli olan, yasal yönden bağlayıcı emirleri çıkarmak;

j. Bu kurallar altında; kendisine devredilen veya kontrolü altına gelen etkilenmiş mal-mülkün yönetim ve elden çıkarılması da dahil, etkilenmiş malı-mülkü sorumlu bir şekilde iktisap etmek ve ilgilenmek;

k. Alternatif yerleşim yeri sağlanması ve tahsisini kolaylaştırmak;

l. İstekleri üzerine, kişilere, etkilenmiş mal-mülkün satışı, kiralanması ve takasında yardımcı olmak;

m. Etkilenmiş mal-mülkün hasara uğratılması veya yıkılmasından sorumlu olduğu saptanan kişilerden hasar masrafı tahsil etmek ve bu kişilere para cezası vermek;

n. Bu kurallar altında, bir tercihli kredi programını yönetmek ve/veya denetlemek;

o. Görevlerinin ifasında gerek duyulan kural, düzenleme, prosedür, form ve diğer enstrümanları çıkarmak;

p. Değer biçme, ekonomi bilimi, gayrı menkul pazarları, miktar ve arazi kadastrosu, kayıt, haritacılık ve diğer konulardaki uzmanlar dahil, görevlerini ifa etmede yardımcı olacak vasıflı uzmanlara danışmak ve onların tavsiyelerini almak; ve

q. Kendisine "ortak devlet" veya "parça devletlerden" herhangi biri tarafından yüklenilecek veya arızi veya görevleriyle ilgili olanlar dahil, diğer görevleri ifa etmek.

Madde 4

"Mülkiyet Kurulu bağlamında "ortak devletin" ve "parça devletlerin" yükümlülükleri

1. "Ortak devlet" ve "parça devletler", bu kuralları iyi niyetle ve zamanında yerine getirmek için gereken tüm adımları atacaklardır;

2. Ortak devlet" ve "parça devletler", bu kurallar altındaki yükümlülüklerini yerine getirmek için, diğer şeyler yanında şunları yapacaklardır:

a. Mülkiyet Kurulu'yla tam olarak işbirliği yapmak ve yasal yönden bağlayıcı nitelikleri özleri uyarınca, aldığı kararları gözetmek, tanımak ve onlara uymak;

b. Mülkiyet Kurulu'nun kararlarını tam olarak ve derhal uygulamak;

c. Bu kurallar altında, etkilenmiş mal-mülkle uğraşan ilgili diğer kurumlarla işbirliği yapmak;

d. Mülkiyet Kurulu'nun; görevleri ve çalışması bağlamında denetim, değer biçme ve değerlendirme amaçları için, Kıbrıs'taki mal-mülk ile ilgili olarak herhangi bir veya tüm kayıt, arşiv, veritabanı veya diğer bilgilere ve Kıbrıs'taki herhangi bir ve tüm mal-mülke hızlı, tam ve kesintisiz erişimini sağlamak ve ona ücretsiz, vergisiz ve harçsız olarak bilgilerin nüshalarını veya alıntılarını temin etmek;

e. Mülkiyet Kurulu'nun isteği üzerine de dahil olmak üzere, malı-mülkün hasar veya yıkımdan fiziksel olarak korunmasını güvence altına almak; ve

f. Mülkiyet haklarını gözetmek için gerekli olan diğer şekillerde hareket etmek.

3. "Ortak devlet" ve "parça devletler", Mülkiyet Kurulu'nun kararlarının bağlayıcı gücü olduğunu teslim edecek şekilde, uygun ve gerekli görülen herhangi bir mevzuat, kural, prosedür, emir, uygulama notu ve diğer yasama enstrümanlarını çıkartıp uygulatacak ve gerekli hallerde yerel idare kuruluşları, polis veya diğer daireler vasıtasıyla da dahil olmak üzere, yürütülmelerini ve uygulanmalarını sağlayacaklardır. Bu tür yasama enstrümanları, Mülkiyet Kurulu'na danışılarak hazırlanacaktır.

4. Kuruluş Anlaşması'nın yürürlüğe girişinden itibaren bir yıl içerisinde, "ortak devletin" veya bir "parça devletin" Mülkiyet Kurulu'nun kararlarının yürütülmesi ve uygulanması için gerekli yasaları çıkarmaması halinde; Mülkiyet Kurulu, "ortak devletin" veya ilgili parça devletin bağlayıcı yasama enstrümanları olarak yürürlüğe girecek ve "ortak devlet" veya ilgili "parça devlet" kurallar tahtında yükümlülüklerinin yerine getirilmesi çerçevesinde, etkin yasaları geçirinceye kadar yürürlükte kalacak olan, kendi kararlarının yürütülmesi ve uygulanmasını sağlayıcı kuralları çıkaracaktır.

Madde 5

"Ortak devlet" ve "parça devlet" mahkemeleri ve yetkili makamlarının yükümlülükleri

1. Ortak devlet" ve "parça devletlerin" mahkemeleri, idari kuruluşları ve diğer makamları, Mülkiyet Kurulu ile işbirliği yapacak , kararlarının yasal bağlayıcı gücünü teslim edecek, kararlarını uygulamak ve yürütmek için gereken adımları atacaklardır.

2. Mülkiyet Kurulu'nun bir meseleyi bir mahkeme veya yetkili bir makama havale etmesi halinde, söz konusu mahkeme veya makam, talebi tarafsız bir şekilde sorgulayacak ve bir karara varacak ve talebin gecikmiş olduğu ya da başvuru süresinin bittiği gerekçesiyle reddetmeyecek veya hakkında karar vermekten imtina etmeyecektir.

3. "Parça devletler", gerekirse istimlak yoluyla dahil olmak üzere, ödemesiz olarak, alternatif yerleşim yeri amaçlı araziyi Mülkiyet Kurulu'nun kullanımına sunacaktır. "Parça devletler" böyle bir araziyi tahsis ederlerken, yer değiştiren kişilerin, özellikle de toprak ayarlamasına tabi bölgelerden gelenlerin yeterince geçimlerini sağlayabilme gereksinimlerini hesaba katacaklardır.

Madde 6

Personel

Mülkiyet Kurulu; kurul üyelerinin gözetiminde görev yapacak, Kurul işlerinin sevk ve idaresi ve yönetiminden sorumlu bir müdür istihdam edecektir. Müdür; Mülkiyet Kurulu'nun işlerine yardımcı olacak ve ifa edecek; hukuk, değer biçme, arazi tapuları, kayıt yönetimi, ekonomi bilimi, muhasebe, enformasyon teknolojisi, uzlaşım ve diğer uyuşmazlıkları çözümleme alanları, mülkiyet yönetimi ve diğer teknik ve ilgili alanlarda vasıflı personel istihdam edebilecek.

Madde 7

Maliyetler

1. Mülkiyet Kurulu'nun oluşumu ve çalıştırılmasına ilişkin maliyetler; garantör devletler ve bağışta bulunan diğer uluslararası kuruluşlardan istenebilecek katkıyla, "ortak devlet" tarafından karşılanacaktır.

2. Mülkiyet Kurulu; ilgili kamu hizmeti maaş baremlerine göre ve Kıbrıslı olmayan çalışanların durumunda da Birleşmiş Milletler göstergelerine göre, çalıştırma maliyetlerini karşılamak üzere yıllık bir bütçe hazırlayacaktır. Her mali yılın başlangıcından önce, "ortak devlet", çalıştırma maliyelerini karşılamak üzere bütçeye konan meblağı Mülkiyet Kurulu'na ödeyecektir. Her mali yıl sonunda kalacak olan artık fonlar, "ortak devlete" geri ödenecek ve ortaya çıkabilecek bir açık "ortak devlet" tarafından karşılanacaktır.

3. Mülkiyet Kurulu, her mali yılda, çalıştırma maliyetleriyle diğer hesaplarını bağımsız denetime (Sayıştay) sunacak ve denetim raporu kamuoyunun bilgisine getirilecektir.

4. Mülkiyet Kurulu'na herhangi bir ek görevlendirme veya görev yüklenirse, bu görevlendirmeyi veya görevi yükleyen "ortak devlet" veya "parça devletlerden" herhangi birisi, Mülkiyet Kurulu'nun söz konusu görevlendirme veya görevi yerine getirmesini olanaklı kılacak, kaynakları sağlayacak veya sağlanmasına yardımcı olacaktır.

Madde 8

Mülkiyet Kurulu'nun çalışma süresi

Kuruluş Anlaşması'nın yürürlüğe girişinden itibaren 10 yıl sonra, Mülkiyet Kurulu'nun faaliyetlerine son verilecektir. O tarihe kadar, Mülkiyet Kurulu, önündeki taleplerle ilgili kararlarını veya önündeki başka herhangi bir görevi henüz tamamlamamış olması halinde, Yüksek Mahkeme, Kurul'un çalışma süresini her defasında bir yıl uzatabilir. Böyle bir uzatma durumunda, bu kurallar uyarınca işlerini sürdürebilmek için, özel aktiflerin Mülkiyet Kurulu'nca alıkoyulmasını emredebilir.

İşlerini tamamlamış veya geriye kalan görev veya meselelerin yetkili bir kuruluşa devredilmiş olmasına ilişkin uygun bir hükme varılmış olması kaydıyla; beşe-ikilik bir çoğunlukla ve oybirliğiyle hareket eden, "parça devletlerin" devlet başkanlarının onayına tabi olmak şartıyla; Mülkiyet Kurulu, faaliyetlerine başlamasından on yıl sonradan daha erken bir tarihte kendi faaliyetlerine son verme kararı alabilir.

Yüksek Mahkeme, Mülkiyet Kurulu'nun veya oybirliğiyle hareket eden, "parça devletlerin" devlet başkanlarının başvurusu üzerine, Mülkiyet Kurulu'nun belli bir kısmının veya kısımlarının çalışma süresini, belli bir görevin tamamlanmasını olanaklı kılmak üzere her defasında bir yıl uzatabilir ve işlerini sürdürebilmek için, özel aktiflerin o kısım veya kısımlarca alıkoyulmasını emredebilir. Belli bir kısmının veya kısımlarının çalışma süresine bu şekilde sınırlı bir uzatma getirilmesine bakılmaksızın, Mülkiyet Kurulu, bu kuralların amaçlar bakımından faaliyetlerine son vermiş sayılır; meğer ki, Yüksek Mahkeme başka şekilde bir emir versin.

4. Malından-mülkünden edilmiş mal sahiplerinin, mevcut kullanıcıların veya iyileştirmelerin sahiplerinin talepleri, hak edişleri, gayrı menkullere değer biçme, rüçhan hakkı veya mal-mülke ilişkin mülkiyet veya diğer haklar ile ilgili uyuşmazlıkları dinlemek ve bir karara bağlamak amaçları için, Mülkiyet Kurulu'nun ilgili kısmı; Yüksek Mahkeme uygun gördüğü sürece çalışmaya devam edecektir.

Mülkiyet Kurulu, faaliyetlerine son vermesinin öncesinde; askıda kalan veya gelecekte ortaya çıkabilecek talep veya uyuşmazlıklar da dahil, herhangi bir görevlendirme veya görevin tamamlanması için ayarlamalar yapacaktır. Bu amaçla, belli başlı iddia veya vakaları, diğer yetkili kuruluşlara veya mahkemelere veya Yüksek Mahkeme'nin emriyle çalışmaya devam edecek olan Mülkiyet Kurulu'nun bir kısmına havale edebilir veya Yüksek Mahkeme'den bunlara sözü edilen konularda görev yüklemesini isteyebilir. Bu kurallar altında, herhangi bir görevlendirme veya görevin tamamlanmasını sağlamak veya bu yönde ayarlamalar yapmak yükümlülüğü, Yüksek Mahkeme'nin emriyle, uzatılan bir dönem boyunca çalışmaya devam edecek olan Mülkiyet Kurulu'nun bir kısmı için de geçerli olacaktır

.

Mülkiyet Kurulu'nun ve kısımlarının her birinin faaliyetlerine son vermesi zamanında, her bir "parça devlet", hala Mülkiyet Kurulu tarafından tutulan, o "parça devlet"te bulunan ve kendi görevlerini veya bu madde tahtında uzatılan bir dönem boyunca çalışmaya devam edecek olan herhangi bir kısmın görevlerini yürütmek için artık gerek duyulmayan herhangi bir malı-mülkü veya aktifleri satın alacaktır. Satın alış, satış zamanındaki piyasa değerine eşit bir fiyat üzerinden olacak ve hasılat Tazminat Fonu'na yatırılacaktır.

Kısım B:

Mülkiyet Kurulu'na veya Kurul vasıtasıyla devredilen mal-mülkün ele alınması

Madde 9

Mülkiyet Kurulu'na veya Kurul vasıtasıyla devredilen mal-mülkün ele alınması

1. Mülkiyet Kurulu aşağıdaki özellikleri taşıyan, etkilenmiş mal-mülke ilişkin mülkiyetin devrini alacaktır:

a. Bu kurallar altında, taleplerin teslimi için tespit edilen zaman süreci içerisinde, malından-mülkünden edilmiş mal sahibi tarafından talep edilmemiş ise;

b. Mülkiyet Kurulu'ndan, tapusuna karşılık olarak tazminat veya başka bir gayrı menkul alan, malından-mülkünden edilmiş bir mal sahibinin mülkiyetindeyse, veya

c. Madde 12 uyarınca; mevcut kullanıcısı bulunduğu, etkilenmiş bir mal-mülkteki çıkarını, böyle bir etkilenmiş mal-mülkün mülkiyetinin sonraki bir alıcıya (veya mülkiyet bakımından onun haleflerine) devredilmesi karşılığında elden çıkaran, malından-mülkünden edilmiş bir mal sahibinin mülkiyetindeyse;

2. Mal-mülk elden çıkarılırken, Mülkiyet Kurulu, bu sıraya göre, aşağıdakileri yapacaktır:

a. Malın-mülkün, cari değer üzerinden, mevcut kullanıcıya satılmasını önerecektir;

b. Malın-mülkün, malın bulunduğu "parça devletteki" kişilere, cari değer üzerinden, potansiyel olarak tazminat senetleri karşılığı da olmak üzere, satılmasını önerecektir;

c. Onu alternatif yerleşim yeri olarak kullanacaktır; veya

d. Aksi halde, teminat maksatları için gelir yaratmak üzere, onu mantıklı bir tarzda elden çıkaracaktır. .

3. Tüm durumlarda ve her zaman için, Mülkiyet Kurulu, kendisine devredilen ya da başka bir şekilde kontrolü altında bulunan gayrı menkulün yönetimini, mantıklı bir şekilde ve bu kurallara göre denetleyecektir.

4. Mülkiyet Kurulu'nun elinde tuttuğu gayrı menkulün satışı veya kullanılmasından yaratılan fonlar, Tazminat Fonu'na yatırılacaktır.

Kısım C

Etkilenmiş mal-mülk ile ilgili karar alma ve hak iddiaları

Madde 10

Karar-Alma

1. Mülkiyet Kurulu, tüm kararlarına oybirliğiyle ulaşmayı amaçlayacaktır. Üyeler bir konuda oybirliğine ulaşamazsa, karar çoğunluk oyuyla alınacaktır.

2. Mülkiyet Kurulu, önüne koyulan etkilenmiş mal-mülke ilişkin herhangi bir ilgili materyal veya kanıtı veya görev alanına veya karar alma yetkisine giren diğer herhangi bir konuyu ele alacaktır.

Madde 11

Taleplerle ilgili prosedür

1. Malından-mülkün edilmiş bir mal sahibi, veya bu mal-mülk bağlamındaki mülkiyetinin kabulü için Mülkiyet Kurulu'na bir talep dosyalama hakkına sahip olacaktır. Bir talep sahibi, çıkar veya mülkiyetin kabulü için talep dosyalarken, mülkiyet haklarını aşağıdaki şekillerden hangisi yoluyla kullanacağını da belirtecektir:

a.Tazminat;

b.(Mülkiyet hakkının) iadesi; veya

c.Satış, takas veya kiralama.

2. Ayrıca malından-mülkünden edilmiş bir mal sahibi olan mevcut bir kullanıcı veya etkilenmiş bir mal-mülkte önemli ölçüde iyileştirmeye sahip olan bir kişi, bu tür gayrı menkullere ilişkin mülkiyet almak için de başvuruda bulunabilir.

3. Mülkiyetin devrine ilişkin talep veya başvurular; Kuruluş Anlaşması'nın yürürlüğe girmesinden itibaren bir yılı aşmaması şartıyla, Mülkiyet Kurulu'nca saptanacak bir tarihte başlayarak dosyalanmalıdır. İlgili tarihin belirlendiği karar, "ortak devletin" ve "parça devletlerin" Resmi Gazetelerinde, her bir "parça devletteki" en yüksek tirajlı gazetede yayımlanacak veya Mülkiyet Kurulu'nca uygun olarak belirlenecek başka bir tarzda yayımlanacaktır.

Bir talep veya başvuru; talep sahibinin veya başvurucunun etkilenmiş mal-mülkteki çıkarı veya o mala ilişki mülkiyetiyle ilgili mevcut kanıtların onaylanmış nüshalarıyla birlikte dosyalanacaktır.

Etkilenmiş bir mal-mülkte veya ona ilişkin mülkiyette kısmi bir çıkarı olan hamiller, mümkün olduğunca müşterek talepler dosyalayacaklardır

Etkilenmiş mal-mülk bağlamında taleplerin ve başvuruların dosyalanması ve saptamalar yapılmasına ilişkin ek ayrıntılı koşullar, bu kurallar altında çıkarılan kural, düzenleme, prosedür, form, kanıt ve bu kurallara göre Mülkiyet Kurulu'nca benimsenen başka diğer enstrümanlarda belirlenecektir.

Madde 12

Talep ve başvuruların belirlenmesi

Mülkiyet Kurulu, etkilenmiş bir mal-mülk ile bir talep alması üzerine, gerçekleştirilen gerekli soruşturma ve doğrulamanın ardından talep sahibinin söz konusu mal-mülkte meşru bir çıkarı olup olmadığını belirleyecektir.

2. Mülkiyet Kurulu, etkilenmiş bir mal-mülk ile bir talep alması üzerine, gerçekleştirilen gerekli soruşturma ve doğrulamanın ardından, başvuru sahibinin, bu kurallar altında, söz konusu mal-mülkte yeterli çıkarı olup olmadığını belirleyecektir.

3. Mülkiyet Kurulu'nun, talep veya başvuru sahibinin, etkilenmiş mal-mülk bağlamında yegane malından-mülkünden edilmiş mal sahibi veya çıkarı olan kişi olduğunu saptaması halinmde; talep veya başvuru konusunda bir karar vermeden önce, mevcut kullanıcı da dahil, diğer ilgili taraflarla temas kurmak için makul çabalar harcayacaktır.

4. Mülkiyet Kurulu daha sonra, talep veya başvuru sahibinin haklarını, talepte istendiği gibi ya da bu kurallar altında, başka bir şekilde kullanmaya hak kazanıp kazanmadığını belirleyecektir.

5. Mülkiyet Kurulu, kararında; mümkünse, mal-mülkte, meşru bir çıkarın başka herhangi bir hamilinin adını ve çıkarını ifade edecektir. Kurul, talep veya başvuru konusunda karar vermeden önce, bu kişileri tespit edemediği veya temas edemediği durumlarda, kararını uygun bir şekilde yayımlayacaktır.

6. Mülkiyet Kurulu, kararında; kararın yürütülmesi veya uygulanması için gerekli adımları da belirtecek ve uygun olduğu durumlarda, bu adımların beli başlı zaman dilimleri için atılmasını emredecektir.

7. Mülkiyet Kurulu, talep veya başvuru sahibinin talep edilen, etkilenmiş gayrı menkulde hiçbir meşru çıkarı olmaması halinde, talebi veya başvuruyu reddedecektir. Kurul, aynı zamanda, muamelelere taraf olan diğer kişilerle ilgili olarak karar verebilir, gayrı menkul bağlamında emirler çıkarabilir.

Madde 13

İade konusunda kararlar

1. Bir gayrı menkulün iade edilmeye uygun olduğunun saptanması üzerine, Mülkiyet Kurulu talep sahibini kararından haberdar edecektir. Ek VII Madde 15'e göre geri iade önceliğini belirlemek için, tüm iade talepleri gözden geçirilinceye kadar, konuyu askıya alacaktır.

2. Mülkiyet Kurulu, iade konusunda nihai kararlarını çıkarmadan önce, iade konusundaki tüm taleplerin uygunluğunu saptamaya gayret edecektir. Uygunluk saptanmasının bazı durumlarda istisnai koşullar nedeniyle gecikmesi halinde, Mülkiyet Kurulu; iade taleplerinin en az %90'ının uygunluğunu saptar saptamaz nihai kararlarını çıkarabilir. Üzerinde anlaşılan iade düzeylerine hala ulaşılmaması halinde, başka bir halde talep sahibinin sahip olacağı önceliğe bakılmaksızın, iade yalnızca gecikmeli konulara verilecektir.

3. Mülkiyet Kurulu, iade uygunluklarını saptar saptamaz, Ek VII Madde 15'teki üzerinde anlaşılan iade düzeylerine tabi olmayan gayrı menkullerin iadesiyle ilgili olarak nihai kararlarını çıkaracaktır.

4. İade konusunda nihai bir kararın çıkarılması üzerine, Mülkiyet Kurulu, etkilenmiş mal-mülkün mevcut kullanıcısını, karar, etkilenmiş malı-mülkü boşaltma yükümlülüğü ve alternatif yerleşim yeriyle ilgili hakları konularında haberdar edecektir. Kurul ayrıca, kararın yürütülmesi ve uygulanmasından sorumlu ilgili "parça devletin" makamlarını haberdar edebilir.

5. İade ancak, mevcut kullanıcıya alternatif yerleşim yeri sağlanmasından veya Eklenti 3 uyarınca saptandığı veçhile, malın-mülkün boşlatılması için verilen nihai mühletin sona ermesinden sonra (hangisi daha yakınsa) gerçekleşecektir.

Kısım D:

Satış, takas ve kira ile ilgili yardım

Madde 14

Satış, takas ve kira ile ilgili yardım

1. Malından-mülkün edilmiş bir mal sahibi, aşağıda sıralanan durumlar bağlamında Mülkiyet Kurulu'ndan yardım isteyebilir:

a. Etkilenmiş mal-mülkteki bir çıkarın satışı;

b. Etkilenmiş malın-mülkün, geldiği "parça devletteki" benzeri değerdeki başka bir mal-mülkle takas edilmesi;

c. Etkilenmiş mal-mülkteki bir çıkarın satın alınması; veya

d. Etkilenmiş mal-mülkün kiralanması.

2. Mevcut bir kullanıcı veya başka bir kişi; kendisine sağlanması halinde etkilenmiş malı-mülkü boşaltmasını olanaklı kılabilecek, bir gayrı menkuldeki bir kira hakkının satın alınması, takası veya iktisabı bağlamında, Mülkiyet Kurulu'ndan yardım talep edebilir.

3. Mülkiyet Kurulu, satış, takas veya kira işlemlerine girişmek isteyen, ilgili malından-mülkünden olmuş mal sahipleri, mevcut kullanıcılar ve diğerleriyle ilgili bir kütük bulunduracak ve bu tür işlemlerin bir kaydını tutacaktır.

4. Satış, takas veya kira işlemlerine girişmek isteyen, ilgili malından-mülkünden olmuş mal sahipleri, mevcut kullanıcılar ve diğer kişilerin isteği üzerine, Mülkiyet Kurulu:

a. Satış, takas veya kira işlemleri konusundaki seçenekler ve methalde olma hakkında temel öneriler ve yardımlar sunabilir;

b. Tarafların tercihlerine göre anonim veya açıkça (kimlik) bildirme esasına göre, ilgili taraflar arasındaki satış, takas veya kira işlemlerini kolaylaştırmak amacıyla, aracılık yoluyla hizmetler sunar; veya

c. İlgili kişinin böyle bir bilginin açığa çıkarılmasına rıza gösterdiği durumlarda, iyi niyetli ilgili taraflara; satışından, takasından ve kira kaydından elde edilecek potansiyel satış, takas veya kira karşılıkları hakkında bilgi sağlayabilir.

Madde 15

Standart şekilde kiralama

Mülkiyet Kurulu, istek üzerine, standart şekilde bir kira anlaşması sağlayacaktır.

Madde 16

Satış, takas ve kiralama: Diğer Yardımlar

1. Mülkiyet Kurulu, istek üzerine, herhangi bir ilgili tarafı; bir veya her iki "parça devlette" çalışan ve bir veya her iki "parça devlette" satış, takas veya kira işlemleriyle ilgili olarak tavsiye arayışında olan kişilere yardımcı olabilecek yüksek mesleki standartlarda emlakçiler listesine yöneltebilir.

2. Bu kurallara tabi olmak kaydıyla, Mülkiyet Kurulu'nun bir satış, takas veya kira işlemiyle olan ilgisi, potansiyel işlemin muhatapları arasında bilgi iletmekle sınırlı olacaktır. Mülkiyet Kurulu, kontrat ayarlamalarının müzakeresi veya tamamlanmasından veya doğabilecek bir uyuşmazlık veya kayıptan sorumlu olmayacaktır.

Kısım E

Tazminat fonu ve senetler

Madde 17

Tazminat Fonu

Kıbrıs Merkez Bankası'nda bir Tazminat Fonu oluşturulacak ve Mülkiyet Kurulu tarafından yönetilecektir. "Ortak devlet" X tutarındaki [rakamı buraya yerleştirin] başlangıç sermayesini sağlayacaktır. İlaveten, Fon; Mülkiyet Kurulu'na devredilmiş olan gayrı menkulün kullanımı veya elden çıkarılmasından elde edilen tüm hasılatı ve uluslararası kuruluşların yaptığı katkıları alacaktır.

Madde 18

Tazminat Senetlerinin Kullanımı (Gözlem: Tazminat senetlerinin çıkarılması, değerleri ve kullanımlarıyla ilgili olarak banka uzmanlarının önerilerine ihtiyaç vardır.)

1. Mülkiyet Kurulu, 'tazminat senetleri' denen ve Tazminat Fonu'ndan çekilen senetler çıkaracaktır.

Tazminat senetlerinin yıllık %X [rakamı buraya yerleştirin] faizi olacaktır (Alternatif: Faiz "ortak devletin" devlet senetlerinin aynı faiz oranı olarak kararlaştırılabilir.)

3. Tazminat senetleri, hamilleri tarafından aşağıdaki amaçlar için kullanılabilir:

a. Etkilenmiş malı-mülkü, cari değer üzerinden, Mülkiyet Kurulu'nun aktiflerinden satın almak için; veya

b. Açık piyasada, alternatif yerleşim yerinin satın alınması için, Mülkiyet Kurulu'nun bir depozitoyu ödemesini sağlamak için; veya

c. İlk hamilin tüm hak edişlerini iktisap eden herhangi bir kişiye satış için.

4. Tazninat senetleri ve bu bağlamdaki faiz "ortak devlet" tarafından garanti edilecektir.

5. Kuruluş Anlaşması'nın yürürlüğe girişinden itibaren X yıl [buraya rakamı yerleştirin] sonra, tazminat senetleri Tazminat Fonu'ndan nakde çevrilebileceklerdir. Bundan sonra, Tazminat Fonu kapatılacak ve "ortak devlet" bakiye kalan fazlalığı alacak veya açığını kapatacaktır. Mülkiyet Kurulu'nun aktiflerden, etkilenmiş bir malın-mülkün bilahare satışının hasılatı doğrudan "ortak devlete" gidecek, "ortak devlet" de, Tazminat Fonu'nun kapatılmasından sonra verilebilecek herhangi bir tazminatı ödemek mecburiyetinde olacaktır.

EKLENTİ 3:

MEVCUT KULLANICILAR LEHİNE ALINACAK ÖNLEMLER

Kısım A:

Etkilenmiş mal-mülkün tahliyesiyle ilgili son mühletlerin uzatılması

Madde 1

Yeterli mali imkanı olan mevcut kullanıcılarla işgal edilmiş olan gayrı menkul

1. İade edilmek üzere belirlenen bir gayrı menkulün, yeterli mali imkanı olan mevcut kullanıcısı; gayrı menkulü, Mülkiyet Kurulu'nun kararından sonra üç yıla kadar kendi amaçları için kullanmaya devam etmesini olanaklı kılacak bir uzatma için Mülkiyet Kurulu'na başvurabilir.

2. Mevcut kullanıcının gayrı menkulü kendi amaçları için kullanmadığı veya mevcut kullanıcının alternatif yerleşim yerine hemen erişimi olduğu tespit edilmedikçe veya tespit edildiği zamana kadar, Mülkiyet Kurulu uzatma başvurusunu kabul edecektir.

3. Acil insancıl ihtiyaç durumlarında, Mülkiyet Kurulu, bu madde tahtındaki zaman tahdidini, Kurul tarafından saptanacak şekilde uzatabilir.

4. Mevcut kullanıcı; Mülkiyet Kurulu'nun iade uygunluk kararından başlayarak, etkilenmiş malı-mülkü kullanmaya devam ettiği dönem için, Mülkiyet Kurulu'na piyasa kirasını ödeyecektir.

5. Mülkiyet Kurulu'nca tespit edilen dönemin sonunda, mevcut kullanıcı etkilenmiş malı-mülkü boşaltacaktır.

Madde 2

Yeterli mali imkanı olmayan mevcut kullanıcılarla işgal edilmiş olan gayrı menkul

1. İade edilmek üzere belirlenen bir gayrı menkulün, Kıbrıs yurttaşı olan ve gayrı menkulü kendi amaçları için kullanmakta olan, yeterli mali imkanı olmayan mevcut kullanıcısının; kendisine alternatif yerleşim yeri sağlanmadıkça veya tercihli kredi ve diğer yardımların sağlanması yoluyla dahil olmak üzere, piyasada, alternatif yerleşim yeri standartlarını yakalayan bir gayrı menkul satın alabilinceye kadar gayrı menkulü boşaltması gerekmeyecektir.

2. Böylesi mevcut kullanıcılar, aşağıdakiler için Mülkiyet Kurulu'na başvurabilirler:

a. Bu kurallar altında, tercihli krediler şeklinde alternatif yerleşim yeri satın almak veya kiralamak için yardım; veya

b. Acil insancıl ihtiyaç durumlarında ve tercihli kredilere uygun bulunulması durumlarında, Mülkiyet Kurulu'nun aktiflerinden düşük maliyetli veya maliyetsiz alternatif konut yeri. Aktiflerinde alternatif konut yeri bulunması kaydıyla, Mülkiyet Kurulu, kriterlerini karşılayan kişilerin başvurularını kabul edecektir.

3. İade edilmek üzere belirlenen bir gayrı menkulün, yasal olarak Kıbrıs'ta ikamet eden ama Kıbrıs yurttaşı olmayan ve gayrı menkulü kendi amaçları için kullanmakta olup yeterli mali imkanı olmayan mevcut kullanıcısı; sosyal konut veya konut yardımı veya mali yardım için, yasal mukimi olduğu "parça devlete" başvurabilir. Bu tür mevcut kullanıcıların; Mülkiyet Kurulu'nun geri iade uygunluk kararının ardından azami iki yıla kadar, kendisine sözü edilen konut veya mali yardım sağlanıncaya kadar gayrı menkulü boşaltması gerekmeyecektir.

4. Mülkiyet Kurulu, gelirine veya servetine dayanarak, mümkün olan azami miktara kadar, yeterli mali imkanı olmayan herhangi bir mevcut kullanıcıdan kira talep edecektir.

Madde 3

Malından-mülkünden edilmiş mal sahibine iade yapılıncaya kadar kira ödenmesi

Mülkiyet Kurulu'nun gayrı menkulün geri iade edilmesinin uygun olduğu yönünde aldığı kararın tarihinden, iadenin gerçekleştiği tarihe kadar geçerli olacak şekilde, Mülkiyet Kurulu, malından-mülkünden edilmiş mal sahibine piyasa kirası ödenecektir.

Kısım B

Tercihli Krediler

Madde 4

Tercihli Krediler

1. Mülkiyet Kurulu, uluslararası ve yerel bankaların, "ortak devletin", "parça devletlerin" ve bağışta bulunan uluslararası kuruluşların yardımıyla bir tercihli krediler programını izleyip yönetecektir. "Ortak devlet", programı desteklemek amacıyla, kendi bütçesinden fon sağlayacaktır.

2. Bu program altında; (önemli ölçüde iyileştirilmiş gayrı menkulün satın alınması da dahil) gayrı menkulün satın alınmasını, kiralanmasını ve yeniden inşasını kolaylaştırmak ve bu kurallar altında gerekli ödemeleri yapmak amacıyla, Kıbrıs yurttaşı olan ve yeterli mali imkana sahip olmayan, malından-mülkünden olmuş mal sahiplerine, etkilenmiş malın-mülkün mevcut kullanıcılarına ve etkilenmiş gayrı menkulde önemli derecede yapılan iyileştirmelerin sahiplerine, elverişli şartlarda tercihli krediler sağlanacaktır.

3. Bu program altındaki krediler; satın aldıkları veya yeniden inşa ettikleri veya tercihli kredi fonları ile Mülkiyet Kurulu'na ödeme yaptıktan sonra mülkiyet aldıkları, gayrı menkulün satışıyla ilgili 20 yıllık bir moratoryumu kabul etmeleri şartıyla, bu program bağlamındaki krediler kriterleri yerine getiren kişilere sağlanacaktır. Bu moratoryum süresi, Mülkiyet Kurulu'nun onayı ile kısaltılabilir veya bundan vazgeçilebilir.

Kısım B:

Rüçhan hakkı

Madde 5

Etkilenmiş gayrı menkulün satışlarında mevcut kullanıcının ve diğerlerinin rüçhan hakkı

1. Kuruluş Anlaşması'nın yürürlüğe girişinden itibaren 20 yıllık geçici bir dönem için; söz konusu gayrı menkulün bulunduğu "parça devletin" en az üç yıllık mukimi olmayan bir kişiye bir gayrı menkulün satışı; Kıbrıs yurttaşı olan mevcut bir kullanıcının, önerilen sözleşme fiyatı bağlamında rüçhan hakkına tabidir. Böyle bir hak, aşağıdaki koşullarda geçerli olacaktır:

Mevcut kullanıcının böyle bir gayrı menkulünü kullandığı sürece ve

Mevcut kullanıcı, malından-mülkünden edilmiş mal sahibine, mülkiyetinin iade edilmesine olanak tanımak için gayrı menkulleri boşlatmışsa, bundan sonraki beş yıl süresince

2.Mevcut kullanıcı, önceki paragraf tahtında rüçhan hakkını kullanmazsa, söz konusu gayrı menkulün kain olduğu "parça devletten" başka herhangi bir kişinin, önerilen sözleşme fiyatı üzerinden, ikincil bir rüçhan hakkına sahip olacaktır.

3. Bu Madde altında, rüçhan hakkı, malından-mülkünden edilmiş mal sahibinin, potansiyel bir alıcıyla satış sözleşmesi imzalamasından itibaren 45 gün içerisinde ve böylesi bir sözleşmede ifade edilen sözleşme fiyatı üzerinden uygulanabilir.

Rüçhan haklarıyla ilgili herhangi bir anlaşmazlık, Mülkiyet Kurulu'na havale edilecektir. "Parça devletler", rüçhan hakkına ilişkin bu kurallar altında ve diğer hallerde de farklı "parça devletlerden" gelen mevcut kullanıcılar ile kişiler arasında aktedilen sözleşmelerin yürütülmesini düzenlemek ve güvence altına almak için gerek duyulan uyumlaştırılmış mevzuatı geçireceklerdir.

EKLENTİ 4

TOPRAK AYARLAMALARINA TABİ BÖLGELERDE BUKLUNAN GAYRI MENKUL

Madde 1

Toprak ayarlamalarına tabi bölgelerdeki gayrı menkule ilişkin bu kuralların uygulanması

Bu eklentilerdeki maddeler; etkilenen mal-mülk ve toprak ayarlamalarına tabi gayrı menkul bağlamındaki, Ek VII'nin ve eklentilerindeki kurallarından daha üstün addedilecektir. Bu Eklenti'de spesifik kuralların bulunmadığı yerlerde, Ek VII ve onun diğer eklentilerindeki diğer kurallar geçerli olacaktır.

Madde 2

Malından-mülkünden edilmiş mal sahiplerine mülkiyetlerinin iadesi

Bu Eklenti'deki usul ve şartlara tabi olmak kaydıyla, toprak ayarlamasına tabi bölgelerdeki bir gayrı menkulün malından-mülkünden edilmiş mal sahibi, iadeye hak kazanacaktır.

2. Mülkiyet Kurulu, gayrı menkulün, iadeye uygun olduğunu saptar saptamaz, toprak ayarlamasına tabi bölgelerde bulunan gayrı menkullerin iadesiyle ilgili olarak nihai kararları verecek ve bu iadenin, kullanıcısı yeniden yerleştirilir yerleştirilmez, ancak Kuruluş Anlaşması'nın yürürlüğe girmesinden itibaren, 3 yılı aşmayan bir tarihte yer almasını emredecektir.

3. Ek VII altında geri iadeyle ilgili genel moratoryum ve üzerinde anlaşılan azami geri iade düzeyleri, toprak ayarlamasına tabi bölgeler için geçerli olmayacağı gibi, gayrı menkullerin mevcut bir kullanıcıya veya sonraki bir alıcıya devrine cevaz veren kurallar da geçerli olmayacaktır.

4. Mülkiyet Kurulu, toprak ayarlamalarına tabi bölgelerdeki gayrı menkule ilişkin taleplerle ilgilenecektir.

Madde 3

İyileştirilmiş gayrı menkuller

1. İyileştirilmiş herhangi bir gayrı menkulün malından-mülkünden edilmiş mal sahibi, gayrı menkulün orijinal değerinin %10'undan fazla kıymette bir piyasa değerini Mülkiyet Kurulu'na ödeyecektir. İyileştirmenin sahibinin, malın piyasa değeri karşılığı olarak tazminat isteme hakkı vardır.

Malından-mülkünden edilmiş mal sahibi; gayrı menkullerin orijinal durumundaki değerinden daha az kıymetteki bir iyileştirmenin, gayrı menkullerin malından-mülkünden edilmişliğinin öncesindeki kullanımına benzer olarak, planladığı kullanıma uygun olmadığı yönünde Mülkiyet Kurulu'nu tatmin ederse, malından-mülkünden edilmiş mal sahibinin iyileştirme için ödeme yapması gerekmeyecektir. Mülkiyet Kurulu, malından-mülkünden edilmiş mal sahibinin iyileştirmeden faydalandığını tespit etmesi halinde, iyileştirmeyi gerçekleştirene ödenen tazminatı geri alabilir.

3. İyileştirmenin değerinin gayrı menkulün orijinal değerinden daha fazla olduğu ve malından-mülkünden edilmiş mal sahibinin bunun için ödeme yapmaya hazır olmadığı bir durumda, iyileştirmenin sahibi, orijinal iyileştirilmemiş gayrı menkulün cari değerinin ödenmesi karşılığı olarak, gayrı menkulün mülkiyetini almak için başvuruda bulunabilir. Malından-mülkünden edilmiş mal sahibi; önerilen sözleşme fiyatı üzerinden, herhangi bir gayrı menkul satışı, takası veya kiralanması bağlamında, Kuruluş Anlaşması'nın yürürlüğe girişinden başlayarak, 20 yıllık bir dönem müddetince rüçhan hakkını elinde tutacaktır.

Madde 4

Toprak ayarlamalarına tabi bölgelerde gayrımenkul sahibi olup da ayrılmak isteyenler

Kişi, toprak ayarlamalarına tabi bir bölgede, bir gayrı menkulün sahibiyse ve Kuruluş Anlaşması'nın yürürlüğe girişinden sonra bu gayrı menkulü boşaltmışsa, 1974 öncesi mülkiyet veya 1974'teki mal sahibinden iyi niyetli devirle ilgili kanıt ibraz etmesi kaydıyla, böyle bir gayrı menkulde mülkiyetine karşılık olarak, cari değer üzerinden Mülkiyet Kurulu'ndan tazminat talep edebilir.

Madde 5

Toprak ayarlamasına tabi bölgelerdeki gayrı menkullerin mevcut kullanıcıları

1. Kıbrıs yurttaşı olup da, toprak ayarlamalarına tabi bölgelerdeki gayrı menkullerin mevcut kullanıcısı olan bir kişi:

a. O bölgede kalıp oradaki gayrı menkulü satın alabilir;

b. Bu kurallar altında hak sahibiyse, o bölgede alternatif yerleşim yeri alabilir (Bkz. Eklenti 3);

c. Etkilenmiş malın-mülkün mülkiyetini talep edebilir; veya

d. Bu kurallar altında hak sahibiyse, diğer "parça devlette" yeniden yerleştirilebilir ve gayrı menkul satın alabilir veya orada alternatif yerleşim yeri alabilir.

2. Kıbrıs yurttaşı olmayan mevcut bir kullanıcı; meşru olarak ikamet ettiği "parça devletten" konut veya mali yardım isteyebilir.

Not: (Tercümede yapılması muhtemel olan yanlış ve hatalar için sorumluluk kabul edilmez.)

KIBRIS 20/11/2002